04-07-06

Miljoen euro investeringen voor unieke Kortrijkse beiaard

Ware het niet dat mijn micro zin had om te fluiten, dan had ik gisteren in de gemeenteraad een interpellatie kunnen doen in ideale omstandigheden... met achtergrondmuziek! Ik ondervroeg de schepen over de plannen om de unieke Van Aerschodt-beiaard op de Sint-Maartenstoren te restaureren. Op de achtergrond twinkelden de beiaardklanken van het eerste zomeravondconcert over de Grote Markt. De ramen van de gemeenteraadszaal van het stadhuis stonden rekwijd open. Ik vernam dat restauratiewerken voor een miljoen euro gepland worden, maar dat wij nog wat geduld moeten hebben.

In de 16e eeuw kreeg de Sint-Maartenstoren een beiaard, opgebouwd rond het klokkenspel dat van de bouwvallig geworden Halletoren kwam. Op 7 augustus 1862 sloeg het noodlot toe en de bliksem in op de Sint-Maartenstoren die met klokkenspel en al uitbrandde. Pas in 1875 werd de torenspits herbouwd. Klokkengieter Sévérin Van Aerschodt goot 47 klokken voor de eigenlijke beiaard, en ook de 6 bestaande luidklokken werden ingeschakeld. De inrichting van de beiaard werd toevertrouwd aan François De Flandre. Het monumentale instrument werd bediend met een Smuldersklavier, toen het beste op de markt. De beiaard speelde het eerst op 21 augustus 1880.

 

In 1974 werd de versleten beiaard grondig gerestaureerd. Daarbij heeft men uit archeologische overwegingen de oude installatie laten zitten in de torenspits. De klokken werden herschikt en er kwam een nieuw klavier met kortere verbindingen. De beiaard werd gerestaureerd door de Leuvense klokkengieter Jacques Sergeys en het constructiebedrijf Clock-o-Matic. Sindsdien konden opnieuw alle 49 klokken betokkeld worden. Kenners zeggen dat de beiaard van de Sint-Maartenstoren de enige nog bestaande zware 19e-eeuwse beiaard van ons land is.

 

Maar wij hebben nog meer in Kortrijk. Ook op de Halletoren is er een bespeelbare beiaard, een geschenk van de Kortrijkse Verzekering uit 1994. Hier zijn er 48 klokken, gegoten door Koninklijke Eijsbouts van Assen in Nederland. De klank van de klokken in de Halletoren is afgestemd op die van de Sint-Maartenstoren: de twee beiaarden hebben een zelfde kern van drie octaven.

 

Als het mechanisme van de beiaard in de Sint-Maartenstoren helemaal in orde en de klokken gestemd zouden zijn, zou men beide instrumenten tegelijk kunnen laten spelen. Op die manier zou men beiaardmuziek in stereo kunnen brengen. Dat zou een ongekend evenement zijn.

 

Het probleem is dat de beiaard in de Sint-Maartenstoren weer aan herstel toe is. Aangezien het een historisch instrument is, moet ook Monumenten en Landschappen zijn zeg krijgen. Dat heeft dan weer het voordeel dat er stevige subsidies kunnen komen (60% Vlaams Gewest, 20% Provincie).

 

Voorstudie

 

Ik ondervroeg bevoegd schepen Jean de Bethune naar het voornemen van de stad om de Sint-Maartensbeiaard te restaureren en naar de stand van zaken in het dossier. De schepen bevestigde dat de vermoedelijke kost zou iets meer dan een miljoen euro zou zijn. Op een van de komende gemeenteraden komt een voorstel om een voorstudie te laten uitvoeren (kost zowat 10.000 euro). Het dossier is zo ingewikkeld dat de eigenlijke restauratie niet voor 2008 of 2009 zal afgewerkt zijn.

 

Intussen zijn de zomerse beiaardconcerten (in juli vanuit de Halletoren en in augustus vanop de Sint-Maartenstoren) onder impuls van de uiterst gedreven stadsbeiaardier Frank Deleu uitgegroeid tot evenementen met een aanzienlijk en aangroeiend publiek. Als de beiaard op de Halletoren speelt, zitten de terrassen op de Grote Markt nog voller dan anders. Op tijd een tafeltje met stoeltjes gaan bezetten, is het ordewoord. Als de historische Van Aerschodtbeiaard klinkt, kun je er het beste van genieten in het stemmige Begijnhof. Maar ook op een terras op het Overbekeplein is de luistersfeer zeer gezellig.

Met die twee beiaarden op een boogscheut van elkaar, bekleedt Kortrijk toch wel een unieke positie op beiaardgebied. Overtalrijk zijn de gastbeiaardiers die zich aanbieden om op de befaamde Kortrijkse instrumenten te mogen spelen. En van de schepen ik heb vernomen dat in september in het Conservatorium een cursus beiaard van start gaat.

Zie ook de website van stadsbeiaardier Frank Deleu: http://users.skynet.be/frank.deleu/index.htm