15-09-07

Schade omgevallen schietpers na 32 jaar vereffend

schietpers Moorseelsestraat1
 
De gerechtelijke molens malen langzaam, zeker als de tegenpartij niet gehaast is. Dat ondervond stad Kortrijk in de nasleep van het omvallen van een schietpers op een stedelijk sportterrein. 32 jaar na het accident kan de schade wederzijds vereffend worden. Het voorstel van dading komt van de maand ter goedkeuring in de gemeenteraad. Ik denk niet dat er iemand zal tegenstemmen, hoewel de stad er toch zijn broek aan scheurt.
 
Op 17 maart 1975 donderde een van de twee schietpersen op het stedelijke sport- en speelterrein in de Moorseelsestraat omver. De schade was niet min: 368.100 Belgische frank van toen - intussen is er voor 135% inflatie geweest, wat betekent dat 100 frank van in 1975 nu 235 frank waard zijn - of 865.035 BF op dit ogenblik (21.443,66 euro).
 
De stad wentelde de aansprakelijkheid voor het accident af op de constructeur van de pers, de firma Konstruktie Werkplaatsen Declercq - let op de 'progressieve spelling' van toen; wat ziet die er nu ouderwets uit! Zoals te verwachten wees de firma die aansprakelijkheid af. De gemeenteraad van 9 mei 1975, een jaar voor de fusie, onder het burgemeesterschap van Ivo Joris Lambrecht, machtigde het college van burgemeester en schepenen om de metaalconstructeur voor de rechter te dagen. De stad wou haar schade vergoed zien. De stad hield een verslag van een expertise achter de hand die elke partij voor de helft aansprakelijk achtte.
 
Op 4 november 1980 deed de Rechtbank van Koophandel een uitspraak. De firma Declercq werd voor een derde van de schade aansprakelijk gesteld, de stad voor de resterende twee derden. Dat betekende dat de stad, als enige partij die schade had geleden, slechts een derde van de schade zou vergoed krijgen. Let wel: je vergist je als je denkt dat de stad de conctructeur twee derde van de vastgestelde schade moest vergoeden. Na enkele weken nadenken besloot het stadsbestuur zich bij die uitspraak neer te leggen.
 
Tot ieders verbazing ging firma Declercq op 22 december 1980 zelf in beroep tegen de voor haar nochtans niet nadelige uitspraak. Om zich te verweren tekende de stad dan ook maar beroep aan. Dat was het begin van een uitzichtloze procedure. Uiteindelijk zocht de stad tot een overeenkomst te komen met de tegenpartij om het proces stop te zetten en de zaak ondereen te regelen. Zo een overeenkomst noemen juristen een "dading". De tegenpartij bestond ondertussen uit de erfgenamen van de vroegere metaalconstructeur. 
 
In 2000 - dat is dan al 25 jaar na de feiten - leverden de onderhandelingen een akkoord op. Op advies van de advocaat van de stad aanvaardde het stadsbestuur een dading waarbij de stad een bedrag zou krijgen van 125.000 frank, zowat een derde van de geraamde schade. De stad zou daarbij afzien van intresten en kosten - een fameuze toegeving. Vooraleer dat compromis aan de gemeenteraad voor te leggen, wachtten de opeenvolgende colleges van burgemeester en schepenen op de formele ondertekening van de dading door de tegenpartij.
 
Welnu: pas onlangs, weeral 7 jaar later, kwamen die handtekeningen er. Als de gemeenteraad het document nu ook nog goedkeurt, wordt Kortrijk 125.000 frank rijker. Of is het 740.000 frank armer? Is dat nu een voorbeeld van goed bestuur of is het een voorbeeld van juridische onmacht?
 
Ik vraag mij wel af waarom die affaire in besloten zitting van de gemeenteraad staat geagendeerd. Als de gemeenteraad dit punt bespreekt, moeten het publiek en de pers de zaal verlaten. Daar zijn geen redenen van privacy toe. De zaak is indertijd in openbare zitting voor de rechtbank gekomen, en het relaas van deze roman-fleuve staat zwart op wit te lezen in het verslag van het schepencollege van 17 juli jl., een document dat elke burger kan opvragen. Zou het dan toch zijn dat men niet zo fier is op de gang van zaken in deze kwestie?
 
schietpers2


20:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

14-09-07

Keert Delhaize-Noord zich af van de buurt?

DN31

Delhaize Groep mag de parking van zijn winkel Delhaize-Noord in Kortrijk afsluiten met slagbomen. Het stadsbestuur gaf daartoe de toestemming. Die beslissing zal niet goed onthaald worden in de dichtbevolkte Vaartbuurt waarin de supermarkt is gelegen. De parkeerdruk is er erg hoog en de parking van Delhaize biedt er een reserve voor de momenten, meestal 's avonds, waarop alle stalmogelijkheid in de omliggende straten bezet is. De aangevoerde reden van veiligheid houdt weinig steek. Hier had het stadsbestuur moeten onderhandelen, in het belang van de buurt en van het gezond verstand.

De Delhaize Groep heeft voor haar grote winkel Kortrijk Noord (Gentsesteenweg-Stasegemsesteenweg) een vergunning aangevraagd om haar parking te mogen afsluiten met slagbomen. In de voortuin van de supermarkt is nu een parkeerterrein ingericht voor 113 wagens, zonder meer te bereiken vanuit de Gentsesteenweg en de Stasegemsestraat. Het stadsbestuur, CD&V-Open VLD, heeft die vergunning op 28 augustus jl. zonder problemen afgeleverd.

De slagbomen zullen worden geplaatst ter hoogte van de in- en uitritten in beide straten. In de Gentsesteenweg worden daarbij twee stalplaatsen opgeofferd voor een plantsoentje. Hoewel dergelijke werken zijn vrijgesteld van de medewerking van een architect, heeft de winkelketen er toch een onder de arm genomen. De stad vroeg ook het advies op van de Administratie Wegen en Verkeer; en dat advies was voorwaardelijk gunstig.

Administratief was hier reden te vinden om de vergunning te weigeren. Maar het stadsbestuur had toch een poging kunnen ondernemen om Delhaize op andere gedachten te brengen. De afsluiten van de grote parking is nadelig voor de leefbaarheid van de dichtbevolkte en toch al niet erg bevoordeelde buurt.

In de buurt heerst een hoge parkeerdruk, vooral na de werkuren. De Stasegemsestraat wordt gekenmerkt door arbeiderswoningen die veelal geen 4 meter breed zijn. Die huizen zijn minder breed dan de wagen die de bewoners voor hun deur laten buitenslapen; en voor dat buitenslapen is er gewoonweg niet voldoende plaats. Bovendien zijn er in de onmiddellijke omgeving tal van stedelijke functies gevestigd die zowel overdag al 's avonds autoverkeer aantrekken dat daar ook moet geparkeerd geraken. Kant Stasegemsestraat denk ik aan de seniorie De Korenbloem, het buurtactiviteitencentrum in de poortgebouw van de gewezen Vetex-fabriek, de school De Bloesem, de moskee van Kortrijk, een bushalte, enzovoort. De Gentsesteenweg is een van de grote invalswegen van Kortrijk en herbergt talrijke handelszaken, waaronder de cafés en restaurants ook vooral na sluitingstijd van Delhaize klanten en parkingzoekers aantrekken. 

Al enkele jaren is zowel de stad als het Stedelijk Ontwikkelingsbedrijf op zoek naar een zinvolle invulling van het gespaard gebleven centrale gebouw van de gewezen Vetexfabriek in die buurt. Het grootste deel van die fabrieksterreinen zijn intussen vrijgemaakt en zullen - als de sanering van de vervuilde gronden ooit slaagt - plaats bieden aan een trendy parkwijk. Bij de besprekingen daarover is al vaker het idee geopperd om de toename van de parkeerdruk door het Vetexproject op te vangen op het parkeerterrein van Delhaize. Men ging de directie daarover aanspreken. De vergunning die nu is afgeleverd, gaat regelrecht tegen dat logische voornemen in.

De reden die Delhaize inroept om slagbomen te plaatsen, is de veiligheid. Dat argument snijdt geen hout. Zelfs met slagbomen kunnen inbrekers zonder enige moeite zich een weg verschaffen tot in de supermarkt. In tegendeel: als men er na de sluitingsuren van de winkel de buurt zou laten parkeren, zou dat extra sociale controle opleveren die potentiële inbrekers zou afschrikken. 

DN11

10:37 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

11-09-07

Mestput wordt zwembad in Kooigem

paint1

Het Kortrijkse stadsbestuur geeft gunstig advies bij de aanvraag van nv Transim om op The Paint Ranch in Kooigem een mestput om te bouwen tot zwembad. Evenmin heeft de stad bezwaren tegen de inrichting van acht 'chambres d'hôtes' op het bedrijf, dat een centrum is van 'Western riding' (een Noord-Amerikaanse manier van paarden te mennen). Een tiental jaar geleden had het paardenbedrijf heel wat meer moeite om een vergunning/regularisatie te bekomen voor de ombouw van het historische 'Goed te Mylbeke'. De boerderij op de landschappelijk waardevolle Geitenberg werd een paardenbedrijf dat met zijn allures van een kasteelvilla en zijn grote bedrijfsloods volop de aandacht trekt op de Doornikserijksweg .

Is Kooigem een dorp van mirakelen? Een mestput wordt een zwembad, tien jaar nadat een patattenschuur plots een ruiterij-installatie werd. Het schepencollege van 21 augustus geeft gunstig advies aan de aanvraag van Transim, eigenaar van de Kooigemse Paint Ranch, om een mestput om te bouwen tot een zwembad van 10 op 5 meter, om de halfopen loods boven de put af te sluiten met vensters, en om op de zolder van de loods acht gastenkamers met eigen sanitair in te richten. Overnachtingen ('chambres d'hôtes') en eventuele maaltijden voor de gasten ('tables d'hôtes') zijn daarbij toegestaan; horecadiensten voor niet-gasten zijn verboden. De aanvraag was geen routinekwestie gezien de incidentrijke voorgeschiedenis van het paardenhoudersbedrijf.

In de tijd van Juul,  Marcel, Gerrit en Patrick

In 1997 kreeg de eigenaar een vergunning voor de bouw van een 'aardappelloods' op de plaats van een afgetakelde hangar op zijn erf. Toen bleek dat er in de plaats daarvan een paardenfokkerij was gebouwd, die 500 m² groter was dan de vergunde oppervlakte en waaraan een dienstgebouw en een houten stapmolen waren toegevoegd, werd het stadsbestuur bereid gevonden de zaak te regulariseren (eind 1998). De Vlaamse administratie voor ruimtelijke ordening (Arohm) weigerde evenwel de regularisatie (2000). De gemachtigde ambtenaar stoorde zich vooral aan de aard van de uitbating van de 'ranch'. Volgens hem was de Paint Ranch in hoofdzaak een handel in paarden en dat beschouwde hij als een niet-agrarische activiteit die niet thuis hoorde in een - dan nog als waardevol beschermd - landbouwgebied. Uiteindelijk moest Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen de resterende knopen doorhakken.

paint2

Indertijd vlooiden de toenmalige Nieuwsbladjournalisten Gerrit Luts (die de kat de bel aanbond in de krant van 7-8 juni 1997) en Patrick Ghyselen de zaak grondig uit. Gemeenteraadslid Jules Debaere, Agalev, ondervroeg daarover schepen voor Ruimtelijke Ordening Marcel Waegemans, CVP, in de gemeenteraad van 12 april 2000. Hij betwistte dat The Paint Ranch een paardefokkerij - een landbouwexploitatie dus - was en schaarde zich achter het Arohm-standpunt dat het hier ging om een paardenhandel. De schepen onthulde dat de ranch een milieuvergunning klasse Ii bezat om tot 2018 paarden te fokken. Om beschouwd te kunnen worden als fokkerij dienden er toen minstens twintig fokmerry's in de stallen te staan. Debaere betwijfelde of dat het geval was.

Agrarische functie

Intussen heeft de ranch zich meer ontwikkeld tot een gespecialiseerde manège voor liefhebbers van 'Western riding', een Noord-Amerikaanse manier van omgang met paarden. De diensten die er worden aangeboden zijn: paardrijlessen op eigen of gehuurd paard, allerhande paardrijstages, demonstratiedagen, het rijvaardig maken van paarden, training en presentatie van wedstrijdpaarden, en occasionele verkoop van eigen kweek en andere dieren. Er is een binnen- en een buitenmanège. Met de verblijfsaccomodatie die er nu aan toegevoegd wordt, krijgt de kasteelhoeve ook een toeristische betekenis voor paardenliefhebbers. Het omliggende landbouwgebied is een landschapsbreed park geworden.

 

paint3

Daarmee verwijdert The Paint Ranch zich meer en meer van zijn oorspronkelijke landbouwfunctie. Maar dat is inmiddels geen probleem meer. De heisa van tien jaar geleden zou zich nu niet meer voordoen. Minister Dirk Van Mechelen (Open VLD) liet de Vlaamse Regering op 28 november 2003 een besluit treffen waardoor 'paardenhouderij' uitdrukkelijk is vernoemd als een functiewijziging die kan verleend worden aan een landbouwbedrijf in een agrarisch gebied (art. 5 van het besluit van de Vlaamse regering van 28 november 2003, zoals gewijzigd door het besluit van 23 juni 2006).

Hoe geschikt is een mestput als zwembad? 

Een addertje onder het gras duikt mogelijk op in een nieuwe wijziging van dat besluit op 29 juni 2007. Daarin wordt gesteld dat een toelaatbare functiewijziging enkel kan als het gebouw 'bouwfysisch geschikt is voor de nieuwe functie' (art. 2, §4). 'Geschikt zijn' wordt uitgelegd als geen ingrijpende werken noch al te grote investeringen nodig te hebben en "als de bestaande structuur van het gebouw grotendeels wordt benut en gevaloriseerd". Als voorbeelden van dergelijke minder ingrijpende verbouwingen noemt de toelichting bij het besluit van de Vlaamse Regering: "het bijmaken van raam- en deuropeningen en het aanbrengen van uithangborden".

Nu begrijp ik waarom die mestput wordt ingeschakeld voor de bouwaanvraag van een zwembad. Als die put daar niet was geweest, dan was het graven van een zwembad zeker niet vergunbaar geweest. Maar of die mestput de schuur geschikt maakt voor het realiseren van een zwembad 'zonder ingrijpende werken', is nog maar de vraag. Het blauw schilderen van de put zal wel niet voldoende zijn. En waar moet men voortaan met het mest naartoe? De aanvraag moet nu nog naar de stedenbouwkundige ambtenaar van het Vlaamse Gewest. Ik ben eens benieuwd wat zijn oordeel zal zijn...

paint4

09-09-07

Open Monumentendag 2007: Kortrijk X, onterfd erfgoed?

X1

Open Monumentendag 2007 had in Kortrijk een redelijk, misschien iets te voorspelbaar, aanbod. Intussen lijkt een campagne gestart om de teloorgang van een uniek stuk erfgoed mogelijk te maken: het modernistische postcomplex van Kortrijk X nabij het station. Nog een geluk dat de Post zich ter elfder ure heeft bedacht en het pand dan toch niet van de hand doet. Het stadsbestuur had al slopingsplannen! Ik wil een eerste pleidooi houden voor dat vermaledijd stuk bouwkundig erfgoed.

Wat is mooi en wat is lelijk? Ieder heeft zijn eigen smaak. Ik kan erin komen dat woordvoerder Ludo Bagein van de brouwerij Bockor, die op een andere hoek van de straat de horecazaak De Max! heeft ingericht, het gewezen postcomplex Kortrijk X in de Doornikselaan bestempelt als "dat lelijke gebouw" (Het Laatste Nieuws van 25 augustus 2007, p. 40). Zijn voorstel om er een parking van te maken, zou alvast die hoek van de stad niet echt verfraaien. Ik stel alleen vast dat de esthetische normen van de mensen sterk variëren in de tijd. Een nieuwe auto is een pronkstuk; na 15 jaar is het een rijdend wrak dat niemand nog wil, en na 25 jaar is het een oldtimer waar veel geld voor wordt geboden.

In de bouwkunst is het ook een beetje zo. Als er een nieuwe bouwstijl opgang maakt, willen investeerders die zoveel mogelijk toegepast zien in hun projecten. Na pakweg 50 (40, 30, 20: het gaat altijd maar rapper) jaar is iedereen die stijl beu en worden de gebouwen die daarin zijn opgetrokken, beschouwd als aftands en aartslelijk. Nog eens 50 jaar nadien spreekt men van een belangrijke historische bouwstijl en gaat men driftig op zoek naar de schaarse panden die intussen niet zijn 'opgeruimd', om ze te beschermen. 

Zo was het in de Vlaamse steden tussen 1880 en 1914 grote mode om te bouwen zoals in vroegere eeuwen: de neo-stijlen, waarvan vooral van de Vlaamse neo-renaissance nog voorbeelden te zien zijn in Kortrijk (denk aan de Gendarmeriekazerne in de Zwevegemsestraat). Na de Eerste Wereldoorlog viel die stijlkeuze in ongenade, en pas sinds enkele tientallen jaren acht men dergelijke gebouwen het beschermen waard. Gebouwen in art déco (denk aan villa's ingericht door De Coene) komen pas nu weer in de smaak. Ik herinner mij een discussie (in de jaren 80) in een of andere gemeenteraadscommissie waarin ik opkwam voor bescherming van een art-deco-gevel in gele steen in de Minister Liebaertlaan. Een vergrijsde architect die het stadsbestuur moest adviseren, vond er niets aan: "waardeloos ouderwetse gevels waarvan er nog genoeg waren in onze stad". De bouwkundigen zingen thans een heel ander liedje.

Typisch is het wedervaren van de panden op de hoek van de Grote Markt en de Doorniksestraat, rechtover de Stalinistische taart van het vroegere hoofdpostgebouw. In een tijd dat de negentiende-eeuwse herenhuizen als voorbijgestreefd bourgeois werden bestempeld, werden de zeer oude patriciërswoningen die er stonden probleemloos gesloopt om plaats te maken voor de Grand Bazar. Nadat eerst iedereen ogen te kort had om het indrukwekkende gebouw te bewonderen, dat niet had misstaan op de Expo'58, werd het enkele decennia later veroordeeld als storend in het historisch kader van de Grote Markt. En nu beklagen zich meer en meer architectuurliefhebbers dat het opmerkelijke gebouw is moeten verdwijnen voor een zeedijkflatgebouw.

 

X12


Ik voorspel hetzelfde scenario voor het gewezen postgebouw in de Doornikselaan, dat paalt aan het domein van het station en de spoorweg. Het ziet ernaar uit dat het pand veroordeeld is, temeer omdat het Kortrijkse stadsbestuur het ook weg wil.

Sinds februari zijn de postactiviteiten er stilgevallen. Kortrijkzanen kenden het gebouw als de plaats waar zij tot zeer laat 's avonds hun brieven nog tijdig konden op de bus doen, zelfs zonder uit hun wagen te stappen (de drive-in-postbussen zijn verhuisd naar de overkant van de spoorweg, aan het frietkot in de Wandelweg). De NMBS had interesse voor het gebouw, om er een nieuw seinhuis op te richten. De stad steunde dat voornemen in het vooruitzicht aan de andere kant van het station enkele oude gebouwen van de NMBS te kunnen opkopen, voor de verdere uitbouw van het Conservatoriumplein. Maar ter elfder ure veranderde de Post van gedacht en weigerde de verkoop aan de Spoorwegen. De Spoorwegen hebben nu een procedure ingezet om het gebouw te onteigenen van de Post.

x13


Het gewezen bedrijfsgebouw van de Post in de Doornikselaan is een treffend - en in Kortrijk zeldzaam - voorbeeld van functionalistische architectuur. Het gebouw is ontworpen vanuit de bedrijfsbehoeften van de opdrachtgever, in de goedkoopste materialen (beton, glas en staal) en in de eenvoudigst mogelijke vorm: een simpele balk, met twee ingangen geconstrueerd met betonnen platen. Aan een kant van de balk is een trappenhall bevestigd in even rudimentaire vorm. Voor enige versiering is er op het eerste gezicht niet gezorgd. Maar wie wat beter toekijkt, ziet dat er wel degelijk grondig is nagedacht over de invulling van die balk. De ononderbroken rij ramen op de eerste verdieping en de ramen op de begane grond geven het gebouw een heel lichtvoetige aanblik. Het schrijnwerk van de ramen is bovendien symetrisch in koppeltjes uitgevoerd, wat de gevel een zeker ritme geeft. Aan de achterkant, kant spoorweg, is er een gaanderij overdekt met een betonnen luifel waarop cirkelvormige koepels een aangename sfeer brengen.

Bescherming aanvragen?

Ik vind het een interessant gebouw, dat bewaard moet blijven. De NMBS wil het slopen, met de steun van het stadsbestuur. Burgemeester De Clerck neemt zich voor om bij Post-topman Johnny Thijs aan te dringen op verkoop aan de Spoorwegen. De Post wil het pand behouden als ... stapelruimte. Ook dat belooft niet veel goeds: het gebouw verdient beter dan enkele jaren volgepropt te worden met bedrijfsgoederen, tot het zo afgetakeld is dat niemand zich nog tegen sloop verzet. De NMBS heeft intussen de procedure ingezet om het gebouw te onteigenen. De enige mogelijke redding lijkt nog dat iemand de bescherming van het pand aanvraagt. Welke erfgoedminnaar neemt het initiatief?

Overigens is het uitgaanscentrum van Bockor in dezelfde Doornikselaan evengoed in een modernistische stijl opgetrokken als het gewezen gebouw van de Post. Wie het ene lelijk vindt, kan het andere geen schoonheidsprijs geven. Ziet Bockor zijn eigen De Max! wel graag? 

x14

Op een nog niet aangepaste pagina van de website van het Stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk (SOK) wordt het gebouw, in tegenstelling met de huidige mening van het stadsbestuur, omschreven als een gebouw met "interessante mogelijkheden: "De terreinoppervlakte van dit gebouw met beperkte loketfunctie bedraagt 1.340 m². Mogelijks kan hier gedacht worden aan een herbestemming tot kantoorruimte of eventueel studentenhuisvesting vlakbij het centrum, openbaar vervoer en uitgaansbuurt".

14:10 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

07-09-07

Comité Anti-Esclavagiste de Courtrai duikt op in Kortrijk

comité anti esclavagiste

Mijn stuk van vandaag heeft niets te maken met een verzetscomité van het stadspersoneel tegen de herinvoering van de zesdagenweek voor ambtenaren die een publieksfunctie hebben. Misschien maak ik daarover wel een ander stukje. Nee, het Comité Anti-Esclavagiste de Courtrai (het comité tegen de slavernij - maar dan in 't Frans) duikt op in de fototheek van de Kortrijkse bib. Op de heel interessante weblog van de stadsbibliotheek is men begonnen met het publiceren van fotomateriaal. Een set van die reeks toont een aantal historische affiches van de omvangrijke collectie van de bib. Een van die affiches is indertijd uitgegeven door voormeld comité (jaartal voorlopig onbekend - een beetje jammer toch). 

De Kortrijkse stadsbibliotheek is in augustus gestart met een eigen blog: http://bibliotheekkortrijk.blogspot.com. Ervan uitgaand dat een weblog een soort dagboek is, voldoet het zoveelste initiatief van bibliothecaris Bart Noels en zijn ploeg, aan de definitie: bijna dagelijks verschijnt er een stukje (tot op een zondag zoals 2 september toe!). De behandelde onderwerpen blijven niet beperkt tot obligate berichten uit de uitleenwereld. Ook nieuws van allerhande activiteiten - eergisteren bijvoorbeeld over infosessies familiale bemiddeling in het Justitiehuis (056 26 06 31) -, digitale ontwikkelingen, erfgoed, Kortrijk en poëzie, komt aan bod. 

Het aanbod van links (meervoud van link, niet de politieke strekking) voldoet ruimschoots aan de verwachtingen. De opstapjes naar de catalogi van de bibliotheek zelf en andere bibliotheken (zelfs Euregiobib) zijn handig. Evenmin ontbreken doorklikjes naar de Erfgoedcel en het Cultuurcentrum van Kortrijk. En wie een stapje in de wereld wil zetten, vindt wellicht zijn gading in 'Uit in Regio Kortrijk'.

Photo's bibliotheek

Mijn aandacht werd vooral getrokken door de link naar 'Foto's bibliotheek'. Als je daarop klikt, beland je op een Flickr-locatie met de naam 'Bibliotheek Kortrijk's photos'. De site geeft diverse reeksen zoals over activiteiten, bib-gebouwen en varia. Een opmerkelijke reeks is 'erfgoed'. Zij biedt een digitale inkijk in de uitgebreide collectie aan foto's en ander beeldend materiaal dat in de bibliotheek bewaard wordt. De site geeft een selectie van  gravures, lavistekeningen, lithografieën, affiches en oude landkaarten.  

Ik hoop maar dat de bibliotheek stelselmatig haar beeldmateriaal voort zal publiceren. Het gaat inderdaad om openbaar erfgoed en het internet is een prima medium om dat erfgoed voor iedereen toegankelijk te maken. Bijzonder curieus ben ik naar de omvangrijke schat aan glasdia's uit de 19de eeuw die er ergens opgestapeld liggen. En ook naar de archieven van vroegere persfotografen zoals Noël Samaille uit de Sint-Antoniusstraat. Graag had ik daarbij dat men bij de beelden wat meer uitleg gaf; het jaar van de opname of de druk is een minimum dat thans veelal nog ontbreekt.

Slavendrijvers

Het prentje bij dit stukje heb ik uit die collectie gepikt. Het is een landkaart van Afrika van geograaf A.J. Wouters, uitgegeven door de Kortrijkse afdeling van 'le Mouvement Anti-Esclavagiste'. Op de website kon ik het jaartal niet achterhalen en over dat Kortrijks comité weet ik voorts niets. Wat ik wel weet, is het volgende.

Tussen zowat 1880 en 1900 was er in ons land een anti-slavernijbeweging actief, met de steun van de drie K's die het toen voor het zeggen hadden in België: koning, kerk en kapitaal. Zoals je weet, verzette koning Leopold II op het einde van de 19de eeuw hemel en aarde om een kolonie te veroveren in Afrika. Omdat de Belgische Staat opzag tegen de kosten en de risico's, creëerde hij met veel diplomatiek gegoochel een Congo-Vrijstaat waar hij eveneens koning van werd. Om het reusachtige wingewest effectief in handen te krijgen, moesten er militaire expedities op touw gezet worden.

Een aanleiding daarvoor was de zogenaamde strijd tegen de Arabische slavenhandelaars, die toen in grote delen van Afrika vrij spel hadden. De landkaart toont de verspreiding van de 'Mahomedaanse' religie in Afrika (gele gebieden) en de gewesten waar slaven werden ontvoerd (rode gebieden). De troepen - eigenlijk private milities van de koning en zijn entourage - die in Congo werden ingezet om Leopolds heerschappij te vestigen, kregen ondermeer wapens en geldelijke steun verzameld door de anti-slavernijcomités. De geschiedenis heeft uitgewezen dat het juk dat de op rubber beluste Leopold II vestigde na hun 'bevrijding' van de slavendrijvers, de Congolezen niet veel beterschap bracht.

09:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

05-09-07

Schitterende foto's van Bijstand juist voor de sloop

bijstand

De immense sloopwerken voor het winkelcentrum van Foruminvest leveren onverwachte beelden op van een stad in volle ontwikkeling. Het bouwblok dat tegen de grond gelegd wordt, bevat hoofdzakelijk de gebouwen van de gewezen middelbare school en het klooster van O.L.V. van Bijstand. Een 27-jarige Kortrijkse fotografe, X-itje, ging vlak voor de sloopmachines aan de slag gingen, nog even een fotoreportage maken van de locaties waar duizenden meisjes school hebben gelopen. Voor de schitterende foto's zie: http://www.flickr.com/photos/x-itje/sets/72157600374067612 . De fotografe houdt ook een fotoblog bij, vaak over Kortrijk: http://x-itjesfotos.blogspot.com.

Zelf kijk ik met enige nieuwsgierigheid uit naar de afbraak van de Bijstandpanden in de Sint-Jansstraat. Achter de afschuwelijke - naar mijn smaak toch - moderne gevel in bleke natuursteen steekt nog de oude, historische gevel. Zullen wij de kans krijgen die nog eenmaal te bekijken, of zal men bruutweg beide aan elkaar geplakte gevels tegen de vlakte slaan?

17:20 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Geen grootstedelijke allures voor de Watermeulen, oef!

wm12

Het stadsbestuur heeft een vergunning geweigerd voor de bouw van appartementsblokken op beide hoeken van de Iepersestraat en de Izegemsestraat bij het inkomen van de Watermeulen. Daarmee wordt een verdere aantasting van de authentieke kern van het Heuls-Kortrijkse en oud-Kuurnse dorp afgeblokt. Een pluim op de hoed van de dienst stadsplanning en -ontwikkeling en bravo voor neo-schepen Maddens (Open VLD). Maar het ontslaat het stadsbestuur niet van de dringende opdracht een actieplan te ontwikkelen voor het behoud van een van de schilderachtigste hoeken van Groot-Kortrijk.

Bouwcentrale Schelderode, Merelbeke, vangt voor de zoveelste keer bot met zijn aanvragen om op de beide hoeken van de Iepersestraat met de Izegemsestraat appartementen te bouwen. Het stadsbestuur beslist voor de bouwdossiers 0700457 en 0700318 geen vergunning toe te staan. Daarmee blijft het oranje-blauwe college op de lijn die eerder was uitgestippeld door de vorige, CD&V-sp.a, ploeg. De aanvragen behelzen op de ene hoek de bouw van een flatgebouwtje voor 4 appartementen en op de tegenoverliggende hoek een appartementenblok met 16 flats. Die aanvragen waren al bescheidener dan eerdere, waarbij de plannen in totaal 29 appartementen bevatten. De bouwheer ging tegen de vorige weigeringen in beroep bij de provinciale overheid, maar de bestendige deputatie bekrachtigde de Kortrijkse beslissing.

Volgens de nota van de stadsdiensten houden beide dossiers geen rekening met de typische kenmerken van de Watermeulen. Op de hoek van het kleinste project staan nu drie van die zeer kleine maar typische arbeiderswoningen die het dorp kenmerken. Dat perceel is slechts 280 m² groot en daarop 4 appartementen bouwen is stedenbouwkundig moeilijk te verantwoorden. Hier wil het stadsbestuur hoogstens de bouw van een of twee eengezinswoningen toestaan. Op de tegenoverliggende, omvangrijker hoek is intussen met de Bouwcentrale een compromis bereikt om er maar 5 in plaats van 16 appartementen te realiseren.

wm18

Ik juich deze beslissing toe. de Watermeulen is een van de schilderachtigste hoeken van Kortrijk en bezit nog een authenticiteit die zeer schaars geworden is. Zie ook mijn reportage van een jaar geleden. Daarin wees ik al op de bescherming van de dorpskern. Maar officiële bescherming en een behoedzaam bouwvergunningenbeleid is niet voldoende om het bouwkundig erfgoed van de Watermeulen te behouden voor de toekomst. Zo staan er in de Izegemsestraat zestiende-eeuwse woningen die beschermd zijn, maar waarmee de eigenaars niet meer weten wat aan te vangen. Het is aan de overheid hiervoor een passende functie te vinden. Moderniseringswerken om die woningen weer bewoonbaar te maken, zijn eigenlijk uitgesloten omdat ze de eigenheid van die panden zouden aantasten. Daarom pleit ik ervoor dat er voor de Watermeulen een actieplan zou opgesteld worden waarin zowel aandacht gaat naar de leefbaarheid van het dorp als naar het behoud van het erfgoed. Het dorp is bijvoorbeeld pittoresk genoeg om bezoekers aan te trekken als die toeristische mogelijkheid een beetje gestimuleerd zou worden.

10:29 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

02-09-07

Windmolenbouwer Deltapark vraagt Kortrijkzanen aandelen te kopen


fp12

Op de volgestorte en met landbouwgrond overdekte gewezen kleigroeven aan de Oudenaardsesteenweg voorbij de E17 bouwt de intercommunale Leiedal een industrieterrein van de nieuwe generatie. De werken zijn gestart. Een onderdeel van het vooruitstrevende project zijn vier windturbines naast de autostrade. De geselecteerde molenbouwer Electrawinds laat zijn dochter CVBA Groenkracht 'een publiek beroep op het spaarwezen' doen in Kortrijk. In alle brievenbussen viel een prospectusje om aandelen van Groenkracht te kopen tegen 125 euro het stuk. Een originele manier van kapitaalverwerving, die voor erkende coöperatieve vennootschappen toegelaten is.

Deltapark

De realisatie van het Deltapark is begonnen. Voor dat bedrijventerrein (45 ha) voor hoogwaardige activiteiten maakte Leiedal een ontwerp dat gericht is op kwaliteit en duurzaamheid. Studiebureau D'Hondt (Kortrijk) werd ingeschakeld voor het ontwerpen van wegen en afwatering. Voor de groeninkleding werd een beroep gedaan op een heuse landschapsarchitect, Paul Deroose (Jabbeke). Bij de openbare aanbesteding haalde aannemer Aswebo (Drongen) de opdracht voor de aanleg binnen (4,3 miljoen euro). Zie ook mijn enthousiast stukje van een jaar geleden.

Het Deltapark - ooit zocht men een andere naam, maar dat voornemen heeft Leiedal blijkbaar laten varen; Delta verwijst op suggestie van Koramicman Ignace Gheysens naar de driehoek Kortrijk-Harelbeke-Zwevegem waarin het terrein ligt - wordt wel degelijk een heus park, in tegenstelling tot de verfoeilijke industriegetto's die zoveel andere industrieterreinen zijn. Er wordt uiterst secuur omgesprongen met landschap, groen en natuur. Moerasbosjes, grote dreven met hoogstammen, groene wandel- en fietsverbindingen, vijvers en zelfs 'wadi's' (natte plekken die opdrogen in normale zomers), het komt er allemaal.

Windturbines

Bovendien wordt het Deltapark 'CO2-neutraal'. Het elektriciteitsgebruik op het Deltapark zal exclusief afkomstig zijn van 'groenestroomcentales', die draaien op hernieuwbare energiebronnen. Die hernieuwbare energiebronnen zullen bestaan uit vier windturbines naast de autostrade en een groenestroomcentrale op het Deltapark zelf. De reusachtige windmolens krijgen een vermogen van elk 2 MW, de generator die plantaardige olie zal verbranden 16 MW. Die stroomproductie zal de behoeften van het Deltapark ruimschoots overstijgen.  

Begin dit jaar bekroonde Vlaams minister van Economie Fientje Moerman het ontwerp voor de inrichting van het Deltapark tot wat zij het TOP-project noemt. Eigenlijk wil de Vlaamse Regering dat alle nieuwe industrieterreinen voortaan de principes volgen die Leiedal heeft uitgewerkt voor het Deltapark. De jury was onder de indruk van de inspanningen voor duurzaamheid, de aandacht voor het groenbeheer en de hinderbestrijding, het organiseren van gemeenschappelijke diensten (en parkings!) voor de bedrijven op het park en de uitgekiende ontsluiting van het terrein. Het Deltapark zal onder leiding staan van een 'parkmanagement' dat de kandidaat-vestigingen belooft te selecteren op criteria zoals innoverend karakter, hoge tewerkstelling, architecturale kwaliteiten van de gebouwen en duurzaamheid (denk aan zonnepanelen en degelijke isolatie). Aan de bekroning was een verhoging van de Vlaamse subsidies verbonden, van 25 naar 60%. De subsidie steeg tot niet minder dan 3.343.713 euro.

Zoals gezegd, omvat het project van het Deltapark ook vier windturbines. Voor die honderd meter hoge gevaarten knoopte Leiedal onderhandelingen aan met drie geïnteresseerde molenbouwers: nv Aspiravi van Harelbeke, de vereniging BeauVent (Bulskamp) en Ecopower (Berchem), en nv Electrawinds (Oostende). Uiteindelijk liet Leiedal zich overtuigen door het aanbod van Electrawinds, dat niet alleen evenwaardige windmolens wilde bouwen zoals de andere kandidaten maar daarenboven ook een warmwaternet wilde aanleggen en de bedrijven wilde bijstaan bij het installeren van zonnepanelen. Daar is sindsdien de belofte bijgekomen om een groenestroomcentrale uit te baten in het park. Of dat laatste project wel zo duurzaam kan genoemd worden, wordt hier en daar betwijfeld: het verbranden van plantenolie verhoogt weliswaar niet de uitstoot van broeikasgassen maar het uitbouwen van sojaplantages gaat soms ten koste van het regenwoud of van de voedselproductie bij de arme boeren in de derdewereld (om nog te zwijgen van de CO2-uitstoot bij het transport van die oliën naar Europa). Of het zou moeten zijn dat de lokale landbouw massaal overschakelt op de teelt van koolzaadolie.

Electrawinds

Electrawinds is het geesteskind van Bruggeling Luc Desender, een selfmademan die via een handel in occasiewagens eigenaar werd van de Volkswagengarage BMB in Brugge en die met winsten van de garage en steun van Triodosbank (gespecialiseerd in ethisch beleggen) in 1998 nv Electrawinds uit de grond stampte voor de bouw van windturbines (later verruimd tot alle mogelijke projecten van opwekking van hernieuwbare energie). In 2001 verkocht hij zijn garage en zette hij alles op Electrawinds. Intussen realiseerde Electrawinds al voor meer dan 100 miljoen euro aan windmolens en biomassacentrales. De molens draaien in Brugge (Boudewijnkanaal, in opdracht van Electrabel - waarmee Electrawinds, ondanks zijn naamn verder niets te maken heeft), Zedelgem en Perwez. In Oostende en Moeskroen worden dierlijke vetten en plantaardige oliën omgezet in hernieuwbare energie. 

Luc Desender noemt zijn Electrawinds zelf "een van de grootste private spelers op de markt van de hernieuwbare energie". Zijn ambities reiken ver. Hij heeft ook al dochterondernemingen opgericht in verschillende Zuid-Europese landen. De Britse investeringsmaatschappij 3i nam een belang van 18% in de firma, goed voor een kapitaalsinbreng van 30 miljoen euro. Electrawinds participeert ook in een van de projecten die op de Thornton-bank en de Bank onder Naam op 30 km voor de Belgische kust twee windturbineparken (216 MW) zullen bouwen voor de federale overheid. Op de Thorntonbank gaat C-Power aan de slag. Op de Bank zonder naam de vereniging Eldepasco, waarbij de eerste twee letters (El) komen van deelgenoot Electrawinds.

Groenkracht

Op zoek naar meer uitbreidingskapitaal acht Luc Desender het niet uitgesloten dat Electrawinds naar de beurs trekt. Intussen verzamelt hij investeringsgeld op andere manieren. Zo heeft Electrawinds, een naamloze vennootschap, cvba Groenkracht, een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid opgericht, voor de inzameling van fondsen bij het publiek. Onwillekeurig doet mij dat denken aan stoutmoedige ondernemers die hun beginkapitaal bijeen gingen halen bij bakkers, slagers en andere middenstanders met een appeltje voor de dorst. Om misbruiken tegen te gaan is "het publiek beroep op het spaarwezen" in ons land streng gereglementeerd en onderworpen aan de controle van de Commissie voor Bank- en Financiewezen. De erkende coöperatieven zijn evenwel vrijgesteld van die reglementering.

Het aanbod om aandelen te kopen door de verspreiding van het prospectusje van Groenkracht in alle Kortrijkse brievenbussen is dus perfect legaal. Daarmee volgt Electrawinds overigens een beproefde techniek van kapitaalsinzameling van zijn grote concurrent cvba Ecopower. Een aandeel van Groenkracht kost 125 euro en geeft recht op 1 stem op de algemene vergadering. Luc Desender zegt een opbrengst te verwachten van 6% (tot 1500 euro vrij van belastingen). Een beetje eigenaardig is de vermelding op het foldertje dat "er wordt gevraagd uw gelden drie jaar te laten staan, om speculatie tegen te gaan...". Speculatie met CVBA-aandelen is een heel klein risico aangezien de waarde van het aandeel vast (nominaal) is, in tegenstelling met aandelen van bijvoorbeeld een nv.