23-12-08

De offertes kelderen bij de aanbesteding 2e fase Elfdejulilaan Kortrijk

Elfdejulilaan

De oververhitting in de bouwsector is voorbij; er komt laagconjunctuur in de bouw. Er zullen meer aannemers dingen naar stadsopdrachten tegen lagere prijzen. Die voorspelling - nogal voorspelbaar, ik weet het - deed ik in het begrotingsdebat in de Kortrijkse gemeenteraad. En ik krijg nu al gelijk. Bij de aanbesteding - twee jaar later dan gepland - van de 2e fase van de Elfdejulilaan in Kortrijk, waren er niet minder dan tien deelnemers. Zij staken prijzen in die tot meer dan 20% onder de raming lagen. Aannemer Jozef Vanden Buverie van Desselgem sleept de opdracht in de wacht tegen een prijs die goedkoper uitvalt dan de eerste fase in 2006.

Nadat enkele jaren geleden een bus er door het wegdek zakte, was het duidelijk dat de Kortrijkse Elfdejulilaan dringend moest heraangelegd worden. In 2005 kondigde toenmalig en huidige schepen van Openbare Werken Guy Leleu, CD&V, aan dat de volkrijke straat 'ten laatste begin 2006' in het nieuw zou worden gestoken. In de zomer van 2006 kwam hij zijn belofte voor de helft na. Het project werd in tweeën gekapt. De eerste fase werd volgens de plannen van Studiebureau Cnockaert, Kortrijk, uitgevoerd door aannemer Wegrovan van Waarmaarde, tegen de prijs van 730.929 euro.

Het was de bedoeling dat aansluitend, begin 2007, de tweede fase zou worden aangevat. Die belofte maakte de schepen niet waar. Pas begin 2009 gaan de graafmachines er aan de slag. Het ingrijpende project werd een paar jaar uitgesteld, onder meer omdat de verkeersader Oudenaardsesteenweg, waarop de Elfdejulilaan uitgeeft, gedurende maanden versperd wordt voor de heraanleg van de aan- en afvoerwegen ten behoeve van het megawinkelcentrum 'K in Kortrijk'.

Dubbele verrassing

Intussen heeft de aanbesteding voor de tweede fase plaatsgehad. Toen de schepen in het stadhuis de enveloppen van de biedingen opendeed, kwam hij voor een dubbele verrassing te staan. Niet minder dan 10 offertes waren ingediend, en de ingestoken prijzen lagen aan de zeer lage kant. De schepen verloor er op slag zijn stem bij (hij kreeg echt waar last aan zijn stembanden, maar dat zal wel door een verkoudheid zijn geweest).

De uitslag van de aanbesteding was als volgt: 1. Growebo Tack Gebroeders en Travaux Hersautois Tack Frères, Heule (631.598,06 euro, BTW in), 2. Jozef Vanden Buverie en Co, Desselgem (685.374,71 euro), 3. NV Aannemingen Penninck, Roeselare (696.085,67 euro), 4. NV Devaere, Dentergem (707.178,21 euro), 5. NV Aswebo, Drongen (736.323,05 euro), 6. BVBA Ivan Vuylsteke, Meulebeke (745.057,85 euro), 7. NV Cnockaert, Komen (753.943,66 euro), 8. NV Wegenbouw Ockier, Kuurne (832.835,66 euro), 9. NV Jacques Adyns, Deerlijk (948.363,44 euro), 10. NV Wegrovan, Ruien (1.005.816,69 euro).

De raming zoals die was opgenomen in het bestek van de aanbesteding, was 860.368,89 euro. Dat betekent dat 8 van de 10 deelnemers een lagere prijs heeft ingestoken! Opmerkelijk is dat aannemer Wegrovan, die de eerste fase voor zijn rekening nam en dus weet hoeveel de opdracht werkelijk vergt, de hoogste prijs heeft ingezet, bijna 150.000 euro boven de raming. Dat is een aanwijzing dat de raming veeleer aan de lage kant lag.

De laagste bieder, Tack, is uit de lijst geschrapt, omdat hij bepaalde eenheidsprijzen verkeerd had ingeschat. Maar ook de tweede laagste bieder, Vanden Buverie ligt met zijn inschrijving nog 20% onder de krappe raming. Hij heeft als laagste regelmatige inschrijver de opdracht gegund gekregen.

De uitslag van die aanbesteding is veelzeggend. Er is een kantelpunt bereikt. Tot voor enkele maanden had de bouwsector zoveel werk, dat er nauwelijks belangstelling was voor overheidsopdrachten. De weinige aannemers die inschreven op openbare aanbestedingen of offerteaanvragen, hanteerden prijzen die steevast aanzienlijk hoger lagen dan de ramingen. Dat blijkt nu gedaan te zijn. De economische crisis slaat toe.

Belastingsverlaging nodig

In het begrotingsdebat in de gemeenteraad zei financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, dat hij een begroting had opgesteld tegen de verdere prijsstijgingen, die hij verwachtte. Volgens mij was dat een totaal verkeerd uitgangspunt in het licht van de aanzwellende crisis. Krijg ik nu gelijk?

Dat heeft zo zijn politieke gevolgen. Volgens mij is er in Kortrijk in de huidige omstandigheden ruimte en nood aan twee zaken: er moet wat meer geïnvesteerd worden - alvast voor de werkgelegenheid in de bouwsector zou dat zeer welgekomen zijn -, en de aanvullende personenbelasting moet omlaag. Nu de crisis zich duidelijk begint af te tekenen, is het totaal verkeerd miljoenen euro's weg te halen bij de Kortrijkse gezinnen en de lokale economie. Overigens heeft het opbouwen van al te grote reserves geen zin, want ook de intresten op beleggingen zijn steil aan het dalen. Zie ook mijn stuk over de stadsbegroting voor 2009.

Elfdejulilaan 2

21:13 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

22-12-08

Van een koeienkop en twee leeuwen in Kortrijk

paardenkop Sint-Denijsestraat

De koeienkop van het slachthuis en de twee leeuwen van het Astridpark worden op kosten van de stad gerestaureerd. We kijken ernaar uit.

De leeuwen van het Astridpark

Ik zie Geert Verbeke, dichter-schilder-ennogzoveelmeer, nog bezig: in dienst van stad Kortrijk was hij de twee witstenen leeuwen in het Astridpark aan het schilderen. Ik denk dat het halverwege de jaren zeventig was. Toen al waren de twee sculpturen erg verweerd. Zijn inspanningen hebben niet mogen baten; de leeuwen zijn blijven barsten en afbrokkelen. Uiteindelijk heeft de stedelijke dienst Facility de gehavende beesten binnengepakt en sindsdien zijn de brokstukken opgeborgen in een stadsmagazijn.

Astridpark leeuwen
 

De twee leeuwen vormen geen koppel, het zijn twee mannetjes en ze kijken elk een andere kant uit. Ze bewaakten oorspronkelijk de hoofdingang van het Volkspark, later Astridpark, in het verlengde van de Overleiestraat aan de overkant van het kruispunt Sint-Jansput. Na de Tweede Wereldoorlog en in het vooruitzicht van de - eigenlijk catastrofale - verbreding van de Brugsestraat-Meensestraat die het park een groot stuk van zijn allure afnam, werden de twee wilde dieren verkast naar de Graaf de Smet de Nayerlaan kant Izegemsestraat. En onder de kastanjebomen zijn ze daar roemloos verkommerd.

Een van de leeuwen heeft intussen zijn kop verloren, letterlijk dan. Beide sculpturen vertonen doorlopende barsten en afgebroken stukken. De stad zou de beesten graag terug opstellen bij de feestelijke heropening van het park in 2009. De heraanleg van het Astridpark is nog een van de realisaties op het palmares van sp.a-schepen Philippe De Coene.

Het Adviescomité Sculpturen in de Stad - zit Juul Debaere daar nog in? - stelde voor om de beelden te restaureren, maar om in het park een afgietsel te plaatsen, in een hedendaagse uitvoering, in polyester bijvoorbeeld. Daarvoor is men op zoek gegaan naar een kunstenaar-ambachtsman die de nodige adelbrieven kon voorleggen. De restauratieopdracht vereist immers zowel creativiteit als vakkennis.

De Academie voor Schone Kunsten van Kortrijk wees de opdracht af; leerlingen en leerkrachten hadden geen tijd of goesting. De aangezochte firma ACL Polyester, Moorslede, wenste geen offerte in te dienen omdat hun productiemethode op andere toepassingen is gericht. Wie wel toehapte, was kunstenaar Bram Masselis (website samen met papa), met de nodige referenties. Hij mag de beelden restaureren en een plaasteren afgietsel maken voor 6050 euro, BTW incluis. Voor het gieten van de polyesteren kopies, het maken van de sokkels, het zandstralen en afwerken, zoekt het stadsbestuur nog andere vaklui, voor samen zowat 11.000 euro.

De koeienkop van het slachthuis

Een ander kunstbeest met problemen is de koeienkop die in 1957 de poortingang van het stedelijk stadhuis sierde. Het gaat om een beeld in arduin van beeldhouwer André Taeckens. De Assebroekse beeldhouwer (1909-1965) sculpteerde voor Kortrijk ook het beeld De Eerste Stap, dat in het Magdalenapark staat (vorig stukje). Na de sluiting en de afbraak van het slachthuis op de Veemarkt, verhuisde de monumentale kop naar de stapelplaats van de stad in de Tuighuizenstraat. het lag daar te vergaan tot men recentelijk besliste het beeld over te brengen naar de tuin van het Broelmuseum.

Bij dat transport kreeg de Koeienkop nog enkele deuken en krassen bij. Gelukkig kreeg het beeldhouwwerk aandacht uit het kunstonderwijs. In het kader van de opleiding 1e bachelor conservatie/restauratie in Antwerpen maakte student Mikal Kindt een studie van het beeld en een inventaris van de schade. Voormeld Adviescomité Sculpturen in de Stad kreeg zijn rapport te lezen en besloot dat het beeld waardevol was en moest gerestaureerd worden.

Voor de restauratie (3110 euro zonder BTW) doet de stad een beroep op de Antwerpse hogeschool Artesis, en meer bepaald op de opleiding conservatie en restauratie, studie steen. De restauratie zal gebeuren in het kader van een opleidingsproject.

Het is de bedoeling de kop nadien in te werken in de ingang van de ondergrondse parking van het megawinkelcentrum K in Kortrijk (dat inmiddels volgeboekt zou zijn!). Maar dat is nog niet helemaal zeker.

Maar wie in Kortrijk Koeienkop zegt, denkt onwillekeurig aan het steegje tussen de Wijngaardstraat en de Sint-Jansstraat, dat werd opgedoekt voor de grootscheepse graaf- en bouwwerken voor K in Kortrijk (foto's van de sloop). Ook aan de ingang van dat steegje hing ooit een grote ... koeienkop. Die bestaat nog en ik weet waar hij is. Misschien kan men ook hiervoor een nieuwe bestemming zoeken?

Overigens zijn her en der in de stad nog wel koppen en bustes van vee te vinden aan gevels, meestal gewezen slagerijen (zie foto uit de Sint-Denijsestraat). Maar dat min of meer roerend erfgoed is stilaan aan het verdwijnen. Kan die geruisloze verarming van het straatbeeld niet op een of andere manier worden tegengegaan?

16:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

21-12-08

Bibliotheek van de toekomst: eerst Conservatoriumplein ontmijnen

conservatoriumplein1

Op het Conservatoriumplein komt ooit, als 't lukt, de nieuwe bibliotheek - bibLLLiotheek - van Kortrijk, een torengebouw met de nieuwe stadsbibliotheek, onderdak voor diverse instellingen van levenslang leren en een pendelaarsparking. Een investering geraamd op meer dan 30 miljoen euro zonder BTW. De onderhandelingen met de beoogde, meefinancierende partners, zijn nog niet rond. Toch is het stadsbestuur op eigen kosten al begonnen aan de voorbereidende onderzoeken. Een topografische opmeting en een bodemsondering zijn al in oktober toegewezen. Maar de firma van het sonderingsonderzoek durft niet te beginnen met boringen. Men vermoedt immers - wat de Kortrijkzanen van een zekere leeftijd al altijd hebben geweten - dat er onder de parking van het Conservatoriumplein nog onontplofte bommen liiggen. Het plein is immers niets anders dan de bommenkrater van de platgebombardeerde gevangenis van Kortrijk.

De onderhandelingen met verschillende partners voor de bouw op het Conservatoriumplein van een torengebouw met een multimedia-informatheek, lokalen en studio's voor volwassenenonderwijs en een grote pendelaarsparking, zijn nog lang niet rond. Over het project van meer dan 30 miljoen euro zonder BTW schreef ik al van de zomer een stuk. De stad schiet de kosten van de onderzoeken die de aanstelling van een ontwerper voorafgaan, voor.

De prijzen zijn voor een keer allemaal zonder BTW omdat de stad hoopt met een constructie van alternatieve financiering en privaat-publieke samenwerking de BTW te recupereren.

In oktober gaf het stadsbestuur al een opdracht voor de opmaak van een topografisch opmetingsplan aan de firma Eyckmans³, uit Roeselare. Ook voor het bodem- en sonderingsonderzoek is een opdracht gegund, na offertes te hebben gevraagd aan vier specialisten. De firma Abesim van Zwijnaarde (website) haalde het als goedkoopste, met 7.837 euro (zonder BTW). Eigenaardig genoeg heeft het stadsbestuur die prijs intussen naar beneden afgerond tot 7.500 euro zonder BTW.

Voor zijn opdracht moet Abesim 32 "standaard analyse pakketten" (proefstalen) samenstellen en 12 boorsonderingen uitvoeren. En daar blijkt het schoentje nu te knellen. Bij het uitwerken van de offerteaanvraag waren de stadsdiensten (Stadsplanning en -ontwikkeling) ervan uitgegaan dat er op het Conservatoriumplein en in de stationsomgeving een beperkt risico bestond van explosiegevaar door achtergelaten munitie in de ondergrond. Met enige 'voorzichtigheid' dacht men het ontploffingsgevaar te kunnen vermijden.

Reëel explosiegevaar

Maar Abesim heeft zich eerst grondig geïnformeerd. Zoals alle oude Kortrijkzanen weten, is de stationsomgeving in Kortrijk zwaar en langdurig gebombardeerd op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Onder meer de gevangenis van Kortrijk is op die manier daar van de kaart verdwenen. Bij de aanleg van de tunnel onder de spoorweg in de nabijgelegen Zandstraat kort na de oorlog is een zware Engelse bom ontploft met grote materiële schade. Enkele jaren geleden werd bij werken aan het busstation munitie aangetroffen in de bodem op minder dan een meter onder de parkingverharding!

Abesim betrouwt het niet. De firma vreest een reëel explosiegevaar als men aan het boren gaat in de parking die dagelijks door honderd wagens wordt ingenomen. De specialist wil alleen aan de slag als er eerst een "magnetometrisch" onderzoek wordt uitgevoerd. Dat is een screening van de bodem op de aanwezigheid van metaal en munitie.

Abesim heeft zelfs al een bedrijf dat bereid is de screening te doen: aDeDe van Gent (website). dat blijkt trouwens de enige Belgische firma te zijn die dat aankan - of men zou een beroep moeten doen op het leger. Extrakost: 2.900 euro.

19:00 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) |  Facebook |

16-12-08

Het stadsbestuur wil de Kortrijkse belastingen pas in 2011 verminderen

Leieboorden 6

In de bespreking van de begroting voor volgend jaar liet burgemeester Stefaan De Clerck, CD&V, zich ontvallen dat de hoge Kortrijkse aanvullende personenbelasting pas in 2011 zal verminderd worden. De belastingbetalers zullen daar pas in 2013 iets van merken. Mijn voorstel om de 7,9% nu al tot 7,4% te verminderen, werd door de meerderheid van CD&V en OpenVLD weggestemd. Nochtans krijgt de stad al enkele jaren zijn inkomsten niet op. De stedelijke spaarpot loopt over met nagenoeg 30 miljoen euro op de bank! Naar mijn oordeel is het met de aankomende crisis niet het moment om nodeloos zoveel geld van de Kortrijkse gezinnen weg te nemen.

In het rood?

Ik geloofde mijn eigen oren niet toen ik financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, hoorde verklaren dat hij voor volgend jaar een begroting gebrouwd had ter bestrijding van de ... inflatie (stijgende prijzen als gevolg van een oververhitting van de economie). De horloge van het stadsbestuur, CD&V-OpenVLD loopt blijkbaar een jaar achter. Economen van over heel de wereld verwachten voor het komende jaar dat de economie zal vertragen of stilvallen. Het grote gevaar van de zich aandienende economische crisis is niet oververhitting en stijgende prijzen maar een te bruuske afkoeling van de vraag naar producten en diensten. Je zal maar arbeider of bediende zijn van een bedrijf met een leeg orderboekje!

Overheden die het kunnen - dus ook stadsbesturen - en die voldoende financiële middelen hebben, moeten precies zoveel mogelijk middelen inzetten om de vraag naar goederen en diensten op peil te houden. Het stadsbestuur van Kortrijk meent het tegenovergestelde te moeten doen. Daarom heb ik de begroting voor 2009 in de gemeenteraad een begroting genoemd die de crisis verergert. 

Door de inflatie dreigen wij volgend jaar in het rood te eindigen, beweert schepen Alain Cnudde. En inderdaad, zijn begroting komt uit op 116 miljoen euro uitgaven tegenover 115 miljoen inkomsten, dus een verlies van precies een miljoen euro. Dat verlies wordt onmiddellijk rechtgetrokken door ervan uit te gaan dat het huidige jaar, 2008, een 'bescheiden' (?) winst zal opleveren van een dik miljoen euro. Volgens de schepen is dat erg en daarop baseert hij zich om de buikriem van de stad toe te trekken en om te verklaren dat er geen ruimte is voor belastingsverlaging. Hij heeft geen gelijk.

Een ferm overschot!

Een begroting is een voorspelling voor het jaar dat komt. Het stadsbestuur mag in principe per post niet meer uitgeven dan de gemeenteraad op de begroting heeft goedgekeurd. Voorzichtigheidshalve worden de uitgaven dan ook telkenjare een beetje overschat en de verwachte inkomsten een beetje onderschat. En vanzelfsprekend komt men dan in die raming uit op verlies. Maar als men na een jaar dan de afrekening maakt, blijkt telkens weer dat die voorzichtige schatting in werkelijkheid tot een veel beter resultaat heeft geleid. Ik zit al meer dan 20 jaar in de gemeenteraad en ik herinner mij niet dat er ooit een jaar geweest is dat de stad bij de afrekening zwaar verlies heeft moeten boeken.

De afrekening van de begroting 2007 gaf uiteindelijk een overschot van 7,5 miljoen euro. De begroting voor 2008 was oorspronkelijk geschreven met een miniem overschot van 0,25 miljoen euro, maar in oktober moest men ze wijzigen en toen al moest men een overschot inschrijven van meer dan een miljoen euro. Als in april of mei volgend jaar de definitieve afrekening voor 2008 zal worden gemaakt, zal blijken dat het overschot nog zoveel meer is.

Minder werkingskosten

Zal dat anders uitdraaien door de opdoemende economische crisis? Geenszins! De hoge belastingen zorgen ervoor dat Kortrijk hoge winst zal blijven boeken, ondanks de miserie die in de samenleving de kop opsteekt. Wat zijn immers de gevolgen voor de stad als de crisis zich doorzet? Mogelijks zullen de inkomsten uit de aanvullende personenbelasting wat minder groeien - maar dat zal voor volgend jaar nog niet zijn omdat die belasting wordt berekend op ieders inkomen van twee jaar geleden.

De crisis zal geen gevolgen hebben voor grote inkomstengroepen zoals de onroerende voorheffing (grondlasten), de opgetrokken waterfactuur, het Gemeentefonds en het Stedenfonds. De inkomsten op aandelen en beleggingen van de stad zullen dalen, maar dat is van niet zo groot belang voor het stadshuishouden.

Anderzijds zijn de energieprijzen aan het dalen, nu al, en die trend zal zich voortzetten volge'nd jaar. Dat zal een grote invloed hebben op de werkingskosten. De inflatie valt stil. Uiteraard hebben de drie indexsprongen van 2008 ook volgend jaar hun invloed op de personeelskost van de stad. Maar het is onwaarschijnlijk dat die kost op hetzelfde tempo zal blijven stijgen. De oververhitting in de bouwsector is voorbij; er komt laagconjunctuur in de bouw. Er zullen meer aannemers dingen naar stadsopdrachten tegen lagere prijzen. En ten slotte zullen onder invloed van Europa de leningen voor de stad goedkoop blijven.

Met die gewijzigde omstandigheden houdt de begroting voor 2009 helemaal geen rekening. Het stadsbestuur trekt zonder inspiratie de lijntjes door van de vorige jaren. Het resultaat is een begroting die de crisis niet bestrijdt maar verergert. Als de economie vastloopt, hebben overheden een belangrijke verantwoordelijkheid. Als zij daartoe de nodige middelen bezitten, moeten zij alles uit de kast halen om een economische relance te stimuleren. Stad Kortrijk heeft meer dan voldoende middelen om zijn deel te doen. Wij zitten met bijna 30 miljoen euro reserves. Het is tijd om die spaarpot terug naar de gezinnen en de lokale economie te laten vloeien. Maar dat gebeurt niet.

Matige investeringen

Voor volgend jaar heeft het stadsbestuur 48 miljoen euro investeringen ingeschreven. Dat is meer dan de 43 miljoen van 2008, maar toch geen bijzonder hoog bedrag. Ik stel mij de vraag hoeveel van de 48 miljoen geplande investeringen ook werkelijk zullen gebeuren. Ik heb zo mijn grootste twijfels over een realisatie van de site Callens (3 miljoen euro) in de Moorseelsestraat waar alle technische stadsdiensten ooit onderdak moeten vinden. Ik stel vast dat er jaar na jaar een aanzienlijk volume investeringen wordt doorgeschoven: bijvoorbeeld de schoolomgeving Steenbakkersstraat, de passantenhaven, de selectie van ontwerpers voor de nieuwe bibliotheek, de ontsluiting van de Gravenkapel, de investeringen voor de gebiedswerking, de heraanleg van de begraafplaats van Rollegem, de aankoop van de gronden op Kortrijk-Weide van het OCMW, het ontwerp van de verkaveling Langwater, enzovoort. Ook doorgeschoven is de luxe-versie van de Kunstenfabriek Buda (de gewezen textielfabriek Desmet-Dejaeghere): ingeschreven op de begroting 2008 voor 1,7 miljoen euro en nu op de begroting 2009 voor 2,575 miljoen euro, zonder dat duidelijk is hoe die extrakost zal gefinancierd worden.

De voor de hand liggende repliek van het stadsbestuur op die kritiek is te wijzen op de overvloed aan grootschalige werken in de stad. 'Kortrijk bereikbaar' is een mooie toekomstdroom, maar momenteel moet je verdorie goed je weg kennen in de stad. Veel van die werken zijn evenwel investeringen van andere instanties. Het is goed dat andere instanties ertoe kunnen worden bewogen in Kortrijk te investeren. Maar het is niet correct zich achter die vloed van werken weg te stoppen om zelf ondermaats te investeren of om de bevolking te zware belastingen op te leggen. Ook heb ik schepen Alain Cnudde horen verklaren dat het de bedoeling van de huidige coalitie was om het gros van de investeringen in het begin van de legislatuur uit te voeren om te kunnen uitbollen in de tweede helft van de zes jaar. Dat belooft niet veel goeds voor de komende jaren.

Bijzonder teleurstellend is het aangekondigde investeringsvolume in 'diverse wegenwerken': 6,475 miljoen euro tegenover 8,3 miljoen euro op de begroting 2008. En dan gaat er nog meer dan een miljoen euro naar de heraanleg van de Broelkaai, een zeer uitzonderlijk werk dat nog minder overlaat voor al die straten, trottoirs en fietspaden die de bevolking zo graag vernieuwd zou zien. Overigens is zelfs de heraanleg van de Broelkaai een teleurstelling. Het stadsbestuur voert slechts de helft uit van het prachtige project Oude Leieboorden. Precies de kaai waar de cafés zijn, aan de overkant, de Verzetskaai wordt ongemoeid gelaten en blijft een slordige parking die het uitzicht op de Leie en de Broeltorens verstoort en de realisatie van schitterende terrassen verhindert.

Kortom, stad Kortrijk zou heel wat meer middelen op een nuttige manier kunnen inbrengen in de lokale economie. Samen met de inspanningen van andere overheden is dat het aangewezen antwoord op de uitdagingen van de zware crisis die zich aankondigt.

De aanvullende personenbelasting is te hoog

Wat een stadsbestuur in een economische crisis zeker niet moet doen, is meer geld dan nodig weghalen van bij de bevolking. De grote financiële reserves en de jaarlijkse stevige overschotten op de afrekening bewijzen dat de belastingen in Kortrijk te hoog zijn. Dat is geld die uit de lokale economie verdwijnt en dus remmend werkt op een eventuele relance. Bovendien is het pijnlijk voor de gezinnen die het nog moeilijk gaan krijgen in de nabije toekomst. Ik herhaal dus het voorstel van de progressieve fractie van sp.a, Groen! en voorlopig onafhankelijke om de aanvullende personenbelasting met een half percent te verminderen tot 7,4%. Dat kost de stad 1,26 miljoen euro per jaar, een heel draagbare minontvangst in het licht van de bijna 30 miljoen euro reserves, opgebouwd met enkele meevallers maar vooral met jarenlang weggeboekte overschotten.

Op het einde van het debat zei ik met enige ironie: "Ik weet wel dat jullie de belastingen willen verminderen in het jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen, in 2011. Als jullie dat toch van plan zijn, doe het dan een paar jaar eerder, om de Kortrijkse gezinnen een steuntje te geven in de crisis". Burgemeester De Clerck gaf al monkelend te kennen dat die belastingsverlaging er in 2011 misschien wel zou kunnen komen...

08:40 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

07-12-08

Sociaal bouwproject Goedkope Woning Kortrijk op de klippen

Meensestraat 1

Het stadsbestuur spreekt zich uit tegen een bouwaanvraag van de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning Kortrijk voor de bouw van 17 sociale huurappartementen op een braakliggende bouwgrond in de Meensestraat, Overleie. Het betreft een terrein dat de maatschappij tegen een gunstige prijs op de kop kon tikken van Gaselwest (Eandis). De ongunstige beslissing komt twee jaar na de aanvraag. Die afwijzing vertraagt het project met jaren. Kon hierover niet op voorhand "lokaal woonoverleg" worden gepleegd zoals de Vlaamse Wooncode daartoe de mogelijkheid biedt (artikel 28§2)? Jammer voor de kandidaat-huurders op de lange wachtlijst van Goedkope Woning

Het leek een buitenkans in 2004. Gewezen burgemeester Antoon Sansen, CD&V en ikzelf, toen voorzitter van Goedkope Woning, sp.a, zetelden in de bestuursorganen van zowel de Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning als van de distributienetbeheerder Gaselwest. Wij kwamen te weten dat Gaselwest een omvangrijk stuk bouwgrond - bouwrijp gemaakt op de koop toe, in de Meensestraat van de hand wou doen. Wij bepleitten dat de verkoop zou rekening houden met sociale doelstellingen. En inderdaad, wij slaagden erin de grond te laten verkopen aan Goedkope Woning voor een zeer schappelijke prijs.

De aankoop werd in Brussel zowel door de VHM (Vlaamse Huisvestingsmaatschappij, nu Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen - VMSW) als door de minister van Wonen, Marino Keulen, OpenVLD, toegejuicht en gesteund. Het zou een schitterend voorbeeld worden van de sociale huisvesting van de toekomst: niet meer kilometers buiten de stad op maagdelijke gronden, maar in het hartje van de stad in een wijk die wel wat impulsen kon gebruiken, Overleie.

De grond werd dan ook aangekocht in 2004 en in 2006 waren de aangestelde architecten zover dat er een bouwvergunning kon worden aangevraagd. Vandaag, twee jaar later, staat het zo beloftevolle project opnieuw nergens. Het stadsbestuur weigert de bouwvergunning. Waarover gaat de twist tussen beide overheden?

17 appartementen

Het kan niet gezegd worden dat de toenmalige directie van Goedkope Woning het project voortvarend heeft aangepakt. Tot mijn grote ergernis had ik al ferm moeten aandringen om die directie ertoe te bewegen het zeer schappelijke bod van Gaselwest aan te nemen. Veel aansporingen om er iets degelijks van te maken, hebben de architecten dan ook niet gekregen, weeral tot mijn toenemende ergernis. Ik hield dan ook een beetje mijn hart vast toen in augustus 2006 de ontwerpplannen werden ingediend bij de stad. 

De aanvraag betrof de bouw van 17 appartementen. Het hele bouwperceel is bijna 30 meter breed en zowat 13,5 meter diep. Aan de kant van de Evangelische Kerk wil men vier verdiepingen en een inspringende dakverdieping maken. De helft die aanleunt bij de wachtgevel van de buur aan de andere kant, zou een verdieping minder tellen. In tegenstelling met wat men in Kortrijk gewoon is bij flatgebouwen, zou er achteraan plaats gemaakt worden voor enige tuinaanleg: drie private tuintjes voor de gelijkvloerse verdieping, 17 tuinbergingen, een geasfalteerde strook voor lossen en laden en een parkje met gazon. De appartementen op de verdiepingen zouden over een terras beschikken.

Ondanks gunstig advies

Volgens het stadsbestuur kan het ingediende ontwerp niet door de beugel. Zijn eigen directie Stadsplanning en Ontwikkeling had nochtans een voorwaardelijk gunstig advies gegeven. Het betreft hier dus een zuiver politieke beslissing!

Vooreerst vindt het stadsbestuur het ontworpen flatgebouw te groot. Op de Veemarkt mag Foruminvest een building neerpoten van 10 verdiepingen met hoogstammige bomen op het dak. Ook op de gronden van het Sint-Amandscollege en aan de Westelijke Binnenring mogen de bouwmeesters vrijelijk de lucht inbouwen. Maar in de Meensestraat, aan een verkeersader met bijna autostrade-allures, opteert men voor laagbouw. Meer bepaald eist het stadsbestuur dat de vier dakappartementen gereduceerd worden tot twee en dat de ruime dakterrassen moeten verminderen.

Koning Auto

Een ander twistpunt betreft het aantal parkeerplaatsen. Met mijn instemming zijn de architecten van Goedkope Woning ervan uitgegaan dat het nieuwe flatgebouw geen garages behoefde. Aan de overkant van de Meensestraat heeft Goedkope Woning al een groot appartementencomplex, de Mosselbank, met een ruime ondergrondse parking. Nog nooit is de huisvestingsmaatschappij erin geslaagd al die stalplaatsen verhuurd te krijgen, zelfs niet nadat ook de mensen uit de buurt de kans kregen om daar een garage te huren tegen uiterst een uiterst lage prijs. Zelfs als alle bewoners van het nieuwe gebouw daar een garage zouden huren, zou er nog leegstand zijn.

Het stadsbestuur heeft geen oren naar die argumenten, die nochtans gestoeld zijn op jarenlange ervaring. De algemene stedenbouwkundige verordening van Kortrijk eist 1,33 parkeerplaatsen per woongelegenheid bij flatgebouwen van meer dan 5 appartementen. Daarbij merkt het stadsbestuur op dat ook de Mosselbank aan de overkant van de straat niet beantwoordt aan die regel.

Toch moet het zijn dat men de realiteit niet helemaal kan ontkennen. Het gaat immers om een locatie die schitterend aansluiting geeft op het openbaar vervoer; het publiek in sociale huurwoongelegenheden - meer ouderen en mensen die het minder breed hebben - heeft minder personenwagens dan gemiddeld; en ten slotte komt er voor elke flat een berging in de tuin. Het stadsbestuur besluit dan ook dat, gezien de beperkte terreinoppervlakte - wat wil je in het midden van de stad? - het aantal stalplaatsen mag worden beperkt tot 15 in plaats van 23.

Of dat allemaal te rijmen valt met een beleid dat het autoverkeer in de stad wil milderen en met de bestrijding van de CO2-uitstoot, is een andere vraag. In Kortrijk wordt blijkbaar nog onbekommerd geofferd aan koning Auto.

Min 3 appartementen

Het resultaat van die pezenweverij is dat er nog een appartement zou sneuvelen als op de eisen van de stad wordt ingegaan. De teller komt zo op 14 te staan in plaats van 17. Ook stelt de stad voor om de geëiste garages onder of half onder de grond te bouwen. Al die eisen maken het bouwproject aanmerkelijk duurder, zeker als je de kostprijs per appartement berekent. Ik vraag mij af of men zo nog onder de decretale kostprijslimieten kan blijven. En duurdere kostprijs betekent onontkoombaar duurdere huurprijzen voor de sociale huurders, en een zwaardere financiële last voor Goedkope Woning, die prefinanciert. 

Wel akkoord ga ik met de kritiek van het stadsbestuur op de ontworpen tuinzone. Waarom is het nodig om het grootste stuk te asfalteren? En in plaats van gazon, mag er wel een creatiever tuinontwerp komen - waarom niet in samenspraak met de eerste bewoners?

Het ergste aan dit dossier is, dat er nauwelijks ernstig overleg is geweest tussen stadsbestuur, OCMW en Goedkope Woning. Goedkope Woning kamp - na jaren indommelen, waartegen ik heb gevochten - met aanzienlijke wachtlijsten van kandidaat-huurders. Er zijn veel sociale huurwoningen te kort in Kortrijk. Met 7% sociale huurwoningen komt centrumstad Kortrijk nauwelijks boven het algemeen Vlaamse gemiddelde. Het gemiddelde in de centrumsteden is 11%.

De Vlaamse Wooncode

In die omstandigheden zou een stadsbestuur dat begaan is met sociale huisvesting enthousiast zijn steun en medewerking moeten verlenen aan buitenkansen zoals het project in de Meensestraat. Maar in plaats van het project proactief te steunen en tijdig bij te sturen, heeft men een afwachtende houding aangenomen om dan als klap op de vuurpijl het ingediende ontwerp koudweg af te keuren.

Ik zou de schepen van Wonen en de schepen van Stedenbouw willen aanraden eens artikel 28, §2 van de Vlaamse Wooncode te lezen. Dat artikel bepaalt dat de gemeentebesturen, de OCMW's en de sociale huisvestingsmaatschappijen in het belang van de bewoners zo veel mogelijk onderling overleg plegen over sociale woonprojecten.

En à propos, het bouwterrein in kwestie ligt in de onmiddellijke nabijheid van de oude gasfabrieksite, die Gaselwest in voorverkoop aan het stadsbestuur heeft aangeboden. Het stadsbestuur heeft dat zeer interessant gelegen ontwikkelingsgebied (1,38 hectare in volle stedelijke agglomeratie) boudweg afgewezen. Zie mijn eerder stuk. En dan maar een grootscheeps masterplan voor Overleie laten uitwerken ...

17:57 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (8) |  Facebook |

03-12-08

De Kortrijkse kanoclub krijgt boothuis aan het 'meer van Kortrijk'

sluis 9

De Kortrijkse kanoclub krijgt de vroegere sluiswachterswoning aan sluis 9 van de vaart Kortrijk-Bossuit als nieuw boothuis. Het beschermde pand ligt aan een omvangrijk verbreed stuk van de vaart, dat met enige goede wil kan beschouwd worden als 'het meer van Kortrijk'. Eindelijk zal het grootste watervlak van Kortrijk ook gebruikt worden voor watersport en -recreatie. Om de club daar onderdak te kunnen geven, moest stad Kortrijk nagenoeg twee jaar onderhandelen met de eigenaar, het Agentschap Waterwegen en Zeekanaal NV, Afdeling Bovenschelde. De kanoclub moet zijn aloud boothuis aan de Leie verlaten voor de laatste fase van de Leieverbredingswerken.

oud boothuis kanoclub

Tienduizend euro

In zijn zeventigjarige geschiedenis is de Koninklijke Kortrijkse Yacht- en Kanoclub (KKYKC) de sportieve uitdagingen - tot en met vertegenwoordigers op de Olympische Spelen - blijven combineren met recreatieve activiteiten op het water. De uitvalsbasis was al die jaren het schilderachtige boothuis op een Leieoever tussen Kortrijk en Harelbeke, op het einde van de Ruitersweg, verdoken achter de groene sportterreinen van de Wikings en de gewezen paardenmanège van Baldewijn Steverlynck.

Al van in 1988 wist de club dat zijn lokaal bedreigd was door de geplande Leieverbredingswerken. De vijfde en laatste fase van dat immense project bestaat immers uit de rechttrekking van de rivierbocht tussen Kortrijk en Harelbeke, precies waar het KKYKC huist. Eind 2002 werd de dreiging concreet. Het Vlaamse Gewest bood 10.000 euro om het lokaal in der minne aan te kopen. Wanneer de club zijn vertrouwde stek moest verlaten, kon men nog niet zeggen. Pas enkele maanden voor de baggerschepen daar aan de slag gingen, zou het ontruimingsbevel komen.

Een eindeloze zoektocht begon. Waar vind je in Kortrijk en omliggende een plaats aan bevaarbaar water, waar je 200 boten kunt opbergen, een clubhuis met kantine kunt inrichten en een conciërge kunt huisvesten? Vanzelfsprekend is voormelde 10.000 euro daartoe hoogst onvoldoende.

Een vrijage met de Harelbeekse Kanovereniging draaide op niets uit. Een fusie tussen een vooral op recreatie afgestemde vereniging en een club met nog altijd hoge sportieve ambities (vooral marathonvaren) lag niet voor de hand. Even zag het ernaar uit dat de club onderdak kon krijgen in de gebouwen van de vroegere Algemene Fluweelweverij, Stasegemsesteenweg, aan de vaart Kortrijk-Bossuit. Het sociale bedrijvencentrum Kanaal 127 nam daar zijn intrek en was bereid een deel van het complex af te staan. Maar ook die optie sprong af, omdat de KKYKC er geen kantine mocht uitbaten.

sluiswachtershuis 9

De zoektocht is thans met succes beëindigd. De KKYKC kan binnenkort zijn boten en zijn werking verhuizen naar het leegstaande sasmeestershuis van sluis 9 aan de vaart Kortrijk-Bossuit ter hoogte van de Visserskaai. Huis en sluis zijn sinds 2005 beschermd als monument. Het terrein is eigendom van het Vlaamse Gewest, het Agentschap Waterwegen en Zeekanaal NV, Afdeling Bovenschelde, waarmee het stadsbestuur tot een akkoord kwam.

Recreatieve ontwikkeling

De onderhandelingen met Waterwegen en Zeekanaal NV liepen niet van een leien dakje. Een punt van discussie was de waarde van de grond. De stad dacht dat de terreinen, een kleine 2000 m², in een zone van openbaar nut lagen. Maar het Vlaamse Gewest stond op het standpunt dat het om woongebied ging, duurdere bouwgrond dus.

De stad neemt het terrein met inbegrip van het sashuis voor 66 jaar in erfpacht, tegen 3690 euro per jaar. In de erfpachtakte staat uitdrukkelijk dat de stad het sluiswachtershuis en de gronden enkel en alleen aan de Kanoclub in gebruik mag geven. Als er bij de bouwwerken schatten of vondsen van archeologisch belang - het terrein ligt op het slagveld van de Guldensporenslag - zouden opduiken, blijven die expliciet eigendom van het Vlaamse Gewest. Voor de helling die op de vaartoever zal worden aangebracht om boten te water te laten, moet een jaarlijkse retributie worden betaald aan het Vlaamse Gewest.

De Kanoclub krijgt van de stad de locatie gratis in gebruik. De club mag de bestaande woning, rekening houdend met haar bescherming als monument, verbouwen en op het terrein een loods bouwen zodat daar een clublokaal, conciërgewoning en botenopslagplaats kunnen worden ingericht. Voor die werken krijgt de club van de stad een eenmalige investeringstoelage van 50.000 euro, na voorlegging van facturen. Het is de club zelf die de energie- en drinkwaterkosten moet betalen en de gebouwen moet onderhouden.

Ik hoop dat de komst van de Kanoclub het begin mag inluiden van een recreatieve ontwikkeling op dat brede stuk van de vaart, zoals ik al eerder uiteenzette.

visserskaai

12:31 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

24-11-08

Eindelijk winterasiel voor daklozen in Kortrijk

sociaal huis1

Er lopen in Kortrijk 120 daklozen rond. Het aanbod van 74 bedden voor residentiële opvang zit dan ook permanent overvol. En het zijn niet de 5 extra bedden van het Regionaal Crisisnetwerk die de nood zullen lenigen. Met de winter voor de deur en in tegenstelling met vorige jaren komt er nu eindelijk, naar Gents voorbeeld, een nachtopvang voor de restgroep van daklozen. Het blijft voorlopig bij een experiment, waarvoor de stad, het OCMW, een paar caw's en de provincie de krachten en middelen bundelen. Intussen zijn de initiatiefnemers en het stadsbestuur gepakt in snelheid door de vroege winter.

Thuisloosheid

Sinds 2005 is in Kortrijk een 'stuurgroep thuisloosheid' aan de slag. De stuurgroep pakte geregeld uit met rapporten die door het stadsbestuur gretig werden gelezen. Het kwam tot een "sectoroverstijgende en werksoortdoorbrekende" samenwerking tussen allerlei instanties en organisaties. Concreet engageerde het stadsbestuur zich ertoe jaarlijks te investeren in drie (3) crisisstudio's. Dat alles kon de groei van de daklozen die niet van de straat geraakten, niet temperen. De bestaande indruk werd bevestigd dat er dringend nood is in Kortrijk aan bijkomende opvang voor daklozen. In de groep vindt men meer en meer personen van alle leeftijden, met uiteenlopende gezinssamenstellingen, van elk geslacht en meestal met een waaier van problemen.

Er is een rapport thuisloosheid gemaakt waarin de welzijnssector van Kortrijk een overzicht geeft van het probleem. In een periode van viermaanden zijn er 100 toestanden geregistreerd van dakloosheid of van woonproblemen waarvoor geen oplossing kon worden gevonden in het bestaande aanbod van residentiële opvang. VZW De Kier werd geconfronteerd met 120 daklozen. Het Kortrijkse straathoekwerk heeft contact met 20 daklozen en 12 mensen in een kraakpand. In de winter stijgt het aantal daklozen.

Kortrijk beschikt alles bijeen over 74 bedden voor residentiële opvang. Die bedden zijn constant bezet, waardoor er geen mogelijkheid is voor een tijdelijke opvang van daklozen. Bij residentiële opvang gaat het verblijf trouwens gepaard met andere hulpverlening, en niet alle daklozen wensen die psychosociale hulp te genieten. Voorts zijn er ook 5 bedden per nacht ter beschikking bij het Regionaal Crisisnetwerk (1 voor een man, 1 voor een vrouw, 1 voor een kind, 1 voor een jongere en een reservebed in een ziekenhuis). Maar ook die opvang is gekoppeld aan begeleiding, die heel wat daklozen willen ontvluchten.

Vrijwilligers.

Vandaar dat men nu heeft beslist een aanbod te scheppen van pure nachtopvang, waarbij de daklozen gerust gelaten worden. Een dergelijk initiatief bestaat al langer in Gent (van het OCMW en caw Artevelde, 20 plaatsen op de verdieping boven het magazijn van de dienst Feestelijkheden in de Gasmeterlaan). Aan het experiment voor winter 2008-2009 werken mee: de stad, het OCMW, en de centra voor algemeen welzijnswerk (caw) Piramide en Stimulans. Het initiatief wordt mee gefinancierd door de Provincie, die 12.500 euro inbrengt. Het OCMW stopt er 17.500 euro in, en de stad evenveel. De caw's doen de dagelijkse coördinatie en stellen daarvoor samen twee personeelsleden ter beschikking.

Voor het overige wordt het een project dat vooral op vrijwilligers draait. Daartoe is een oproep gedaan. De goede zielen gaan in shiften werken; een avondploeg van 21 tot 23 uur, een nachtploeg die inslaapt en een ochtendploeg van 6 tot 9 uur. Wie zich geroepen voelt, kan op donderdag 4 december naar het Buurtcentrum Achturenhuis voor twee informatiemomenten: om 17 en om 19 uur.

Kaarten

Het nachtasiel komt in de Pieter De Conincklaan 6, een burgerswoning naast het vroegere migrantencentrum, niet ver van het hoofdkwartier van de Unie der Zorgelozen en het Poortgebouw Vetex. De nachtopvang zal uitsluitend een 'hotelfunctie' hebben: een aanbod van bed, bad en brood, los van enige hulpverlening. Er worden geen vragen gesteld aan de dakloze; slapen is het belangrijkste. Vooraleer ze in bed worden gestopt kunnen de klanten een kop soep met een boterham krijgen. 's Morgens worden zij niet terug de straat opgestuurd zonder ontbijt. Om 9 uur moeten zij evenwel plaats ruimen voor de schoonmaakploeg.

Er komen in totaal 10 à 15 bedden. Het is duidelijk dat dit niet alle noden kan lenigen. Daarom wordt er gewerkt met groene en rode kaarten in een systeem dat de daklozen in Gent als het meest objectieve ervaren. Elke dakloze mag er per 14 dagen slechts 5 dagen overnachten. Reserveren is onmogelijk, ook al omdat er overdag niemand aanwezig zal zijn in het burgershuis. 

Prachtig en proficiat aan de vrijwilligers, maar is dat alles wel voldoende? Het asiel gaat volgende maand van start en zal open blijven tot 1 maart 2009. Nu de winter al redelijk vroeg is toegeslagen, is er wel een tijdelijke nood die niet wordt gelenigd. Bovendien is het de vraag waarom het initiatief beperkt blijft tot de wintermaanden. In Gent heeft men intussen al beslist de nachtopvang het hele jaar door open te houden.

00:25 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

19-11-08

Oude brandweerkazerne van Kortrijk van verdere aftakeling gered

Foto Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoedoude brandweerkazerne Kortrijk

Het stadsbestuur van Kortrijk heeft beslist de voormalige brandweerkazerne in de Rijkswachtstraat van verdere aftakeling te redden. Er komt een restauratiestudie die 36.300 euro zal kosten. Aangezien het gaat om een beschermd gebouw draagt het Vlaamse Gewest daarvan 60%. De Stad en de Provincie bekostigen elk 20% (7.260 euro) van het ereloon. Er worden drie architectenbureaus aangeschreven voor een offerte. Nu nog een passende bestemming vinden voor het 'beeldbepalende complex' ...

Pakketboot

De oude pompierskazerne in de Rijkswachtstraat is om verschillende redenen een merkwaardig gebouw. Het complex is een van de realisaties van de eerste ACW-burgemeester van Kortrijk, Arthur Mayeur (een beetje achtergrond hier). De kleine man met de grote politieke loopbaan in Kortrijk legde de eerste steen in 1940, waarna de kazerne werd afgewerkt in 1941 onder de nazi-bezetting. Arthur Mayeur bleef onder die bezetting een paar jaar op post, tot hij door de Duitsers werd afgezet om plaats te maken voor een oorlogsburgemeester die dichter bij hun ideologie stond. Op de gedenkplaat aan een van de uitsprongen van de grillige gevel staat ook schepen van Openbare Werken Gaston Bossuyt vermeld, eveneens een ACW-er. 

Het complex is een van de zeldzame -zeldzaam geworden! - voorbeelden van modernistische bouwstijl in Kortrijk. De architecten waren drie bekende vertegenwoordigers van de interbellum-architectuur in West-Vlaanderen: W. Dutoit, P.A. Pauwels en Werner Van Spranghe. Van architect Dutoit is in Kortrijk bijvoorbeeld ook het huis met de pittoreske trapgevel, Fabriekskaai 5, waar nu een charmante bed- en breakfast is gevestigd. P.A. Pauwels is niemand minder dan de bouwmeester die de heropbouw van het verwoeste historische stadscentrum van Ieper (Lakenhalle, Stadhuis, Nieuwerck enzovoort) voor zijn rekening heeft genomen na de Eerste Wereldoorlog. En Overleienaar Werner Van Spranghe is een van de Kortrijkse iconen van de modernere variant van artdeco. Door de voorliefde voor platte daken, speels aaneengebouwde blokvormige volumes met brede vensters, buisprofielen en gestroomlijnde vormen wordt die trant soms ook de 'pakketbootstijl' genoemd.

De kazerne is in 2003 bij ministerieel besluit beschermd als monument.

De aannemer van het brandweerarsenaal was Amedée Cottyn. De bouwbaas uit de Moorseelsestraat maakte lange tijd furore als entrepreneur van overheidsgebouwen. Zo realiseerde hij in zijn eigen straat de Fatima-kerk op de Haantjeshoek (1952). Hij herbouwde ook het Kortrijkse justitiepaleis (1952-1958), maar werd in datzelfde gerechtsgebouw kort daarop geboeid binnengevoerd na een uit de hand gelopen bankroet. Zijn faillissement verhinderde dat hij in 1959 het gemeentehuis van Zedelgem kon voltooien. De leiding van de bouwwerken was toevertrouwd aan de legendarische stadsingenieur Jozef Demeyer.

Interlock

Opvallend aan het arsenaal is de stoere, bakstenen toren. Geen brandweerkazerne zonder toren vroeger. In die toren hing men de brandslangen te drogen; tegenwoordig droogt men ze met perslucht. Aan die toren is over zijn hele hoogte een glazen afronde trappenkoker geplakt, die bovenaan uitmondt in een dakveranda, met een 360 graden uitzicht over de hele stad. Als uitkijkpost kon dat tellen. Zodra verdachte rookpluimen of uitslaande vlammen werden opgemerkt, kon men van daaruit de pompierssirenes op gang brengen, waardoor de brandweerlui wisten dat ze zich naar de kazerne moesten spoeden.

Het is in die kazerne dat het stadsbestuur in het begin van de oorlog, de bevoegdheden opnemend van de afgedankte gemeenteraad, een permanente brandweerwacht oprichtte, met vrijwilligers. Pas in 1963 benoemde de stad een beroepsbrandweer, met vestiging in datzelfde arsenaal. 'Arsenaal' en kazerne klinken militair en aanvankelijk was dat te recht: tot 1956 was de Kortrijkse brandweer een gewapend korps.

In het gebouw moest in de jaren 50 een hele generatie schoolkinderen jaarlijks op medisch onderzoek. Ik zie ons nog staan aanschuiven in ons 'interlocken' ondergoed, tot de stadsdokter en zijn strenge verpleegsters ons wilden monsteren. Het spannendste was de machine met X-stralen, om te zien of we geen plekken hadden op onze longen.

Uit die tijd zijn daar nog altijd ter beschikking: ... de openbare douches van stad Kortrijk. Ik vraag mij af hoeveel en door wie daar nog wordt van gebruik gemaakt. De 'stortbaden' zijn toegankelijk, na aanmelding bij de conciërge, op donderdagavond, zaterdag- en zondagmorgen.

Bergsport

In 1982 werd het gemengde brandweerkorps van Kortrijk gesplitst. De beroepsafdeling verhuisde naar een nieuwbouw - toch ook nog met toren - in de Doorniksestenweg (aan de brug van de E17). De vrijwilligersafdeling van Kortrijk-stad (zie website) is in de Rijkswachtstraat gebleven. In het complex, uitgerust met grote stalplaatsen die uitgeven in de Sint-Antoniusstraat, werd ook een soort stedelijke garage ingericht voor het rollend materieel van de stadsdiensten. De toren is ter beschikking gesteld van de West-Vlaamse Bergsportvereniging, die de constructie gebruikt als klimtoren (zie website).

Al met al wordt dat stuk stadspatrimonium toch ondergewaardeerd en worden de gebruiksmogelijkheden niet ten volle benut. Meer nog, het stadsbestuur is van plan al haar uitvoerende diensten en werkplaatsen te centraliseren in de gewezen textielfabriek Callens in de Moorseelsestraat. Hoe dan ook moet naar een nieuwe bestemming worden gezocht voor een groot deel van het complex. De optie jeugdcentrum met middelgrote fuifzaal is eventjes overwogen maar maakt waarschijnlijk geen kans. Verkoop behoort ook tot de mogelijkheden. In elk geval is een passende herbestemming noodzakelijk voor een duurzame toekomst voor het beschermde monumentale gebouw.

Rodenbach

Intussen is de brandweerkazerne stilaan aan het aftakelen. De stadsdienst Facility (onder politieke leiding van schepen Hilde Demedts, CD&V) maakte een inventaris van de problemen. Het meest acuut is de herstelling van de originele stalen ramen. Precies die raampartijen geven het gebouw zijn opvallende modernistische architectuur. Zowel het hele glazen traphuis van de toren als de horizontale ramen in de facade van de platte gedeelten van het gebouw zijn erg verweerd door roestvorming. Het is zo erg dat het glas los aan het komen is. Voorts behoeft ook de platte bedaking grondiog nazicht en is de vervanging van het schrijnwerk in de toren nodig. Ten slotte vreest men betonrot in de betonnen balken die zichtbaar in de gevel zitten (de imitatie-arduinlintelen).

Een grondige restauratie zal zowat 300.000 euro zonder BTW kosten, aldus de stadsdienst Facility. Het stadsbestuur heeft beslist daarvoor een studieopdracht uit te schrijven. Het studiebureau moet niet alleen nagaan wat de huidige staat van het gebouw aan herstelling vergt, maar moet ook op zoek gaan naar de historische bronnen om de voorgestelde ingrepen historisch en bouwkundig te verantwoorden.

De kosten van die studieopdracht worden geraamd op 36.300 euro (21% BTW incluis). Omdat het gaat om een beschermd gebouw, komt de restauratie in aanmerking voor gulle Vlaamse en provinciale subsidies. Het Vlaamse Gewest zou 60% van de kosten dragen, de provincie West-Vlaanderen en stad Kortrijk elk 20%. Voor de stad komt dat op 7.260 euro voor de studieopdracht.

Om het geschikte studiebureau te vinden kiest de stad voor de procedure van 'onderhandeling zonder voorafgaande bekendmaking'. Er worden bij 3 architectenbureaus een gestoffeerde offerte gevraagd: architect Christian De Laey, Graaf de Smet de Nayerlaan 51, Kortrijk, het architectenkantoor Lambert-Vancoppenolle, Watertorenstraat 20, Roeselare, en architect Xavier Beyens, Roggelaan 64, Kortrijk. Die bureaus worden niet zomaar gekozen. Met de architecten De Laey (o.m. het Streekbezoekerscentrum en het Museum 1302 in de Groeningsabdij) en Beyens (o.m. de verbouwing van Hoeve Te Coucx tot bezoekerscentrum van het stadsgroen Marionetten, zie hier) heeft de stad goede ervaringen in restauratiedossiers. B. Lambert en G. Vancoppenolle tekenden voor de restauratie van de gehele Rodenbach-site in Roeselare (zie hier). 

brandweerkazerne1

21:10 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |