20-11-07

Offerfeest: Sliman You-ala bepleit ordentelijk verloop

Of1

Volgende maand viert de moslimgemeenschap het traditionele Offerfeest. "Het is veel meer dan een religieuze viering." zei Sliman You-ala, sp.a-gemeenteraadslid, in zijn eerste toespraak in de gemeenteraad van Kortrijk: "Het is ook een groot sociaal en familiaal feest, met ontmoetingen, vreugde, delen en broederschap. De feestelijke ambiance hoeft niet beperkt te blijven tot de moslimgemeenschap".

Hij pleitte ervoor dat het stadsbestuur het gebeuren, dat gepaard gaat met het slachten van een schaap door de meeste moslimgezinnen, in goede banen zou leiden. Hij drong aan op overleg met de beide moskeeverenigingen in Kortrijk. Ideaal zou zijn dat de stad met een reeks partners een tijdelijke slachtvloer zou inrichten. Maar daarvoor is het dit jaar te laat. Misschien kan het stadsbestuur de mogelijkheden onderzoeken voor de komende jaren. Sliman is Belg van Marokkaanse afkomst en basketlegende in beide landen.

Op 19 of 20 december eerstkomend viert de moslimgemeenschap het traditionele Offerfeest. Bij die gelegenheid worden tussen de 500 en de 1000 schapen geslacht in het Kortrijkse. Sliman You-ala schetstte in de gemeenteraad een viering die veel meer is dan een religieus gebeuren. Het is ook een groot sociaal en familiaal feest, met ontmoetingen, vreugde, delen en broederschap. Het is een dag van geven en goede daden voor de moslims. Een deel van het schapenvlees wordt dan ook weggegeven, bijvoorbeeld aan gezinnen die niet bij machte zijn zelf een schaap te laten slachten. Het is een echt feest, en de feestelijke ambiance hoeft daarbij niet beperkt te blijven tot de moslimgemeenschap, meent het sp.a-raadslid gastvrij.

In steden en gemeenten met een moslimgemeenschap van een zekere omvang, kan het slachten van al die schapen op dezelfde dag problemen opleveren. Thuis slachten is sinds enkele jaren verboden. Het slachten moet gebeuren in erkende slachtinrichtingen. De eerste vraag is dan ook of er voldoende slachtcapaciteit aanwezig is. En zo niet,: hoe kan een tekort aan slachtcapaciteit opgevangen worden. Het probleem is deze keer minder scherp dan de vorige maal. Het vorige Offerfeest viel samen met de jaarwisseling en de meeste slachthuizen waren gesloten. Nu is dat niet het geval. Maar Sliman You-ala vraagt zich af of de reguliere slachthuizen wel zo geschikt zijn om ritueel te slachten voor particulieren; zij zijn volledig afgestemd op industrieel slachten, op de groothandel en op professionele klanten.

Tijdelijke slachtvloer

Sliman vindt het jammer dat het Kortrijkse stadsbestuur in tegenstelling met veel andere steden en gemeenten (ook kleine) nog nooit geopteerd heeft voor een tijdelijke slachtvloer. Eind vorig jaar waren er in Vlaanderen 75 erkende tijdelijke slachtinrichtingen actief, met medewerking van de betrokken gemeentebesturen. Dat gaat niet alleen over grote steden zoals Antwerpen en Gent, maar ook over kleinere steden en gemeenten zoals Ronse, Willebroek, Temse en Bilzen. Waarom kan het daar en niet in Kortrijk?

Een vluchtig onderzoek zou vorig jaar uitgewezen hebben dat een dergelijke tijdelijke slachtvloer aan de stad meer dan 30.000 euro zou kosten. “Natuurlijk is dat te veel!” zegt Sliman You-ala. Maar ik betwijfel of het echt zoveel moet kosten. In andere gemeenten slaagt men erin het veel goedkoper op te lossen. Een deel van de oplossing is dat men gaat samenwerken met andere gemeenten in de streek. Zo werkt Dendermonde samen met zeven buurgemeenten, Gent met Eeklo, Vilvoorde met Machelen, enzovoort. Een originele aanpak heeft men in Mechelen. Daar heeft de stad akkoorden afgesloten met landbouwers/schapenkwekers, die een tijdelijke erkenning krijgen als slachtinrichting. Dat maakt het vervoer van levende schapen overbodig en daar is de kwaliteit van het vlees meer verzekerd.

Voor het komende Offerfeest moest de erkenningsaanvraag voor een tijdelijke slachtvloer ingediend zijn op 1 november 2007. Voor Kortrijk is het dus te laat. Toch dringt het gemeenteraadslid erop aan om de optie tijdelijke slachtvloer voor de komende jaren toch nog eens grondig te onderzoeken. Er valt veel te leren van de goede ervaringen van andere steden en gemeenten. En ook tijdig overleg met alle mogelijke partners kan veel bijbrengen; Sliman denk dan aan de technische diensten van de stad, de federale diensten van voedselveiligheid, IMOG (dat vorig jaar bereid was het slachtafval te verzamelen), de politie, veeartsen, slachters, de lokale moskeeverenigingen, schapenkwekers, dierenrechtenverenigingen, enzovoort.

Overleg 

Dat belet niet dat de stad, voor het komende Offerfeest, zijn medewerking kan verlenen om het gebeuren in goede banen te leiden. Zo kan de stad contact nemen met reguliere slachterijen zodat moslims er terecht kunnen op de vastgestelde dag. Een aandachtspunt daarbij is de slachtprijs. Een redelijke prijs, die ook elders wordt gevraagd, in Ronse en Moeskroen bijvoorbeeld, draait rond de 20 euro.

Schepen Lieven Lybeer (CD&V) bracht in zijn antwoord het goede nieuws dat het stadsbestuur vertegenwoordigers van de twee moskeeverenigingen in Kortrijk ging uitnodigen op een overleg op 28 november. Op dat overleg wil de stad benadrukken dat thuisslachten verboden is en gaan ze samen overlopen waar de moslims met hun schapen wel terecht kunnen. Nogal eenzijdige communicatie zou je kunnen denken, maar schepen Lybeer zet de deur met een kiertje open: “Bij dat overleg kunnen bezorgdheden vanuit de Islamitische gemeenschap ook aan bod komen zodat we hier in de toekomst meer rekening mee kunnen houden”.

De schepen blijft erbij dat het niet de opdracht van het stadsbestuur is om een slachtvloer te organiseren. Hij refereert weer naar die kost van 30.000 euro, die volgens mij zeer overdreven is: een kennismaking met de manier waarop men het in andere steden en gemeenten veel goedkoper doet, zou veel kunnen leren. Maar ook hier maakt de schepen een kleine opening: “Als de moslimgemeenschap zelf het initiatief wil nemen voor een tijdelijke slachtplaats, kunnen wij wel bekijken hoe we onze medewerking kunnen verlenen”.

Sliman You-ala is niet alleen verkozen op de sp.a-lijst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Hij is ook ondervoorzitter van de moskee in de Stasegemsestraat. In de volksmond wordt dat de moskee van de Marokkanen genoemd – de moskee in de Recollettenstraat wordt de Pakistaanse genoemd -, maar Sliman benadrukt dat het gebouw van zijn vereniging openstaat voor moslims van alle origines. Hijzelf maakte in de jaren zestig naam in de basketploeg van Tanger en in de nationale ploeg van Marokko. Het was het basket dat hem als buitenlandse sterspeler in Kortrijk deed belanden, waar hij nog altijd meedraait in de werking van Kortrijk Sport BC.

 

Of2

 

 

25-01-07

Zoetzuur offerfeest in Kortrijk

offerf_02_2

Er zijn geen problemen geweest van openbare orde en hygiëne bij het schapenslachten voor het islamitische offerfeest in Kortrijk. Toch heeft het stadsbestuur het de Kortrijkse moslims niet gemakkelijk gemaakt. In het enige slachthuis dat open was op 30 en 31 december 2006, een Desselgemse slachter van ... kippen, zijn amper 50 schapen geslacht. Normaal mag men rekenen op zowat 3 à 400 schapen voor het offerfeest in onze streek. Naar verluidt, zijn veel gelovigen naar Moeskroen en Ronse getrokken met hun slachtdieren. In de andere centrumsteden en ook in veel kleinere gemeenten opent de overheid voor het offerfeest een tijdelijke slachtvloer, met toenemend succes. Waarom kan dat ook in Kortrijk niet? Daarover voerde ik een korte maar felle discussie met burgemeester Stefaan De Clerck op de jongste Politieraad.

Het begon met een interpellatie van VB-raadslid Maarten Seynaeve, die wou weten hoeveel bekeuringen de politie in Kortrijk, Kuurne en Lendelede had uitgeschreven voor overtredingen bij het offerfeest van de moslims. Het antwoord was: geeneen. Als het zijn bedoeling was de moslimgemeenschap met de vinger te wijzen, was hij eraan voor zijn moeite. Het enige voorval dat werd genoteerd, was een zak met schapenbeenderen op het Guldenspoorfietspad ter hoogte van de Sint-Antoniusstraat. Waar is de tijd dat ten alle kante slachtafval werd aangetroffen in beken, grachten en bermen.

Wat dat betreft, geen probleem meer dus. Wat niet wil zeggen dat stad Kortrijk het offerfeest in optimale omstandigheden heeft laten verlopen.

Op dat islamitische feest worden, ter herdenking van het offer van Abraham/Ibrahim, honderden schapen volgens rituele voorschriften geslacht. In onze streek rekent men doorgaans op zowat 4 à 500 dieren. Een deel van het vlees wordt in familieverband feestelijk verorberd; een ander deel wordt weggeschonken - in Leuven ging het schenkvlees bijvoorbeeld naar het armenrestaurant Poverello, nochtans van christelijke inspiratie.

In Kortrijk leven sinds de jaren zestig een toenemend aantal islam-gelovigen. In tegenstelling met andere steden en gemeenten, waar het exotische feest al is ingeburgerd, verloopt de rituele slachting in onze stad nog altijd niet rimpeloos. Thuisslachtingen zijn verboden, om tal van evidente redenen (al was het maar van hygiëne en voedselveiligheid). Uiteindelijk wordt er telkenjare dan wel in extremis een privaat slachthuis gevonden dat, zonder veel enthousiasme, zijn deuren wil openzetten voor de schapen. In 2006 wees toenmalig schepen Philippe De Coene er de burgemeester op dat het offerfeest extra moeilijkheden zou geven. De vastgestelde datum was immers 31 december 2006 (voor een deel van de moslims, voor de anderen was het 30 december). Vindt maar eens een slachthuis dat wil werken op oudejaarsavond.

Naar mijn aanvoelen is de burgemeester te laat in gang geschoten. Hijzelf reageert verontwaardigd op mijn uitspraak. Hij heeft al in mei 2006 contact gezocht met de Unie van Moskeeën en Islamitische Verenigingen van West-Vlaanderen. En die hebben hem, naar eigen zeggen, na aanvankelijke positieve reacties, laten stikken. Stefaan De Clerck is daar heel verwonderd over, maar misschien heeft hij niet de juiste contacten gelegd - ook dat is improvisatie. In zijn katholieke kerk is het gemakkelijk: als je iets te regelen hebt, ga je naar de bisschop in Brugge. De islam is niet zo hiërarchisch georganiseerd. Elke moskee staat op zichzelf en veel moskeeën herbergen bovendien verschillende gemeenschappen. Beter had de burgemeester contacten gelegd met de moslimgemeenschappen in eigen stad en streek.

Dat heeft hij dan eindelijk ook, rijkelijk laat, gedaan, in november. Na een vruchteloze zoektocht naar een slachthuis voor de gelovige moslims, belandt men eind november bij NV Slachthuis Verbist in Izegem. Die wil het doen maar slechts als hij zeker is van 300 schapen tegen 60 euro het stuk. De interesse is heel gering; de meeste families vinden het te duur. De burgemeester probeert nog op de 'Conferentie van de burgemeesters' van de streek zijn collega's mee te krijgen, om toch aan die 300 te geraken. Maar dan schrijven we al 8 december. Op 20 december zegt Verbist zijn samenwerking met stad Kortrijk op, wegens te weinig toegezegde slachtdieren.

Als noodoplossing zoekt Kortrijk dan maar een uitweg bij stad Waregem, waar ze een slachter van ... kippen - ook geen professioneel dus - bereid gevonden hadden zijn diensten aan te bieden voor het offerfeest. Daar moesten de moslimfamilies maar 50 euro per schaap betalen. Die ultieme oplossing kon pas op 20 december aan de pers worden bekendgemaakt.

Het is geen succes geworden. Amper 50 schapen werden er binnen gevoerd. Ik verneem dat er heel wat moslims naar Moeskroen en enkelen naar Ronse zijn getrokken om hun schaap te laten slachten. Maar ik ben ervan overtuigd dat er ook wel een aantal thuis of onder vrienden zijn geslacht. Een West-Vlaming, ook al is hij moslim, behelpt zich als het beleid steken laat vallen.

Hoewel het deze keer, gezien de datum, nog moeilijker was dan anders, zal het sukkelen blijven zolang Kortrijk niet, zoals de andere centrumsteden en heel wat kleinere gemeenten, een stedelijke tijdelijke slachtvloer inricht. Antwerpen, Gent, Lokeren, Leuven, Ronse, Dendermonde, enzovoort kunnen het, met stijgend succes en met een serieuze vermindering van de thuisslachtingen; waarom kan Kortrijk dat dan niet?

De afvalintercommunale Imog had nochtans een gedetailleerd scenario uitgedokterd voor gemeenten die een tijdelijke slachtvloer wilden organiseren. Imog zelf wou het slachtafval op deskundige wijze verwijderen.

In zijn eerste contacten met de Unie van Moskeeën en Islamitische Verenigingen van West-Vlaanderen had de burgemeester de optie tijdelijke eigen slachtvloer ter bespreking gelegd. Gevraagd naar hun wensen had de Unie een voorstel uitgewerkt dat niet minder dan 36.000 euro had gekost. Dat is inderdaad niet weinig. Volgens de burgemeester is dat kostenplaatje een reden om geen stedelijke slachtvloer te openen.

Maar de plaatselijke moslimgemeenschap maakt zich sterk dat het voor veel minder kan. Bovendien kan contact gezocht worden met andere gemeenten om de kosten te delen; zo doet men het met veel succes in Dendermonde en omstreken. En ten slotte beslaat een groot deel van de kosten materiaal dat men ook de volgende jaren zou kunnen gebruiken. In de andere steden vult men voor die dag het ingezette gemeentepersoneel aan met vrijwilligers.

Het volgende offerfeest valt halverwege december 2007 (de islamitische kalender telt 13 dagen minder dan onze jaartelling). Ik hoop dat de gelegde contacten met de plaatselijke moslimfamilies leidt tot een convenabele oplossing.

Kortrijk mag zich niet wegstoppen achter het kleine aantal officieel gekende aantal geslachte schapen. Men mag er niet mee tevreden zijn dat onze stadsgenoten hun religieuze verplichtingen noodgedwongen gaan voldoen in Moeskroen of Ronse. Op die manier ontlopen wij als centrumstad onze verantwoordelijkheden.

De burgemeester wist ook te vertellen dat 'veel' moslims ervoor gekozen hadden het offerfeest op een andere manier te vieren, met een feestmaal en enkele aalmoezen. Ten eerste geloof ik dat niet. En ten tweede ga ik er niet mee akkoord om dat een uiting van integratie te noemen, zoals de burgemeester zich op een onbewaakt ogenblik liet ontvallen. Integratie betekent niet dat men zijn eigen cultuur en gebruiken moet afzweren. Wie dat eist van de nieuwkomers, vraagt 'assimilatie' (volledige versmelting); en dat vind ik een verarming voor onze maatschappij.