19-02-10

Na twee restauraties staat de Aalbeekse Hoogmolen nog niet droog

hoogmolen1

De Hoogmolen in Aalbeke is gerestaureerd in 1995 en, omdat die restauratie niet oordeelkundig was gebeurd, vorig jaar opnieuw. Maar zijn dak lekt nog altijd. Bovendien is er roestvorming op metalen onderdelen die gegalvaniseerd hoorden te zijn en zijn verweerde en vermolmde 'lieswiggen' niet verhangen hoewel dat in het bestek stond. De aannemer moet dus wachten op zijn geld (26.500 euro zonder 21% BTW). Bij de aanbesteding in 2008 lag zijn offerte overigens 24% onder de raming. De aannemer krijgt nog tot halfweg maart de tijd om de gebrekkige uitvoering van zijn opdracht goed te maken.

Historische molen

De Hoogmolen - ofte Messiaensmolen - in de Kortrijkse deelgemeente Aalbeke is een van de oudste beschermde monumenten van Kortrijk. In april 1944 kwam het elegante gevaarte al op de lijst van de 'geklasseerde' panden. Ik schreef er al over in 2006. Het is een stuk erfgoed met een eerbiedwaardig verleden. Volgens een inscriptie op de steenlijst dateert de huidige molen van 1717. Eigenaar Jan Maes bouwde hem in vervanging van een eerdere molen die in 1714 in uitbrandde. Op een oude kaart van 1694 is op die plaats al een molen getekend. De familie Maes behield de molen tot in de jaren 1800; nadien werden de Messiaens eigenaar.

De windmachine is van het type 'staakmolen met gesloten voet' en diende om koren te malen. De wieken ('het gevluchte') zijn aaneen gelast en zijn 24 meter lang. De molen is uitgerust met twee steenkoppels en een haverpletter. Bij een staakmolen (ook standaardmolen genoemd) rust de houten molenkast (in dit geval aan de kleinere kant) op een spil ('standaard'), en de molen wordt in zijn geheel naar de wind gedraaid. De 'gesloten voet' bestaat uit vier  bakstenen fundamenten ('teerlingen'), die zijn gebouwd in een rond bakstenen huisje.

Volgens de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed zijn in de molen van Aalbeke nogal wat onderdelen van andere molens uit de omgeving gerecycleerd. Zo komt de 'staart' - de schuine balk waarmee de molen naar de wind kan worden gedraaid - deels van een ijzeren roede van de in 1942 omgewaaide staakmolen van de wijk Malence in Luigne, even over de nabijgelegen taalgrens. De 'binnenroede' komt van de stenen Tombroekmolen (1906), ook in Luigne, vlakbij het gehucht Tombroek in Rollegem.

Het molenbedrijf in de Luignestraat 38 hield er pas in 1967 mee op; maar er was behalve de historische molen ook een mechanische maalderij. Stad Kortrijk kocht het beschermde goed in 1980. Met Vlaamse subsidies werd de molen in 1994-1995 opnieuw maalvaardig gemaakt. Sindsdien wordt er geregeld gemaald door vrijwilligers; een molen die niet maalt, takelt immers af. En in 2006 werden onderhoudswerken (vooral schilderwerken) uitgevoerd voor 29.984,28 euro.

hm2

Weigering definitieve oplevering

Na een voorjaarsstorm in 2007 stelde de directie Facility van Stad Kortrijk vast dat de dakbedekking schade had geleden. Bij onderzoek bleek dat de keuze van dakbedekking (nochtans op advies van de Vlaamse dienst Monumenten & Landschappen) verkeerd was geweest: de eikenhouten leien zijn niet bestand tegen jarenlange aanvallen van weer en wind. Door de weersomstandigheden in onze contreien verweren de leien vlug en ze worden helemaal broos. Daardoor komt de nageling onontkoombaar los. Het gevolg laat zich raden: het regent binnen in het zo delicate binnenste van de molen en bij stevige wind vallen de schalieën af.

Voorts werd toen vastgesteld dat de spieën ('kop- en lieswiggen') die gebruikt worden om de 'roeden' (de balken van de wieken) vast te zetten in de 'askop' (het metalen gelaste kruis waarin die balken centraal bijeen gehouden worden), in droge perioden teveel krompen. Het gevaar bestond dat de roeden daarbij los zouden komen bij het molenwieken. En bovendien vertoonden de zeilen grote scheuren.

De stad besliste dat alles grondig te herstellen. Eigenaardig daarbij is dat het stadsbestuur voor de vernieuwing van de bedaking opnieuw opteerde voor eikenhouten schalieën. Heeft de ervaring niet uitgewezen dat die houtsoort niet bestand is tegen onze regen en wind? Hoedanook werd het restauratie-ontwerp werd geraamd op 42.180,33 euro (BTW in). Voor 'ZEN-monumenten' (monumenten Zonder Economisch Nut) voorziet de Vlaamse overheid in onderhoudssubsidies van 80%. Er werd prijs gevraagd bij drie specialisten. BVBA 't Gebinte, Erpe-Mere, stak 32.065 euro in, nv Thomas Molenbouw, Beveren-Roeselare, 38.092,77 euro, en bvba Molenbouw Roland Wieme 43.030,84 euro. Als laagste inbieder kreeg 't Gebinte de opdracht toegewezen.

In oktober-november 2008 werd door Molenbouw 't Gebinte uit Erpe-Mere de volledige schaliënbedekking vervangen. Tevens werden er nieuwe wiggen voor de assekop en spitijzers geplaatst. Maar de betrokken stadsdienst is niet tevreden. Na een jaar blijkt er al weer een schalie te zijn losgekomen (rechts boven het 'maneberd'). De haken voor de vasthechting van de 'hangsel- en slingerkoorden' zijn alweer aan het roesten, hoewel het bestek het gebruik beval van gegalvaniseerde kettingen en haken. En bovendien wordt vastgesteld dat de aannemer vergeten heeft de 'lieswiggen' te vervangen. "Een deel van het kopshout is sterk verweerd en zacht" stelt het rapport vast.

In opvolging van het advies van de stadsdirectie Facility besliste het stadsbestuur dan ook (27 januari 2010) de 'definitieve oplevering' van de opdracht te weigeren. Dat betekent dat de aannemer op zijn geld van de eindafrekening zal mogen wachten. Hij krijgt wel nog tot halfweg maart de tijd zijn gebrekkige uitvoering te herstellen.

Hoogmolen aalbeke

16:23 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

16-02-10

Twijfel over het compromis tussen Goedkope Woning en het Kortrijkse stadsbestuur over de Venning

Venning Tekenaarslaan

Zoals eerder al gemeld heeft de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning drastische renovatieplannen voor haar woonwijk Venning. Het stadbestuur van Kortrijk wil van zijn kant het hele gebied aan de overkant van de Vaart Kortrijk-Bossuit een nieuwe ruimtelijke ordening geven, met inbegrip van de sociale woonwijk. Over beide plannen wordt slechts mondjesmaat informatie verstrekt; zelfs de betrokken bewoners worden niet helemaal uit het ongewisse gehaald. Eind vorig jaar bleek dat er een groot meningsverschil bestond tussen de sociale huisvestingsmaatschappij en het stadsbestuur.

Over die hoogoplopende ruzie werd zelfs een debat gevoerd in de gemeenteraad (van 8 februari jl.). Op die gemeenteraad werd op mijn vragen sussend geantwoord door zowel schepen van ruimtelijke ordening Wout Maddens als GoedkopeWoningvoorzitter Koen Byttebier. Het meningsverschil was bijgelegd, zeiden beide OpenVLD'ers. Het compromis bestond erin dat Goedkope Woning een eigen apart ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) zou laten opstellen en de stad van zijn kant een tweede RUP dat de rest van het gebied zou omvatten. Voor Goedkope Woning is het van zeer groot belang dat haar RUP zo vlug mogelijk wordt uitgewerkt en goedgekeurd. De maatschappij aast immers op aanzienlijke Europese subsidies maar moet daartoe zijn renovatieproject binnen de eerstkomende zes jaar kunnen voltooien. Als er te veel tijd wordt verloren met het uitwerken van dat RUP, komt die deadline in gevaar.

Thans blijkt dat er - vooral bij het stadsbestuur - grote twijfel bestaat over het bereikte compromis: "De vraag kan inderdaad gesteld worden in hoeverre deze methodiek [twee aparte RUP's] kan gevolgd worden, rekening houdend met een aantal algemene beginsels van goede ruimtelijke ordening, algemene beginsels van behoorlijk bestuur... Dient er geopteerd te worden voor één enkel RUP, vertrekkende van het volledige plangebied van het [bestaande] BPA [beperkt plan van aanleg] dat dient geconfirmeerd te worden aan het gewestplan? Kunnen er meerdere RUP's (meer dan twee) worden opgemaakt?".  

Voor deze en andere juridische vragen over de Venning heeft het stadsbestuur vorige week beslist te rade te gaan bij advocaat Dirk Van Heuven, specialist in publiek recht. De befaamde jurist stond ooit op de lijst van de VLD bij de gemeenteraadsverkiezingen in Kortrijk. Stel dat meester Van Heuven het bereikte compromis afwijst: dan is de verloren tijd niet in te schatten. Hadden Goedkope Woning en het stadsbestuur niet beter van meet af aan volledig open kaart gespeeld en samengewerkt om mogelijke verwikkelingen tijdig te kunnen omzeilen?

 

Venning Spinnerijkaai

11:12 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

09-02-10

Patrick Nuyttens en Jan Dhaene geven Kortrijkse OCMW-fakkel door

jan&patrick ocmw

Binnen twee jaar en enkele maanden zijn het alweer gemeenteraadsverkiezingen. Halverwege de zittingsperiode gebeuren er nogal wat wissels bij het politiek personeel. Zo ook bij het OCMW van Kortrijk. Niet minder dan vijf mandatarissen verlaten het bestuur; op een na worden zij allen vervangen door vrouwen. De OCMW-raadsleden van de Progressieve fractie (sp.a-Groen!) Patrick Nuyttens en Jan Dhaene geven, zoals afgesproken, de OCMW-fakkel door aan Hilde Overbergh en Els Maertens. Tijd voor een gesprek met beide mannen van hun woord.

Op het moment dat Patrick en Jan aantraden in de 'raad voor maatschappelijk welzijn' (OCMW-raad), hielden sommigen hun hart vast. Hoe zou dat aflopen? Patrick, een rode partijsoldaat met een stamboom, en Jan, een groen-rode netwerker met een verleden? Ze hebben het er wonderwel vanaf gebracht. Ze hebben de taken verstandig verdeeld, hebben elkaar leren waarderen en zijn zelfs vrienden geworden.

OCMW-voorzitter Francesca Verhenne (CD&V) omschreef in haar afscheidswoord treffend de uiteenlopende inbreng van beide kameraden. In Jan Dhaene vond zij een beleidsman, die zijn brede politieke ervaring 'loyaal en constructief' ten dienste stelde van het OCMW, met veel aandacht voor duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. De bewindsvrouw werd even persoonlijk toen zij Jan 'een echt gezelschapsmens' noemde. Bij Patrick ging ze zelfs nog een stap verder. "Je was een bijzonder sterke, sportieve en ... geliefde tochtgenoot" liet ze zich ontvallen. Zij bekende heel veel van Patrick te hebben geleerd - hij zat ook langer in de raad dan zij tot nu toe - en ze had hem leren kennen als iemand die heel dicht staat bij zij die het moeilijk hebben in onze samenleving.

Dat was ook de bewuste taakverdeling: Jan de politieke kant van het OCMW, Patrick de sociale aspecten. En blijkbaar hebben zij elkaar daarin succesvol verstaan.

Pedicure

Jullie waren raadslid bij het OCMW. Neem me niet kwalijk als ik vaststel dat het grote publiek soms niet goed weet waarvoor die letters staan en wat die instelling - een soort tweelingbroertje van het stadsbestuur - uitricht.

Patrick: Ja, dat klopt jammer genoeg wel. De mensen beseffen nog veel te weinig dat het OCMW meer doet dan geld uitdelen om te overleven. De opdrachten die het OCMW, vooral dan helemaal uitgebouwde OCMW's zoals dat van een centrumstad als Kortrijk, op zich neemt zijn bijna niet op te sommen. Je kan inderdaad bij het OCMW terecht als je financieel aan de grond zit, maar je kan er ook aan werk geraken, aan zinvolle activiteiten, aan mogelijkheden om bij te leren, aan kinderopvang, en heel belangrijk aan bejaardenzorg, van rusthuizen tot maaltijden aan huis gebracht...

Jan: Nog te veel mensen denken dat het OCMW niets meer is dan de COO (commissie van openbare onderstand) van vroeger. Het is sinds de wet van 8 juli 1976 van kracht is geworden, nu OCMW en dat staat voor 'openbaar centrum voor maatschappelijk werk'. Dat is veel meer dan financiële hulp. Het OCMW is niet meer uitsluitend bestemd voor de allerarmsten. Iedereen kan ernaar toe. Neem nu de verschillende lokale dienstencentra die het OCMW van Kortrijk openhoudt. Je krijgt er als 55-plusser allerhande activiteiten en diensten aangeboden. Ja Marc, ook jij mag er al naartoe om je voeten te laten verzorgen in de pedicure.

Zeg kameraden, ik ben nog niet gepensioneerd zulle!

Patrick: Er blijft in elk geval een te hoge drempel voor veel mensen om het OCMW binnen te stappen. Ik heb keer op keer mensen ervan moeten overtuigen dat ze bij het OCMW niet meer een stempel van schooier kregen. Soms ging ik met hen zelfs mee om ze de weg te tonen naar al die hedendaagse diensten.

Jan: Het OCMW geeft natuurlijk ook nog leefloon aan mensen die zonder middelen van bestaan zijn, maar in tegenstelling met vroeger doet het OCMW er nu ook alles aan om die leefloontrekkers opnieuw in te schakelen in de samenleving. Dat gaat van vormende activiteiten tot regelrecht werk.

Patrick: Precies dat was een van mijn stokpaardjes in het 'bijzonder comité van de sociale dienst' waarin ik zetelde. Ik heb er altijd op aangedrongen om de clienten de kans te bieden om zich uit hun penibele situatie op te werken. Maar eerlijk: er blijft uiteraard altijd een categorie steuntrekkers die men nooit zal kunnen activeren: verslaafden bijvoorbeeld, of mensen met zware psychiatrische problemen, zwaar zieken. Het is ook niet simpel om bijvoorbeeld mensen van hun verslaving af te helpen; je kunt ze niet verplichten te ontwennen: zonder motivatie lukt dat nooit. Financieel straffen acht ik eveneens uit den boze. Als je verslaafden uitsluit van alle financiële steun, dwing je ze in feite in de bedelarij of zelfs de criminaliteit en waar staan we dan?

Jullie geven nu allebei jullie mandaat van OCMW-raadslid over aan jullie opvolgers. Maar geef eens een schets van jullie politieke loopbaan, kwestie van dat voor het publiek wat duidelijker te maken.

Patrick: Ik ben een echte OCMW-man. Hoewel ik redelijk wat eigen stemmen aanbreng in de gemeenteraadsverkiezingen - in 2006 behaalde ik meer dan 600 voorkeurstemmen - heb ik nooit in de gemeenteraad gezeteld. Ik had ook die ambitie niet. Ik durf zelfs toe te geven dat als ik erin geslaagd was een zitje te veroveren in de gemeenteraad, ik dat zou hebben afgestaan in ruil voor het OCMW! Ik kwam voor het eerst in de OCMW-raad in 1997; dat was in uitvoering van een akkoord dat de socialistische partij had gemaakt met de Volksunie; na twee jaar zou Jacques Dornez mij de volgende vier jaar laten zetelen. Ik heb er dus 13 jaar opzitten.

Jan: Mijn ancienniteit in de OCMW-raad is 3 jaar. Voordien zat ik 8 jaar in de gemeenteraad, weliswaar voor Agalev, van 1988 tot 1996. Van 2002 tot 2006 was ik lid van het Europees Parlement - eerst voor Agalev en dan voor de socialisten. Ik maakte die overstap omdat ik het niet ernstig vond dat de groenen de uitnodiging van toenmalig SP-voorzitter Steve Stevaert om samen op te trekken, hooghartig afwezen.

Bekaf

Vraagt dat veel inzet, zo een OCMW-mandaat?

Patrick: Wel, in Antwerpen beschouwt men een OCMW-mandaat als een halftijdse job. Alle verhoudingen in acht genomen, wil dat toch iets zeggen. Het OCMW vergt meer vergaderuren en werk dan de gemeenteraad. Zelf had ik dus de maandelijkse vergadering van de OCMW-raad. Daarnaast was ik vooral actief in het sociale werk zoals in het bijzonder comité van de sociale dienst: om de twee weken een hele namiddag vergaderen over de steundossiers. Ik kan u garanderen dat je daar bekaf buitenkomt; die confrontatie met al die miserie en tegenslagen is soms slopend.

En bovendien werkte ik ook mee aan het LAC, het lokaal adviescomité, maandelijks nog een voormiddag vergaderen. Dat comité plaatst budgetmeters bij gezinnen die schulden hebben voor elektriciteit, gas en water. Ik heb de tijd nog meegemaakt van de budgetmeters van 6 ampère. Als moeder moest strijken, moest de TV uit of de stroom viel uit. Het is nu gelukkig 10 ampère. Met gas blijven er meer problemen. De kosten lopen nog altijd te hoog op als ze komen afsluiten of weer komen aansluiten na ontluchting. Die budgetmeters voor gas werken met een kaart die de mensen moeten opladen. In de zomer doen ze dat niet en dan zitten ze in de winter in de kou...

Jan: Ik legde mij meer toe op de politieke activiteiten. Ook ik ging maandelijks naar die vergadering van de OCMW-raad. Daarnaast zat ik in het Vast Bureau, zeg maar het dagelijks bestuur van het OCMW. Daar werd bepaald welke dossiers door mochten gaan naar de raad; daar kon je nog dossiers bijsturen en verfijnen.

Nog politieker was mijn zitje in het Overlegcomité tussen het OCMW en het stadsbestuur. Het ging er soms stevig aan toe in dat comité als het stadsbestuur bijvoorbeeld plannen maakte om hard te gaan besparen om de werkingsmiddelen van het OCMW. Anderzijds was dat ook de plaats om gedegen afspraken te maken over een sociale taakverdeling. Het heeft immers geen zin dat de sociale diensten van het OCMW en de stad elkaar gaan concurreren of dubbel werk gaan doen. Voor het overige was ik ook nog bestuurder van de vormingsinstelling Mentor en van het kinder- en jeugdopvoedingstehuis Ons Tehuis in Ieper (een intercommunale waaraan ook het OCMW van Kortrijk lid is).

Kun je op die posten eigenlijk nuttig werk doen? Ook vanuit de oppositie?

Patrick: De OCMW-raad is de gemeenteraad niet. Elkeen verdedigt er wel zijn standpunten maar er wordt meer gestreefd naar een consensus. Je kunt de werking van de gemeenteraad eigenlijk beschouwen als de werking van een algemene vergadering. De OCMW-raad werkt meer als een raad van bestuur. Even heeft men gedacht dat dit zou veranderen op het moment dat de vergaderingen van de OCMW-raad openbaar werden (sinds de laatste verkiezingen). Maar de sfeer is niet veel veranderd.

Er is trouwens weinig pers aanwezig, die de meningsverschillen zou kunnen uitvergroten voor het publiek. Waarmee ik niet wil gezegd hebben dat er op die raden geen nieuws te rapen valt. Misschien moet de pers zich daarover eens bezinnen. Ik zeg er onmiddellijk bij dat de vergaderingen van het sociale comité, waar over de individuele steunaanvragen wordt beslist, vanzelfsprekend niet openbaar zijn.

Jan: In de vergaderingen van het vast comité wordt nooit gestemd. Het zijn trouwens 'slechts' voorbereidende vergaderingen. Maar die voorbereiding met vertegenwoordigers van verschillende partijen en van zowel meerderheid als oppositie biedt grote voordelen. De dossiers worden er grondig uitgeklaard vooraleer zij naar de raad gaan. Als er dan op de OCMW-raad nog over wordt gedebatteerd, gaat dat over de echte meningsverschillen en niet over misverstanden of details zoals soms wel eens gebeurt in de gemeenteraad.

Ik heb altijd geprobeerd de dossiers in groene richting te duwen, de nadruk leggend op duurzaamheid. Bijvoorbeeld heeft het OCMW uiteindelijk beslist zonnepanelen te leggen op zijn nieuwe rusthuis Biezenheem in Bissegem. Een ander voorbeeld is het dossier Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost. Dat federaal fonds stelt kredieten ter beschikking van de lokale besturen die er energiemaatregelen mee kunnen financieren bij particulieren. Het is de bedoeling dat wie daarvan een lening bekomt, die lening kan afbetalen met de winst gemaakt op de energiefacturen. In Kortrijk werkt het OCMW daaraan mee. Ik heb erop aangedrongen dat het OCMW alleen leningen zou toestaan aan gezinnen die het echt nodig hebben; andere steden en gemeenten werken soms met een veel bredere doelgroep zodat de gezinnen die het echt nodig hebben vaak veel langer moeten wachten.

Opsouperen

Wat veel mensen zich afvragen: heeft het wel zin dat er naast gemeenteraad en stadsbestuur nog een apart bestuur bestaat voor al wat met welzijn en sociaal beleid te maken heeft?

Patrick: Ik vind nog altijd van wel. Zou er anders wel zoveel aandacht gaan naar welzijn en sociaal beleid? Ik vind dat een van de belangrijkste, zo niet de allerbelangrijkste opdracht van het lokale bestuur: ervoor zorgen dat niemand achterblijft in miserie en ervoor zorgen dat allen voldoende kansen krijgen op een boeiend - zeg maar 'rijk' - leven van hun geboorte tot hun overlijden. Ik vrees dat als het stadsbestuur het alleen voor het zeggen had over het sociale beleid in Kortrijk, er al veel zou gesneuveld zijn van wat het OCMW thans doet. Het is zo gemakkelijk te besparen op sociale uitgaven; als men een klein stukje neemt van een grote massa, heeft men meer over dan bij een groot stuk van een beperktere uitgavenpost.

Maar aangezien het stadsbestuur het laatste woord heeft, wordt er toch onverantwoord hard gespaard op de OCMW-uitgaven. Ondanks de crisis, die meer mensen in de armoede drukt, en ondanks de aanzwellende veroudering van onze bevolking, bevriest de stad al jaren zijn werkingstoelage aan het OCMW. De noden zullen niet veel meer mogen toenemen of wij stevenen af op een financiële ramp in het OCMW. Jan en ik hebben ons tegen die evolutie ferm verzet in de OCMW-raad. Wij hebben met lede ogen gezien hoe het OCMW zijn opgespaarde reserves heeft moeten opsouperen. Maar er kon van stadskant zelfs geen indexatie van de werkingstoelage vanaf.

Jan: Nog een geluk dat het OCMW van Kortrijk over een aantal bezittingen beschikt die het kan te gelde maken, landbouwgrond en bossen tot ver buiten Kortrijk, erfenissen uit het verre verleden. Door de verkoop van het domein Blauwhoeve in Waregem kon het OCMW weer een jaar langer de niet-indexatie van de stadstoelage opvangen. Maar dat is slechts respijt voor even. En kon men met die opbrengst zich niet beter hebben voorbereid op de vergrijzing die er aankomt?

Patrick: Ja, en intussen hebben wij er constant op aangedrongen dat de prijzen in de rustoorden stabiel zouden blijven, want dat is bij besparingen dan ook weer een van de gemakkelijkste reacties: de inkomsten verhogen door de bejaarden meer te laten betalen. Overigens herinnert de voorzitster zich nog maar al te goed mijn strijd voor de afschaffing van de onderhoudsplicht van de kinderen voor opgenomen bejaarden.

Jan: En wat we daarbij zeker niet mogen vergeten is de thuiszorg, al die initiatieven die de bejaarden de mogelijkheid bieden langer zelfstandig te leven. We gaan in feite nooit genoeg rusthuizen kunnen inrichten in de komende decennia. Daarom zou er veel meer en creatiever thuiszorg moeten worden ontwikkeld. Maar tja, dat kost ook geld en als men blind aan het besparen slaat...

Leerschool

OCMW-raadsleden worden niet rechtstreeks verkozen. Is dat geen nadeel? Is dat wel democratisch?

Jan: Het is niet omdat wij niet rechtstreeks zijn verkozen dat wij ons minder vertegenwoordiger van de mensen voelen. Er zijn voorbeelden van rechtstreekse verkiezing van de OCMW-raad naast de gemeenteraad, in Voeren en Komen-Waasten bijvoorbeeld of in de Rand Brussel. Het risico bestaat dan dat er een andere meerderheid is in het OCMW dan in de gemeenteraad; ze kunnen mekaar dan wederzijds verlammen.

Patrick: Toch liever geen rechtstreekse verkiezing. Het wordt dan gegarandeerd weer een populariteitstest en het zijn niet noodzakelijk de populairste mensen, de BK's (bekende Kortrijkzanen) die het meest voeling en inlevingsvermogen hebben met de welzijnsproblematiek in onze stad. Wat dan zeker wegvalt, is de opbouwende werksfeer van consensus die er nu heerst in de OCMW-raad.

Jan: Onrechtstreeks zijn het toch de kiezers die bepalen hoeveel vertegenwoordigers elke partij krijgt in de OCMW-raad. Het zijn immers de verkozen gemeenteraadsleden die de OCMW-raad benoemen. Dat heeft ook zijn voordelen. De partijen kunnen hun specialisten afvaardigen. Het OCMW is ook een perfecte leeschool voor beginnende politici. Je leert er omgaan met dossiers. Je krijgt er de moeilijke kant van de stad te zien.

En heeft de partij, in ons geval de Progressieve fractie van sp.a en Groen! samen, wel iets aan dergelijke discrete vertegenwoordigers?

Patrick: Je kunt als OCMW-raadslid eigenlijk wel veel doen voor de mensen. En misschien levert dat stemmen op. Hoewel ik vind dat je niet te koop mag lopen met wat je hebt gedaan. Mij heb je in elk geval niet zien leuren met affiches bij alle mensen waarvoor ik mij persoonlijk heb ingespannen. Wat je vooreerst kunt en moet doen als OCMW-mandataris, is uitleggen aan de mensen waarvoor ze bij het OCMW terechtkunnen. Je mag wel niet alles geloven wat men je komt vertellen; veelal gaat het om mensen in noodsituaties en die halen alles uit de kast om te overleven - wat ik heel goed begrijp trouwens. Voorts moest men bij mij niet komen aankloppen voor onwettelijke zaken; ik keek daar streng op toe. Bij mij konden ze alle informatie krijgen over hun rechten en mogelijkheden, maar iemand voortrekken: dat deed ik nimmer.

Dat betekent niet dat ik niet actief mee zocht naar enige oplossing. Als de behoeftige in kwestie bijvoorbeeld niet in aanmerking kwam voor het leefloon, waren er misschien toch wel mogelijkheden om aanvullende steun te bekomen, of een vergoeding voor medische kosten, of een extra week aanvullende steun rond nieuwjaar - een soort 53e week als het ware. Wat ik ook altijd deed was de mensen overtuigen naar de 'intake' van het OCMW te gaan met de belofte dat ik de dag nadien hun dossier zou gaan inkijken bij de sociale dienst. Daardoor wisten ze dat hun dossier niet in de vergetelheid zou belanden - dat is trouwens iets waarover niemand te klagen heeft bij het OCMW van Kortrijk.

Jan: Van electoraal voordeel gesproken: alle personeelsdossiers van het OCMW passeren voorbij de voorzitter. Voor de partij die de voorzitter kan leveren, moet dat een aanzienlijke stemmenmachine opleveren, veel meer dan wat de schepenen kunnen.

Wachters

Wat is jullie bijzonder bijgebleven van wat je in die jaren (Patrick 13, Jan 3 jaar) hebt beleefd?

Patrick: Wat mij het meest is bijgebleven is toch wel tragische overlijden van de sociale assistente Nele Verleene, vermoord door de vriendin van haar partner in 2004. De verslagenheid was groot in de sociale sector van Kortrijk.

Een andere blijvende herinnering is meer tragikomisch. De inkomhal van het OCMW was getooid met een geïntegreerd kunstwerk: 'De vijf wachters'. Ik deed dienst in het sociaal comité toen wij een mistevreden cliënt de kans gaven persoonlijk zijn verhaal te komen doen. Hij kon ons niet overtuigen. Razend was 't ie. Hij greep een van de vijf wachters en keilde het beeld door het venster. Ik moet er altijd nog aan denken als ik in de hal kom en de lege plek zie waar die beelden stonden. Op een andere keer hebben wij de hulpdiensten moeten opbellen omdat een cliënt zo zat was dat het niet meer verantwoord was hem de straat op te sturen...

Jan: Een hoogtepunt voor mij was het bezoek van minister Marie Arena, toen federaal minister van Maatschappelijke Integratie en Sociale Economie, aan Kortrijk in het voorjaar van 2009. Wij hebben haar alle hoeken van de stad laten zien ... per fiets! Zeer veel belangstelling toonde zij voor het Vetex-project, voor de werking van de Unie der Zorgelozen in de Scala in de Pluimstraat enzovoort. Het bezoek heeft ook wat opgeleverd voor de stad, een taalgrensoverschrijdend project van samenwerking tussen OCMW's en CPAS'en. Vlaams Belangraadslid Jean-Marc Van Belle noemde dat bezoek van de Waalse socialiste 'een schandaal' - hoe kortzichtig kan een mens zijn?

Is jullie aftocht uit de OCMW-raad het einde van jullie politieke inzet in Kortrijk?

Jan: Mijn ontslag was volgens afspraak. Ik ben oprecht blij dat ik van de partij in Kortrijk de kans heb gekregen om drie jaar te bewijzen dat ik in onze stad nog iets kan doen. Na mijn groen verleden voel ik mij toch het meest op mijn plaats bij de roden.  Ik ga mij voorts ten volle inzetten in de gemeentepolitiek en de verkiezingen. Hopelijk komt er nu eens eindelijk een gezamenlijke lijst met de sp.a, Groen! en andere progressieven. Wij hebben bewezen goed te kunnen samenwerken in onze gezamenlijke fractie in de gemeenteraad. Wij hebben alles te winnen bij een krachtenbundeling, aan beide kanten. Overigens als de groene koptrekkers Bart Caron, met zijn verleden, en Philippe Avijn, met zijn syndikale achterban bij het ABVV (BBTK) niet voor samenwerking zullen zijn, wie dan wel?

Patrick: Ik zal de partij heel mijn leven dankbaar blijven voor de voorbije dertien jaar intense politieke belevenissen. Ik ga de sp.a dan ook blijven ondersteunen, maar dan wel als militant: ik vraag geen plaats meer op enige lijst; het is nu aan de jongeren. Ik moet toegeven dat ik wel een beetje ontgoocheld ben dat er niemand meer van Heule te vinden is onder de socialistische mandatarissen. Ja, inderdaad, Bert Herrewyn is naar de prochie van zijn jeugd teruggekeerd maar nog niet zo lang. Ik stel wel wat hoop op hem. En in de wijk van de Meensepoort, een van de meest proletarische hoeken van de stad, zie ik met plezier een jonge militant als Axel Weydts (website) erin vliegen.

Om af te sluiten: een goede raad voor jullie opvolgers?

Patrick: Mijn deur staat altijd open als ze vragen hebben. Anderzijds zal ik ze ook nog wel een keer nodig hebben. De mensen die bij mij te rade kwamen over OCMW-kwesties gaan niet van vandaag op morgen daarmee ophouden. Maar Hilde Overbergh en Els Maertens gaan het wel zelf moeten doen, al zal dat ongetwijfeld een inloopperiode vergen.

Jan: Hilde en Els zijn bij mij eveneens te allen tijde welkom. Hoe meer hoe liever zou ik zelfs durven stellen. Ik hoop dat zij erin vliegen en hun mandaat actief invullen.

Jan en Patrick

08:09 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

01-02-10

De jurisprudentie van de parkeersancties in Kortrijk (5): haalt een veelpleger de hele parkeerregeling onderuit?

parking Groeningelaan

Een verzamelaar van parkeerbonnen - de teller staat op 20 (à 15 euro = 300 euro) - beukt met merkwaardige argumenten in op de Kortrijkse parkeerregeling. Verbouwereerd neemt het Kortrijkse stadsbestuur alleen akte van zijn bezwaarschrift, zonder uitspraak te doen. Als de man naar de rechtbank stapt, bestaat het risico dat de Kortrijkse systeem van 'naheffingen' op grond van Parko-vaststellingen onwettig wordt verklaard. Tijd voor een vijfde publicatie van de uitspraken van het stadsbestuur over bezwaren tegen parkeerbonnen. Zie ook de vorige publicaties uit de reeks..

Parko is niet bevoegd

Een Zwevegemse huisdokter wordt blijkbaar bij elk gemotoriseerd bezoek aan Kortrijk bestookt met parkeerbonnen (zoals geweten iedere keer 15 euro). Tot nu kreeg hij er al 20 onder zijn ruitenwisser. Daarvan betaalde hij er 16. De vier laatste pikte hij niet meer. Onder de hoede van een advocatenbureau diende hij bezwaar in bij het stadsbestuur. Een spervuur van juridische spitsvondigheden tegen de Kortrijkse parkeerbetaalregeling volgde.

Zo klaagt de dokter via zijn raadsman aan dat "op geen enkel document uitgaande van Stad Kortrijk of van het stedelijke parkeerbedrijf Parko wordt verwezen naar de toepasselijke bezwaarprocedure". Volgens de bonnenverzamelaar is dat in strijd met het decreet Openbaarheid van bestuur. Dat decreet zegt immers dat elke administratieve handeling die rechtsgevolgen heeft voor 'bestuurden of andere besturen', "slechts geldig ter kennis wordt gebracht als de beroepsmogelijkheden en de modaliteiten van het beroep worden vermeld. Bij ontstentenis daarvan neemt de termijn voor het indienen van het beroep geen aanvang". Als dat juist bevonden wordt door de rechter, betekent dit dat men tegen de Kortrijkse parkeerbonnen in bezwaar of beroep kan gaan tot in de eeuwigheid!

Maar is er nog straffers te lezen in het bezwaarschrift. De advocaten hebben uitgeplozen dat "enkel erkende bewakingsondernemingen voor derden vaststellingen kunnen doen die uitsluitend betrekking hebben op de onmiddellijk waarneembare toestand van de goederen die zich bevinden op het openbaar domein" (artikel 1, §1, lid 1, 6° van de wet van 10 april 1990 betreffende de private en bijzondere veiligheid). Volgens de advocaten is Parko geen erkende bewakingsonderneming. Dus zijn de parkeerovertredingen die belast worden met een naheffing, simpelweg onrechtmatig vastgesteld. Als de rechter daarmee akkoord gaat, mag iedereen die voortaan een parkeerbon krijgt, die zonder problemen scheuren en weggooien! Tenzij de stad daarvoor weer politieagenten inschakelt (als de Politiezone daarmee akkoord gaat ten minste).

Het moet zijn dat de uppercut hard aankwam. Het stadsbestuur zinkt even door de knieën. Het weigert een uitspraak ten gronde te doen over het bezwaarschrift van de dokter van Zwevegem en zijn advocaten. Aangezien hier de wettelijkheid van de belastings- en bezwaarprocedure in twijfel wordt getrokken, meent het stadsbestuur dat alleen de rechtbank van Eerste Aanleg van Brugge (als beroepsinstantie) of zelfs de Raad van State uitspraak kan doen. Het stadsbestuur beperkt zich ertoe 'akte te nemen' van het bezwaar.

Voorwaar een heel eigenaardige manier van handelen: een instantie die een oordeel moet vellen en die dat weigert. Is dat geen soort van rechtsweigering? Artikel 5 van het Gerechtelijk Wetboek: "Er bestaat rechtsweigering wanneer de rechter weigert recht te spreken onder enig voorwendsel, zelfs van het stilzwijgen, de duisterheid of de onvolledigheid van de wet." In dit geval treedt het stadbestuur toch op als een rechtscollege dat administratieve sancties bevestigt, dus als rechter. Een rechter die zich schuldig maakt aan rechtsweigering is strafbaar (art. 258 Strafwetboek)!

En moet de dokter wel betalen zolang het stadsbestuur als bezwaarinstantie zijn bezwaar niet gemotiveerd heeft afgewezen? Van een kluif gesproken!

Mijn auto stond een week in panne

De moeder van een olympisch turntalent uit Wevelgem kreeg in de lente van vorig jaar niet minder dan acht parkeerbonnen toegestuurd. Haar auto, gereden door haar beroemdste dochter en haar nieuwste adoptiezus, recent overgekomen uit Ethiopië, was op 29 april achtergelaten in de Groeningelaan, zonder ticket. Hij bleef daar maar staan. Het duurde tot 5 mei eer Parko de eigenar kon opsporen.

De eigenares van het wrak vraagt in een bezwaarschrift enige clementie. Bij een moeder van zeven adoptiekinderen komt een dergelijke naheffing (120 euro voor 8 naheffingen) heel zwaar an. Bovendien zijn er verzachtende omstandigheden. De wagen werd door haar dochters noodgedwongen achtergelaten omdat hij in panne stond. De meisjes moesten allebei dringend naar elders in het land; ze namen dan maar andere vervoermiddelen. Het turntalent moest voor een week op stage in Gent; de andere dochter moest naar Geel. Met jeugdige nonchalance hadden zij hun moeder wel gebeld dat zij de wagen aan de kant hadden moeten zetten maar zij konden niet goed preciseren waar in Kortrijk en zij waren er zich evenmin van bewust dat het daar een zone voor betalend parkeren was. De contactsleutel was tot overmaat van ramp mee met het Ethiopische meisje naar Geel. De wagen is intussen weggesleept ... en staat nog steeds in panne.

Het stadsbestuur liet zich (een beetje) vermurwen. Van de acht boetes moet de Wevelgemse adoptiemoeder er maar zes betalen (toch nog 90 euro). We leren hieruit dat er wel degelijk kan afgedongen worden op de prijs.

Ik hoef jullie cadeautje niet

Een automobiliste uit Deerlijk parkeerde har wagen vorige zomer in de Guldensporenlaan, voor een klein half uurtje. De laan maakt deel uit van de 'blauwe zone Sint-Jan'. Plichtsbewust etaleerde de automobiliste haar oude getrouwe parkeerschijf. Maar mis! Het Parkopersoneel constateerde dat het ging om een niet meer geldige kaart. Een parkeerbon was vlug uitgeschreven, maar deze keer met een cadeautje erbij: een nieuwe geldige parkeerschijf.

De dame in kwestie vindt het toch niet leuk. Zij stond daar maar een half uurtje waar je tot twee uur mag staan. Zij doet veel huisbezoeken in Kortrijk en haar kaart bracht haar nog nooit in de problemen. En: "Hoezo, er is een nieuwe parkeerschijf ingevoerd? Ik weet van niets. Hoe stom bovendien: er staat geeneens meer een einduur op! Mijn oude kaart geeft dan toch meer informatie...".

Parko repliceert dat de oude schijven al van eind maart 2003 zijn vervangen door het Europese model. Het parkeerbedrijf heeft een heel lange tolerantieperiode in acht genomen. Mar na zes jaar mag iedereen toch verondersteld worden te weten dat men de nieuwe kaart moet gebruiken. Juist, oordeelt het stadsbestuur.

Het budget 2010 van Parko

Intussen legt het autonome stadsparkeerbedrijf Parko zijn budget voor het begonnen jaar voor aan de komende gemeenteraad. De cijfers tonen aan dat Parko een goudmijntje is. Op een geraamde omzet van 4,3 miljoen euro schikt het Parko in 2010 14,3% overschot te hebben. Het budget 2009 was nog rooskleuriger: een overschot van 15,8% op een omzet van 4,5 miljoen euro. Maar die voorspelling zal wellicht niet helemaal uitkomen. Vorig jaar heeft Parko immers een pak meer geïnvesteerd dan men zich in het begin van het jaar had voorgenomen. Meer dan een half miljoen euro extra werd uitgegeven aan parkeersignalisatie, nieuwe straatautomaten en beheerssysteem straatparkeren. Volgens de voorlopige rekening 2009 zou de besteedbare winst toch nog 176.100 euro bedragen.

Lezers van deze vervolgserie vragen zich waarschijnlijk af hoeveel al die naheffingen nu opbrengen. Wel voor 2010 rekent Parko daarvoor op hetzelfde bedrag als het op zijn vorige begroting had ingeschreven: 550.000 euro. Dat is een voorzichtige schatting. In 2009 was dat bedrag al bijna bereikt op eind september.

Uit de financiële gegevens van Parko blijkt dat het parkeerbedrijf zich recht houdt met de inkomsten van het bovengrondse parkeren. De ondergrondse parkings - parking Schouwburgplein en parking Veemarkt - zijn nauwelijks zelfbedruipend te noemen. Beide kelders brengen zowat 900.000 euro in het laadje. Daartegenover staan onder meer volgende toewijsbare kosten: 540.000 euro intresten op leningen, 138.000 euro voor onderhoud en herstellingen, 90.000 euro aanpassingswerken aan de Schouwburgparking, of samen 768.000 euro zonder de kosten voor gas- en elektriciteit, personeel en andere.

Bovengronds beurt Parko met zijn automaten, bewonerskaarten, Piaf-toestellen, sms-parkeren en naheffingen meer dan 2,5 miljoen euro. En daar komt dan nog 700.000 euro bij van Parking-Xpo en 50.000 van de pendelaarsparking aan het station.

In 2010 neemt Parko zich voor om 860.000 euro te investeren. Naast de vanzelfsprekende investeringen in parkeertoestellen en -systemen, gaat er nogal wat geld naar de verdere informatisering en naar de inrichting van de kantoren die het parkeerbedrijf vorig jaar heeft aangekocht (een deel van het Casinocomplex van Voka - zie mijn eerder stuk) 

06:00 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

31-01-10

Gedichtendag in Kortrijk: sneeuw op 't haargespertel van Gezelle

guido 2010

Met enige vertraging een bijdrage aan gedichtendag 2010 in Kortrijk, een schets van een winterdag zoals wij er 'vandejare' al veel hebben meegemaakt. De schets is van Guido Gezelle, van 1872 tot 1899 bisschoppelijk verbannen uit Brugge en onderpastoor van de Kortrijkse OLVrouweparochie. Aan de stoere parochiekerk staat ook, sinds Pasen 1903, zijn borstbeeld. Het was op gedichtendag 2010 opgeleukt met een toupetje sneeuw; er zit zelfs sneeuw in 't haargespertel van zijn rechteroor.

Het is niet meer de oorspronkelijke buste. Tot 1989 was het een ander beeld dat het bescheiden plantsoen daar sierde. Een bronzen afgietsel van een marmeren borstbeeld, naar levend - hoewel erg ongedurig - model, gekapt door de Prijs-van-Rome-winnaar Jules Lagae. De dag na de overwinning van Greg Lemond in de Tour de France, een maandagmorgen in juli 1989 - tweehonderd jaar na de Franse Revolutie waar Guido Gezelle zo tegen was! - constateerde de Kortrijkse dichter Geert Verbeke, gealarmeerd door vroege marktgangers, dat de buste was verdwenen. Ze is nooit teruggevonden!

Er werd dan maar een bronzen afgietsel gemaakt van een andere marmeren buste van de beroemde onderpastoor, ook van Jules Lagae. Het oorspronkelijke marmeren beeld zou wel nog in het bezit zijn van de Kortrijkse Academie, maar het was om een of andere reden niet meer bruikbaar. De beeldhouwer had in 1902 al veel moeilijkheden ondervonden om marmer van gepaste kwaliteit te vinden. De kwaliteit van het brons van het vervangbeeld is trouwens ook niet om naar huis te schrijven. De dichter heeft op zijn neus al een psoriasisplek.

Het gedicht komt uit de bundel Tijdkrans, 1891.

Vol naalden vliegt de lucht

Vol naalden vliegt de lucht,
vol priemend ijsgekertel,
dat glinstert in de zon,
en, met den asemtocht
gezwolgen, kilt en kerft
de kele en ‘t haargespertel,
dat in de neuze temt
den toevoer van de locht.

‘t Is bijtend koud. Een spree
van witheid, ongemeten,
‘t zij waar ge uwe oogen vlucht,
ligt overal gespreid;
‘t is snee' tot in uw huis,
‘t komt snee' door al de spleten;
‘t is snee', ‘t is immer snee',
en al sneeuwwittigheid.

De wind komt, wild en boos,
gesnoeid uit alle gaten;
geen ruste en wilt hij, eer
hij eenmaal weten zal
dat ‘t volk verdwenen is,
en hem wilt meester laten...
't Is bijster, bijtend koud,
en 't wintert overal.

20:47 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

11-01-10

Ruzie tussen Goedkope Woning en Kortrijks stadsbestuur over Venning

venning

Dertig jaar geleden vroegen de bewoners van de Venning - een sociale woonwijk in Kortrijk tussen de Vaart en Ring R8 - met zwarte vlaggen aandacht voor hun vergeten deel van de stad en hun ondermaatse woonomstandigheden. Twintig jaar geleden richtten diezelfde bewoners en hun buren van de aanpalende straten het comité Vaart op om middelen van het Sociaal Impulsfonds over het kanaal te krijgen voor sociale stadsvernieuwing. Pas nu ziet het ernaar uit dat op het stadhuis en bij de sociale huisvestingsmaatschappij initiatieven op stapel staan. Eindelijk!

De sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning wil de bestaande wijk vervangen door een nieuwe wijk, met meer woningen, na sloop van een groot deel van de bestaande panden. Het stadsbestuur wil deze operatie samen met andere ontwikkelingen in dat stadsdeel in een groot ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) kaderen.

Maar over de manier waarop beide instanties de zaken aanpakken, rijzen zwaarwichtige vragen. Goedkope Woning faalt in zijn communicatie met haar huurders. Die mensen krijgen plots te horen dat zij in de komende vier jaar allemaal gaan moeten verhuizen. Maar er is geen duidelijkheid over begeleidende sociale maatregelen - wie gaat de verhuiskosten betalen bijvoorbeeld? - en er is zelfs geen duidelijkheid over de herhuisvesting - Goedkope Woning heeft (nog) geen beschikbare nieuwe woningen. "Wanneer de huidige non-communicatie blijft duren, zal de ongerustheid ter plekke alleen maar toenemen en wordt een sterke basis gelegd voor tegenstand" constateerde ook het stadsbestuur op 14 oktober 2009.

Tussen het stadsbestuur en Goedkope Woning botert het intussen allerminst. Op 21 december jl. was er een verkennend gesprek op het stadhuis en het verslag daarvan is te lezen in de notulen van de zitting van het stadsbestuur van 23 december 2009. "Het gesprek verliep vanuit de sociale huisvestingsmaatschappij uiterst negatief en offensief. Conclusie van het gesprek: De sociale huisvestingsmaatschappij ziet geen enkele meerwaarde in een samenwerking om tot een integrale visie te komen, waarin het project zich situeert". Het stadsbestuur wil namelijk dat Goedkope Woning zijn Venningproject inpast in wat de stad met het hele gebied tussen de Vaart en de Ring voorheeft. Goedkope Woning van haar kant wil geen bevoogding en wil hoogstens een samenwerking opstarten met elk van de betrokken schepenen apart. "Enige toenadering tussen beide standpunten is niet tot stand gekomen", aldus het officiële verslag.

Misschien heeft Goedkope Woning niet helemaal ongelijk als men wil voorkomen dat het stadsbestuur of wie dan ook een deel van haar gronden wil inpalmen voor niet-sociale bouwprojecten (onder de mom van 'meer sociale mix' bijvoorbeeld).

Ondanks de heel afwijzende houding van de belangrijkste partner in dat RUP, heeft het stadsbestuur beslist voort te doen alsof er niets aan de hand is. En intussen is over de concrete plannen van Goedkope Woning en van het stadsbestuur slechts mondjesmaat informatie vrijgegeven. Zo ingrijpende stadsvernieuwingsoperaties behoeven verregaande inspraak van de bevolking en democratische controle van de verkozen gemeenteraadsleden. Dat ontbreekt hier bijna volledig. Als gemeenteraadslid ga ik er het stadsbestuur over ondervragen in de komende gemeenteraad (8 februari).

Zwarte vlaggen

De Venning is een tuinwijk van 164 sociale huurwoningen, gebouwd in de jaren zestig door Goedkope Woning Kortrijk op de zanderige moerasgronden aan de overkant van de Vaart Kortrijk-Bossuit. De huizen en huisjes zijn stevig van constructie maar misten van begin af aan het elementaire wooncomfort. Zo was er wel een ruimte voor een eenvoudige badkamer maar die was niet ingericht. Tot enkele jaren geleden moest ik - ik was voorzitter van Goedkope Woning geworden! - nog hemel en aarde verzetten om de woningen uit te rusten met zo iets essentieels als warm water. 

Begin de jaren tachtig ondersteunde ik met enkele kameraden het protest van de Venningbewoners tegen de gebreken van hun woningen en van de inrichting van hun wijk (die er soms meer uitzag als een stortwijk dan een tuinwijk). Zwarte vlaggen werden uitgehangen, de bewoners stapten op in een protestmars en uiteindelijk werden zij op het stadhuis ontvangen waar de volksvergadering uitdraaide op luidruchtige emoties. Veel heeft het niet uitgehaald.

Begin de jaren negentig stonden wij met de Venningbewoners weer op de barricaden. De Vlaamse Regering had een Sociaal Impulsfonds (SIF) opgericht met geld voor steden die aan sociale stadsvernieuwing wilden doen. Wij eisten dat er daaruit middelen naar de verarmde en achtergestelde buurten in en rond de Venning zou komen. Wij slaagden er zelfs in toenmalig minister Leo Peeters te laten komen om een kijkje te nemen op de wijk. Maar weer bleek dat het stadsbestuur nauwelijks oren had naar de verzuchtingen van de Venningbewoners. Er kwam wel een begeleide buurtwerking en het sociaal ondernemerscentrum Kanaal 127 nam zijn intrek in een leegstaand bedrijfspand in de omgeving.

Om maar te zeggen dat veel Venningbewoners ruime ervaring hebben in 'bewonersparticipatie' maar daar ook een erg realistische kijk op hebben: het is niet omdat je je gedacht mag zeggen, dat je ook krijgt  waar je recht op hebt.

Leegstand

Onder het vorige stadsbestuur, CD&V-sp.a, mocht ik voor de sp.a voorzitter worden van Goedkope Woning, de vermaledijde huisbaas van de sociale woonwijk Venning. Het heeft mij bloed, zweed en tranen gekost om er iets ten goede te keren. De strijd voor het warme water leek ik te zullen winnen, maar de beslissing om alle huizen daarvan te voorzien werd in de praktijk gesaboteerd. Voorstellen om de huizen drastisch te moderniseren werden lang afgewimpeld. Uiteindelijk slaagde ik erin te bekomen dat aannemer Clarus, een bedrijf van de sociale economie, huis(je) per huis mocht onder handen nemen. Ik zag toen al wel in dat we op die manier weg waren voor jaren maar meer kon ik niet bekomen.

Onder het huidige stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, viel die renovatiepoging met aannemer Clarus stil. Meer zelfs, iedereen - en vooral de bewoners - konden vaststellen dat Goedkope Woning meer en meer huizen op de Venning liet leegstaan. In het najaar van 2008 bloklettert Het Laatste Nieuws "Venning heeft opknapbeurt nodig" (4 september 2008). Buurtwerkster Annelies Vanhoenacker slaakte een noodkreet: "De woonkwaliteit laat steeds meer te wensen over". In het daaropvolgende voorjaar bloklettert Het Nieuwsblad: "Bewoners wijk Venning storen zich aan verloedering" (9 februari 2009). Nu was het 'wijkburgemeester' Werner Six (alias Kenny Rogers) die zich ergerde aan "de grote leegstand in de wijk".

Bescheid

In de loop van 2009 werd stilaan duidelijk wat er aan de hand was. Goedkope Woning reageerde met de mededeling dat er "metamorfose op til" was op de Venning. Goedkopewoningvoorzitter Koen Byttebier kondigde "een uniek project" aan: "De Venning wordt over vijf jaar een modelwijk" (Laatste Nieuws 5 juni 2009). De huisbaas verklaarde letterlijk: "het gaat niet enkel om renovaties. Omdat een aantal huizen te klein is, willen wij op sommige plaatsen van twee woningen één maken. Zelfs nieuwe huizen zijn niet uitgesloten".

Byttebier gaf toen voor het eerst toe dat "de leegstand die er nu is, een bewuste keuze is". En hij voegde eraan toe: "Tijdens de werken zullen wellicht enkele mensen tijdelijk moeten verhuizen". De bewoners werd nieuws beloofd tegen september 2009.

Het heeft wat langer geduurd eer de Venningnaren bescheid kregen, maar eind vorig jaar was de mededeling van Goedkope Woning verpletterend: iederéén zou zijn vertrouwde nest moeten verlaten! Het grootste deel van de Venning zou worden gesloopt. Nu bleek ineens dat de Venning en zijn bewoners eigenlijk al geruime tijd bewust waren uitgerookt, in de hoop dat er zoveel mogelijk gezinnen op eigen houtje de wijk zouden verlaten. Je zal maar naast een huis wonen dat maanden leeg te verkrotten staat! Je zal maar tevergeefs aankloppen bij de maatschappij voor herstellingen en onderhoud!

Filmpje

De aanpak duidt in elk geval op een vreselijk gebrek aan zin voor communicatie en op een nog groter gebrek aan het inlevingsvermogen in de behoeften van de bewoners dat van een sociale huisvestingsmaatschappij mag worden verwacht. Was het nu werkelijk niet mogelijk de bewoners van in den beginne tekst en uitleg te geven over de drastische plannen en ze te begeleiden in de moeilijke periode die hen te wachten staat? En misschien was er bij de mensen die daar al heel hun leven wonen, ook wel wat te leren over hoe de sociale woonwijk kan verbeteren?

Dat gebrek aan communicatie van Goedkope Woning is ook opgemerkt door het stadsbestuur: "Wanneer de huidige non-communicatie blijft duren, zal de ongerustheid ter plekke alleen maar toenemen en wordt een sterke basis gelegd voor tegenstand" (officieel verslag van 14 oktober 2009).

Intussen zijn we weeral een paar maanden verder en de bewoners zijn nog altijd niet veel wijzer. Ze weten dat ze straat per straat zullen moeten opkramen, maar waar naartoe ze kunnen, wat erin de plaats komt en of en zo ja wanneer en onder welke voorwaarden ze kunnen terugkeren, krijgen zij niet te horen. Er zijn hen vier informatievergaderingen beloofd. Twee van die vergaderingen zijn al achter de rug. Op de laatste vergadering, eind januari, werd hen een filmpje getoond over hoe erg het momenteel wel is op hun wijk - alsof zij dat zelf niet dagelijks aan den lijve ondervinden. Maar op vragen over hun toekomst kon men zogezegd nog niet antwoorden.

Verhuizen

Een groot probleem is dat Goedkope Woning momenteel niet beschikt over woningen - nieuwbouw of grondig gerenoveerd - waar de Venningverlaters naartoe kunnen. Niet alleen op de Venningwijk lijdt het woningenbestand van Goedkope Woning onder jarenlange verwaarlozing. Men gaat de bewoners toch niet van de ene onaangepaste woning naar een andere doen verhuizen? De grote nieuwbouwprojecten van Goedkope Woning - allemaal appartementen: aan de Gentpoort en in de Meensestraat - zitten al jaren vast in discussies tussen de maatschappij en Stad Kortrijk. Het is niet verantwoord de verhuisoperatie Venning te starten vooraleer die andere projecten zijn vlot getrokken en afgewerkt.

Een ander reëel probleem zijn de verhuis- en installatiekosten waarmee de Venningbewoners in de komende jaren zullen worden geconfronteerd. Het is niet hun schuld dat zij uit hun vertrouwde woningen worden gezet. Er kan niet worden verwacht dat zij zich financieel hebben voorbereid op een verhuis die hen pas op het allerlaatste werd bekendgemaakt. En bovendien gaat het hier niet om een publiek dat het zo breed heeft dat het veel kan sparen. De mensen vragen dus - te recht! - sociale begeleidingsmaatregelen. De progressieve fractie in de gemeenteraad steunt hen in die eis. De stad, het OCMW en Goedkope Woning moeten daartoe gezamenlijk inspanningen leveren.

Klimaatneutraal

Uit een ingezonden stuk van sportjournalist Karl Vannieuwkerke in De Standaard (15 december 2009) blijkt dat hij 'peter' is van het project. Hij geeft een vage schets van de plannen van Goedkope Woning: "We zullen kijken of we bestaande huizen samenvoegen of nieuwe optrekken". Ik hoop maar dat als men dan toch opteert voor een harde vernieuwing met sloping van 70% van de bestaande woningen, men er een pak nieuwe optrekt. De wijk kan wel wat dichtere bebouwing verdragen. Zo hebben de kleinste woningen (tussen de Damastweversstraat en de Tapijtweversstraat) de grootste tuinen, soms tot wanhoop van de bejaarde bewoners die er geen weg mee weten. Als die bouwgrond zou veel efficiënter kunnen ingedeeld worden.

De peter-sportjournalist maakt ook bekend dat Goedkope Woning hoopt Europese subsidies te bekomen voor zijn project. Via andere kanalen blijkt het te gaan om een project ECO-Life, samen met een Deens project in Höje Taastrup (2500 woningen!) en een project in de stad Birstonas (en niet Bistronas) in Litouwen, in het Concerto-programma FP7-Energy 2008-TREN-1. Projecten van Gent en Leuven werden niet geselecteerd.

De Europese Concerto-subsidies zijn bedoeld voor 'woongemeenschappen' die op een vernieuwende manier omspringen met energiebesparing. Op de Venning zou het gaan om betere beglazing en isolatie. Goedkope Woning zou op die manier 3 miljoen euro recupereren op een totale investering van zowat 30 miljoen euro. Maar die investering zou niet alleen naar de Venning gaan maar ook naar een nieuwbouwproject in de Meensestraat en Pottenbakkershoek (Overleie). Vlaams minister van Woonbeleid en Energie Freya Van den Bossche steunt het project en de subsidieaaanvraag.

Een van de voorwaarden om aan die felbegeerde Europese subsidies te geraken is volgens genoemde Karl Vannieuwkerke dat het project niet meer dan zes jaar in beslag neemt. 2010 zou gebruikt worden voor het opstellen en laten goedkeuren van de plannen en vergunningen. vanaf 2011 heeft Goedkope Woning dan nog vier jaar voor de bouwwerkzaamheden.

Tegenstand

Het is een grote vraag of die strakke timing kan worden gehaald. Voor de herinrichting van de sociale woonwijk heeft Goedkope Woning een goedgekeurd 'ruimtelijk uitvoeringsplan' (RUP) nodig. de maatschappij ging ervan uit dat het stadsbestuur in oktober 2009 de beslissing zou nemen een dergelijk RUP te laten ontwerpen. In de plaats daarvan blijkt het stadsbestuur te opteren voor een veel groter RUP. De stad wil namelijk de herinrichting van de sociale woonwijk opnemen in een algemene herinrichting van heel het stadsdeel aan de overkant van de Vaart Kortrijk-Bossuit. Goedkope Woning blijkt dat niet erg te zien zitten. Zie de scherpe bewoordingen waarin een mislukt gesprek wordt weergegeven tussen Goedkope Woning en de stad (zie inleiding).

Wij hebben het raden naar de redenen van de tegenstand van Goedkope Woning. Vreest Goedkope Woning in die grotere ontwikkeling niet meer tijdig te kunnen klaarkomen? De maatschappij ging ervan uit tegen oktober 2010 een goedgekeurd RUP te hebben. De stad rekent voor zijn groter RUP niet eerder te landen dan ten vroegste halverwege 2011.

Vreest Goedkope Woning dat de stad zijn begerig oog heeft laten vallen op de grote hoeveelheid bouwgrond die vrijkomt als Goedkope Woning begint te slopen? Het is bijvoorbeeld geweten dat Onderwijsschepen Jean de Bethune in het midden van de woonwijk een paar bouwkavels wil 'aanslaan' voor de bouw van een wijkschooltje (waar overigens volstrekt geen behoefte aan is). De stad legt in haar voorbereidende documenten nogal wat nadruk op de gewenste 'sociale mix'. Het zou inderdaad geen goed idee zijn om van heel het gebied aan de overkant van de Vaart een reservaat voor sociale huurders te maken. Maar dat betekent nog niet dat het een goed idee zou zijn Goedkope Woning - een maatschappij zonder grondreserves maar met lange wachtlijsten - te beroven van bouwgrond om wat beter gegoede gezinnen aan te trekken in de wijk.

Openheid gevraagd  

Zolang Goedkope Woning en de stad zich blijven hullen in geheimdoenerij over hun plannen met de Venning en het 'overvaartse' deel van Kortrijk, kunnen wij slechts gissen welk conflict zich daar afspeelt. Dat komt de ontwikkeling van dat achtergestelde stadskwartier niet ten goede.

Ik hoop dat er binnenkort volledige openheid komt zodat de bewoners, de andere betrokkenen en iedereen die begaan is met Kortrijk (gemeenteraadsleden bijvoorbeeld) kan meedenken over de beste aanpak. Ik hoop dat het stadsbestuur en Goedkope Woning inzien dat openheid en debat hun grootse plannen alleen maar zullen verfijnen en meer aanvaardbaar maken voor de bevolking. Een eerste aanzet tot dat debat vindt plaats in de gemeenteraad van 8 februari 2010.

11:13 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

07-01-10

Overleies beroemdste trapgevel wordt opgepoetst

onderpastorie Overleie

De 'kerkfabriek' van de Kortrijkse parochie Sint-Elooi (Overleie dus) zal haar eigendom Overleiestraat 58A restaureren. De vroegere onderpastorie naast de kerk vormt samen met het pand ernaast - het gewezen klooster van de Broeders van Overleie - een schitterend  ensemble in Vlaamse neostijlen. De stad schiet de investering voor. Valt het niet te overwegen om ook de omliggende terreinen van de Sint-Elooiskerk eens op te waarderen (en open te stellen voor het publiek)?

Restauratie

Vorige zomer besloot de kerkraad van de kerkfabriek Sint-Elooi om haar eigendom Overleiestraat 58A te restaureren. Een gelukkige beslissing want zo wordt een van de mooiste Kortrijkse ensembles in neostijl gevrijwaard van verder verval.  Meer bepaald keurde de raad het bestek goed van ontwerper architectenbureau Demeyere J & A, Dam 13, Kortrijk. Dat bureau specialiseert zich meer en meer in historische restauraties; zij staan bijvoorbeeld ook achter de restauratie van de Broeltorens (zie mijn eerder stuk).

De bouwmeesters wezen de kerkraad op de aftakeling van het pand. De bak- en natuurstenen voor- en zijgevels moeten dringend worden gereinigd, waarna duidelijk zal worden wat er allemaal aan metselwerk moet worden hersteld met inbegrip van het voegwerk in het baksteenparement. Restauratie vragen ook verschillende elementen in Euvillesteen, arduin en smeedwerk. Het buitenschrijnwerk moet opnieuw gelakt worden en hier en daar vernieuwd. Alles bijeen een opdracht van zowat 70.000 euro (BTW in).

Na een prijsvraag wijst de kerkfabriek de opdracht toe aan BVBA Aquastra (het team van Lauwenaar Franklin Tack, gespecialiseerd in zachte gevelreiniging - geen aggressieve zandstraling). De gevelrestaurateur stak een prijs in van 64.686,59 euro. De kerkfabriek krijgt daarvoor een 'doorgeeflening' van het Kortrijkse stadsbestuur. Die manier van financieren profiteert van de grotere kredietwaardigheid van de stad, zodat gunstiger voorwaarden kunnen worden bekomen.

Neostijlen

Het pand Overleiestraat 58A is een halfvrijstaand woonhuis met drie opvallende trapgevels in Vlaamse renaissancestijl. Door zijn neostijl ziet het er ouder uit dan het is. Het is in 1932 gebouwd als pastorie, maar het is meestal bewoond geweest door (een van) de onderpastoor(s) - in de tijd dat de talrijke priesters elkaar nog voor de voeten liepen in de katholieke kerk. De pastoor resideerde in het herenhuis aan de overkant van de straat - nu Hoorcentrum Overleie.

Andere opvallende kenmerken van de erfgoedparel zijn de sierankers en het gebruik van 'Brugse traveeën'. De 'Brugse travee' is een manier van gevelopbouw waarbij boven elkaar staande vensters van verschillende verdiepingen zijn vervat in een inspringing onder een boog. Een travee is niets anders dan een verticale rij vensters (en eventueel een deur), een recht gesneden facade-onderdeel. De vermoedelijke ontwerper was J.J.Maes.

Broeders

Overleiestraat 58A vormt min of meer een geheel met het neogotisch pand ernaast, Overleiestraat 58. Dat pand heeft een majestueuze trapgevel met een echt neogotische en zelfs dubbele Brugse travee onder een spitsboognis - 'met ingeschreven driepas' zegt de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (link). Thans in gebruik als horecazaak is het aanzienlijk ouder dan de onderpastorie. Het is gebouwd in 1889 als klooster voor de broeders van Overleie die op het nabijgelegen Sint-Amandsplein een lagere school uitbaatten voor de kinderen van het werkvolk dat in Overleie ("la basse ville") was neergestreken in de negentiende eeuw.

Het sociale werk van de broeders in Overleie - thans verdwenen na overname en latere sluiting van hun school door het Sint-Amandscollege - had oeroude wortels. Reeds in de jaren 1300 was er op die plek een broederschap actief onder het patronaat van de toen heel populaire Sint-Elooi. Zij hadden er een gasthuis en een kapel. Overleie lag toen nog buiten de Kortrijkse stadsmuren en wellicht hadden de bestuurders liever dat armen, zwervers en zieken voor de stadspoorten werden opgevangen dan binnen de stad.

Schinkel Jan

Het bescheiden complex kwam na de Franse Revolutie in handen van de 'Burgerlijke Godshuizen', voorloper van het OCMW. Die verhuurden het aan de Broeders der Goede Werken, die vanaf 1890 de Broeders van OLVrouw van Oostakker werden genoemd. Het is op die gronden dat van 1882-1894 de eveneens neogotische Sint-Elooiskerk (ontwerper Leopold De Geyne, stadsarchitect) werd gebouwd, na afbraak van de eerdere gothische kapel. Dat gebeurde op gedeelde kosten van de staat en de stad. De Sint-Elooisparochie, de vierde van Kortrijk, werd pas opgericht in 1877, na jarenlang verzet van de Belgische regering die uiteindelijk de duimen moest leggen. Op 1 december 2009 was het juist 125 jaar geleden dat de kerk plechtig in gebruik werd genomen. Meer over de geschiedenis van de kerk vind je hier.

Het neo-ensemble vormt met de kerk een aaneengesloten gevelrij. Maar de achteruitliggende poort van de onderpastorie geeft toegang tot een soort 'kerk-erf' dat helemaal rond het gebouw ligt. Het eindigt aan de andere kant van de kerk en geeft uit op een muur met twee bogen waarin vroeger een pissijn was ingericht. Het zou een meerwaarde geven als men van dat 'kerk-erf' een publiek toegankelijk parkje zou maken. Pas dan zou men de indrukwekkende kerk in haar volle glorie kunnen bewonderen. En wie weet wat daar nog te ontdekken valt in die vergeten hoek. Als kind ben ik er ooit binnen geweest en onder een afdak zag ik daar de reuzenpop van Schinkel Jan liggen, een 'reus' die werd opgesteld bij de jaarlijkse Schinkelkermis op Overleie. Zou die daar nog liggen? 

21:20 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

29-12-09

Cathy Matthieu bij haar afscheid als Kortrijks gemeenteraadslid: je ne regrette rien

Cathy Matthieu1

Het is zeker de moeite waard geweest, die negen jaar in de gemeenteraad, zegt Cathy Matthieu. Daar voegt zij meteen aan toe dat het haar ook niet spijt ervan afscheid te nemen. Zij heeft haar steen bijgedragen aan de samenleving. Als alleenstaande moeder en voltijdse leerkracht kiest zij thans voor andere prioriteiten. Mijn fractiegenote in de progressieve fractie (sp.a en Groen!) in de gemeenteraad van Kortrijk, boegbeeld van Groen!, laat zich op de komende gemeenteraad vervangen door Philippe Avijn. Ik was toch wel benieuwd wat zij over die weloverwogen keuze en haar wedervaren in de Kortrijkse politiek te vertellen heeft. Het werd een gezellige babbel, aandachtig gevolgd door haar hond, haar kat en haar twee cavia's...

Cathy, je bent niet van Kortrijk afkomstig? 

Neen, ik ben een inwijkeling. Het stadsbestuur streeft ernaar om jonge gezinnen met kinderen aan te trekken in de stad. Welnu, wij hebben inderijd bewust voor Kortrijk gekozen. Mijn toenmalige man was Fransman en ik kwam van Antwerpen: Kortrijk lag halverwege. Ik was hier eens komen kijken en het zag er mij een allergezelligste stad uit. Niet te groot maar groot genoeg om alle voorzieningen te bieden. En die winkelwandelstraten waren toen nog een nieuwigheid. Dat trok mij aan.

Het lijkt mij niet evident voor een inwijkeling om actief te worden in de lokale politiek. En in het algemeen is het al moeilijk jonge mensen voor de politiek warm te maken. Hoe ben jij erin verzeild geraakt?

Amper negen was ik toen ik al handtekeningen verzamelde tegen de zeehondjesjacht in Canada. Het zat blijkbaar in mij om mij te engageren. Vooral de natuur en de dieren hielden mij als jong meisje heel erg bezig. Na mijn scheiding zocht ik in Kortrijk naar gelijkgestemden. Als fervente fietsster sloot ik aan bij het comité dat later met Wim Van Staeyen uitgroeide tot de Fietsersbond van Kortrijk. Zo organiseerden wij elk jaar in de Doorniksetunnel een wake waarbij de 'last post' werd geblazen voor de verongelukte fietsers. Het was een leerling van mij die de klaroen hanteerde.

In diezelfde jaren negentig liepen mijn kinderen school in de Freinetschool De Levensboom. Ook in dat milieu waren de groene ideeën gemeengoed. De Wereldwinkel was een ander verzamelpunt van progressieven. Het was Jan Dhaene die mij toen inviteerde om bij de groene partij Agalev (later Groen!) te komen. Enthousiast ging ik daar op in - je kunt denken hoe ik mij verraden voelde toen Jan enkele jaren later een overstap maakte naar de socialisten, maar daar ben ik al over.

Tot mijn verrassing vroeg Agalev-Kortrijk mij om in 2000 op de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen te gaan staan. Natuurlijk heb ik dat aanvaard. En ik was verkozen.

Dat was toen wel een woelige periode voor de groenen in onze stad. 

Tja, Juul Debaere moest na achttien jaar pionierschap zijn stek in de gemeenteraad laten varen en gedreven mensen hebben het niet gemakkelijk een stapje opzij te zetten - ik versta dat wel. Tussen onze lijsttrekker Piet Missiaen en de partij liep er ook een wiel af - Piet vertrok naderhand trouwens naar Spirit. Jan Dhaene stapte over naar de sp.a. Wij hebben ons deel wel gehad. In alle partijen zijn personeelswissels een delicate zaak.

Dan ben jij wel een bewijs van het tegendeel. Je staat weloverwogen jouw mandaat af aan een partijgenoot zonder dat daar boel van komt.

Ik wil mij niet te allen koste vastklampen aan een post als ik van mezelf weet dat ik daar niet voldoende energie meer kan insteken. Mijn jongste zoon is tien en leeft voor het voetbal zoals tienjarigen dat kunnen. Vijf keer per week moet hij naar de training worden gebracht bij zijn club in Bellegem - een heel toffe club en niet zo duur als de jongerenwerking bij KVK. Nu mijn oudste studeert in Antwerpen, kan ik hem niet meer inschakelen. En een training missen, omdat ma bijvoorbeeld op een maandagavond naar de gemeenteraad moet, betekent niet mee mogen doen aan de volgende match. Voor een jongen van tien is dat heel erg.

Bovendien heb ik thuis nog pakken schoolwerk te doen: verbeteringen, lessen voorbereiden enzovoort. Ik ben stilaan constant oververmoeid; ik dreig in slaap te vallen achter het stuur; ik ben al in slaap gevallen terwijl ik verbeterwerk aan het doen was... Zeker voor een alleenstaande moeder is het eigenlijk niet te doen om een evenwicht te vinden tussen gezin, werk en actieve politiek. Dat is toch wel erg voor de gelijkberechtiging van de vrouw.

Je bent lerares Frans in het middelbaar. Al die leerlingen die jaar na jaar onder jouw hoede komen: is dat geen enorm electoraal potentieel dat nu verloren gaat?

Vooreerst, het is niet uitgesloten dat ik ooit nog terugkeer naar de actieve politiek. Ik blijf trouwens meewerken met Groen!-Kortrijk. Maar ik heb mijn leraarschap nooit gebruikt om stemmen te ronselen. Geen woord zei ik erover aan mijn leerlingen als ik op de lijst stond. Natuurlijk deed het mij wel deugd als een leerling mij kwam zeggen mij te hebben gezien op een affiche of een flyer. Ja, ik heb al wat jonge mensen zien voorbijkomen in mijn beroepsleven. Als licentiate Romaanse filologie sta ik al 25 jaar in Stella Maris. Reken maar 200 leerlingen per jaar en we komen er aan zowat 5000. Ik hoop dat ze mij meer herinneren als een goede leerkracht dan als een politica.

Maar goed, je bent nu toch van 2001 tot 2010 gemeenteraadslid geweest. Herinner je je nog jouw allereerste interventie op een raadszitting?

Oh jawel! Ik interpelleerde het stadsbestuur om een 'skate-beleid' uit te werken [Er ontstond toen, vooral bij de liberalen, grote hilariteit over het woordje 'skate' (skeet) m.]. Eerdere experimenten met skate-rampen op het Plein en in Kooigem waren op een sisser afgelopen en de jongelui konden niets anders dan hun kunsten bot te vieren op allerlei trappen en stadsmeubilair. Wat dan weer aanleiding gaf tot ergernis.

Mijn oudste zoon was zo een skate-fanaat. Ik ben nadien nog persoonlijk ontvangen door toenmalig jeugdschepen Lieven Lybeer. Daarom was ik toch zo blij toen het stadsbestuur in de vorige legislatuur (CD&V-sp.a) een indrukwekkende skatebowl liet bouwen aan de nieuwe Groeningebrug. Ik vind dat nog altijd een prachtige realisatie. Mijn zoon zat trouwens een tijdlang in het werkgroepje van jonge gasten die het stadsbestuur mochten adviseren. Tof dat de stad daarvoor zoveel middelen heeft ingezet.

Bij het grasduinen in mijn krantenknipsels ben ik op een artikel gestoten uit het Nieuwsblad van halverwege 2002. Samen met jouw opvolger Philippe Avijn en Marleen Dierickx, die jou om persoonlijke redenen niet is opgevolgd, was jij toen organisator van een barbecue op de Verzetskaai. Jullie wilden dat de historische Leie een trekpleister zou worden in de stad. Enkele jaren later verklaarde het stadsbestuur zich inderdaad bereid de Leieboorden in de stad aantrekkelijker te maken. Een ambitieus project verscheen zelfs op de begroting en er kwamen subsidiebeloften van het Vlaamse Gewest. Maar intussen is het project 'Leieboorden' door het nieuwe stadsbestuur uitgesteld tot 'in het jaar blok'. Toch waren jullie wel visionair toen...

Ter vervollediging: Jan Dhaene stond toen aan het braadstel. Ja, wat waren wij toen gedreven. Wij haalden een oud dossier van onder het stof: de studie die Karel Debaere en Herman Jult hadden gemaakt over de boorden van de oude Leie. Wij waren te weten gekomen dat stad Kortrijk als een van de compensaties voor de verbreding van de nieuwe Leie op het Vlaamse Gewest mocht rekenen voor een heraanleg van de Leie die tussen de Broeltorens stroomt. Maar het kwam er maar niet van. En zoals je zegt, het is er nog altijd niet van gekomen en de plannen zijn weer maar eens opgeborgen. Met een ludieke barbecue trokken wij daar toen de aandacht op.

Ik kom van Antwerpen en daar zijn wondermooie dingen gebeurd op de Scheldeoever, de renovatie van het Noorderterras bijvoorbeeld, en het Zuiderterras, het Eilandje, de oude dokken... Of neem Gent: wat hebben ze daar al niet gedaan om van het water in de stad een trekpleister te maken. In Kortrijk blijft men daarentegen bij de pakken zitten. Wat zijn de Leieboorden nu? Een aartslelijke parking op de Verzetskaai. En zelfs tussen al die auto's zitten de twee minuskule terrasjes van café 't Fonteintje en zijn buur altijd vol. Om maar te zeggen wat een aantrekkingskracht de Leieboorden zouden kunnen hebben. Ik versta dat niet.

Eigenlijk waren die jaren van de barbecues aan de Leiebrug wel mijn leukste tijd als gemeenteraadslid. Zoals andere actieve mensen in de partij heb ik mij toen zowat een bibliotheek aan boeken gekocht over stadsvernieuwing, lokaal sociaal beleid en ecologische gemeentepolitiek in het algemeen. Ik heb zelfs een cursus ruimtelijke ordening gevolgd bij de VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten), een vijftal avonden informatie op professioneel niveau. Na de verkiezingen van 2000, die de Kortrijkse groenen twee zetels opleverden - niet slecht - startten wij het project Zuurstof in de stad. Wij nodigden interessante sprekers uit over diverse stedelijke thema's en na een studieronde namen wij dan een publiek standpunt in dat zo mogelijk ook in de gemeenteraad werd gebracht.

Allemaal boeiend. Maar soms denk je wel eens: zoveel energie voor zo weinig return. Ik heb het echt lastig gehad te aanvaarden dat het in de politiek nu eenmaal traag gaat, vooral als je in de oppositie zit. Je haalt iets aan, in de gemeenteraad, in een actie of in de pers, en al duurt het dan zes jaar eer het doordringt tot bij de beleidsmakers, dan nog mag je tevreden zijn dàt het is doorgedrongen.

Bijvoorbeeld?

Negen jaar heb ik bij het stadsbestuur gezaagd over het gebrek aan openbare toiletten in Kortrijk. Wel, die zijn er nog altijd niet. Integendeel, het toilet van Parking Schouwburgplein is al enkele jaren gesloten. Toch wel een schande voor de centrumstad die Kortrijk pretendeert te zijn. Je zal maar als moeder met kleine kinderen in het centrum lopen. Waar moet je naartoe als een van de peuters dringend moet? Schepen Guy Leleu heeft enkele jaren geleden op een van mijn interpellaties beloofd van toiletten in te richten, niet zomaar WC's maar 'designkabinetten', om te beginnen eentje als proef op het Sint-Rochusplein. Dat testgeval is er nog altijd niet, laat staan dat er verschillende over heel het centrum zouden ter beschikking staan.

Is die toilethistorie jouw grootste ontgoocheling geweest in jouw carrière?

Nee, dat is meer een ontnuchtering geweest. Het heeft mij het besef opgebracht dat je zelfs met de beste bedoelingen lang niet bereikt wat je zou willen. Mijn grootste ontgoocheling heeft te maken met 'K in Kortrijk'. Okee, Kortrijk moest dringend een impuls krijgen. Het succes van de winkelwandelstraten was al lang voorbij. Maar zoals dat nu is aangepakt, vind ik het een immense gemiste kans.

Ik maakte in de voorbije bestuursperiode deel uit van de raad van bestuur van het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOK, voorheen Woonregie). Ik kan er volstrekt inkomen dat men in het hartje van de stad een ingrijpende vernieuwingsoperatie uitvoert. Veel liever heb ik dat men de Bijstandsite ombouwt dan dat men zoals in Moeskroen een hele nieuwe winkelstad wil bouwen tussen de akkers (Cora-project). In het SOK zag ik verheugd onder het voorzitterschap van Emanuel de Bethune plannen verschijnen voor een heel veelzijdige vernieuwing. Het bouwblok van Bijstand zou plaats bieden voor een nieuwsoortige stadswijk met veel extra winkelruimte maar eveneens een groot deel woningen, groenvoorzieningen en culturele infrastructuur zoals een nieuwe bibliotheek.

Die plannen van de Bethune zijn radicaal van tafel geveegd door het grof geld van Foruminvest. 'K in Kortrijk' is veel eenzijdiger gericht op de commerce. Men kan eigenlijk niet meer spreken van stadsvernieuwing; het is uitsluitend commerciële vernieuwing. En de manier waarop het wordt uitgevoerd. Het is op de miserie van de omwonenden en de winkels in de nabije omgeving dat de toekomstige winsten van de shoppingmall zijn gevestigd. Ergerlijk vind ik hoe men blijft steken in de vastgeroeste gewoonten. Er is geen enkel zonnepaneel gepland op de enorme oppervlakte aan bedaking van K. Er komt geen vooruitstrevend systeem van waterrecyclage.

Heel het complex is weeral eens afgestemd op koning auto. Ja, er komt fietsstalling maar dan wel onder de grond en alleen bereikbaar met een lift - niemand zal daar gebruik van maken. In mijn laatste interpellatie vorige maand trok ik de aandacht op de fietsbelangen in het vooruitzicht van de komende opening van K in Kortrijk. Schepen Guy Leleu beloofde - hij belooft veel maar zijn geheugen is een beetje lek - daarop extra overdekte fietsstallingen aan te brengen in de omgeving van K, op het Overbekeplein bijvoorbeeld. Afwachten wat ervan komt.

En wat is jouw positiefste ervaring geweest als gemeenteraadslid?

Dat was zonder twijfel het stadsvernieuwingsproject Sint-Denijsestraat. Ik heb mij daar met hart en ziel in gegooid. Dat was niet zo vanzelfsprekend voor een lid van de oppositie, maar eigenlijk lag dat project volkomen in de lijn van een eerder werkgroepje van Groen!. de school waar ik werk, ligt in de Sint-Denijsestraat en ik woon in de buurt. Elke dag ga ik te voet naar school en ik zag de buurt met de jaren meer verloederen. Ik heb daar dan een interpellatie over gehouden in de gemeenteraad. Met de groenen organiseerden wij een wandeling door de buurt waarop wij alle bewoners uitnodigden. Verrassend veel buren kwamen daarop af.

Op een bepaald moment vernam ik dat de bloemenzaak Vandendriessche in de Sint-Denijsestraat zou ophouden. Gelukkig heeft het stadsbestuur toen de wijze beslissing genomen die achterliggende gronden en serres op te kopen en in te richten ten bate van de buurt. dat project ging gepaard met zware investeringen in straataanleg, nieuwe voetpaden, opfrissen van het openbaar groen enzovoort. En bij dat alles werden de bewoners voorbeeldig betrokken. Een prachtproject, waar men vanuit de andere centrumsteden met grote ogen is komen kijken!

Jammer genoeg is die sociale stadsvernieuwingsoperatie stopgezet. Ingrepen in verdere straten zoals de Filips Van den Elzaslaan en de Toekomststraat zijn uitgesteld tot na 2012 - als van uitstel maar geen afstel komt. En ik ben mij ervan bewust dat er nog heel wat andere buurten in Kortrijk zijn die een dergelijke vernieuwingsoperatie goed zouden kunnen gebruiken. Hoe lang vragen de mensen van de buurt van de Stasegemsestraat bijvoorbeeld al niet om vernieuwing?

Er is actueel heel wat te doen over de ontwikkeling van de Vlasmarkt. Het jeugdige publiek van de cafeetjes pikt het niet dat men het pleintje zou 'opwaarderen' tot een chique maar doodse toegangspoort van k in Kortrijk. Wie weet nog dat jij de eerste was die aan de alarmbel trok over die ontwikkeling?

Ik ben blij dat je dat opwerpt. In juni 2006 interperlleerde ik daarover al het stadsbestuur. Je moet weten dat ik in mijn eerste jaren in Kortrijk precies op de Vlasmarkt woonde. Ik betrok een appartementje in dat artdeco-flatgebouwtje dat men nu gaat afbrken. Heel jammer, want het betreft een realisatie van de Kortrijkse architect Werner Van Spranghe en ook binnenin was het allemaal in stijl.

Ik heb mij daar goed geamuseerd. Soms was er wel eens wat nachtlawaai en een enkele keer pakte ik mijn EHBO-kistje om een gesneuvelde van een vechtpartij te verzorgen. Maar het pleintje leefde. Ik heb de kant tegen de Lekkerbeetstraat zien wegkwijnen zodra het SOK de boel had opgekocht. vandaar mijn interpellatie. Ik ben blij dat Kortrijkse jongeren de fakkel hebben overgenomen. Als Kortrijk leeft, is het ook omdat jonge mensen er kunnen uitgaan op plekken waar ze zeker zijn elkaar te vinden.

Ik heb je wel leren kennen als een politica met een 'niche-belangstelling'. Jij bracht zaken te berde in de raad die er anders weinig ter sprake kwamen. Het snoeibeleid bijvoorbeeld, onlangs het strooibeleid, de belangen van de fietsers, de toiletten...

Je hebt de bladkorven nog vergeten (glimlach). Dat was een ideetje van mij. Ik hoorde elk jaar weer klachten over al die massas herfstbladeren die tot ergernis van de buren in de straten bleven rondslingeren. Het was mijn voorstel dat de stad daar korven zou plaatsen waarin de mensen zelf de bladeren konden stapelen. Men heeft dat toegepast. Behalve dan in mijn eigen straat, Ten Akkerdreef, waar ik elk jaar opnieuw weer een bladkorf vraag, maar zonder succes. Ach, misschien gaan ze er volgend jaar een zetten als ze weten dat ik niet meer politiekj actief ben (grimlachje).

Is het achteraf beschouwd wel de moeite waard geweest?

Ja, toch wel. Ik heb veel geleerd, veel mensen ontmoet, een bredere kijk gekregen op de samenleving en op het beleid. Ik ben heel betrokken geraakt bij het leven van een stad die mijn geboorteplek niet is. Het was boeiend. Misschien ga ik een beetje wenen op de eerste raadszitting waar ik niet meer op de raadsbanken zal zitten (4 januari 2010).

Maar anderzijds, ik heb er geen spijt van dat ik nu stop. En weet je: het is alsof er een zware last van mijn schouders glijdt. Als gemeenteraadslid - ik toch - voel je je constant verantwoordelijk voor van alles en nog wat. Denk bijvoorbeeld aan dat huis in de Sint-Denijsestraat dat door de vernieuwingswerken op instorten stond. Het stadsbestuur had er niets beter op gevonden dat de bewoonster zonder boe of bah de toegang tot haar eigen woning te ontzeggen. Ik heb mij dat erg aangetrokken. [Zie mijn eerder stuk]

Ik ga dat nu op wat meer afstand kunnen beschouwen. Ik wens mijn opvolger van harte veel succes. En als ik hem wat goede raad mag geven: verlies ondanks alles nooit je geduld en zoek de mensen op, niet alleen op al die recepties waarvoor je wordt uitgenodigd maar ga ook bij de mensen met problemen. En problemen komen er in elk geval op ons af. Ik zie met angst de armoede groeien, zelfs in een relatief rijke stad als Kortrijk. Dat wordt de grote uitdaging van de komende jaren.

sd4

17:40 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |