KORTRIJKLINKSBEKEKEN

Zondags Kortrijk (ansicht 16)

2012-02-05T14:09:34+01:00

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Een beetje voorspelbaar in deze winterprik: het kapelletje van Onze-Lieve-Vrouw-ter-Sneeuw... in de sneeuw!

Het 'bedehuisje' ligt in het Kortrijks Begijnhof, een stadje in het stadscentrum. Je waant je er in de middeleeuwen met die oude kerktorens die opdoemen achter de huisjes en steegjes. Het Begijnhof dateert dan ook wel uit de dertiende eeuw. Maar in tegenstelling tot wat vaak in toeristische folders wordt beweerd is het decor niet middeleeuws maar barok, uit de jaren 1600. Het doet me altijd denken aan het Zeeuwse stadje - geen dorp! - Veere, zowat in dezelfde tijd is gebouwd.

Heel het Begijnhof is eigendom van het OCMW, een erfenis van zijn voorganger, de onder napoleontische wetgeving opgerichte Commissie van Burgerlijke Godshuizen. Het OCMW doet werkelijk zijn best om het mini-stadje zo getrouw mogelijk te restaureren en de woningen achter de barokke gevels toch bewoonbaar te maken naar hedendaagse maatstaven. Het ensemble is trouwens in 1998 door de UNESCO uitgeroepen als werelderfgoed, samen met de meeste andere Vlaamse begijnhoven.

Genoemde kapel is een plek geweest waar men kwam 'dienen' voor koortsen en hoofdkwalen. Het aanbeden beeld dat achter tralies is gezet in de OLV-ter-Sneeuwkapel (gepolychromeerd gpis, 137 cm groot) is evenwel een 'Onze-Lieve-Vrouw-van-Smarten'; vandaar de dolk in haar hart. Die katholieke mythologie is onnavolgbaar ingewikkeld.

Volgens de legende heeft de kapel haar naam te danken aan een mirakuleus geachte sneeuwbui in het midden van een al lang vergeten zomer. De naam Onze Lieve Vrouw ter Sneeuw is evenwel niet zo uitzonderlijk in onze contreien en daarbuiten. Eigenaardig genoeg was in het al genoemde Zeeuwse stadje Veere de Grote Kerk gewijd aan Onze Lieve Vrouw ter Sneeuw! Populair is Sancta Maria ad Nives in La Palma, Canarische Eilanden. Ze was nogal populair bij zeelieden. Is de kapel misschien een gift van achtergelaten schippersvrouwen die hun toevlucht zochten achter de beschutting van de begijnhofmuren?

Sneeuwmaria's in kapellen en zelfs kerken zijn voorts te vinden in Antwerpen, Retie (Werbeek), Borgerhout, Destelbergen enzovoort. In Brussel draagt de parlementaire wijk - met allemaal straatnamen die verwijzen naar de grondrechten en vrijheden rond de Leuvenseweg en de IJzerenkruisstraat - die naam. Ooit was het de hoek van de stad waar de melaatsen werden bijeengedreven...

Ware het niet van de oosters aandoende 'ezelsrugboog' boven de deur en de 'uitspringende gebogen absis' aan de achterkant, dan zou het onooglijke gebouwtje nauwelijks opvallen. Onoplettende bezoekers zouden zelfs kunnen denken het dat een elektriteitskabine is. De vorm die het nu heeft, heeft het kapelletje te danken aan een verbouwing in 1849. In 2001 werd het alweer gerestaureerd door het OCMW.

Donkere wolken blijven hangen boven Venningproject

2012-01-30T17:49:59+01:00

De donkere wolken boven het Venningproject blijven dreigen. Het project van de Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning (hoofdaandeelhouder Stad Kortrijk) is bedoeld om in drie fasen de oude sociale Venningwijk te herbouwen. Na fiks geruzie over de eerste fase heeft het stadsbestuur de bouwaanvraag voor de tweede fase geweigerd. In plaats van zich te schikken naar de stedelijke voorschriften, is Goedkope Woning in beroep gegaan tegen de weigering bij de bestendige deputatie van de Provincie. De zitting had vorige week plaats in Brugge. Het werd een beschamend gevecht tussen twee instanties van Kortrijk: het stadsbestuur en Goedkope Woning, een filiaal van de stad. Wat ook de uitspraak is van het provinciebestuur, de instantie die verliest, gaat verder gaan. Door de vertraging, die kan oploipen tot een paar jaar, kan het project zijn Europese subsidies kwijtspelen (niet minder dan drie miljeon euro). Philippe De Coene en ikzelf dringen erop aan dat beide kemphanen hun verstand gebruiken en een compromis zoeken.

Straks meer.

Zondags Kortrijk (ansicht 15)

2012-01-29T17:35:46+01:00

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

De Blauwe Hoeve, eigendom van Stad Kortrijk, wordt openbaar verkocht. Je zou er een boek over kunnen schrijven; ik zal mij beperken tot een zondags stukje.

Duizelingwekkende winst

Een van de geheime adresjes van Kortrijk, Bistro Blauwe Hoeve, een gezellige eettent in de Doorniksewijk, is eigendom van de Stad van in 1954. Onder dreiging van onteigening stemden de toenmalige eigenaars van de historische hoeve 'De Blauwe Poort' in met een verkoop aan de stad van boerhof, slotgracht en landerijen (28 ha) tegen de prijs van 50 frank per m².

Wat het stadsbestuur daarvan nu wil verkopen (hoeve en tuin), is exact 3903 m² groot (dus aangekocht tegen 4837,65 euro). De instelprijs is 850.000 euro (of niet minder dan honderdvijfenzeventig keer de aankoopprijs in 1954). De winst is dus duizelingwekkend!

Heerlijkheid

De hoeve was voor de Franse Revolutie een belangrijk domein op het grondgebied van Kortrijk-Buiten (het stedelijk gebied buiten de stadsmuren). Het goed is al te zien op de Ferrariskaarten (de eerste gedetailleerde opkaartzetting van onze gewesten, van 1771 tot 1778, onder leiding van generaal Joseph de Ferraris, veldmaarschalk van het leger van de Oostenrijkse keizer in de Nederlanden). Van wat op die kaart getekend staat, zijn precies de gracht, het poortgebouw en het boerenhuis nog herkenbaar bewaard gebleven. Dat patrimonium laat de stad nu gaan. Het goed is opgenomen op de inventaris van waardevol bouwkundig erfgoed maar het is voor het overige niet beschermd.

De hoeve met het statige poortgebouw waarin ooit een blauwgeschilderde poort stak, stond eertijds bekend als de Heerlijkheid van Steenbrugge. Wat betekent dat een adelijke familie een groot deel van de opbrengst van akkers en weiden afroomde en zich verregaand kon moeien in het harde leven van de mensen die op het goed moesten werken.

Wijkontmoetingsplaats

Maar goed, in 1954 kocht de stad dus boerderij en gronden op. Het was een plan van de latere bevlogen maar autoritaire burgemeester Ivo Jozef Lambrecht, CVP (ACW), toen nog schepen van Ruimtelijke Ordening, en de legendarische stadsarchitect Jozef Demeyere. In één klap wilden zij de stedelijke agglomeratie aanzienlijk uitbreiden. Daartoe werd een bijzonder plan van aanleg (BPA, nu ruimtelijk uitvoeringsplan of RUP) uitgewerkt, dat een tijdlang het omvangrijkste van het land was.

Het jaar nadien verkocht de stad al zes hectare (van de 28) aan de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning. Die maatschappij bouwde er 288 sociale woningen (de wijk Blauwe Poort, die strekt tot aan de Sint-Denijsestraat). Tegelijk maakte de stad een kleine 300 percelen bouwrijp voor verkoop tegen sociale prijzen. Het werd een zeer groene stadswijk, doorkruist met wandeldreven. Op wat later het Halenplein werd, wou men plaats laten voor winkels en een wijkschooltje.

De hoeve wilde men niet slopen; ze bleef gespaard met de bedoeling er een wijkontmoetingsplaats van te maken. Het werd uiteindelijk (in 1957 al) een café en later een eetgelegenheid. De gracht rond de hoeve mondt uit in een langwerpige vijver waarrond een landschapspark is gerealiseerd. Het park, dat ademruimte biedt aan de drukke verkeersader die de Doorniksewijk was en is, is ontworpen door Maurice Neirynck, hoofd van de stedelijke plantsoendienst, de voorloper van Geert Lakiere als het ware.

Communistisch

De aankoop van die 28 ha van De Blauwe Poort was ook een scherp twistpunt in de toenmalige (christendemocratische) meerderheid in Kortrijk. Ex-ACW'er en onafhankelijk lid van de meerderheid, gesteund door de Middenstand van Albert De Clerck (Stefaans vader), burgemeester Jules Coussens, zag er een mogelijkheid in om zijn rivaal Lambrecht te dwarsbomen. Coussens verweet Lambrecht publiekelijk dat aan zijn plan "een communistisch reukje" vastzat. Door die grootschalige stadsuitbreiding op stadskosten zouden de woningen en winkels in de binnenstad veel van hun waarde verliezen.

In het stadsbestuur drong Coussens er nadien op aan om er toch maar geen stadsverkaveling van te maken en al die hectaren over te laten aan het privé-initiatief. Het kwam tot een hoogoplopende ruzie maar Coussens moest de duimen leggen. Met zijn verzet schiep hij de voorwaarden voor zijn verwijdering van de CVP-lijst bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Meer over de rol van deze cynische politicus en over de dubbelzinnige jeugdjaren van de Kortrijkse christendemocratie vind je in het zeer lezenswaardige boek "Jules Coussens. Geboren dwarsligger" van Pieter Jan Verstraete.

De Grijse

De openbare verkoop is op voorstel van het stadsbestuur al vorig jaar in de lente beslist door de gemeenteraad, met een instelprijs van 850.000 euro. Een eenzijdige aankoopbelofte (tegen de instelprijs) van de huidige uitbater (bvba Fermas, zaakvoerder Jeroen Ferket) deed het stadsbestuur evenwel aarzelen om die venditie te organiseren. De juridische dienst van de stad wees er echter op dat het niet toegestaan was de boel onderhands te verkopen. Intussen zijn ook al andere gegadigden opgedaagd.

Een verwikkeling is dat de huidige uitbater niet de rechtstreekse huurder is van de stad. Hij heeft de hoeve ter beschikking in onderhuur, van de Overleise biersteker NV Ets. Arsène De Grijse. Het handelshuurcontract van De Grijse met de stad loopt nog tot 30 september 2015. Het brengt de stad momenteel een kleine 12.000 euro per jaar op. Ik weet niet hoeveel de hoofdhuurder aan zijn onderhuurder vraagt. De Grijse huurt De Blauwe Hoeve al van in 1979.

De huidige uitbater moderniseerde het boerenhuis grondig. Daarbij plaatste hij aan de buitenkant een koelinstallatie en aan de voorgevel een vaste veranda. Dat zijn bouwovertredingen, maar er loopt een regularisatieprocedure. het is de bedoeling van het stadsbestuur de zaak zonder bouwovertredingen te verkopen.

Kortrijks droomproject BibLLLiotheek is zijn drie L'en kwijt

2012-01-28T23:01:24+01:00

Met de stad als trekker en de Spoorwegen en de Kortrijkse centra voor volwassenenonderwijs als partners een schitterend complex bouwen , met een futuristische stadsbibliotheek als kern, een ondergrondse parking voor pendelaars als fundering en een overvloed aan vormingslokalen en -accommodatie onder hetzelfde dak: dat was de droom van de BibLLLiotheek die Stefaan De Clerck gerealiseerd wou zien op het Conservatoriumplein. Meer bepaald tegen eind 2012; het moest als het ware zijn masterpiece worden om de kiezers te overtuigen van zijn uitzonderlijke daadkracht als burgemeester. Nieuwjaar 2012 is gepasseerd en het megaproject staat nog nergens. Van in den beginne was het een typisch geval van 'de kar voor het paard spannen'. Maar nu hebben de centra voor volwassenenonderwijs zelfs definitief afgehaakt. Nochtans stonden de drie kapitale L'en in BibLLLiotheek voor 'levenlang leren'. De centra trekken naar Kortrijk Weide. Wat nu met het schitterende ontwerp van het Amerikaans-Belgische architectenteam RE X en Bas Smets (30,837 miljoen euro zonder btw - maar er wordt gezocht naar een goedkopere versie)?

Straks meer.

Zondags Kortrijk (ansicht 14)

2012-01-23T01:50:32+01:00

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Oeps, het staat er nog maar pas en ze nemen het al weer mee, dacht ik bij een passage op het heraangelegde Sint-Rochusplein: het designtoilet van 170.000 euro. Maar ik was verkeerd. Op de camion stond slechts een bouwwerfweeceetje (tweedehands te koop tegen minder dan 270 euro, plaatsing niet inbegrepen).

Het meer dan tien jaar geleden al aangekondigde openbare toilet (zie mijn eerder stukje) hebben ze uiteindelijk niet op het Sint-Rochusplein gebouwd maar op het voorplein van de kwestigieuze kerk, Doorniksewijk, pal op de plaats waar eertijds mannen hun blaas konden legen tegen de muur van het klooster.

Snoeck

Het perceeltje (13,45 m²), met zowaar een eigen huisnummer (Doorniksewijk 87), is eigendom van de kerkfabriek van Sint-Rochus. De stad heeft het in 2010 voor vijftig jaar in erfpacht gekregen, tegen de symbolische pacht van 1 euro per jaar. Onder het sanitaire bouwsel zit nog een oude regenwaterput, die niet wordt gebruikt.

Het project kende een wat warrige voorgeschiedenis. Het maakte al deel uit van de studieopdracht die de gemeenteraad in 2006 gunde aan het Studiebureau NV Snoeck en Partners (zowat de externe huisingenieurs van het stadsbestuur). Toen kregen Snoeck & Co de opdracht (tegen de prijs van 89.200 euro) een studie te maken voor een opfrisbeurt van de lelijke parking achter de Sint-Rochuskerk. Ze moesten ook eens kijken naar mogelijke oplossingen voor de pissijn en de elektriciteitscabine vooraan de kerk. Niettemin vond het stadsbestuur het in 2009 nodig Snoeck & Partners daarvoor een extra opdracht toe te schuiven (9500 euro plus 1500 euro voor de veiligheidscoördinatie), in de vorm van een 'uitbreiding van de basisopdracht'.

Snoeck heeft zich daarbij niet laten opjagen. Pas een jaar en negen maanden later kon een aannemer aan het werk worden gezet voor de bouw het openbare toilet met inbegrip van een elektriciteitscabine. De 'algemene offerteaanvraag' waarmee die aannemer werd gezocht, is eigenlijk mislukt. Normaliter speelt de concurrentie onder verschillende kandidaten en dat garandeert veelal een gunstige prijs. Hier daagde maar één kandidaat op, de firma Verhofsté van Zele. Zijn prijs, 129,145 euro zonder BTW, lag aanzienlijk hoger dan de raming van 110.000 euro die in de gemeenteraad van 14 juni 2010 werd goedgekeurd.

170.000 euro

Ook die 110.000 euro was al een ferm bedrag voor een toilet, maar het stadsbestuur stelde het voor als een prototype dat nadien ook elders in de stad kon worden vermenigvuldigd tegen lagere prijzen. Bovendien waren meerderheid en oppositie het bijna unaniem eens dat de realisatie van dat eerste openbare toilet van de nieuwe generatie al lang genoeg op zich had laten wachten. De beslissing werd goedgekeurd zonder een enkele tegenstem; alleen Vlaams Belang onthield zich. Voor de uiteindelijke prijs, die nog eens 17% boven de raming lag, is evenwel alleen het stadsbestuur verantwoordelijk (beslissing schepencollege van 24 november 2010).

In de pers is sprake van een kostprijs van 170.000 euro. Dat bedrag klopt als men de bouwprijs samentelt met de studiekosten en de BTW. De hoge prijs zou ook een gevolg zijn van het onderbrengen van een elektriciteitscabine onder hetzelfde designdak. Dan is het wel heel jammer dat het stadsbestuur van Gaselwest slechts een eenmalige vergoeding van 5000 euro heeft bedongen voor het innemen van de helft van het gebouwtje.

De hoge kostprijs - voor die 170.000 euro kan men al een sociale woning bekostigen met twee WC's, zei iemand - wordt ook gemotiveerd met het designontwerp van het toilet. Of een glazen doos in zijn eenvoudigste meetkundige vorm een ontwerp is waar schoonheidszoekers van heinde en verre gaan komen naar kijken, is nog maar de vraag. Hoeft een openbaar toilet overigens dienst te doen als monument? En is het geen kwaliteit van goed design dat het met goedkope materialen iets een leuke vorm kan geven?

Malmö

"En te bedenken dat er voor veel minder geld veel betere openbare toiletten te vinden zijn", zegt Klaartje De Landsheere van de organisatie WCOK in Het Nieuwsblad. WCOK vindt het bouwsel ook niet erg mooi noch erg gebruiksvriendelijk (beoordeling). Zelfs de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers wordt gerelativeerd door de WC-specialisten.

Het sanitaire deel van de doos in veiligheidsglas bestaat uit twee onderscheiden delen. Er is het vrij toegankelijke urinoir voor staande plassers, en er is het zittoilet met tal van accomodaties achter een afsluitbare deur. Het urinoir is gratis, het kamertje is daarentegen slechts toegankelijk voor wie 50 cent betaalt. Ervan uitgaand dat weinig vrouwen de pisbak zonder privacy zullen gebruiken, is dat hier toch weer een geval van discriminatie op grond van geslacht. Ik geef het stadsbestuur weinig winkansen als iemand daarvoor naar het Grondwettelijk Hof zou stappen!

De - toegegeven mooie - inoxvorm van het urinoir gelijkt erg op een pissijn die ik tegenkwam aan de waterkant in Malmö, Zweden. Daar wordt ook aan de staande plassers enige privacy geschonken: de bak hangt in een afsluitbaar hokje (Zweeds design!). Toen ik na mijn beurt het hokje verliet, stapte na mij zonder schroom ... een vrouw binnen. Geen Zweed die ervan opkeek.

Zondags Kortrijk (ansicht 13)

2012-01-15T00:29:47+01:00

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Dit keer een onheilspellend prentje, herinnerend aan die zomerdag van bijna een kwarteeuw geleden, toen de Kortrijkse deelgemeente Bellegem door een ramp in het vizier van de wereldpers kwam. Bijna vergeten en toch weer actueel. Wat trok de aandacht van de hele wereld op 4 juli 1989 op de Doornikserijksweg?

Ravage

Het verhaal is er een uit de nadagen van de koude oorlog. Aan die oorlogsspanning tussen NAVO en Warschaupact kwam een officieel einde op 26 december 1991 met het opheffen van de Sovjetunie. En koud is het intussen ook al bijna niet meer, zelfs niet in de winter. Het is de Vlaamse schrijver Tom Lanoye die de tragische gebeurtenis als onderwerp heeft gekozen voor zijn nieuwe boek 'Heldere hemel'. Binnen enkele weken wordt het massaal verspreid als het Boekenweekgeschenk van 2012. In heel het Nederlandse taalgebied wordt Bellegem nog een begrip.

Op voormelde zomerdag in 1989, de nationale feestdag van de USA godbetert, crashte om 10.45 uur een Russisch gevechtsvliegtuig van het type MIG-23 op een alleenstaand huis, Doornikserijksweg 273 in Bellegem op de grens met Kooigem. In de woning lag de negentienjarige Wim Delaere, student informatica, te slapen. Hij maakte geen kans. Het jachtvliegtuig voerde munitie mee en die ontplofte. Even werd getwijfeld of Wim wel in huis was, maar wat later werd hij verkoold teruggevonden onder de wrakstukken en het puin van het vernielde huis. Tien jaar later schreef Patrick Ghyselen in Het Nieuwsblad (3 juli 1999) dat "de staart boven het huis van het gezin Delaere uitstak; de vlammen waren metershoog met een enorme rookontwikkeling. Buren-getuigen hoorden enkel maar een gierend geluid vooraleer de MIG insloeg".

De volgende foto's tonen de ravage aangericht door de neergestorte 'vijandelijke' straaljager. De foto's zijn te zien op de zeer interessante blog 'Rijkswacht-Gendarmerie-District Kortrijk', een ware goudmijn van historisch (beeld-)materiaal over het federale politiekorps.

Afwachtend

De MIG-23 (Mikojan-Goerevitsch-23, door de NAVO 'Flogger' genoemd - het was het eerste Russische toestel met verstelbare vleugels) was opgestegen in Polen met als piloot de Rus Nikolaj Skoeridin. Boven Oost-Duitsland (DDR) was hij in technische moeilijkheden geraakt en hij was uit zijn toestel gesprongen in de veronderstelling dat het daar zou neerstorten. Maar de motor schoot weer in gang en de Flogger bleef in de lucht. Grote paniek toen het toestel het IJzeren Gordijn overvloog en het luchtruim van de NAVO binnendrong.

Vanop een Nederlandse basis werden twee Amerikaanse F15's erop af gestuurd om het te onderscheppen. Toen ze constateerden dat er geen piloot meer aan boord was, wist men niet goed meer wat te doen. Neerschieten was niet direct een optie omdat de brokstukken dan over een grote oppervlakte schade zouden veroorzaken. Uiteindelijk werd beslist de MIG zijn brandstof te laten opvliegen. Als het toestel zou dreigen neer te komen in een dichtbevolkte agglomeratie, zou met het alsnog uit de lucht schieten.

Het stevende effectief af op de metropool Rijsel. Daar werden de nodige maatregelen genomen. Eigenaardig genoeg nam men in België veeleer een afwachtende houding aan. De rijkswacht werd pas een kwartier voor de crash verwittigd door het leger. Had men niet beter eerder de bevolking van de streken die risico liepen gewaarschuwd? Wellicht vond de militaire top dat zij redenen hadden om dat niet te doen.

Internationale druk

Procureur Jean-Marie Coppens, toen als substituut inspringend in de gerechtelijke vakantie, haalde bij zijn oppensioenstelling in 2006 nog herinneringen boven aan die raadselachtige gebeurtenis (Het Nieuwsblad, editie Brugge-Oostkust, 28 oktober 2006). Hij moest onmiddellijk een cirkel van verscheidene kilometers laten ontruimen. De vrees bestond dat er kernwapens aan boord van de MIG waren. De procureur trotseerde manmoedig de wereldmachten door eveneens beslag te leggen op het wrak. Noch den Amerikaan noch de Rus mochten erbij zolang er geen financiële regeling was getroffen voor al wie schade had geleden.

"Het parket stond toen onder enorme internationale druk" vertelt hij; het ware pas eigenaardig geweest als dat niet het geval was geweest. Coppens: "Op een vergadering op Buitenlandse Zaken, met aan de ene kant van de lange tafel de Belgische delegatie waartoe ik behoorde en aan de andere kant de Russische generaals met hun grote kepies, kregen wij de formele belofte van een schadevergoeding".

Niet minder dan dertig miljoen Belgische frank (745.000 euro ongeveer, let wel: 23 jaar geleden) haalde Coppens naar Bellegem. De familie van Wim Delaere kreeg haar deel. Maar ook de lokale winkeliers en andere zelfstandigen, die een tijdlang hun zaak hadden moeten sluiten, werden vergoed. Hoge rekeningen werden ingediend door enkele bordelen langs de Doornikserijksweg, maar daar heeft men toch een stuk moeten van afdoen.

Bernagie

Op de historische plek herinnert niets meer aan de ramp. De geruïneerde woning Doornikserijksweg 273 is tot in haar fundamenten gesloopt en vervangen door een moderne woonst. Thans woont daar de broer van Wim met zijn gezin. Of de omgeving gevolgen ondervindt van mogelijke stoffen die zijn vrijgekomen bij de explosie van de munitie van de MIG, is onwaarschijnlijk. Maar toch: in de gracht naast de oude heirweg naar Doornik vond ik gisteren, in het putje van de winter, een uitbundig bloeiend exemplaar van een bernagieplant (komkommerkruid). Normaal sterft de eenjarige bernagie na de zomer volledig af en beginnen de zaadjes pas te ontkiemen in april-mei.

Boekenweekgeschenk

De Boekenweek, een organisatie van de Nederlandse Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, loopt van 14 tot 24 maart 2012. In die week krijg je het nieuwe boek 'Heldere Hemel' van Tom Lanoye gratis bij aankoop van een zeker bedrag aan Nederlandstalige lectuur. Bij de voorstelling van het boek zei Lanoye: "Ik kan mij geen blinder noodlot voorstellen: een vliegtuig dat letterlijk als een deus ex machine uit de lucht komt vallen. Rond dat feit heb ik een internationale en familiale geschiedenis geschreven". We zijn benieuwd! Is er wel nog een boekhandel in Bellegem?

Zondags Kortrijk (ansicht 12)

2012-01-08T08:12:00+01:00

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Vijf meeuwen op een lamp... 't Klinkt bijna als dat beroemde liedje van Raymond: "Twee meisjes op het strand".

De drieteenmeeuwen (denk ik) draaien hun gevederde gatjes naar een van de Kortrijkse plekken die het meest in transformatie zijn sedert de verbreding van de nieuwe Leie, de westelijke oever van de vaarweg.

De schuine strepen zijn de kabels van de tuibrug die de nieuwe Noordbrug is geworden. De brug is een kunstwerk van het Ingenieursbureau Greisch, die onder meer in Luik en alle verhoudingen in acht genomen in dezelfde stijl een Maasbrug heeft ontworpen (un 'pont haubané').

De baksteenbruine gebouwen en het verbindingsstuk 'Kantoren te huur' maken deel uit van de verbouwde restanten van de vlasfabriek De Kien, Nijverheidskaai/Gasstraat. Het complex zou een memoriaal van het Kortrijkse socialisme kunnen zijn. Het is in de voor zijn tijd reusachtige fabriek van Léonard De Kien dat de Kortrijkse socialisten voor het eerst een massale aanhang verwierven bij het werkvolk.

Pionier Josef Coole schreef in 1909 in het socialistische dagblad Vooruit een ontluisterende reportage over de schrijnende werkomstandigheden van "de vlasslaven van De Kien". Van een arbeider die tegen stukloon werkte, had hij bijvoorbeeld vernomen dat de baas, voorzitter van de Kortrijkse handelskamer, stelselmatig minder afgewerkte stukken uitbetaalde dan er werden geproduceerd. Daarop brak een wekenlange staking uit. Op een foto van arbeiders van beider kunne met spandoek aan de gesloten fabriekpoort staan opvallend veel kinderarbeiders. Precies voor die beschuldiging van loondiefstal werd Jef Coole opgepakt door het gerecht. Bij zijn ondervraging werd hij onder druk gezet om de naam bekend te maken van de arbeider die het hem had verteld. Hij weigerde consequent en werd veroordeeld tot zes maanden gevangenis. Het leverde de syndicalist een levenslange populariteit op, waardoor hij onder meer senator werd en gemeenteraadslid in zijn stad.

Leonard De Kien had de fabriek, een mechanische vlasspinnerij, weverij en confectiebedrijf in 1884 opgekocht van de stichter, de industrieel Boutry-Van Isselsteyn (van Rijsel). De Fransman had daar in 1850 goedkoop de gronden kunnen opkopen van het in de Franse revolutie opgedoekte Recollettenklooster. De fabriek had een bijna verzekerde afzet van linnen kledij aan de legers van verschillende Europese staten en voor haar kwam de Eerste Wereldoorlog als een godsgeschenk. Na de Tweede Wereldoorlog trok het hele Nederlandse koloniale leger in Indonesië op tegen de onafhankelijkheidsstrijders van Soekarno in kleren van de Kortrijkse vlasfabriek. Meer over het vlas in Kortrijk in een vroeger stuk.

Op de achtergrond zien we dan de Domus Dei-toren van het Sint-Amandscollege. Een hele generatie scholieren moest in de jaren zestig leuren met lotjes van de bisschoppelijke organisatie Domus Dei, die de bouw van de internaatstoren mee financierde. Hij staat al jaren nagenoeg leeg. In afspraak met het stadsontwikkelingsbedrijf SOK wordt hij binnen afzienbare tijd gesloopt. In de plaats ervan komt op het uiteinde van de sokkel waarop hij staat, boven het zogenaamde priesterkwartier, een andere toren, een luxueus flatgebouw (stapeling van glazen villa's). De verhoopte niet-onaanzienlijke opbrengst zal worden geïnvesteerd in de scholencampus Sint-Amand waar een groot deel van de Kortrijkse katholieke scholen zal worden samengebracht.

Ze moesten dat eens allemaal weten, de vijf meeuwen met de vijftien tenen...

Ondanks ontbreken van een stadsbegroting toch nieuwjaarsreceptie voor de Kortrijkse bevolking

2012-01-07T23:53:20+01:00

Bestellingen voor recepties mag een stadsbestuur niet doen zolang het geen begroting heeft die is goedgekeurd door de gemeenteraad. Vandaar dat ik mij afvroeg of de traditionele nieuwjaarsreceptie voor de bevolking wel zou kunnen doorgaan in 2012. Wees gerust, het stadsbestuur heeft er iets op gevonden. De bestellingen zijn gedaan op de laatste zitting van het college van burgemeester en schepenen van vorig jaar, op 21 december 2011. Het geld wordt genomen van de begroting van vorig jaar. De receptie vindt deze keer plaats op het versierde Schouwburgplein, op zaterdag 7 januari 2012 van 17 tot 19 uur. Een ploeg van de Tinnekesfeesten en drie patrouilles van de scouts Groeninge mogen er een centje bijverdienen voor hun werking.

Allee santee

Zoals hier al is uitgelegd, moet een stadsbestuur zich beperken tot de verplichte uitgaven zolang er geen door de gemeenteraad goedgekeurde begroting is. In Kortrijk is de bespreking van de begroting voor 2012 uitgesteld tot halverwege februari. Normaliter wordt de begroting voor het jaar dat komt, goedgekeurd in de gemeenteraad van december. Maar deze keer dacht het stadsbestuur, CD&V en OpenVLD er slim aan te doen een paar maanden te wachten.

Dat betekent dat het stadsbestuur intussen geen 'facultatieve' uitgaven mag doen. Bijvoorbeeld moeten investeringen en aankopen wachten tot maart. Ook subsidies en premies kunnen voorlopig niet worden uitbetaald. Maar het schoolvoorbeeld van niet-verplichte uitgaven zijn wel receptiekosten. Vandaar dat de vrees kon rijzen dat er dit jaar geen nieuwjaarsreceptie aan de bevolking zou kunnen worden aangeboden.

Dat receptieverbod wegens het uitblijven van de stadsbegroting heeft het stadsbestuur slimmetjes weten te omzeilen door de bestellingen nog te doen op de allerlaatste vergadering van het college van burgemeester en schepenen van vorig jaar (21 december 2011). Allee santee dan toch!

Bertrand

De bevolking wordt daarvoor uitgenodigd komende zaterdag 7 januari 2012 van 17 tot 19 uur op het Schouwburgplein in kerstsfeer (en niet op de Grote Markt zoals traditioneel).

Voor het hele gebeuren trekt het stadsbestuur 5.700 euro uit. Duizend euro wordt besteed aan de huur van een muziekinstallatie met toebehoren aan Stephan Bohez. Twee verenigingen kunnen op de receptie een centje bijverdienen voor hun werking. Vzw Tinnekesfeesten krijgt 1000 euro om met twaalf personen de opbouw, bediening en afbraak voor hun rekening te nemen. De scoutsgroep Groeninge zet drie patrouilles in, tegen 200 euro per patrouille. De benodigdheden voor de medewerkers worden besteld bij Harelbekaan Jean-Marie Sabbe, 500 euro.

Glühwein wordt betrokken van Wijnen De Clerck (niet de burgemeester maar zijn broer), 1000 euro, soep bij Familiale Soep, 400 euro, en frieten bij Bissegemnaar Bertrand Coussens, die al veertig jaar met zijn frietkraam deelneemt aan de Paasfoor, 1200 euro.