28-09-06

Kioto op Overleie

overl1

In Kortrijk wordt voor de derde keer naeen een actie opgezet in een bepaalde wijk, Overleie nu, om de bewoners te helpen met energiebesparing. De vorige acties hadden als gevolg dat de mensen die meededen, voortaan 12 maanden elektriciteit en gas krijgen voor de prijs van 11 maanden. En het milieu vaart er ook wel bij. "Kioto" heet de stedelijke actie, met een knipoog naar Kyoto.

Kyoto is een stad in Japan waar in 1997 een wereldverdrag werd opgesteld om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Men spreekt soms ook van het Klimaatverdrag. De industrielanden kwamen er akkoord om minder broeikasgassen zoals CO² (in rook) door de schouwen te laten ontsnappen. Die gassen veroorzaken een grondige verandering van het klimaat en zouden op de duur kunnen leiden tot grote rampen.

De actie die milieuschepen Philippe De Coene nu al een drietal jaar op poten zet in Kortrijk, draagt de naam 'Kioto'. Dat staat voor "Klimaatplan is Ook Thuis Onmisbaar". Het is een project om gezinnen aan te moedigen ernstig te besparen op hun gas en elektriciteit. Dat is goed voor het milieu, maar eveneens voor de portemonnee van die gezinnen. De gemiddelde besparing per gezin bedroeg 9%. De eerste acties zijn gevoerd in sociale woonwijken (Sioenwijk en Kapel ter Bedehof), met medewerking van Goedkope Woning. De actie wordt nu voortgezet in andere wijken. Thans komt Overleie aan de beurt.

De actie bestaat uit drie onderdelen. De gezinnen die willen meedoen, krijgen een gratis energie-audit; dat is een onderzoek door een specialist om te zien hoe men met kleine ingrepen veel kan besparen zonder aan comfort in te boeten. Voorts krijgen de deelnemers een shoppingtas met daarop een reclameboodschap voor de Kioto-actie. het zijn tassen in katoen met lange handvaten. En ten slotte is er nog een aanmoedigingsgeschenk voor alle deelnemers, iets wat kan gebruikt worden om energie te besparen. De hele actie wordt begeleid door een team van de Bond Beter Leefmilieu (door de stad aangesteld voor 4.400 euro).

De actie past in de milieuovereenkomst die Kortrijk heeft afgesloten met het Vlaamse Gewest en die de stad aanzienlijke subsidies oplevert. De overeenkomst met Kortrijk gaat verder dan die met de meeste andere gemeenten. Ook de Federale Regering steunt het project: staatssecretaris Els Van Weert, spirit, geeft Kortrijk een toelage van 30.000 euro. Op het kabinet van de staatssecretaris werkt Kortrijkzaan Jan Dhaene, sp.a. Voorts doet ook Eandis, werkmaatschappij van Gaselwest, zijn duit in het zakje.

Voor de energie-audits is prijs gevraagd bij MilieuAdviesWinkel (Gent), Zonnewindt (Klerken) en BVBA E-Ster (Gent). Hoewel alle offertes voldeden, was die van E-Ster niet alleen het goedkoopst, maar ook het best: de deelnemende gezinnen krijgen van E-Ster zelf meetapparatuur ter beschikking. De opdracht wordt dan ook aan E-Ster toegewezen (12.100 euro).

Voor de shoppingtassen waren er offertes van Eurogifts (Wervik) en OSU International (Kortrijk). De Kortrijkse firma deed de gunstigste bieding en krijgt dan ook de opdracht (338,2 euro).

Voor de aanmoedigingsgeschenken dacht men eerst aan aankoopbonnen bij doe-het-zelf-zaken. Maar Gamma noch Brico-Plan-it vonden het de moeite waard om een offerte in te dienen. Daarom opteert het stadsbestuur voor een andere formule. De Directie Leefmilieu zal na een telefonische rondvraag zelf een waaier aan energiebesparende snufjes kopen bij Kortrijkse leveranciers. Er wordt gedacht aan spaarlampen, spaardoucheknoppen, tochtstrips enzovoort. Bij de lancering van het Kiotproject op Overleie zal het buurtcentrum, dat volop zijn medewerking verleent, een 'markt' organiseren waarop de deelnemende gezinnen iets gratis kunnen komen kiezen.

18-09-06

Elektrisch aangedreven paarden voldoen nog niet

Wagens aangedreven met elektriciteit zijn momenteel nog altijd kreupele paarden. Die technologie is nog niet zoals het hoort. Stad Kortrijk experimenteert al langer met 'propere motoren', maar die prototypewagens zijn lang niet altijd een succes. Drie wagens op elektriciteit stonden meer in panne dan ze reden. Na een stevig potje onderhandelen waren de betrokken garages bereid de niet-rijklare wagens te ruilen voor auto's op klassieke brandstof. In de gemeenteraad ging niet iedereen daarmee akkoord; ik wel.

Stad Kortrijk neemt al lang voorzichtig het voortouw in het gebruik van auto's met milieuvriendelijker motoren. De stadslucht kan heel wat verbeteren als al die auto's, vrachtwagens en bussen niet voortdurend verbrandingsgassen en fijn stof zouden lozen. Dat autorook de gevels vervuilt en aantast, weet iedereen. Reeds onder burgemeester Sansen, zowat 15 jaar geleden, pionierde de stad samen met De Lijn, naar het voorbeeld van Utrecht, met aardgasmotoren. Zo werden een paar jaar geleden ook enkele dienstwagens aangeschaft op elektriciteit.

Bij garage Vereecke werd een prototype van Citroën aangekocht, bij Vandecasteele een paar Peugeots. Twee wagens werden ingezet bij het stedelijk parkeerbedrijf Parko, eentje bij de directie Stadsplanning en Ontwikkeling. Maar de wagen vielen erg tegen. Na een reeks pannes bleek de vervanging van de transactiebatterijen veel te duur om verantwoord te zijn.

Met de garage Vereecke kon het probleem in der minne geregeld worden. De garage nam de wagen terug en gaf in ruil een nieuwe wagen op klassieke brandstof. De stad moest alleen een kleine opleg doen van 3.025 euro.

Garage Vandecasteele was minder toeschietelijk. De onderhandelingen stevenden recht af op een geschil voor de rechtbank. Maar uiteindelijk gaf de garage zijn akkoord om een dading (overeenkomst om niet naar de rechter te stappen) af te sluiten. Daarin verklaart Vandecasteele zich bereid om eveneens zijn elektrische wagens terug te nemen en te vervangen door twee klassieke wagens op diesel. Ook hier betaalt de stad een geringe opleg.

Daarmee is er nu geen enkele wagen op elektriciteit meer in de stedelijke vloot. Piet Missiaen, spirit, en Cathy Matthieu, Groen!, vonden dat in de gemeenteraad een 'achteruitgang'. Ik ben het daar niet mee eens. Een wagen die voortdurend in panne staat en waaraan de onderhoudskosten torenhoog zijn, past niet in het wagenpark van de stad. In Nederland, waar de steden en gemeenten al jaren verder staan in het gebruik van 'schone wagens', wordt de technologie van elektrische aandrijving daarom voorlopig nog geweerd, in Haarlem bijvoorbeeld.

Bovendien mogen de milieuvoordelen van elektrische wagens niet overschat worden. Wagens op stroom produceren geen uitlaatgassen op de weg - dat is het grote voordeel -, maar de elektriciteitscentrales waar die stroom wordt opgewekt, hebben wel degelijk rokende schouwen (als het geen kerncentrales zijn met nucleair probleemafval). Zo berekend veroorzaken elektrische wagens bijvoorbeeld 30% meer uitstoot van zwavelzuur dan dieselwagens.

Ik ben voorstander van zo proper mogelijke dienstwagens in Kortrijk, maar ze moeten operationeel zijn. Andere technologieën (bijvoorbeeld ook klassieke wagens met de beste filters en katalysatoren) zijn voorlopig veel beter dan wagens op elektriciteit. En de minst vervuilende wagen is nog altijd de wagen die voor dienstverplaatsingen zoveel mogelijk vervangen wordt door de fiets.

16-09-06

Een nieuwe kroon voor Astrid

In een vierde fase ter verbetering van het Astridpark op Overleie wordt de pergola in de Franse tuin aangepakt. In dat parkgedeelte aan de overkant van de Graaf de Smet de Nayerlaan wordt het mooie beeld van koningin Astrid geruggesteund door een wandelpad in de vorm van een pergola, als het ware een grote halve kroon. Die pergola is vervallen.

In het milieubeleidsplan, waarmee schepen Philippe De Coene, sp.a, bij zijn aantreden van wal stak, stond uitdrukkelijk dat de Kortrijkse parken een voor een gingen opgefrist worden. Het omvangrijke Astridpark op Overleie kwam in verschillende fasen aan de beurt.

Het Astridpark is een van de grote realisaties van burgemeester Auguste Reynaert (1884-1915) geweest. Hij liet daarvoor een hele volkswijk met ongezonde huisjes slopen en op de braakliggende terreinen werd het Volkspark aangelegd naar plannen van de stadsarchitect Victor Moulart (1907). Het park werd later genoemd naar de verongelukte koningin Astrid. Eerder had de vriendelijke vorstin de harten van de Kortrijkzanen gestolen met een bezoek aan de stad, waarbij ze bijzondere belangstelling had voor de woningen van de gewone mensen (5 april 1935). Vier maanden later verongelukte ze.

Het beeld van de minzame dame werd gesculpteerd in witte Carraramarmer door de Brusselse beeldhouwer Alfred Courtens. Het werd onthuld op 1 juli 1938.

Het park, 3,85 hectare, onderging de voorbije jaren verschillende uitbreidingen. In 1995 werd de gewezen 'tramstatie' na vertrek van de stelplaats van de bussen van De Lijn opgebroken. De mooie woning van de stationschef, met trapgevels in neo-renaissancestijl, werd verkocht aan Goedkope Woning en doet thans dienst als conciergewoning voor het complex van sociale appartementen 'De Mosselbank'.

In 1997 (eerste fase) werden de gronden van de tramstatie bij het park gevoegd. In 2003 onderging het park grondige verbeteringswerken en in 2005 werden de vijvers, ter plekke bekend als 'het Walje', gerenoveerd.

De vierde verbeteringsfase, die binnenkort start, pakt dus het stuk park aan dat aan de overkant van de Graaf de Smet de Nayerlaan, een schitterende dubbele kastanjedreef, ligt.

In dat bloemrijke deel van het park staat het beeld van koningin Astrid centraal. Achter de rug van de glimlachtende dame staat in een boog een verhoogde constructie waarin je kunt wandelen onder de klimrozen. Die pergola is een ruïne geworden en wordt thans aangepakt.

De rotte houten liggers worden opgeruimd en vervangen door nieuwe in FSC-gelabeld hout. De losliggende breuksteenverharding, de treden en de muurtjes worden uitgekapt en vervangen door nieuwe brokken breuksteen en door elementen in arduin. Zieke coniferen en bomen worden geveld. De dolomietpaden en de borduren tussen de bloemperken worden hersteld. De pergola krijgt geheel nieuwe klimrozen.

In totaal is het een opdracht van 129.628,82 euro. De gemeenteraad besliste daarvoor een openbare aanbesteding te houden.

08:35 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: park, milieu, astrid, kortrijk |  Facebook |

24-08-06

Kan Rollegem eindelijk vrijer ademen?

Niet alleen de voorposten Tombroek en 't Foreest liggen vaak in de stank van de industrie op Moeskroens grondgebied juist over de gewest-, provincie- en taalgrens. In heel Rollegem krijgt het witgoed aan de wasdraad soms de geur van frieten, zeep of erger. Sinds 16 juli zijn de klachten verstomd. Heeft het te maken met de vakantiesluiting of met de maatregelen die er kwamen na gezamenlijke acties van het Waalse en het Vlaamse Gewest op aandringen van Kortrijks milieuschepen Philippe De Coene?

Lelijke eendjes

Het was een van de neteligste dossiers die Philippe De Coene, sp.a, als nieuw schepen van leefmilieu van Kortrijk erfde in 2001: de steeds terugkerende stank van wisselende samenstelling die in Rollegem vanover de gewestgrens kwam aangewaaid. Onze vroegere zusterstad Moeskroen had tegen de gewestgrens (ook grens met Kortrijk en deelgemeente Rollegem - meer bepaald de aloude wijken Tombroek en ('t) Fore(e)st) een industrieterrein ingericht voor milieubelastende bedrijven.

Gezien de grote werkloosheid in dat stuk van Henegouwen, lokte stad Moeskroen bedrijven met allerhande voordelen, faciliteiten en administratieve bijstand. Onder de Zuid-West-Vlaamse ondernemers liep de mare dat het over de gewestgrens zoveel gemakkelijker ging om een bedrijf te vestigen; "men keek er niet zo nauw als in het Vlaamse gewest en in Kortrijk". In elk geval liep Moeskroen zelf niet zoveel milieurisico's: de winden waaien immers meestal uit het zuidwesten, dat wil zeggen van Moeskroen naar Kortrijk over Rollegem en Aalbeke.

Op die beruchte industriezone streken dan ook de lelijke eendjes van de bedrijfswereld neer. Wie zou graag de geuren delen van bedrijven zoals een zeepfabriek (Vandeputte nv), een groothandel in scherp ruikende chemische producten (Brenntag nv), een verbrander van (ziekenhuis- en ander) afval (Meprec nv), een vetverwerker (Codeb nv), een industriële frietenbakker (Mydibel nv), een composteerder (Lavano nv), een soepgeurverspreidende groenteninvriezer (Dicogel nv), een chipsfabrikant (Roger-Roger nv), en een kippenslachterij (Flandrex nv - nooit veel geur!).

Behalve gehinderd door de onfrisse dampen waren de Rollegemnaren ook ongerust over de schadelijkheid van de aangewaaide verpeste lucht. Die ongerustheid concentreerde zich eerst op het bedrijf Meprec, een private verbrandingsoven met lang niet zoveel zorg voor het leefmilieu en de onschadelijkheid van zijn rookgassen als bijvoorbeeld de intercommunale IMOG.

Ongenaakbaar?

De bewoners kregen onmiddellijk gehoor bij schepen De Coene, die al in januari 2001 een hoorzitting organiseerde. Het gevolg was een brievenoffensief richting Waalse Gewest (de gewesten zijn verantwoordelijk voor het leefmilieu), richting toenmalig Vlaams milieuminister Vera Dua, richting stadsbestuur Moeskroen, richting Provinciebestuur, enzovoort. Stad Kortrijk diende zelfs bezwaar in tegen de vestiging van chemieverlader Brenntag in augustus 2002.

In het najaar van 2002 verscherpte stad Kortrijk zijn acties tegen de aanhoudende stankvlagen. De directie Leefmilieu (milieuambtenaar Lode Valcke) ging bij de meeste klachten onmiddellijk ter plaatse om de geurhinder officieel vast te stellen. Zo werden niet minder dan 14 gerechtvaardigde klachten genoteerd tussen 10 en 27 september 2002. Tijdens die actie stelden de bewoners eigenaardig genoeg vast dat de stank nu meestal 's nachts kwam aangedreven i.p.v. overdag voorheen. Blijkbaar voelden verschillende bedrijfsleiders zich toch niet zo ongenaakbaar. De milieudienst van Kortrijk ging ook op het industrieterrein van Moeskroen zelf kijken. Zij rapporteerden dat de zone er hoogst slordig bijlag, dat er rook kwam uit de rioolputjes en dat er een hels lawaai was bij laad- en losactiviteiten.

Division de la Police de l'Environnement

Met overleg kon stad Kortrijk bij het stadsbestuur van Moeskroen bereiken dat zij ermee instemden dat de Vlaamse milieuinspectie Aminal een onderzoek ging verrichten op de industriezone. Aminal schakelde daarvoor het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO) in. VITO ging heel minutieus te werk en schakelde zelfs de bevolking in door 'geurdagboeken' uit te delen. De studie leverde een objectieve, wetenschappelijk verantwoord rapport op, waarin de geurhinder onomstotelijk werd vastgesteld. Erger nog: er werd ook geconstateerd dat de kwalijke dampen op bepaalde dagen ziektemakend waren.

Met dat rapport kon het Waalse Gewest overtuigd worden om op te treden. La Division de la Police de l'Environnement (DPE) ging bedrijf per bedrijf onderzoeken. Iedere keer leidde dat tot een voorstel van saneringsmaatregelen om verdere hinder te voorkomen.

De eerste saneringen zijn momenteel aan de gang. Mydibel plaatste een installatie voor de vernietinging van frietdampen en heeft een nieuwe verwarmingsketel aangekocht die de geurdeeltjes in de schouwdampen zal tegenhouden. Vandeputte heeft vorige maand een installatie in dienst genomen om de zeepgeuren op chemische manier te verminderen. Lavano belooft alleen nog te composteren in een gesloten loods met geurfilter. De firma Seva heeft een thermische oxidatiefilter geplaatst. Lonolines Stella plaatst een biofilter. Roger & Roger rust elke productielijn uit met een condensor. Brenntag zal zijn zuren zorgvuldiger opslaan en behandelen. Codeb (van de vroegere Heulse vetsmelter Debaillie) moet zijn activiteiten inperken (twee politieverordeningen) en moet een milieueffectenrapport afleveren. En Meprec is intussen gesloten en kreeg geen vergunning.

De DPE stelt dan ook dat de geurhinder is afgenomen. Niettemin kwamen in 2006 al 25 klachten binnen bij de milieudirectie van stad Kortrijk. Stof voor hernieuwd Vlaams-Waals en Kortrijks-Moeskroens overleg in de komende maanden.