06-05-08

De Kortrijkzanen betalen te veel belastingen

stadhuismascotte
 

De stadsrekeningen voor 2007 hebben gisteren in de gemeenteraad van Kortrijk geleid tot een hoogoplopende discussie. Het overschot is zo groot dat de enige logische conclusie is dat de belastingen te hoog zijn in de Groeningestad. Kortrijk is een ongezonde financiële speklaag aan het kweken. De opgezwollen reserves zijn niets anders dan miljoenen euro's die worden onttrokken aan de Kortrijkse gezinnen, om ... ze ongebruikt op te potten. De gezinnen zouden die centen wel beter kunnen gebruiken. Financieschepen Alain Cnudde, CD&V, verzette zich tegen mijn oproep tot belastingsvermindering. De liberale meerderheidspartner OpenVld deed er het zwijgen toe.

Op het einde van het jaar keurt de gemeenteraad op voorstel van het stadsbestuur telkens een begroting goed: dat is een overzicht van de uitgaven die het stadsbestuur wil doen en de inkomsten die het verwacht. Het jaar nadien krijgt de gemeenteraad dan de rekeningen voorgeschoteld: een overzicht van hoe het stadsbestuur die begroting heeft uitgevoerd. Die stadsrekeningen voor 2007 kwamen op 5 mei 2008 aan bod in de gemeenteraad van Kortrijk. Ik nam er het woord in naam van de progressieve fractie van sp.a, Groen! en VlaamsProgressieven.

Fenomenale 'winst'

Uit de begrotingsrekening van vorig jaar blijkt dat 2007 een heel bijzonder jaar is geweest. Er zijn betekenisvolle records gebroken. Het meest in het oog springende record is de opbrengst van de opcentiemen - dat zijn de aanvullende stadsbelastingen op de onroerende voorheffing en de personenbelasting. Die opbrengst stijgt tot het nooit geëvenaarde bedrag van meer dan 45 miljoen euro. De Kortrijkzanen betalen nu meer belastingen aan de stad dan voor de belastingsverlaging van 2005, toen het tarief van de personenbelasting - op aandringen van de sp.a, die toen in de meerderheid zat - werd verlaagd van 8,5 tot 7,9 percent.

Volgens het stadsbestuur heeft Kortrijk die ferme verhoging van de opbrengst van de personenbelasting (+ 18%) te danken hebben aan federaal minister van Financiën Didier Reynders, die om politieke redenen in 2007 is overgegaan tot een versnelde inning van de personenbelasting. Dat klopt gedeeltelijk. Maar het gaat zeker ook om ingehaalde achterstand - in de vorige jaren liep de inning van de personenbelasting vertraging op -, en in die zin is de stijging voor een belangrijk deel blijvend.

In elk geval leveren die hoge belastingsinkomsten in combinatie met volgehouden besparingen bij personeel, werkingskosten en subsidies, een riant overschot op. De begrotingsrekening komt uit op een positief saldo van 7,5 miljoen euro. Maar het èchte overschot is hoger. Je moet er de bijna 7 miljoen euro netto-overboekingen bij tellen; dat is geld dat in de reserves is gestopt. Zo bekeken is het overschot in 2007 niet minder dan een dikke 14 miljoen euro, of een slordige 13 percent van de totale ontvangsten (vastgestelde rechten). Ik denk dat veel ondernemingen direct zouden tekenen voor een dergelijke fenomenale winst op hun omzet!

Spaarpot

Wat doet het stadsbestuur met dergelijke, indrukwekkende overschotten? Ze worden vooral weggemoffeld in reserves. Ook wat de reserves betreft, zijn records gebroken in 2007. De spaarpot van de stad bereikt niet minder dan 22,2 miljoen euro. Het stadsbestuur volhardt in dat oppotbeleid: na de wijziging van de begroting voor 2008 neemt het zich voor om dit jaar de reserves met nog eens een kleine 6 miljoen euro aan te dikken. Ik ben ervan overtuigd dat de gemeenteraad in het voorjaar van 2009 zal vaststellen dat het meer zal zijn.

Sparen is zinvol als het is om geplande investeringen te financieren. En voor die investeringen is er het 'buitengewoon reservefonds', dat 12,5 miljoen euro bereikt. Maar het echte record is te zien in het 'gewone reservefonds'; dat gaat om spaargeld waar men niet direct raad mee weet. Eind 2007 zat er in die spaarpot het nooit geziene bedrag van bijna 10 miljoen euro.

Volgens het stadsbestuur is dat een reserve om toekomstige leninglasten te kunnen delgen. Dan zal dat stadsbestuur toch nog wat meer voetpaden, woonstraten en groen moeten aanleggen of vernieuwen. Voor een jaarlijkse investeringsinspanning van rond de 40 miljoen euro - dat is dan al 10 miljoen euro meer dan gewoonlijk - heeft Kortrijk die reserves echt niet nodig. Bovendien klinkt dat argument een beetje vals, nu de stad is toegetreden tot het Lokaal Pact van de Vlaamse Regering. Die Vlaamse Regering heeft zich daarin verbonden om voor niet minder dan 7,4 miljoen euro uitstaande leningschulden over te nemen.

Rem op de lokale welstand

"Had u die 10 miljoen euro niet beter bij de bevolking gelaten?" vroeg ik aan het stadsbestuur. Te veel reserves is nooit een goed teken. Bij een mens zou men spreken van overgewicht. Ook voor een stadsbestuur is obesitas niet gezond. Die speklaag is een rem op de lokale welstand. Het geld dat de stad bij de gezinnen weghaalt zonder dat er daarvoor direct een bestemming is, is geld dat onttrokken wordt aan de lokale economie en aan de welstand van de bevolking. Dat is niet verantwoord.

In mei vorig jaar stelde de progressieve fractie voor om de aanvullende personenbelasting te verlagen van 7,9 tot 7,4 percent. Dat zou de stad 1,1 miljoen euro minder belastingsinkomsten gekost hebben en dat zou de bevolking evenveel meer koopkracht gegeven hebben. Zelfs met die mindere inkomsten zou het overschot in 2007 nog altijd 13,4 miljoen euro geweest zijn. Dat bewijst dat zelfs een grotere belastingsvermindering verantwoord zou zijn.

Dik in 't vet

Toen Kortrijk in 2005 de aanvullende personenbelasting verlaagde van 8,5 naar 7,9 percent, waren de stadsfinancies bijlange niet zo dik in 't vet als nu. Het begrotingsresultaat bedroeg het jaar voordien amper (?) 2,8 miljoen euro en de reservespaarpot slechts 15 miljoen euro (een stijging  in 2004 met 6,5 miljoen euro). Toch vond burgemeester De Clerck toen dat er voldoende financiële ruimte was om de belastingen te verlagen.

Nu staat de stad er zoveel beter voor. Maar in de plaats van de belastingen te verlagen, heeft de CD&V-OpenVLD-meerderheid vorige maand nog de belastingen verhoogd. In mijn stuk van 10 april jl. lees je hoe de stadsbelastingen zijn verhoogd door het optrekken van de stadsbijdrage van de gezinnen op de waterfactuur. 

23-10-06

Kortrijk, Kuurne en Lendelede betalen teveel voor zuinige Politiezone VLAS

Foto PZ VLAS
 
pzvlas1
Zoals in de twee voorgaande jaren boekte de Politiezone VLAS ook in 2004 een ferm financieel overschot. Die cijfers zijn pas nu bekend. Dat wijst erop dat de politie van de zone Kortrijk-Kuurne-Lendelede zuinig en efficiënt omspringt met de haar toegeschoven middelen. Maar het wijst er ook op dat de drie aangesloten gemeenten een pak teveel betalen: al meer dan 3 miljoen euro in die 3 jaar. Er zijn volgens mij geen goede motieven voor die 'speklaag' op kosten van de belastingbetaler. En daarmee is eens te meer bewezen dat de onheilsprofeten - "de politiehervorming zal de gemeenten stukken van mensen kosten" - in 2001 volkomen ongelijk hadden.
 
Pas vanavond wordt de 'rekening 2004' van de Politiezone VLAS voorgelegd aan de politieraad. Cijfers na de verkiezingen zijn een beetje zoals vijgen na pasen, maar omdat ze heel verhelderend zijn, geef ik ze toch mee. In 2004 blijkt de Politiezone VLAS 866.887,12 euro overschot te boeken na aftrek van de uitgaven van haar inkomsten. In 2002 (het oprichtingsjaar van de Politiezone) bedroeg het overschot 1,28 miljoen euro; in 2003 was dat 0,933 miljoen euro. Samen met de doorgeschoven overschotten van de jaren 2002 en 2003 sluit de rekening 2004 met een globaal overschot van 3.080.647,81 euro.
 
De totale uitgaven bedroegen twee jaar geleden 18.149.459,02 euro (ontvangen facturen). Dat is een pak minder (93,9%) dan voorzien in de begroting. Daarvan ging het grootste deel naar de personeelskosten: 15,573 miljoen euro. De werkingskosten vergden 2,342 miljoen euro, de uitgaven voor de vorming van de politiemensen 4.221 euro en de financiële kosten (leningskosten) 0,230 miljoen euro.
 
De totale inkomsten beliepen 18,971 miljoen euro (toegezegde toelagen en andere ontvangsten). Dat is bijna zoveel als verwacht (97,9%). 5,036 miljoen euro kwam van de federale overheid en daar mag je nog eens 339.512 euro bijtellen van het Boetefonds. De drie aangesloten gemeenten dokten 13,469 miljoen euro af: Kortrijk 11,681 miljoen euro, Kuurne 1,374 miljoen euro en Lendelede 0,413 miljoen euro.
 
Gezien het overschot van meer dan 866.000 euro lijkt de toelage van de drie aangesloten gemeenten mij te hoog. Zo kon Kortrijk, die het grootste aandeel in de dotatie betaalt, in 2004 meer dan 700.000 euro (toch een dikke 28 miljoen Belgische frank) bespaard hebben zonder dat de Politiezone in het rood zou geëindigd zijn.
 
Nonkels en tanten
 
Zoals gezegd, heeft de Politiezone in haar korte bestaan (opgericht in 2002) al een spaarboek aangelegd van meer dan 3 miljoen euro. Die geruisloos aangroeiende reserve is tot de laatste frank betaald door de belastingbetalers van de drie aangesloten gemeenten.
 
Er wordt gezegd dat dit geld gespaard wordt om toekomstige investeringen mee te financieren, zonder daarvoor leningen te moeten aangaan. Voor de bouw en de inrichting van een nieuw politiehoofdkwartier op Kortrijk Weide bijvoorbeeld. Ik kan daarmee niet akkoord gaan. Zelffinanciering is een goede financieringstechniek voor familiebedrijven. Maar een Politiezone is geen familiebedrijf waar een groot stuk van de overschotten buiten het bereik moeten gehouden worden van de nonkels en de tanten die zoveel mogelijk van de winst willen delen.
 
Een Politiezone is een openbare instantie bestuurd en gecontroleerd door een democratisch samengestelde raad en college. Het systematisch overschatten van de lopende kosten om overschotten opzij te kunnen zetten, is een vorm van sluipende besluitvorming. Op wat is de grootte van het gewenste jaarlijkse overschot berekend? Hoeveel reserve moeten wij bijeensparen en tegen wanneer? Als iemand het al weet: wie heeft daarover beslist? Dat is allemaal niet duidelijk. Op die manier wordt de democratische controle omzeild. Ik heb liever klare beslissingen over nauwkeurig berekende investeringen en over de wijze waarop men ze zal financieren.
 
Wanneer 2005?
 
In elk geval bewijzen de overschotten dat de nieuwe structuur van de politie niet zo rampzalig is voor de stadsfinanciën als burgemeester Stefaan De Clerck in 2001 stelde. De kosten van de politiehervorming riep hij in als een van de oorzaken van de slechte toestand van de stadsfinanciën van Kortrijk bij zijn aantreden. De organisatie van de Politiezone VLAS, heeft de stad, samen met Kuurne en Lendelede, inderdaad wat financiële inspanningen gekost (in 2001 kostte de politie stad Kortrijk netto 9,3 miljoen euro; in 2004 was dat, na aftrek van het Kortrijkse deel van het overschot: 10,9 miljoen euro). Maar dat is beduidend minder dan gevreesd en we hebben er een betere politie voor in de plaats gekregen.
 
Het is heel jammer dat wij die discussie over de werkelijke kosten van de politiehervorming niet hebben kunnen voeren in de voorbije jaren. De cijfers die wij vanavond bespreken in de politieraad betreffen bovendien nog maar 2004. Wanneer krijgen wij de afrekening van 2005? Ik hoop dat dit nog dit jaar is, zodat de nieuw samengestelde politieraad in 2007 kan starten met duidelijke gegevens over de financies. Voor de stadsbegroting 2007 zie ik alvast geen redenen om de dotatie aan de Politiezone op te trekken.