02-09-07

Windmolenbouwer Deltapark vraagt Kortrijkzanen aandelen te kopen


fp12

Op de volgestorte en met landbouwgrond overdekte gewezen kleigroeven aan de Oudenaardsesteenweg voorbij de E17 bouwt de intercommunale Leiedal een industrieterrein van de nieuwe generatie. De werken zijn gestart. Een onderdeel van het vooruitstrevende project zijn vier windturbines naast de autostrade. De geselecteerde molenbouwer Electrawinds laat zijn dochter CVBA Groenkracht 'een publiek beroep op het spaarwezen' doen in Kortrijk. In alle brievenbussen viel een prospectusje om aandelen van Groenkracht te kopen tegen 125 euro het stuk. Een originele manier van kapitaalverwerving, die voor erkende coöperatieve vennootschappen toegelaten is.

Deltapark

De realisatie van het Deltapark is begonnen. Voor dat bedrijventerrein (45 ha) voor hoogwaardige activiteiten maakte Leiedal een ontwerp dat gericht is op kwaliteit en duurzaamheid. Studiebureau D'Hondt (Kortrijk) werd ingeschakeld voor het ontwerpen van wegen en afwatering. Voor de groeninkleding werd een beroep gedaan op een heuse landschapsarchitect, Paul Deroose (Jabbeke). Bij de openbare aanbesteding haalde aannemer Aswebo (Drongen) de opdracht voor de aanleg binnen (4,3 miljoen euro). Zie ook mijn enthousiast stukje van een jaar geleden.

Het Deltapark - ooit zocht men een andere naam, maar dat voornemen heeft Leiedal blijkbaar laten varen; Delta verwijst op suggestie van Koramicman Ignace Gheysens naar de driehoek Kortrijk-Harelbeke-Zwevegem waarin het terrein ligt - wordt wel degelijk een heus park, in tegenstelling tot de verfoeilijke industriegetto's die zoveel andere industrieterreinen zijn. Er wordt uiterst secuur omgesprongen met landschap, groen en natuur. Moerasbosjes, grote dreven met hoogstammen, groene wandel- en fietsverbindingen, vijvers en zelfs 'wadi's' (natte plekken die opdrogen in normale zomers), het komt er allemaal.

Windturbines

Bovendien wordt het Deltapark 'CO2-neutraal'. Het elektriciteitsgebruik op het Deltapark zal exclusief afkomstig zijn van 'groenestroomcentales', die draaien op hernieuwbare energiebronnen. Die hernieuwbare energiebronnen zullen bestaan uit vier windturbines naast de autostrade en een groenestroomcentrale op het Deltapark zelf. De reusachtige windmolens krijgen een vermogen van elk 2 MW, de generator die plantaardige olie zal verbranden 16 MW. Die stroomproductie zal de behoeften van het Deltapark ruimschoots overstijgen.  

Begin dit jaar bekroonde Vlaams minister van Economie Fientje Moerman het ontwerp voor de inrichting van het Deltapark tot wat zij het TOP-project noemt. Eigenlijk wil de Vlaamse Regering dat alle nieuwe industrieterreinen voortaan de principes volgen die Leiedal heeft uitgewerkt voor het Deltapark. De jury was onder de indruk van de inspanningen voor duurzaamheid, de aandacht voor het groenbeheer en de hinderbestrijding, het organiseren van gemeenschappelijke diensten (en parkings!) voor de bedrijven op het park en de uitgekiende ontsluiting van het terrein. Het Deltapark zal onder leiding staan van een 'parkmanagement' dat de kandidaat-vestigingen belooft te selecteren op criteria zoals innoverend karakter, hoge tewerkstelling, architecturale kwaliteiten van de gebouwen en duurzaamheid (denk aan zonnepanelen en degelijke isolatie). Aan de bekroning was een verhoging van de Vlaamse subsidies verbonden, van 25 naar 60%. De subsidie steeg tot niet minder dan 3.343.713 euro.

Zoals gezegd, omvat het project van het Deltapark ook vier windturbines. Voor die honderd meter hoge gevaarten knoopte Leiedal onderhandelingen aan met drie geïnteresseerde molenbouwers: nv Aspiravi van Harelbeke, de vereniging BeauVent (Bulskamp) en Ecopower (Berchem), en nv Electrawinds (Oostende). Uiteindelijk liet Leiedal zich overtuigen door het aanbod van Electrawinds, dat niet alleen evenwaardige windmolens wilde bouwen zoals de andere kandidaten maar daarenboven ook een warmwaternet wilde aanleggen en de bedrijven wilde bijstaan bij het installeren van zonnepanelen. Daar is sindsdien de belofte bijgekomen om een groenestroomcentrale uit te baten in het park. Of dat laatste project wel zo duurzaam kan genoemd worden, wordt hier en daar betwijfeld: het verbranden van plantenolie verhoogt weliswaar niet de uitstoot van broeikasgassen maar het uitbouwen van sojaplantages gaat soms ten koste van het regenwoud of van de voedselproductie bij de arme boeren in de derdewereld (om nog te zwijgen van de CO2-uitstoot bij het transport van die oliën naar Europa). Of het zou moeten zijn dat de lokale landbouw massaal overschakelt op de teelt van koolzaadolie.

Electrawinds

Electrawinds is het geesteskind van Bruggeling Luc Desender, een selfmademan die via een handel in occasiewagens eigenaar werd van de Volkswagengarage BMB in Brugge en die met winsten van de garage en steun van Triodosbank (gespecialiseerd in ethisch beleggen) in 1998 nv Electrawinds uit de grond stampte voor de bouw van windturbines (later verruimd tot alle mogelijke projecten van opwekking van hernieuwbare energie). In 2001 verkocht hij zijn garage en zette hij alles op Electrawinds. Intussen realiseerde Electrawinds al voor meer dan 100 miljoen euro aan windmolens en biomassacentrales. De molens draaien in Brugge (Boudewijnkanaal, in opdracht van Electrabel - waarmee Electrawinds, ondanks zijn naamn verder niets te maken heeft), Zedelgem en Perwez. In Oostende en Moeskroen worden dierlijke vetten en plantaardige oliën omgezet in hernieuwbare energie. 

Luc Desender noemt zijn Electrawinds zelf "een van de grootste private spelers op de markt van de hernieuwbare energie". Zijn ambities reiken ver. Hij heeft ook al dochterondernemingen opgericht in verschillende Zuid-Europese landen. De Britse investeringsmaatschappij 3i nam een belang van 18% in de firma, goed voor een kapitaalsinbreng van 30 miljoen euro. Electrawinds participeert ook in een van de projecten die op de Thornton-bank en de Bank onder Naam op 30 km voor de Belgische kust twee windturbineparken (216 MW) zullen bouwen voor de federale overheid. Op de Thorntonbank gaat C-Power aan de slag. Op de Bank zonder naam de vereniging Eldepasco, waarbij de eerste twee letters (El) komen van deelgenoot Electrawinds.

Groenkracht

Op zoek naar meer uitbreidingskapitaal acht Luc Desender het niet uitgesloten dat Electrawinds naar de beurs trekt. Intussen verzamelt hij investeringsgeld op andere manieren. Zo heeft Electrawinds, een naamloze vennootschap, cvba Groenkracht, een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid opgericht, voor de inzameling van fondsen bij het publiek. Onwillekeurig doet mij dat denken aan stoutmoedige ondernemers die hun beginkapitaal bijeen gingen halen bij bakkers, slagers en andere middenstanders met een appeltje voor de dorst. Om misbruiken tegen te gaan is "het publiek beroep op het spaarwezen" in ons land streng gereglementeerd en onderworpen aan de controle van de Commissie voor Bank- en Financiewezen. De erkende coöperatieven zijn evenwel vrijgesteld van die reglementering.

Het aanbod om aandelen te kopen door de verspreiding van het prospectusje van Groenkracht in alle Kortrijkse brievenbussen is dus perfect legaal. Daarmee volgt Electrawinds overigens een beproefde techniek van kapitaalsinzameling van zijn grote concurrent cvba Ecopower. Een aandeel van Groenkracht kost 125 euro en geeft recht op 1 stem op de algemene vergadering. Luc Desender zegt een opbrengst te verwachten van 6% (tot 1500 euro vrij van belastingen). Een beetje eigenaardig is de vermelding op het foldertje dat "er wordt gevraagd uw gelden drie jaar te laten staan, om speculatie tegen te gaan...". Speculatie met CVBA-aandelen is een heel klein risico aangezien de waarde van het aandeel vast (nominaal) is, in tegenstelling met aandelen van bijvoorbeeld een nv. 

01-07-06

Gemeenten Gaselwest in 't verweer tegen onrechtvaardige boete

Iets bijzonders meegemaakt op de raad van bestuur van Gaselwest waarin ik Kortrijk vertegenwoordig: een opstand van de gemeenten.

Vanaf zomer 2003 mag Gaselwest zelf geen elektriciteit en gas meer maken of verkopen. Voordien viel de intercommunale onder de verplichting een zeker percentage 'groene stroom' te leveren. In 2002 en de eerste helft van 2003 slaagde Gaselwest daar niet in en kreeg dus een fikse boete opgelegd. Maar dat gebrek aan groene stroom was te wijten aan het feit dat Gaselwest niet de nodige vergunningen kreeg van de Vlaamse overheid om groenestroomprojecten uit te voeren. Gaselwest trok dus naar het Arbitragehof, de Raad van State, de Rechtbank van Eerste Aanleg van Brussel èn de Europese Commissie. Een breder gerechtelijk offensief kan je niet indenken. Nu wil de Vlaamse overheid al die processen stilleggen met een 'dading'. Maar haar toegevingen zijn belachelijk. Tegen het advies in van haar private aandeelhouder, Electrabel, weigeren de gemeentelijke aandeelhouders van Gaselwest unaniem op dat voorstel in te gaan.

Sinds halverwege 2003 mag Gaselwest, de intercommunale voor distributie van gas en stroom, zelf geen elektriciteit of gas meer verkopen. De intercommunale, waarbij Kortrijk is aangesloten (grootste gemeentelijke aandeelhouder), mag alleen nog het leidingennet ter beschikking stellen van verschillende leveranciers. Voorheen kocht Gaselwest zijn producten bij Electrabel en verkocht het met winst door aan de verbruikers. De verbruikers hadden dus geen enkele keuze. Nu hebben ze die wel en dat zou in principe in hun voordeel moeten zijn.

In 2000 vaardigde de Vlaamse overheid een regel (Elektriciteitsdecreet van 17 juli 2000) uit waarbij de elektriciteitsleveranciers verplicht werden een gedeelte groene stroom (elektriciteit uit milieuvriendelijke bronnen zoals windmolens en waterkracht) aan te bieden. Ofwel moesten ze die groene stroom zelf produceren - en dan kregen ze daar groenestroomcertificaten voor -, ofwel moesten ze groenestroomcertificaten kopen van producenten die er te veel hadden.

Gaselwest heeft waarlijk gepoogd om zelf groene stroom te fabriceren. Met de andere gemengde intercommunales werden projecten opgezet. Die projecten kregen evenwel niet het ... groene licht van de Vlaamse overheid. Daar waren bijvoorbeeld projecten bij van warmtekrachtkoppeling (stroom opgewekt als nevenproduct bij de verwarmingsinstallaties van grote gebouwen). Thans worden dergelijke initiatieven wel erkend als groenestroombronnen; in 2002 en 2003 nog niet. In elk geval slaagde Gaselwest er niet in om voldoende groenestroomcertificaten te bemachtigen in die periode en kreeg de intercommunale voor 2002 een boete aangesmeerd van bijna 1,5 miljoen euro.

Dading

Zoals gezegd trokken Gaselwest en zusterintercommunales (gemengde) naar alle mogelijke jurisprudentiële instanties. Daarmee komt het systeem zelf van de Vlaamse groenestroomcertificaten in gevaar; zo zou de Europese Commissie kunnen vaststellen dat het systeem de vrije concurrentie in gevaar brengt.

Vandaar dat het niet zo verwonderlijk is dat de Vlaamse overheid (hier de VREG, de Vlaamse Regulator voor Elektriciteit en Gas) op een compromisovereenkomst aanstuurt, een 'dading'. Een dading is een contract om niet verder te procederen onder bepaalde afgesproken voorwaarden. Meestal doen beide partijen water in hun wijn. Dat is hier eigenlijk niet het geval.

De VREG stelt voor dat Gaselwest en de andere gemengde intercommunales nog 'slechts' 50% van de boete zouden moeten betalen. De andere 50% worden niet kwijtgescholden maar moeten de intercommunales investeren in "nieuwe hernieuwbare energiebronnen die nog niet marktrijp zijn" (sic). Nog niet markrijp zijn, kan niets anders betekenen dan experimenten waaraan men heel zijn investering kwijt speelt. Nader beschouwd, is Gaselwest, als men akkoord gaat met de dading, toch het bedrag van de volledige boete kwijt. Waarin zit dan de toegeving van de Vlaamse Regering?

Er is meer. Door de intercommunales te verplichten te investeren in - zij het dan milieuvriendelijke - stroomproductie, gaat de Vlaamse overheid in tegen haar eigen principes. Sinds de liberalisering van de stroom- en gasmarkt mogen de intercommunales zich juist niet meer bezig houden met energieproductie. Zij mogen alleen nog de leidingen ter beschikking stellen van alle private stroomleveranciers die, in concurrentie met elkaar, zich wiilen aanbieden aan de verbruikers.

Ten slotte is er een goede reden waarom de private aandeelhouder in de intercommunales, Electrabel, zelf stroomfabrikant, Gaselwest en consoorten aanspoort om de dading te aanvaarden. Voor zijn eigen tekort aan groenestroomcertificaten in 2002 werd ook Electrabel een boete opgelegd. Ook Electrabel kreeg een dading voorgesteld, inhoudende een halvering van de boete zondermeer: van Electrabel wordt niet verlangd dat het die andere 50% zou investeren in tot mislukken gedoemde experimenten.

0% kunnen we krijgen

Voor alle zekerheid heeft Gaselwest van meet af aan het bedrag van de mogelijke boete aan de kant gezet: 1.433.100 euro.  Als Gaselwest de dading aanvaardt, is ze dat bedrag kwijt (50% boete en 50% in niet-marktrijpe experimenten). Als Gaselwest procedeert, kan ze het geding winnen. Dan kan de intecommunale het bedrag verdelen als buitengewoon dividend aan haar aandeelhouders: 932.088,24 euro voor de gemeenten, 1.289,79 euro voor de provincies West- en Oost-Vlaanderen en Henegouwen, en 499.721,97 euro voor private partner Electrabel.

Als Gaselwest uiteindelijk de juridische veldslag verliest, moet de boete betaald worden. Daarbij komt een gerechtelijke intrest van 7%, maar al die tijd heeft het bedrag op een 'spaarboekje' 3,5 euro opgebracht.

Met andere woorden een sanctie van 100% hebben wij, een van 0% kunnen we krijgen als 't meevalt. De unanieme keuze van de gemeenten, in strijd met het standpunt van private partner Electrabel, is dus zeer logisch. Ik steun voluit die keuze van de raad van bestuur (vorige week vrijdag in het kasteel van Langemark-Poelkapelle).