11-01-07

Meester Pol Hiergens als ijsbreker voor fractieondersteuning?

achterkant stadhuis

Kabinetten (persoonlijke medewerkers) voor burgemeester en schepenen: het is een recent verschijnsel, overgenomen van een al lang bestaande praktijk bij de ministers. Nog geen uur nadat hij tot schepen was benoemd door de gemeenteraad, kreeg Wout Maddens, VLD, zijn eigen kabinet, met twee medewerkers. Een van die medewerkers is niemand minder dan Pol Hiergens, advocaat en gewezen VLD-provincieraadslid.

Intussen doktert de Vlaamse Regering aan een besluit om de veralgemening van kabinetten in de gemeenten in goede banen te leiden. Het nieuwe van dat initiatief is dat ook de mogelijkheid wordt geschapen om secretarissen op kosten van de gemeente te benoemen voor de gemeenteraadsfracties (de partijen met verkozenen in de gemeenteraad). Dat is een maatregel die het grote machtsverschil tussen de schepenen met hun personeel èn persoonlijk kabinet en de aan hun lot overgelaten gemeenteraadsleden moet verminderen. Ik juich het toe. Nu nog afwachten of de meerderheid in Kortrijk zo fair zal zijn om van die mogelijkheid gebruik te maken.

Kabinetten zijn een recent verschijnsel in het stadhuis van Kortrijk. De bedoeling is de burgemeester en de schepenen enkele persoonlijke medewerkers te bezorgen, die hun baas met hun werkkracht en deskundigheid bijstaan bij de uitoefening van het mandaat. Vroeger was het een soort voorrecht van de burgemeester. Maar toen de christendemocraten voor het eerst een andere partij moesten dulden in 'hun' schepencollege - de intrede van sp.a-er Philippe De Coene als schepen in 2001 -, kregen ook de schepenen kabinetsmedewerkers. Na veel pramen kreeg De Coene, als enige andersgekleurde, twee medewerkers (Inge Vervaeke en Thomas Bulcaen). De andere schepenen moesten het stellen met aan halftijdse kabinetsbediende.

Etat major

Zoals hier al uitvoerig becommentarieerd, heeft CD&V de sp.a als coalitiepartner ingeruild voor de VLD. Waar CD&V in de periode 2001-2006 nog altijd met 1 gemeenteraadslid de meerderheid had in de Kortrijkse raad (21 op 41), is dat overwicht afgekalfd tot 18 zetels. De nieuwe coalitiepartner kon dus in principe hardere eisen stellen aan CD&V. Dat VLD uiteindelijk slechts 1,5 schepenambten uit de brand heeft gesleept, is een bewijs van zwakke onderhandelingen (en van de onverbeterlijke arrogantie van de vroegere meerderheidspartij). Die zwakte wordt thans bevestigd als we kijken naar de verdeling van de kabinetsmedewerkers.

Hoewel de VLD thans in theorie in een sterkere positie staat als coalitiepartner dan de sp.a zes jaar geleden, heeft VLD-schepen Wout Maddens slechts evenveel (even weinig?) medewerkers kunnen afdwingen als Philippe De Coene indertijd. Hij mag 1 voltijdse kabinetsattaché aanwerven (niveau A1-A3) en 1 voltijdse kabinetsbediende (niveau C1-C3). Trek daarmee maar eens ten strijde tegen de - onevenredige - overmacht van CD&V in het college van burgemeester en schepenen!

De burgemeester daarentegen kan met een hele 'état major' van niet minder dan 5 medewerkers optrekken: 1 kabinetssecretaris, 1 kabinetsattaché, 2 kabinetsbedienden en 1 persoonlijke chauffeur. De andere schepenen moeten zich behelpen met een halftijdse bediende.

Uiteraard kan men zich de vraag stellen of de stedelijke bewindslieden niet evengoed zouden kunnen werken met het reguliere personeel van de stadsdiensten die aan hen zijn toevertrouwd. Maar die opmerking geldt dan wel in de eerste plaats voor de burgemeester. Ik kan erinkomen dat een van de anderhalve VLD'ers van dienst in het schepencollege, wat politieke medewerkers krijgt om de VLD-inbreng in het beleid mee te bewaken.

Schepen Wout Maddens koos als kabinetsattaché advocaat Pol Hiergens. Pol Hiergens zag zich als blauwe kopman voor de provincieraadslijst, overvleugeld door populair cafébaas en gemeenteraadslid Hans Masselis. Ik vraag mij af of het verlies van dat provinciemandaat wel afdoende wordt goedgemaakt door die job als kabinetsmedewerker. Soit, ik wens hem veel werkgenoegen.

Als kabinetsbediende ging Wout Maddens iemand zoeken van buiten Kortrijk: Amélie Lapauw van Zwevegem.

Fractiesecretarissen

Intussen is het te verwachten dat Kortrijk zijn kabinettenregeling binnenkort zal moeten aanpassen. Er is een besluit van de Vlaamse Regering in de maak (dat met terugwerkende kracht vanaf nieuwjaar 2007 zou gelden). Dat besluit is vorige vrijdag (12 januari) op de ministerraad gekomen.

Het interessante aan dat besluit is dat er naast kabinetspersoneel nu ook 'fractiepersoneel' kan aangeworven worden in de gemeenten. Met fractiepersoneel bedoelt minister Marino Keulen: "personeel ten behoeve van de fracties in de gemeenteraad", m.a.w. een of meer secretarissen voor de partijen die in de gemeenteraad zijn vertegenwoordigd. In artikel 2 wordt onmiddellijk elke partijdige discriminatie onmogelijk gemaakt: "Indien de gemeente fractiepersoneel wenst aan te stellen, doet zij dit voor alle fracties die dit wensen".

Ik ben groot voorstander van de inschakeling van fractiepersoneel. De gemeenteraadsleden zijn geen professionele politici. De meesten kunnen hun mandaat slechts uitoefenen in de uren die hen resten na hun gewone dagtaak. Daartegenover zijn de burgemeester en de schepenen in principe voltijds (sommige halftijds) beschikbaar voor hun opdracht en beschikken ze naast hun persoonlijke medewerker(s) over de ettelijke personeelsleden van hun diensten.

Als wij ervan uitgaan dat de allereerste opdracht van de gemeenteraad erin bestaat het beleid van het schepencollege te controleren en bij te sturen, is het overduidelijk dat de gemeenteraadsleden erg weinig middelen hebben om die belangrijke democratische opdracht te vervullen. Een beetje professionele hulp zou zeer welkom zijn. Ik doe dus een oproep aan de meerderheid om de mogelijkheid van fractiepersoneel in Kortrijk te gebruiken.

Afsprakennota

Het besluit van de Vlaamse Regering schetst meteen het statuut van zowel de kabinets- als de fractiemedewerkers. Dat statuut is trouwens identiek voor beide groepen. De gemeenteraad moet vastleggen hoeveel kabinets- en fractiemedewerkers er mogen komen en van welke graad die mogen zijn. Er kunnen zowel nieuwe mensen aangeworven worden als bestaande stadsmedewerkers die voor een periode worden ter beschikking gesteld. Uiteindelijk is het het college van burgemeester en schepenen die de kabinets- en fractiemedewerkers aanwerft, onder de voorwaarden van de gemeenteraad. Voor de fractiemedewerkers moet het schepencollege de mensen kiezen die zijn voorgesteld door de fracties zelf.

Al die speciale medewerkers krijgen hetzelfde loon als hun collega's van dezelfde graad in de stadsdiensten. Daar bovenop kunnen zij nog een kabinets- of fractietoelage ontvangen. Nu het overheidspersoneel geregeld wordt geëvalueerd, is dat ook het geval voor die medewerkers. Die evaluatie gebeurt evenwel voor het fractiepersoneel op basis van een verslag van de fractie.

Nieuw is dat er een 'afsprakennota' moet worden opgesteld om de interne werkverdeling tussen de stadsadministratie en het kabinets- en fractiepersoneel te regelen. Geen overbodige luxe, me dunkt. Misschien is het moment waarop die afsprakennota in de gemeenteraad komt, de gelegenheid om de eis voor een betaalde secretaris voor elke fractie kracht bij te zetten.