16-02-08

Nog altijd geen geld voor toegezegde Kortrijkse bouwpremies, wat het stadsbestuur ook moge beweren!

werken 12-3-06

Tot vorig nieuwjaar kon je in Kortrijk een aanvraag doen voor een stedelijke bouw- en renovatiepremie. Daarna niet meer. Een botte besnoeiingsmaatregel schrapte de premie. Maar wat met de mensen waarvan de aanvraag eerder is goedgekeurd en die nog geld te goed hebben van de stad? Meer nog: die afschaffing betekent dat je geen nieuwe aanvragen meer kunt indienen. Maar op grond van een eerder goedgekeurde aanvraag moet de stad nog altijd facturen aannemen waarop premiegeld moet worden uitgekeerd. Nergens in het afgeschafte premiereglement stond immers een termijn voor de indiening van facturen. En renovatiewerken kunnen lang aanslepen! Dat betekent dat de stad schulden heeft aan al die rechthebbenden en dat die schulden nog jarenlang kunnen toenemen.

Welnu, voor de uitbetaling van die premies staat er momenteel nul-komma-nul euro op de begroting. Rechthebbenden die met dergelijke facturen aankloppen bij de bevoegde dienst, krijgen te horen dat er momenteel geen geld is. Zelfs voor de mensen die in de loop van 2007 - toen de premie nog niet was afgeschaft - facturen hebben ingediend, is er geen geld.

De stad kan dus zijn verplichtingen niet nakomen, door manipulatie van de stadsbegroting. 'Bedrieglijk onvermogen' zou men dat noemen in het gewone leven. Een kras staaltje van onbehoorlijk bestuur is het in het publieke leven. Wij hebben met de progressieve fractie (sp.a-spirit-Groen!) het stadsbestuur de kans gegeven zijn fout recht te zetten. Door een wijziging van de begroting wilden wij alsnog de nodige centen inschrijven op de begroting. Na een fel debat in de gemeenteraad (11 februari 2008) heeft de meerderheid (CD&V en Open VLD) ons voorstel verworpen. Wat kunnen wij nog doen om het stadsbestuur tot meer redelijkheid te brengen?

Belogen

Eind 2007 schafte de CD&V-OpenVLD-meerderheid in Kortrijk met 1 pennetrek liefst 4 stedelijke huisvestingspremies af: de stedelijke sanerings- en renovatiepremie, de stedelijke verbeterings- en aanpassingspremie, de stedelijke verwervingspremie en de premie "wonen boven winkels". Die brute afschaffing was het resultaat van een harde schermutseling tussen de meerderheidspartners over eventuele nieuwe taksen en de verdeling van de beschikbare middelen. Zie [mijn eerder stuk] met inside information. Die afschaffing was geheel onverhoeds. Ze was niet eerder aangekondigd. Er was geen enkele discussie over de zin van die premies, waar iedereen achter stond. Ik ken persoonlijk mensen die  begin januari met hun aanvraagformulier naar het stadhuis trokken, en daar totaal verbouwereerd moesten vernemen dat ze tien dagen te laat waren. 

In december al stelden wij de vraag: wat met de premies die nog niet zijn uitbetaald? "Geen probleem," antwoordde het stadsbestuur: "daarvoor hebben wij 500.000 euro ingeschreven op de werkingskosten voor de schepen van Wonen" (ACW-schepen Lieven Lybeer). Het was al heel eigenaardig dat die middelen niet werden geplaatst bij de bevoegde schepen voor huisvestingspremies (Open VLD'er Wout Maddens). Maar er was meer aan de hand! Premies betaal je als stadsbestuur uit met middelen die zijn ingeschreven als "overdrachten"; met "werkingsmiddelen" kan je dat niet. En inderdaad: na informatie ingewonnen te hebben, bleek dat het stadsbestuur ons simpelweg belogen had. Die 500.000 euro waren voor "nieuw beleid" en niet voor de uitbetaling van de openstaande premies! Voor de uitbetaling van die premies is gewoonweg niets opgenomen op de begroting. 

Dat betekent concreet dat er geen geld is om de rechthebbenden uit te betalen. En dat doet zeer. Wie (ver-)bouwt, gaat veelal tot het uiterste van zijn mogelijkheden en rekent alle premies die men kan krijgen mee om te zien hoever men kan springen. Welnu, die - meestal jonge - gezinnen gaan enkele moeilijke maanden tegemoet. De uitbetaling van de premies waarop zij recht hebben, is niet voor onmiddellijk. Die uitbetaling is zelfs niet helemaal zeker! Zo lang de begroting niet is gewijzigd, kan er geen enkele premie betaald worden. Het stadsbestuur is nu wel zeer geschrokken van de felle reacties op de afschaffing van die premies en op het opschorten van de betaling, en belooft met een begrotingswijziging middelen vrij te maken voor de uitbetaling. Maar stel je voor dat het stadsbestuur plots geconfronteerd wordt met andere noden die in zijn ogen dringender zijn: dan blijft die uitbetaling opgeschort. Zekerheid van uitbetaling is er pas als het geld effectief wordt ingeschreven op de begroting.

Een miljoen euro

Philippe De Coene en ikzelf hebben het stadsbestuur een oplossing willen aanreiken. Niet zozeer om dat stadsbestuur een plezier te doen, maar uit begrip voor de problemen van de vele gezinnen die op die premies zitten te wachten. Wij stelden voor om een miljoen euro uit de reserves (begrotingspost 060/994-01) te halen en op de begroting op te nemen op de post 'bouw- en huisvestingspremies' (post 922/331-01). Daarmee kon het stadsbestuur dan toch al een begin maken met de uitbetaling van de achterstallige premies.

Of dat het miljoen voldoende zou zijn, is nog maar de vraag. Voor 2007 stond immers al iets meer dan een miljoen ingeschreven (1,03 miljoen euro) op die post, en het succes van de premie was stijgend - er heerst immers een echte (ver-)bouwwoede in Kortrijk na jaren geslabak. Van 2003 tot 2007 werden 2211 aanvragen goedgekeurd. Daarvan zijn er 938 nog niet uitbetaald. Het aantal goedgekeurde aanvragen klom steil: van 118 in 2003, over 129 in 2005, 176 in 2006, ineens naar 425 in 2007. In 2006 werd voor zowat 800.000 euro aan premies uitgekeerd. Om alle rechthebbenden voor 2007 te kunnen voldoen is bijna drie keer meer nodig.

Om ons voorstel kracht bij te zetten, hebben wij met sp.a, spirit en Groen! een actie op touw gezet. Dank zij de inspanningen van vooral Bart Hanson, voorzitter spirit, en Bert Herrewyn, gemeenteraadslid sp.a, werd de hall van het stadhuis omgetoverd tot een bouwwerf. Toch hebben het stadsbestuur en de CD&V-OpenVLD-meerderheid (èn het Vlaams Belang!) ons voorstel weggestemd.

Onbehoorlijk bestuur

Het voorval is een kras staaltje van onbehoorlijk bestuur. De logica en het Gemeentedecreet (artikel 151, §2, 1°) stellen overduidelijk dat op een gemeentebegroting eerst en vooral moeten opgenomen worden: de kosten van "de vaststaande en opeisbare schulden van de gemeente". Premies op basis van goedgekeurde aanvragen behoren daar uiteraard toe. Welnu, in Kortrijk heeft het stadsbestuur zich gepermitteerd die kosten te ... 'vergeten'. De begroting beantwoordt dus niet aan de vereisten van het Gemeentedecreet. Ik ben eens benieuwd wat het toezicht daarop zal zeggen...

Het - zwakke - verweer van financieschepen Alain Cnudde (CD&V) - bevoegd schepen Wout Maddens (Open VLD) moet blijkbaar zwijgen - bestaat erin te verwijzen naar zijn 'financieel beleidsplan 2008-2012'. Daarin is vijf keer naeen 900.000 euro opgenomen voor 'huisvestingspremies'. Hij vergeet erbij te zeggen dat dit 'beleidsplan' maar een prognose is, een werkdocument om te zien waar men op termijn uitkomt. De echte 'begroting' daarentegen is de officiële toestemming van de gemeenteraad om bepaalde uitgaven te doen.; dat beleidsplan niet.

Maar nemen we dat financieel beleidsplan eens onder de loep. In de begroting 2008 staan welgeteld 32.601 euro 'achterstallige uitgaven'; dat is lang niet het benodigde miljoen. In de 'prognose 2008' - de begroting zoals men die denkt te wijzigen op het moment dat men extra inkomsten heeft - worden aan die 'achterstallige uitgave' wel 900.000 euro toegevoegd. De vraag is hoe lang het nog zal duren eer die prognose in een begrotingswijziging wordt omgezet; elke maand is een maand later voor de uitbetaling van de hangende premies. De extra inkomsten waarop men wacht zijn een achterstallige inning van grondlasten (1.250.000 euro). Wat indien die verwachting niet wordt ingelost? Bovendien is er helemaal geen extra geld nodig voor de betaling van die premies. De financiële reserves van de stad (momenteel meer dan 6,75 miljoen euro) zijn ruimschoots voldoende om alle premies te honoreren.

De hamvraag is evenwel of het stadsbestuur en de meerderheid tijdig hun politieke eensgezindheid zullen herwinnen om geld vrij te maken voor de bouwpremies. De schrapping was een maneuver omdat Open VLD er niet mee akkoord ging de waterfactuur van de Kortrijkzanen drastisch te verhogen. Zie nogmaals [mijn eerder stuk] . Liberaal schepen Wout Maddens werd de woestijn ingestuurd met de boodschap om dan zelf maar de nodige centen bijeen te schrapen voor zijn woonpremies (lees te besparen in zijn uitgaven voor stadsontwikkeling). Wat als OpenVLD zich niet schikt naar die onzinnige eis van de CD&V-partner? Of zal men dan toch de hele bevolking laten opdraaien voor het geschil in de meerderheid, door de gemeentetaks op de waterfactuur te verhogen?

Dat zijn allemaal vragen die normaal een antwoord moeten krijgen bij de volgende begrotingswijziging; ik gok dat dit in april zal gebeuren. Ik blijf het intussen een kras staaltje van onbehoorlijk bestuur vinden.

21-12-07

Petra trekt van leer: 500 gezinnen de dupe van conflict binnen de meerderheid

stasegemsestraat1

De afschaffing van de stedelijke woonpremies is een streep door de rekening van de bevolking, zei Petra Demeyere, sp.a, in een opmerkelijke interventie in de gemeenteraad van Kortrijk. De onbezonnen maatregel is het gevolg van een ruzie binnen de meerderheid. Het is een streep door de beloftes van het bestuursakkoord, een streep door het woonbeleid, een streep door het milieubeleid en een streep door de rekening van de Kortrijkzanen die van plan waren een huis te kopen in 2008 om het op te knappen.

Petra Demeyere kan het weten. Nog niet zo lang geleden kochten zij en Thierry een woning in de Goedendaglaan in Kortrijk. Veel jonge mensen trekken na hun studies naar hippere oorden, Gent bijvoorbeeld. Wie blijft, schaft zich een huis aan, rijk van verleden en arm aan hedendaags comfort. De Kortrijkse agglomeratie staat er vol van en hoewel ook hier de prijzen aanzienlijk zijn gestegen, is het er nog wat minder onbetaalbaar dan elders. Welgemikte premies van de stad kunnen heel wat twijfelende jonge gezinnen die stap laten zetten. En dat is noodzakelijk voor een stad met een verouderende en verarmende bevolking. 

Petra Demeyere leest in het bestuursakkoord tussen de huidige meerderheidspartijen, CD&V en Open VLD: "Kortrijk moet weer groeien. Jonge gezinnen zijn een bijzondere doelgroep". De afschaffing van de premies treft nu juis die doelgroep rechtstreeks in zijn portemonnee.

Voorts ontdekt Petra in het bestuursakkoord volgende belofte: "Financiële en fiscale stimulansen worden verbeterd, met nadruk op jongeren (-35 jaar). Het bestuur zal de komende ondersteunende maatregelen op Vlaams niveau voor Kortrijk versterkt toepassen". In tegenstelling daarmee worden succesvolle premies afgeschaft. Een van de motivaties om de stedelijke renoivatiepremie af te schaffen is dat hij de Vlaamse premie overlapt. Was dat niet juist de bedoeling? Iets geven bovenop wat het Vlaamse Gewest geeft; dat is toch versterken?

Petra heeft berekend - en dat wordt bevestigd door premieschepen Wout Maddens - dat er sinds de uitbreiding van de renovatiepremie in 2003 (door ACW'er Frans Destoop) niet minder dan 2200 gezinnen premies trokken. Dat betekent dat 7% van alle Kortrijkse woningen met behulp van die premies is gerenoveerd in vier jaar! Op een volledige legislatuur zou het wellicht gaan om meer dan 10%, vooral als je er rekening mee houdt dat het succes van de premies in stijgende lijn gaat. Die stijgende lijn wordt nu abrubt afgeknakt.

Minder renovatie is, volgens Petra Demeyere, een ramp voor het milieu. Een woning opknappen is niet alleen een verfraaiing van straat en buurt. Het betekent ook dat er niet wordt uitgeweken naar een verkaveling en dat er op die manier minder druk op de vraag naar bouwgrond en op het aansnijden van open ruimte komt te staan. Bovendien gaat geen enkele renovatie voorbij zonder dat een woning grondig wordt geïsoleerd en voorzien van hoogrendementsglas. Snoeien in de premies betekent dat de verbouwers gaan teruggrijpen naar minder duurzame goedkopere oplossingen.

 Petra Demeyeren vestigt er de aandacht op dat de afgeschafte renovatiepremie beperkt was tot woningen met een KI lager dan 750 tot 1120 euro. Dat geeft aan dat van de premie wel degelijk een herverdelend effect uitging en dat hij gericht was op de straten en wijken die het meest een impuls konden gebruiken. Petra noemt bijvoorbeeld de Stasegemsestraat, de Sint-Denijsestraat, de Veldstraat, grote delen van Overleie enzovoort. De premie was ook uitermate geschikt om een woning aan te passen aan mensen met een handicap.

Ten slotte stoort Petra Demeyere zich geweldig aan het gebrek aan informatie omtrent de afschaffing van de premies. Het is duidelijk dat die afschaffing niet stoelt op een grondige beoordeling ervan. Zij concludeert dat de afschafing een anti-sociale maatregel is op kosten van de Kortrijkse bevolking. 

Zie ook 'Hoe de premies afgeschaft geraakten en de nieuwjaarsbrief van de ACW-voorzitter