19-04-09

Marke wil geen KMO-zone op de Pauvre Leute

Pauvre Leute1

De bevolking van de Kortrijkse deelgemeente Marke moet niets weten van het volbouwen van de open gronden tussen de wijk Pauvre Leute en de Torkonjestraat. Het stadsbestuur en de intercommunale Leiedal willen daar een bedrijvenzone, opgeleukt met enkele woningbouwkavels en een streepje buffergroen. En eindelijk wordt de onveilige verkeerssituatie aan De Prinse aangepakt. Het ooit zo landelijke Marke beschouwt die kleine vier hectare evenwel als een laatste restant van zijn open ruimte en wil die groene helling zoveel mogelijk ongerept laten. Dat bleek op een druk bijgewoonde 'open dorpsraad' op 17 april jl. in het Ontmoetingscentrum van Marke (OC). Een werkgroep, gesteund door de Culturele Werkgroep van Marke, pakte uit met een doordacht alternatief plan.

Inpalmen

"De werkgroep heeft het project Torkonjestraat positief benaderd" zei  voorzitter Joël Vandenbogaerde van de Culturele Werkgroep op de open dorpsraad. Hij herinnerde aan de eerste informatievergadering (18 februari 2009) waarop de bevolking van Marke kennis maakte met de plannen van het stadsbestuur en de intercommunale Leiedal (zie mijn eerder stuk). Toen al bleek direct dat de Markenaren het project argwanend bekeken. Een werkgroep werd opgericht om de plannen nader te bestuderen. Het stadsbestuur beloofde overleg.

Vandenbogaerde gaf vervolgens een overzicht van de plannen voor de ontwikkeling van Marke in de nabije toekomst. Op en over de grenzen van de deelgemeente is het stadsrandbos op de Preshoek en het stadsgroen Marionetten aan het groeien. Maar in Marke zelf krijgt bijna elk resterend stukje open ruimte een andere bestemming. De KMO-zone Ter Doenaert wordt uitgebreid. Van de bucolische Markebekevallei zal wellicht nog slechts een groene corridor overschieten na de aangekondigde verkaveling achter de Marktstraat, tussen de Kloosterstraat en de Markebeke. Er komen sociale huurwoningen met serviceflats. Gelukkig is de Leievallei deels groen ingekleurd - na succesvol verzet van enkele natuurliefhebbers tegen plannen om er bedrijfsterreinen van te maken enkele jaren geleden.

Maar aan de Corneliusweg komt een verkaveling van zowat een hectare, met behoud van de hoeve Holvoet met wat grond. De verblijfshoeve van de kinderboederij, eigendom van de stad, staat te koop; na sloping komt daar een woonproject. De kinderboerderij zal elders in Marke verblijfsaccomodatie inrichten. Aan de Balieweg komt een sociaal woningbouwproject. Enzovoort. En nu wil men ook nog eens in de omgeving van het geplande Preshoekbos de open ruimte aan de Torkonjestraat inpalmen.

De plannen

Gebiedswerker Hannelore Vanhoenacker resumeerde nog even de plannen die in februari op de Markenaren waren losgelaten. Er komt eindelijk een oplossing voor het aartsgevaarlijke kruispunt aan De Prinse. Een ei-rotonde ('ovonde') moet er het verkeer dat van alle kanten de Torkonjestraat opwil, op een deftige manier opvangen. De gewestweg zelf krijgt een beplante middenberm en aan weerszijden vrijliggende fietspaden.

In de meersen op de helling tussen de Kardinaalstraat en het OC van Marke komt een flatgebouwtje en een kleine verkaveling, kwestie van de achterkanten van de bestaande bebouwing 'af te werken'. De Kardinaalstraat zelf wordt gedeeltelijk verlegd en tussen de bestaande woningen worden kavels vrijgemaakt voor extra woningbouw.

De belangrijkste ingreep is de aanleg van een KMO-zone aan de Torkonjestraat - aan de overkant ligt de KMO-zone beheerst door bouwmaterieelverkoper Duma (zie mijn eerder stuk). Er komt plaats voor elf bedrijfsgebouwen van maximaal tien meter hoog en een groter bedrijvencentrum op de top van de heuvel (tegenaan de E17 onzichtbaar voor wie op de autostrade rijdt). Het terrein wordt ontsloten met een 'ventweg' die uitkomt op de ovonde. Het gevaarlijke kruispunt van de Keizersstraat met de Torkonjestraat wordt afgeloten.

Tussen de woningen van de wijk Pauvre Leute en het bedrijventerrein komt een groenscherm, dat wordt doorgetrokken als een 'groene corridor' met fiets- en wandelpad tot aan het OC. De gebiedswerkster benadrukte dat die plannen de uitvoering zijn van wat eerder werd vastgelegd in het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Kortrijk (GRUP).

Horizon

Buurtbewoner en actief lid van de werkgroep Guy Vervaeke, die herhaaldelijk onderbroken werd door instemmend applaus, begon zijn uiteenzetting van het alternatieve plan van de werkgroep met de vraag of "alles wat leeg is ook opgevuld moet worden". In Marke betreurt men dat "het dorp geen horizon meer heeft", ingeloten zoals het is door grote verkeersinfrastructuur zoals spoorweg, E17 en ringweg. Toch heeft de werkgroep de plannen van het stadsbestuur en Leiedal met een positieve ingesteldheid benaderd.

De werkgroep vindt de bedachte oplossing voor het gevaarlijke kruispunt van De Prinse, de ovonde, goed, en heeft ook geen probleem met de ventweg en het afsluiten van de Keizerstraat. Wel heeft de werkgroep een fundamenteel bezwaar tegen het gedeeltelijk verkavelen van de meersen tussen de Kardinaalstraat en het OC. De Markenaren verzetten zich het felst tegen het aangekondigde flatgebouw, maar ook het rijtje van 13 nieuwe woningen achten zij onaanvaardbaar. De omgeving van het OC moet zijn 'weidse' karakter behouden. Misschien moeten de weiden wel wat meer ingericht worden om er allerlei activiteiten onder de blote hemel mogelijk te maken. Nieuwe woningen zijn wel welkom in de Kardinaalstraat en de Keizerstraat.

Even fel is de werkgroep gekant tegen de KMO-zone aan de Torkonjestraat. Is daar wel nood aan, aangezien elders, bijvoorbeeld aan de Ring in Kuurne, bedrijfspanden leegstaan? Is de komst van bedrijven in de onmiddellijke omgeving van het Preshoekbos niet vragen naar problemen? Past die industriële ontwikkeling wel in een dicht bevolkt woongebied?

De werkgroep stelt voor om in plaats van een KMO-zone een deel van de bijna vier hectare aan de Torkonjestraat te bestemmen voor al dan niet sociale woningbouw. Het deel aan de Keizerstraat, dat aansluit op het toekomstige Preshoekbos, zouden zij open en groen willen laten. Dat groene stuk zou de ontbrekende schakel kunnen vormen tussen de meersen rond het OC en dat stadsrandbos, en zou ook de afstand verkleinen tussen het stadsrandbos en het aan de overkant van de E17 gelegen stadsgroen Marionetten (ook genoemd 'groen lint zuid').

Een heel interessante suggestie van Guy Vervaeke is om zeker de bestaande 'houtsingel' te behouden, een berm die de Torkonjestraatzone doorkruist en de berm is van wat ooit een decauvillespoorlijntje is geweest, waarmee klei uit de groeve werd weggevoerd. Die houtwal vraagt als het ware om te worden ingericht als wandelroute.

Pauvre Leute4

Gerust laten

Het alternatieve plan van de werkgroep kon de instemming wegdragen van de meeste deelnemers aan de open dorpsraad. Toch kreeg een Markse vrouw een stevig applaus als zij vroeg om de open ruimte aan de Torkonjestraat helemaal onaangeroerd te laten en er ook geen woningen te bouwen. Een andere Markenaar noemde het gebied: "ideaal om te worden gerust gelaten". Ook hij werd toegejuicht. Een dame zag een beperkte verkaveling voor woningen als meest vergaande compromis; maar ook zij had er liever niets.

De vergadering bracht nieuwe argumenten aan tegen de KMO-zone. Het gebied is hoe dan ook te klein om er een serieus bedrijventerrein zonder kwalijke invloed op nabijgelegen woon- en groenbestemmingen uit te bouwen. Het is waar dat het gebied door het GRUP wordt bestemd tot bedrijvenzone; maar bij de opmaak van het GRUP in 2006 is er nauwelijks echte inspraak geweest. Gebiedswerker Hannelore Vanhoenacker wees er evenwel op dat er toen ook een openbaar onderzoek is geweest; niet minder dan 33 opmerkingen werden gemaakt over de opties voor dit gebied.

Een bewoonster van de wijk Rodenburg aan de overkant van de Torkonjestraat bekloeg zich over lawaaioverlast van het beperkte bedrijventerrein (Duma en zes andere) aan haar kant van de gewestweg. Een groenscherm is geen garantie tegen overlast en de voorgestelde KMO-zone is beduidend groter dan aan de overkant.

Een opvallende aanwezige op de open dorpsraad was Filip De Rynck, die zich als hogeschoolprofessor heeft toegespitst op burgerparticipatie (onlangs verschenen: F. De Rynck & K. Dezeure, Burgerparticipatie in Vlaamse Steden. Naar een innoverend participatiebeleid, Uitgeverij Vanden Broele, Brugge 2009). Vanuit zijn wetenschappelijke achtergrond gaf hij de Markenaren de raad hun alternatieve voorstellen vooral goed te onderbouwen. De werkgroep had immers uit het bestuursakkoord van de CD&V-OpenVLD-coalitie in Kortrijk (2006) een passage gehaald waarin aandacht werd beloofd voor leefomgeving, groen en natuur. "Dat is geen ernstig argument," zei de professor: "want in dat bestuursakkoord wordt met evenveel stelligheid beloofd meer ruimte te scheppen voor ondernemingen op het grondgebied van groot-Kortrijk".

Overigens moet de werkgroep mijns inziens ook nog een verdediging zien te vinden tegen het verwijt dat het verzet van Marke een 'nimby'-fenomeen is (not in my backyard - niet aan mijn achterdeur). Het is niet alleen voor de Markse dorpsgemeenschap van belang dat de velden en weiden aan de Torkonjestraat groen blijven; ook voor de leefbaarheid van heel Kortrijk en de streek mag niet alles volgebouwd worden. In die zin is de functie van het gebied als onmisbare schakel tussen het Preshoekbos en het stadsgroen Marionetten een ernstig argument. Beide groen- en natuurgebieden verliezen aan waarde als ze te ver uit elkaar liggen.

Mandaat voor overleg

De werkgroep vroeg op het einde van de open dorpsraad 'een mandaat' om in overleg te gaan met stadsbestuur en Leiedal. De vergadering ging daarmee akkoord. OpenVLD-schepen Wout Maddens, bevoegd voor ruimtelijke ordening en aanwezig, liet verstaan daartoe bereid te zijn. De werkgroep kan naar dat overleg trekken met haar alternatief plan, aangevuld met de opmerkingen van de open dorpsraad.

Vermeldenswaard is nog een voorval waarmee de open dorpsraad werd afgesloten. Als een Somalische kaper nam een andere schepen, Markenaar Jean de Bethune, bevoegd voor gebiedswerking, het spreekgestoelte in. Nochtans was door de organisatoren, waaronder twee personeelsleden van de schepen, de aanwezige politici op het hart gedrukt de burgers aan het woord te laten en zich zelf niet te mengen in het debat. En politici waren er bij de vleet waaronder de helft van de progressieve fractie uit de gemeenteraad (sp.a: Philippe De Coene, Petra Demeyere en ikzelf, en Bart Caron die nu opkomt voor Groen!), Leiedalvoorzitter Filip Santy (CD&V), OpenVLDschepen Wout Maddens, e.a. Voor hen was het een leerzame luisteravond; zij weten nu hoe Marke zijn toekomst ziet.

Pauvre Leute3

 

 

 

18:09 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

08-04-09

Leiedal en Kortrijks stadsbestuur gaan gevecht aan met de particuliere windmolens

windmolen privaat 1

Stad Kortrijk en buurgemeenten zouden steeds meer aanvragen krijgen om kleine windmolens te mogen plaatsen op private woningen, in tuinen en op bedrijfspanden. In tegenstelling met het installeren van zonnepanelen wordt de plaatsing van windturbines beschouwd als een bouwwerk waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is. De gemeenten moeten zelf beslissen of een windturbine op een bepaalde plaats overeenkomt met een goede plaatselijke aanleg. De meeste gemeenten weten niet goed wat zij met dergelijke aanvragen moeten aanvangen. Zij hopen op een algemene Vlaamse regeling, hoewel de Vlaamse overheid daarover precies de gemeenten de volle verantwoordelijkheid wil laten.

In Kortrijk en omliggende heeft de intercommunale Leiedal het initiatief genomen een gezamenlijk streekstandpunt over kleine windturbines uit te werken. Het standpunt komt erop neer dat men de plaatsing van kleine windmolens in woongebieden en landelijke zones radicaal wil weigeren. Dat standpunt is hoogst discutabel. Het stelt een windmonopolie in voor de grote windenergieproducenten. Het belet dat er in de verschillende gemeenten van Zuid-West-Vlaanderen wordt geëxperimenteerd door het beleid. Het is strijdig met de veel gematigder opvattingen die bijvoorbeeld door de provincie Oost-Vlaanderen en door minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen worden ingenomen. Die gematigde voorstanders van dergelijke vorm van groene stroomopwekking zeggen dat men bij elke aanvraag simpelweg moet kijken of de voorgestelde machine - er zijn zeer uiteenlopende vormen van windturbines! - niet te veel stoort in de omgeving. Een groot voorstander van particuliere windturbines is ook Vlaams volksvertegenwoordiger Carl Decaluwe, CD&V (trouwens bestuurder van Leiedal). Toch treedt het Kortrijkse stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, het gezamenlijke standpunt van Leiedal bij. Ruzie in de meerderheid?

In elk geval is het toetreden tot een dergelijk verregaand streekstandpunt een bevoegdheid van de hele gemeenteraad en niet van de burgemeester en de schepenen alleen.

windmolens2

Vreselijke rampspoed

Kortrijks nieuwe trots zijn de vier reusachtige windturbines - waarvan een op grondgebied Harelbeke - op het bedrijvenpark Evolis (Oudenaardsesteenweg, ter hoogte van Cowboy Henk). Bouwheer Electrawinds, Oostende, zoekt trouwens nog altijd kleine en grote investeerders met zijn coöperatieve vennootschap Groenkracht (zie mijn eerder stuk). Maar in tegenstelling met dat enthousiasme voor die grote windmolens, staat het stadsbestuur van Kortrijk heel erg argwanend tegenover kleinere machines voor de productie van stroom met wind.

Vreselijke rampspoed wordt verwacht van "een wildgroei van dergelijke inplantingen". Om te allen prijze te kunnen uitpakken met een probleem, beweert men dat het stadsbestuur "steeds frequenter geconfronteerd" wordt - bemerk het onheilspellende taalgebruik - "met aanvragen tot het plaatsen van kleine windturbines op privé-woningen en/of bedrijven". De waarheid is dat er nauwelijks dergelijke aanvragen zijn. Wel staan op allerhande beurzen exposanten met zeer uiteenlopende toestellen om windenergie om te zetten in elektriciteit: kleine windmolens, windrotors, windvanen, toestellen met wieken, schroeven, asturbines enzovoort. Maar aangezien de overheid kleinschalige windenergie nog niet zwaar subsidieert zoals ze dat doet voor zonne-energie, is de interesse van kopers heel mager.

Van die vermeende wildgroei wordt helse hinder verwacht. De opsomming in een nota van het stadsbestuur is op het eerste gezicht indrukwekkend: visuele vervuiling, slagschaduw, geluid, veiligheid... Andere voorzichtigaards beklemtonen dat "mogelijke schade aan de omgeving wetenschappelijk nog niet is uitgesloten" (parlementaire vraag van Johan Sauwens, CD&V). Tja, met dergelijke irrationele angst moet men heel het moderne leven stilleggen.

Als men het juiste toestel op de geschikte plaats zet, blijft er van al die hinder niet veel over. En wat 'visuele hinder' betreft: dat is veelal een kwestie van persoonlijke smaak: wat is visueel hinderend en wat is opvallend mooi? Fonteinen bijvoorbeeld, zeker de moderne, zijn evenzeer constant bewegende elementen in de stad: tilt iemand zwaar aan de mogelijke hinder van dat nooit ophoudend gespetter? En zijn zonnepanelen, die stilaan een meerderheid van daken overdekken, niet visueel hinderend?

Goede plaatselijke aanleg

De grootste reden voor de overdreven omzichtigheid waarmee gemeentebesturen zoals het Kortrijkse stadsbestuur particuliere windturbines tegemoet treden, is: "het ontbreken van een duidelijk wettelijk kader". Dat is pure platbroekerij! Het is helemaal niet zeker dat er ooit een "duidelijk wettelijk kader" komt. Minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen zegt steeds dat de regeling van kleinschalige initiatieven van windenergie geen taak is voor het Vlaamse Gewest.

Voor de grote windmolens, zoals die van Electrawinds, is er inderdaad een wettelijke regeling: artikel 127 van het decreet Ruimtelijke Ordening legt de procedure vast die geldt voor toestellen van windenergie die openbare energiebronnen zijn die leveren aan het openbare elektriciteitsnet.

Die regeling geldt niet voor kleine windturbines die stroom leveren aan de nabijgelegen woning, boerderij of fabriek. Voor dergelijke, beperkte installaties, geldt een normale stedenbouwkundige aanvraag, waarover het stads- of gemeentebestuur zelf beslist, al dan niet na advies van de gewestelijk stedenbouwkundige ambtenaar ('Brugge'). Een dergelijke aanvraag wordt getoetst aan de geldende verordenende plannen van aanleg of ruimtelijke uitvoeringsplannen en aan de goede plaatselijke aanleg. In bepaalde steden en gemeenten geldt een bijzondere bouwverordening voor bijvoorbeeld masten; in Kortrijk is dat niet het geval.

Totaal verbod

Het Vlaamse Gewest lijkt niet van plan de gemeentelijke autonomie met betrekking tot particuliere windmolens aan banden te leggen met een algemene regeling. Hoogstens kan er een omzendbrief komen die de steden en gemeenten op hun verantwoordelijkheid wijst. Toch heeft het Kortrijkse stadsbestuur op aangeven van Leiedal beslist toe te treden tot een zeer weigerachtig streekstandpunt dat zou gelden "tot een Vlaamse of provinciale standpuntbepaling ten aanzien van het vergunningsbeleid".

Dat gezamenlijke streekstandpunt is simpelweg een totaal verbod van kleine windturbines in woongebieden en landelijke gebieden. Alleen op bedrijventerreinen en 'hoogdynamische locaties' (zoals Buda Kunstencentrum?) zijn ze 'toelaatbaar'. En zelfs als er ooit een algemene Vlaamse of provinciale regeling voor kleine windturbines komt, dan nog wil Leiedal die regeling aanvullen met een regionale visie - die ongetwijfeld veel beperkender zal zijn.

Dat streekstandpunt van Leiedal en het Kortrijkse stadsbestuur is zeer betwistbaar. Waarom moeten alle gemeenten in het Kortrijkse hetzelfde beleid ontwikkelen ten aanzien van kleinere windmolens? Precies in deze zeer snel evoluerende sector zou het een verrijking zijn te kunnen leren van verschillende beleidservaringen.

Een radicaal verbod van windturbines in woongebieden is hoogst onverstandig. Nu al bestaan systemen die perfect zonder hinder kunnen geplaatst worden in woonwijken. Minister Van Mechelen zelf geeft het voorbeeld van asturbines die ideaal geïntegreerd kunnen worden in grotere wooncomplexen. Hij vindt het niet wenselijk om alle aanvragen voor particuliere windmolens de facto af te houden: "want een particuliere windmolen is vaak perfect aanvaardbaar". Wel waarschuwt de minister de gemeenten ervoor niet alles toe te laten, om toestanden te vermijden zoals het oerwoud van TV-antennes op de Vlaamse daken in de tijd dat er nog geen kabel was.

Aanmoedigen zoals in Oost-Vlaanderen

Als er dan toch een Vlaamse regeling moet komen, wijst minister Dirk Van Mechelen op het initiatief van de Provincie Oost-Vlaanderen, die een regeling heeft ingevoerd voor de zogenaamde microturbines. Oost-Vlaanderen pakt heel anders uit dan de stugge houding van Leiedal. Het uitgangspunt is de plaatsing van particuliere windturbines ... aan te moedigen! Terzelfdertijd wordt gesteld dat de plaatsing niet of minder is gewenst op locaties waar landschappelijke motieven spelen of waar hinder kan ontstaan voor de omwonenden of de natuur.

Ook het Oost-Vlaamse kader voor de gemeentebesturen gaat uit van drie soorten omgevingen: woonkernen, het buitengebied en bedrijventerreinen en andere hoogdynamische locaties. In geen enkel van die soorten gebieden wordt een algemeen verbod van kleinere windturbines aangeprezen. In woonomgevingen bijvoorbeeld worden turbines van het schroeftype (met wieken dus) afgeraden, maar asturbines kunnen er wel degelijk en zouden moeten worden aangemoedigd bij grote woonprojecten. In de open ruimte dan weer schuift de provincie de molens met wieken naar voren die geïntegreerd kunnen worden in de landelijke bebouwing.

Ik hoop dat de provincie West-Vlaanderen het Oost-Vlaamse pioniersvoorbeeld volgt, zodat het onzinnige streekstandpunt van Leiedal kan verlaten worden.

Petite histoire

Voor de petite histoire vermeld ik nog graag dat Vlaams volksvertegenwoordiger en gemeenteraadslid Carl Decaluwe, CD&V, in afwijking van zijn lokale partijgenoten een groot voorstander is van particuliezre windmolens. Dat blijkt uit een vraag om uitleg die hij stelde in het Vlaams Parlement (commissie Leefmilieu, 22 november 2007). Hij had een aantal beurzen bezocht en hij betoogde dat Vlaanderen bij de ontwikkeling van particuliere windenergie achterstand opliep ten opzichte van Ierland en Nederland: nochtans leek het hem "toch wel het geschikte moment om die nichemarkt kansen te geven". Heeft Carl Decaluwe het onderspit moeten delven in de raad van bestuur van Leiedal, waarin hij zetelt?

windmolen privaat 22

21:42 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

05-04-09

Ontwikkeling Sint-Amandscollege en omgeving op losse schroeven

SACRUP1

Blijkbaar kan het Sint-Amandscollege zich met nagenoeg geen enkele planoptie akkoord verklaren. Daarom wordt de procedure van het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) nr. 2 Sint-Amand opgeschort. Dat staat te lezen in een nota voor het stadsbestuur die 'un vent favorable' op onze redactietafel deed belanden. Een voorbeeld van hoe goede intenties, uitgewerkt door de administratie, in de vernieling worden gereden door een overhaaste en klungelige aanpak door de politieke beleidsmakers.

In een vorig stuk berichtte ik over het RUP nr. 2 Sint-Amand, dat bijna klaar was: het moest een woontoren mogelijk maken op de gronden van het college, dat met de opbrengst moderniseringen wou financieren. Er is een serieuze kink in de kabel gekomen. De raad van bestuur van de school kant zich tegen bijna alle opties van het RUP, behalve tegen de afbraak van de bestaande Collegetoren (met grotendeels leegstaande kamertjes voor internen) en de bouw van een flatgebouw. Precies om een woonbestemming te kunnen ontwikkelen in een gebied dat volgens het geldende gewestplan een zone voor gemeenschapsvoorzieningen is, moet een RUP worden uitgewerkt.

Het stadsbestuur maakte van de gelegenheid gebruik om in de RUP een reeks opties op te nemen, zoals de aanleg van een openbaar fietspad dwars door het uitgestrekte collegedomein en de bevriezing van het grootste deel van de onbebouwde gronden op dat domein. Daartegen komt nu openlijk verzet van het collegebestuur.

Blauwe zone

Vooreerst wil het Sint-Amandscollege nagenoeg de vrijheid om nieuwe schoolgebouwen op te trekken op zijn domein. Het bestemmingsplan van het RUP beperkt die vrijheid drastisch. De terreinen van het college worden opgedeeld in een blauwe en groene zone. In de blauwe zone mag bijgebouwd worden, maar die zone is beperkt tot de huidige schoolgebouwen - waar nog wel bouwmogelijkheden aanwezig zijn. De groene zone moet groen en recreatief blijven - thans zijn het vooral sportvelden.

Het Sint-Amandscollege is met die opdeling niet gediend. Ze willen dat heel het domein blauw wordt ingekleurd. In de komende jaren komt er immers een fusie met de Pleinscholen (vroeger 't Fort, Bijstand, Sint-Jozef en de Paulinen) en een concentratie van al die campussen bij Sint-Amand. Om die campus te kunnen bouwen wil het college ook haar onbebouwde gronden kunnen aanspreken.

Het stadsbestuur - daarin volmondig gesteund door de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (gecoro) - wil liever dat de samengevoegde scholengemeenschap in dat geval de gebouwen en gronden van de ernaast gelegen Sint-Maartenskliniek gebruikt. De kliniek verdwijnt immers in de komende jaren. Aangezien dat de kliniekzone op het gewestplan al een zone voor gemeenschapsvoorzieningen is, zijn er geen planningsvereisten om daar een school in te vestigen. Voorts is er de eis van het agentschap Onroerend Erfgoed, dat wil dat het college zijn leegstaande historische en beschermde gebouwen opnieuw in gebruik neemt.

Fietspad

Even fel is het Sint-Amandscollege gekant tegen de aanleg van een openbaar fietspad op zijn gronden. Directie en schoolbestuur zijn niet overtuigd van de noodzaak van een extra fietsverbinding tussen de Diksmuidekaai en de Burgemeester Vercruysselaan (Brugsepoort). Die fietsroute maakt het bijvoorbeeld heel moeilijk om hun gebouwen en terreinen nog deftig af te sluiten na de schooluren.

Het stadsbestuur denkt er juist het tegendeel over. Het noemt dat fietspad 'een cruciale schakel in het fietsroutenetwerk'. Dat netwerk is trouwens vastgelegd in het algemene gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Kortrijk. Meer nog: dat fietspad is hèt doorslaggevende argument geweest voor de bouw van de Collegebrug (zie mijn eerder stuk). De gecoro gaat nog verder: voor de adviescommissie is een fietsverbinding met openbaar karakter zelfs een noodzakelijke voorwaarde om het RUP af te werken. Zonder fietspad, geen woontoren, aldus de gecoro.

Proosdijstraat

Het Sint-Amandscollege verzet zich ook tegen het voornemen van de stad om de negentiende-eeuwse arbeiderswoningen in de aangrenzende Proosdijstraat een tuin te geven op grond die nu deel uitmaakt van de collegedomein. Het zijn meestal smalle huizen op percelen die helemaal zijn volgebouwd. De achterste delen van die huisjes zijn zelfs 'zonevreemd': voor het gewestplan liggen zij in een gebied voor gemeenschapsvoorzieningen. Het RUP wil dat rechttrekken. Dat zou die leef- en woonomgeving aanzienlijk opwaarderen. Nu het Sint-Amandscollege weigert daaraan mee te werken, rest de stad slechts het dure wapen van de onteigening.

Proosdijstraat1

Verkaveling

Een ander hemelsbreed verschil in mening betreft de grond - het kleinere voetbalveld - in de hoek achter de bebouwing van het Albertpark en de Diksmuidekaai. Het stadsbestuur wil daar enkel een oplossing zoeken voor het gewezen zwembad van De Geest (waar de helft van Kortrijk heeft leren zwemmen). De stad opteert voor een woonbestemming met ontsluiting over restgronden van NV Waterwegen en Zeekanaal (Vlaams Gewest), die daar de Leie heeft verbreed. De gecoro is hier wat terughoudender. De adviesraad wil dat ook onderzocht wordt of het gewezen zwembad niet kan gebruikt worden voor recreatieve doeleinden gericht op de aansluitende groene zone.

Het Sint-Amandscollege moet daar allemaal niet van weten. Het wil noch min noch meer een verkaveling realiseren op zijn verste voetbalveld. Daartoe wil het op eigen domein een weg aanleggen op 25 meter van de perceelsgrens, die de site De Geest ontsluit maar waarrond eveneens bouwkavels kunnen gemaakt worden. Die weg zou zelfs doorgetrokken worden tot aan het domein van de Sint-Maartenskliniek. De stad verzet zich vierkant tegen die optie.

RUP opgeschort

Concluderend zegt de nota, die schepen Wout Maddens, OpenVLD, woensdag (8 april 2009) ter sprake brengt in het college van burgemeester en schepenen, dat de standpunten van het Sint-Amandscollege ingaan tegen bijna alle planopties: "Dit laat weinig tot geen onderhandelingsruimte. Blijkbaar kan het Sint-Amandscollege zich met nagenoeg geen enkele planoptie akkoord verklaren". Er wordt vastgesteld dat een consensus niet meer bereikbaar lijkt. Er komt nog een laatste poging tot overleg met het schoolbestuur. Intussen wordt de RUP-procedure tijdelijk opgeschort.

RUPSAC1

Debacle

Die opschorting is een verregaande beslissing. De consequentie is dat de geplande bouw van een modern flatgebouw van 54 appartementen, met de mogelijkheid om eventueel ook in de sokkel van de bestaande Collegetoren flats in te richten, voor onbepaalde tijd is uitgesteld. Nochtans had het Stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk (SOK) daartoe alles voorbereid. Op advies van Vlaams Bouwmeester Marcel Smets was de combinatie Van Roey, Van Roey Projects, Koramic Real Estate, Samyn & Partners, A&J Demeyere en Paul Deroose geselecteerd om dat omvangrijke project te realiseren. Voor zijn goede diensten heeft het SOK recht op een vergoeding; is die nu ook onzeker?

Wat een win-win-operatie moest worden, lijkt af te stevenen op een verlies-verlies-debacle. Is men hier van beleidswege niet al te voortvarend te werk gegaan? Had men zich niet eerst moeten verzekeren van het akkoord van de 'voornaamste eigenaar en actor' eer men onomkeerbare investeringen en verregaande engagementen aanging? Wordt de Collegebrug uiteindelijk toegevoegd aan de lijst van nutteloze bouwwerken? Moet de stad of het SOK 'torenhoge' schadeclaims tegemoet zien van de groep die is aangesteld om de woontoren te bouwen? Staat de scholenfusie op de helling? Allemaal vragen die rijzen en die wijzen op geklungel in dit dossier.

proosdijstraat31

10:38 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

03-04-09

De 'secret garden' van het nieuwe gerechtsgebouw wordt een wandelpadje

grond gerechtshof1

Bij de bouw van het nieuwe gerechtsgebouw in de Beheerstraat werd het beschikbare terrein niet helemaal benut. Aan de kant van de Blekersstraat werd een smalle strook van zowat twee meter breed open gelaten tussen de muur van het met hoge betonplaten afgeboorde domein van het gerechtsgebouw en de perceelsgrenzen van de panden in de Blekersstraat. Waar zat de architect (Stephane Beel) met zijn gedachten? Dat strookje nutteloze grond ligt bovendien vol brokstukken van een omgewaaide muur. Daartoe aangezet door de gebiedswerker op vraag van de buren, onderzocht het stadsbestuur drie mogelijkheden om iets te doen met die geheime tuin - 'secret garden'! - van het gerechtsgebouw. Het opteerde te langen leste voor de aanleg van een fiets- en wandelpad, een extra verbinding tussen de Beheerstraat en de westelijke binnenring (Burgemeester Lambrechtstraat) op Kortrijk Weide.

Volksverachting

De lange smalle strook braakgrond - daarvoor wordt de grond soms wel eens gebruikt door ... nachtbrakers - aan het nieuwe gerechtsgebouw in de Beheerstraat, kant Blekersstraat is een smet in het straatbeeld. Dat was een van de redenen waarom Filip Canfyn, thans directeur van de stadsdienst Stadsplanning en -ontwikkeling maar toen nog niet, in 2005 dat gerechtsgebouw klasseerde bij de lelijkste hoeken van Vlaanderen in een ophefmakende reeks in De Morgen. Hij omschreef in zijn artikel dat gerechtsgebouw van de gerenomeerde architect Stéphane Beel, vriend van Stefaan De Clerck, als een 'hautain paleis', 'neergepoot op de slechts mogelijke plaats', met 'een plein dat alleen agorafobie op provincialistische schaal kweekt'.

In het slot van zijn artikel speelt de smalle strook braakgrond een rolletje. Daarom geef ik een wat uitgebreid citaat: "De bouwheer, de federale Regie der Gebouwen, mag zich zo schuldig als de pest voelen. (...) wie honderdvijftig jaar na Poelaert (de schieve architect van het megalomane Brusselse Justitiepaleis, n.v.d.r.) nog altijd Vrouwe Justitia misbruikt om een machtsinstrument te produceren dat de zoekers naar gerechtigheid van hun sokken intimideert, die heeft ranzige boter op zijn hoofd. (...) Telkens wordt een nationale of internationale architectuurvedette ingeschakeld om die volksverachting vorm te geven. Dit is een misdaad tegen de menselijkheid en de schuldigen moeten in hun eigen architecturale leugen veroordeeld worden. Tot het eeuwig wieden van het vuile onkruid aan de randen van het gerechtsgebouw".

Rattenparadijs

Het Kortrijkse stadsbestuur heeft de raad van zijn directeur Stadsplanning niet opgevolgd: architectuurvedette Stéphane Beel is niet gedwongen om de verwaarloosde rommelstrook naast zijn 'justitiepaleis' op te ruimen en te wieden. Het stadsbestuur heeft een andere oplossing gezocht.

Die oplossing die de buren van de Blekersstraat bij de eerste plannen in 1996 vroegen, kan niet meer gerealiseerd worden. De buren hadden aan de achterkant van hun tuinen graag een garageweg gezien, na afbraak van de grote hangar die daar stond. Maar dat bleek niet mogelijk omdat architect Beel wel een groot openbaar plein wou aan de voorkant van zijn gebouw, maar dan wel een plein dat heel wat hoger lag dan het straatniveau. De Regie der Gebouwen, de opdrachtgever wou aan die kant van zijn domein enkel een voetpad, evenwel aan te leggen door de stad.

De loods werd gesloopt met behoud van de muur op de scheiding met de tuinen van de Blekersstraat. Dat is niet erg oordeelkundig aangepakt. Het gaat immers om een hoge muur die slechts een enkele steen breed is, zonder enige afdekking of versterking. Wat gebeuren moest, gebeurde: een deel van de muur waaide omver. De brokstukken vielen in de bewuste strook braakgrond die architect Beel om een of andere duistere reden onaangeroerd liet liggen bij zijn project.

Ten einde raad spraken de buurtbewoners de gebiedswerker aan over het rattenparadijs achteraan hun tuin. Dan nog heeft het twee jaar geduurd eer het stadsbestuur zich boog over een mogelijke oplossing. Even werd de strook grond opgenomen in de ontwikkelingsplannen voor het achterliggende gebied Kortrijk Weide. Maar daar is niet verder op in gegaan.

grond gerechtshof3

Drie mogelijkheden

De directie Stadsplanning en -ontwikkeling (S&O) heeft haar werk wel grondig gedaan. Het stadsbestuur kreeg niet minder dan drie alternatieven voorgelegd. De eerste keuzemogelijkheid is de aanleg van een fiets- en wandelpadje met openbaar karakter op de strook. De voordelen zijn dat er een nieuwe openbare verbinding komt tussen het stadscentrum en Kortrijk Weide, met mogelijkheid voor de buren in de Blekersstraat om daarop een toegang te krijgen vanuit hun achtertuin.

Er zijn ook minpunten aan het voorstel. De aanleg kost zowat 50.000 euro plus 10.000 euro voor de verlichting. De collega's van de directie Mobiliteit en infrastructuur waren er als de kippen bij om te zeggen dat er daarvoor geen geld beschikbaar was op de stadsbegroting. Een ander nadeel is de vrees van de buren voor hun veiligheid: hun panden worden gemakkelijker betreedbaar aan de achterkant. S&O doet daarbij de uitstekende suggestie om de hoge betonplaten van het domein van het gerechtsgebouw te verlagen tot op manshoogte; dat kan alleen de openheid van het domein en de sociale controle vergroten.

De tweede optie is de eenvoudigste: sluit simpelweg de strook af aan het begin en het einde; maak er een stukje stadswildernis van. Kostprijs: twee keer niets. Toch zou die wildernis wel jaarlijks enig onderhoud vergen. S&O suggereerde om in dat geval de natuurjongens en -meisjes van Natuurpunt in te schakelen. Er wordt aan getwijfeld of de Regie der Gebouwen wel akkoord zou gaan met die oplossing.

Een laatste mogelijkheid is de grond op te delen en af te staan aan de buren. Ook dat zou aan de stad niets kosten en dat zou de stad bovendien ontslaan van alle onderhoudslast. Maar die optie is niet zo gemakkelijk te realiseren. Alle buren moeten akkoord gaan en investeren in extra afsluitingen. De meerwaarde voor de buren is anderzijds niet zo groot gezien de beperkte diepte en de slordige staat van de strook.

Felix

Op 25 maart heeft het stadsbestuur de knoop doorgehakt. Optie 1 wordt gekozen: de aanleg van een openbaar fiets- en wandelpad. Op de eerstkomende begrotingswijziging worden de nodige kredieten ingeschreven.

De straatnaamcommissie kan alvast op zoek gaan naar een gepaste naam voor het nieuwe pad. Een suggestie: het Schepen Felix Decabooterpad. De vorig jaar overleden ACW-mandataris heeft in Kortrijk veel gedaan voor de fietsers.

grond gerechtshof2

17:53 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

30-03-09

VB verliest tegen Wijk Sint-Jan met 250 tegen 1159

VBbeto1

Een slagveld is het niet geworden, de betoging van Vlaams Belang tegen de erkenning van de twintigjarige moskee van Kortrijk op 30 maart 2009. De 250 betogers - er waren meer flikken - trokken kop-in-kas en slogans roepend in het Antwerps, in een ijltempo door de Kortrijkse Sint-Janswijk. Erg welkom waren ze niet. Minstens evenveel mensen vormden een afkeurend publiek. Veel rolluiken waren naar beneden gedaan en aan veel andere vensters hingen affiches zoals 'Zonder Haat Straat' en 'Ik zie u graag' (een actie van buurtbewoners actief in het buurtcentrum V-Tex-poortgebouw). Als het de bedoeling was haat en onbehagen te scheppen in de kleurrijke wijk waarin de moskee, de Sint-Janskerk, café Bloemfontijn en het buurtcentrum V-Tex-poortgebouw is gevestigd, dan is het opzet deerlijk mislukt.

Blijft de vaststelling dat de organisatoren de stadsgemeenschap zwaar op kosten hebben gejaagd. De - overigens voortreffelijke - ordehandhaving kostte stukken van mensen. Tegen 50.000 euro (lage schatting) komt dat op zowat 200 euro per betoger - dik 8.000 frank dus. Het had minder kunnen zijn als de burgemeester het parcours van de betoging niet langs de moskee hadden laten lopen en als het stadsbestuur het buurtgebouw van V-Tex niet ter beschikking had gesteld.

De aanleiding voor de betoging van Vlaams Belang was een aanvraag tot erkenning van de moskeegemeenschap Atakwa, gevestigd in een hangar van een vroegere drukkerij in de volkse Stasegemsestraat.  .

sintjan17

de rest van het stuk komt nog...

ik zie u graag

 

Meer foto's op Achturencultuur. En nog meer foto's op Nieuws.be.

23:51 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

29-03-09

De folly van de Leieverbreding

S-brug2

De S-vormige brug over de verbrede Leie, als extra verbinding van de IJzerkaai naar de Diksmuidekaai tussen de Groeningebrug en de Budabrug, kan de 'folly' van de Leieverbredingswerken worden genoemd. Dat het 'kunstwerk' - in beide betekenissen van het woord - spectaculair oogt, wordt door niemand betwist. Maar door onverwachte constructieproblemen laat de opening op zich wachten. En het nut van de brug wordt niet door iedereen erkend; de omwonenden en de directie van het Sint-Amandscollege lieten al publiekelijk hun twijfels horen over deze investering van 4,5 miljoen euro. De bewoners van de IJzerkaai verliezen intussen hun geduld: wanneer wordt hun straat heraangelegd? Alvast keurde de gemeenteraad een akkoord goed tussen de stad en NV Waterwegen en Zeekanaal voor de aanleg van een Budapark aldaar, met inbegrip van een 'bastion' (parkgebouw met uitkijkterras, openbare toiletten en berging).

Ideetje

In de eerste planversies van de verbreding van de Leie in de Kortrijkse binnenstad, zoals onderhandeld door de opeenvolgende burgemeesters Dejaegere, Sansen en de Bethune, was geen sprake van een 'Collegebrug'. Dat is een ideetje geweest van ex-collégien Stefaan De Clerck - zeg maar een duur idee (4,5 miljoen euro extra).

Het was niet simpel om die ingeving van een bevlogen burgemeester uit te werken. Een fietsbrug mag geen al te steile helling hebben. Toch moest de brug een voldoende doorvaarthoogte hebben of anders waren de Leieverbredingwerken een slag in het water geweest. Ze moest minstens zo hoog worden als de nabijgelegen Groeningebrug (Krommeleirens), waarop fietsers ondanks de lange hellingen nu al moeilijk boven geraken. De oplossing is een beetje wiskundig. Door de lengte van de brug groter te maken, kan de benodigde hoogte worden bereikt zonder te steile hellingen. Maar tussen de bebouwing van de IJzerkaai en de Diksmuidekaai was er niet genoeg lengte voorhanden. Dat werd dan opgelost door de brug een kronkelende vorm te geven. 

Het ware Stefaan De Clerck niet geweest als hij daar geen design wou bij betrekken. De beroemde architect Laurent Ney, winnaar van de Nationale Staalprijs, tekende het ontwerp dat de allures kreeg van een s-vormige lianenbrug (209 meter lang) opgehangen met stalen kabels aan twee schuine pijlers.

De brug is intussen uitgevoerd door de aannemers Van Laere, Antwerpen en Ameco, Nederland. Eigenlijk gaat het om onderaannemers, want de Leieverbreding, een gigantisch werk in 6 fasen (zie een van mijn eerdere stukken hierover), is indertijd als één opdracht gegund aan een syndicaat van de grootste Belgische betonboeren, de Tijdelijke Vereniging Leiedoortocht Kortrijk, met Stadsbader-Flamand, Herbosch-Kiere, Jan De Nul en CEI Construct.

Frivoliteit

Ik ben ervan overtuigd dat het 'kunstwerk' (in beide betekenissen van het woord) in de toekomst volk zal aantrekken. Het kan nog het best een 'folly' worden genoemd, vermaaksarchitectuur, zoals in de negentiende eeuw Engelse rijkaards bizarre, romantische bouwwerken lieten optrekken op hun domein, puur uit artistieke drang.

Met een folly heeft de slingerbrug ook haar problematisch nut gemeen. Het grote argument voor die extra brug was dat het Sint-Amandscollege ze nodig had om zijn scholieren uit het zuiden van de stad veilig naar de school te kunnen laten fietsen. Intussen liet  schooldirecteur Frans Verplancke in de pers weten dat hij het nut van de brug niet goed snapt: "Drie bruggen op amper 50 meter van elkaar, daar moet je al goede redenen voor hebben" (Het Laatste Nieuws, 16/9/2008). Zijn scholieren kunnen evengoed via de Groeningebrug en de Dambrug of over de Budabrug over de Leie. Het zou de bedoeling zijn dat de brug aansluiting zou geven tot een nieuw openbaar fietspad door de uitgestrekte sportterreinen van het college. Maar daarover is nog geen akkoord bereikt.

Gilbert Bossuyt, sp.a, burgemeester van Menen, die korte tijd Vlaams minister van Openbare Werken was, noemde dat dure ideetje van zijn Kortrijkse ambtsgenoot 'een frivoliteit'. Maar De Clerck bleef aandringen. Onder meer door die aanslepende onderhandelingen werd de voortgang van de Leieverbreding aanzienlijk vertraagd. De Collegebrug maakt eigenlijk nog altijd deel uit van de allereerste fase van de Leiewerken, begonnen in 1997.

Tot die eerste fase behoort ook nog de heraanleg van de IJzerkaai, een woonstraat die in lamentabele staat is achtergebleven na de ingrijpende werkzaamheden. De Leie is daar in een andere bedding gelegd en dat levert aan de kant van de IJzerkaai een grondaanwas op van 8750 m². Daarop komt een park. Maar straat en park hebben moeten wachten tot na de bouwperikelen met de S-brug. Overigens is de IJzerkaai juridisch gezien een wat speciale straat. Na het graven van de 'Nieuwe Leie' in 1913 heeft de eigenaar - toen de Belgische Staat, later opgevolgd door het Vlaamse Gewest - de straat nooit overgedragen aan Stad Kortrijk.

RUPSAC3

Bastion

De aanleg van het nieuwe stadspark, het Budapark, gaat gepaard met de bouw van een 'bastion' onder het 'landhoofd' van de Collegebrug kant IJzerkaai. Dat wordt een nutsgebouwtje dat naar raming 890.000 euro zal kosten. Overeenkomstig een protocol (het 'pact van mei 2006') tussen de stad en het Vlaamse Gewest, dat is afgesloten toen de stad steeds maar meer compensaties vroeg voor de Leiewerken, worden de kosten verdeeld. Daarvan zal NV Waterwegen en Zeekanaal (Vlaams Gewest) een eerste schijf van 320.000 euro zelf bekostigen. De tweede schijf van 350.000 euro wordt gedeeld met de stad, die daarvan 150.000 euro op zich neemt. De laatste schijf van 220.000 euro wordt voor de helft door de stad gedragen. De bijdrage van de stad zal gebeuren door een investeringstoelage aan NV Waterwegen en Zeekanaal. De NV kan immers, hoewel het een overheidsinstelling is, BTW recupereren, wat de stad niet kan.

Het 'bastion' wordt gebouwd naar een ontwerp van het studiebureau SUM Project in samenwerking met Ney & Partners. Aan de voet van de Collegebrug wordt gebruik gemaakt van het niveauverschil tussen de IJzerkaai en de opgevulde Leiebedding. Het dak van het 'bastion', wordt een uitkijkterras op de hoogte van de straat. Onder dat teras komen een hoogspanningscabine, openbare toiletten en een ruimte die voor alles kan worden gebruikt, bijvoorbeeld voor berging van meubilair en materiaal voor parkactiviteiten.

Het park wordt een groengebied met wandelwegen in dolomiet. Ter hoogte van de nieuwe Dambrug komt een wat bredere dolomietstrook waarop 's zomers een laag zand kan worden gestort om een soort strand te scheppen (Buda Beach!). Omdat het park net als de IJzerkaai grond is van NV Waterwegen en Zeekanaal heeft de stad een concessievergoeding moeten afsluiten met de NV. Er is blijkbaar hard onderhandeld. Om dat bastion te mogen bouwen, vroeg de NV 14.750 euro per jaar, voor 75 jaar lang. Uiteindelijk is het 5000 euro per jaar voor 20 jaar geworden. Het terrein krijgt de stad in gebruik voor 0,15 euro per m² per jaar, zijnde 1313 euro per jaar (zonder BTW).

Verboden toegang

De s-brug wordt momenteel nog altijd afgesloten met een niet mis te verstaan bord 'verboden toegang'. Hoewel het schaalmodel van de brug langdurig is getest op haar weerstand tegen felle windvlagen, zijn de ingenieurs er nog niet in geslaagd de echte brug stabiel te houden. Echt 'een brug der zuchten'. De Italiaanse firma die de bekabeling leverde, komt de kabels aanspannen. Als dat niet de gewenste resultaten geeft, kan men nog de holle pijlers, waaraan de brug hangt, volstorten met beton. Maar stadsingenieur Frans Van Den Bossche noemt het probleem van de schommelingen van de brug ook een beetje psychologisch. Er zijn nog bruggen die bewegen als je er op loopt.

Ook moet het wegdek van de brug nog afgewerkt worden met een epoxylaag. Dat alles maakt dat de brug niet eerder kan in gebruik genomen worden dan in mei of juni.

IJzerkaai

Intussen verliezen de bewoners van de IJzerkaai hun geduld na al twaalf jaar ongemak. Hun straat is door het zware vrachtverkeer en het volledige gebrek aan onderhoud bijna onberijdbaar geworden. De heraanleg is nu aangekondigd voor september. Daarvoor is een studieopdracht gegeven aan het studiebureau Omgeving.

Er is geopteerd voor een enkel fietspad in dubbele rijrichting langs het water. De bestaande bomen, kastanjebomen met de plaag, worden vervangen door andere, die het trottoir aan de kaaimuur zal scheiden van het dubbele fietspad. De IJzerkaai wordt voor de auto's een eenrichtingsweg, met een parkeerstrook aan de kant van de woningen en een stoep van 2,3 meter. De bestaande bakstenen kaaimuren, die nu op het droge staan na verlegging van de Leie, worden niet afgebroken maar heropgekalefaterd met een extra laag baksteen.

De bewoners vrezen ook 'collateral damage' bij de heraanleg van hun straat en de afbraak en heropbouw van de Budabrug op het einde van hun straat. Als er zware pijlers in de grond worden gedreven, zouden de trillingen wel eens scheuringen en andere schade kunnen veroorzaken. En ze weten dat ze bij schade niet op de steun van de stad moeten rekenen in een geschil met het Vlaamse Gewest. Aan de overkant van de Leie, Diksmuidekaai en Albertpark, is een hele huizenrij geplaagd met overstromingen nadat de historische maar door de stad 'vergeten' riolering bij de Leiewerken is toegemetst. In de rechtszaak die enkele van de getroffenen hebben ingespannen, weigert het stadsbestuur tussen te komen.

Voor de 'burg der zuchten' lopen de bewoners van de IJzerkaai nog niet erg warm. Ook zij zijn van mening dat de brug nergens voor nodig is. Bovendien zien zij hun privacy in gevaar. Nu al keken de bouwvakkers van op de brug recht hun bad- en slaapkamers binnen. Wat zal dat zijn als er dagelijks honderden scholieren op rijden?

S-brug1

18:07 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (7) |  Facebook |

21-03-09

De Prinse, adieu!

de prince4

De Prinse wordt afgebroken. De oude herberg (van Bavik) aan de Torkonjestraat in Marke gaf zijn naam aan het kruispunt en het groepje huizen errond. Hij moet uit de weg voor een doorgang naar een nog te ontwikkelen KMO-zone, de zoveelste op de bermen van de E17. Hoewel de pachter eerst plannen had om de herberg in zijn oude glorie te herstellen, is hij nu opgelucht. Hij ontsnapt aan de stedelijke leegstands- en verkrottingstaks. De omwonenden, van de Kardinaalstraat onder meer, zijn niet zo gelukkig met de komst van hangars en andere bedrijfsgebouwen op de kleibult achter De Prinse. De bult is eigendom van grootgrondbezitters als het OCMW van Kortrijk en Koramic. Het opvallend paarsgeschilderde kortwoondershuis naast De Prinse gaat ook tegen de vlakte. De huizen die eerder onderdak boden aan restaurant De Kleine Prins, blijven behouden want het eerste is beschermd. Maar waar is het eveneens beschermde 'pestkruis' gebleven?

Overmacht

De Prinse is een gekende naam in Marke en Kortrijk. De aloude herberg gaf zijn naam aan het kruispunt op de weg Kortrijk-Moeskroen-Tourcoing waar men kan inslaan naar de dorpskom van Marke. In 1999 diende de nieuwe huurder (eigenaar is Koramic) een aanvraag in voor een stedenbouwkundige vergunning. Hij wou de vervallen herberg en woning verbouwen. Op het stadhuis van Kortrijk antwoordde men hem dat zijn aanvraag geen zin had omdat hij toch zou onteigend worden. Er waren plannen om de brede Torkonjestraat nog breder te maken.

In 2005 was er van de realisatie van die plannen nog altijd geen sprake. Maar brouwerij Bavik, die uitbatingsrechten had op het café, eistte wel schadevergoeding omdat zij nog geen vat bier had kunnen leveren door de leegstand van de herberg. Niet minder dan 10.000 euro kostte dat aan de ongelukkige overnemer. Ook in 2005 ondertekende de burgemeester een besluit tot ongeschikt- en onbewoonbaarheidsverklaring, na een woninginspectie.

Ondertussen heeft de huurder al tien jaar pacht betaald aan eigenaar Koramic, de pannenfabrikant, die daar gronden met kleilagen bezit waaraan het woningengroepje van De Prinse paalt. Tot overmaat van ramp komt de stad nu op de proppen met een aanslag van 3.750 euro taks volgens de stadsbelasting op leegstaande, ongeschikte, verwaarloosde en onbewoonbaar verklaarde woningen en gebouwen.

De betrokkene dient uiteraard bezwaar in: van hem kon redelijkerwijze niet worden verwacht dat hij een woning zou opknappen die op het punt stond onteigend te worden en waarvoor hij geen bouwvergunning kreeg. Maar de dienst Stadsplanning en -ontwikkeling volgt hem niet in zijn argumentatie. Zij stellen vast dat zijn bezwaren neerkomen op overmacht, en "voor overmacht voorziet het stedelijk reglement niet in een vrijstelling" (!). Gelukkig voor de betrokkene volgt het stadsbestuur niet het advies van zijn ambtenaren. Als ultieme reden voert het stadsbestuur daarvoor aan dat er 'een bedrijventerrein voor kleine ondernemingen zal aangelegd worden op dit terrein'.

RUP Torkonjestraat

In het in 2007 van kracht geworden gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Kortrijk staat dat in Marke langs de Torkonjestraat een 'lokaal bedrijventerrein' moet komen. De intercommunale Leiedal is intussen gestart met het uitwerken van een RUP (ruimtelijk uitvoeringsplan) voor de realisatie van die ambachtelijke zone. De gronden tussen de Prinse, de Kardinaalstraat en de E17 koopt de intercommunale daartoe aan van vooral de pannengroep Koramic en het OCMW van Kortrijk. In totaal gaat het om 3,7 hectare.

de prince31

Het gaat eigenlijk om de noordflank van de Keizersberg, waarop in het zuiden een deel van het stadsrandbos van Kortrijk komt. De top van het terrein ligt tegen de E17 en de Keizerstraat aan en bereikt een hoogte van 51 meter. De Prinse ligt op 38 meter boven de zeespiegel, en het ontmoetingscentrum van Marke op 25 meter. Van een 'bult' gesproken.

Met uitzondering van een lange groene strook, die het gebied helemaal doorkruist van noord naar zuid, wil Leiedal alles verkavelen. Tegen de N43 aan komen een tiental kavels van maximaal 5000 m² voor bedrijven. Op het hoogste punt, tegen de E17, komt een wat groter perceel, voor een 'bedrijfsverzamelgebouw'. Op het laagste punt langs de Torkonjestraat komt grote vijver (waterbufferbekken), waarrond kantoren, winkels en diensten kunnen komen. Plaats voor een dertigtal woningen wordt er vrijgehouden aan de Kardinaalstraat en achter de Hellestraat.

Er wordt wel op toegezien dat men bij de afdaling van de Hellestraat altijd de kerk van Marke zal kunnen zien met zompige meersen en houtkanten op de voorgrond. En de genoemde groene strook, met een ononderbroken maar kronkelend fiets- en wandelpad, moet een natuurverbinding maken tussen het stadsrandbos aan de Keizerstraat en de resterende weiden en houtkanten rond het ontmoetingscentrum. Aansluitend op het groene lintje worden achter de tuinen van de geplande woningen in de Kardinaalstraat een paar, veeleer symbolische, groene buffers aangelegd.

Leiedal hoopt daarmee tegelijk de 'onfraaie achterzijden' van de bestaande bebouwing weg te werken. De meningen zijn uiteraard verdeeld over wat nu het minst 'fraai' is: de typische Vlaamse koterijen in open landschap of een (bedrijfs-)verkaveling met hier en daar een groen strookje.

Ovonde

Van de drastische verkaveling van die kleibult wordt gebruik gemaakt om de wat moeilijke verkeerssituatie aan de Prinse aan te pakken. Het bestaande onoverzichtelijke kruispunt wordt vervangen door wat men een 'ovonde' noemt: een eivormig rondpunt. Op die 'ovonde' of eirotonde sluiten 5 wegen aan: de Kardinaalstraat (die nu uitkomt in de Hellestraat), de Hellestraat, de beide richtingen van de Torkonjestraat (die een beplante middenberm en vrijliggende fietspaden krijgt) en de Ter Duinenstraat.

Om te vermijden dat het tiental bedrijfjes rechtstreeks de snelle Torkonjestraat op moeten, komt er een 'ventweg' parallel met de Torkonjestraat. De open gracht langs de straat blijft behouden. Die 'ventweg' krijgt maar een enkele toegang, via de ovonde. Op zijn hoogste punt zal een rondpuntje dienst doen als keerpunt. Misschien krijgt ook de Keizerstraat een verbinding met die ventweg, zodat men niet over de smalle Kardinaalstraat naar de ovonde moet.

de prince11

Actiecomité

Tot zover de plannen. Voor de realisatie is het wachten tot de procedure van het RUP is afgerond. Het ontwerp van dat RUP 'Torkonjestraat' moet onder meer nog twee keer voor de gemeenteraad van Kortrijk komen: een keer om het openbaar onderzoek te kunnen starten en een laatste keer voor de definitieve vaststelling. 

Het voorontwerp is al aan de omwonenden voorgelegd op een informatie- en inspraakvergadering (18 februari 2008). De bevolking bleek niet als één man achter de plannen van de stad en Leiedal te staan. Prompt werd een actiecomité opgericht. De buren willen de bewuste terreinen liever bestemmen voor wonen en groen. Zelf organiseren zij op 17 april een Open Dorpsraad en zij claimen een coverartikel in de Dorpskrant van april.

Pestkruis

Het is voor de ovonde dat de Prinse, het paarse dubbelhuis en de vernieuwde huis aan de andere kant van de Prinse moeten verdwijnen. De Prinse en het paarse huis staan op de Vlaamse inventaris van waardevol bouwkundig erfgoed. Het zijn typische landarbeiderswoningen van rond 1850. Het feit dat zij op die inventaris staan, betekent nog niet dat ze beschermd zijn. Vooral het huis waar de herberg De Prinse was, is er erg aan toe. De voorgevel is losgekomen van de rest, en om te beletten dat hij omvalt, is hij onderstut.

de kleine prins1

Wel beschermd is het naastgelegen lage huisje dat ooit zijn voordeur had in de Kardinaalstraat. Dat dateert van rond 1830. Zoals het nog op de zijpuntgevel staat geschilderd, is het huisje ooit ingenomen door het restaurant De Kleine Prins (voor de uitbaters naar Markeplaats trokken om er Spijs en Drank open te houden). Dat beschermde huisje blijft staan.

Ook beschermd is het zogenaamde 'pestkruis' dat tot voor enkele jaren de zijpuntgevel sierde. Dat beschermde erfgoed is evenwel raadselachtig verdwenen. Het was een van de vijf 'pestkruisen' die in Marke werden geplaatst tijdens de cholera-epidemie van 1855-1856. Een quasi identiek pestkruis is wat verder nog te zien op de hoek van de Kardinaalstraat en de Kalvariestraat. Het was een witgeschilderde gietijzeren naar beneden kijkende christus aan een houten kruis met een blauwe achtergrond en beschut door een houten boog als afdakje. Waar zou het pestkruis naartoe zijn?

In elk geval heeft dat pestkruis herberg de Prinse niet behoed voor de ondergang.

pestkruis

09:41 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

14-03-09

Steenstraat Heule bij de 100 vergeten werken

steenstraat kapot1

In de Steenstraat in Heule zijn ze niet content. Hun straat wordt kapot gereden door zware vrachtwagens die de lichten in de Mellestraat ontwijken. Het stadsbestuur vraagt geduld: er zijn te veel aanvragen voor een ernstige verkeerstelling. Het probleem sleept nochtans al jaren aan. Daar kan bewoner Gerrmain Coelembier, ere-gemeenteraadslid, van getuigen. In zijn tijd wees hij al diverse keren het stadsbestuur op het sluikverkeer in de Steenstraat. Voor de mensen die zoals de bewoners van de Steenstraat, geen gehoor vinden bij het stadsbestuur - prestige gaat voor! - is er nu het project 'de 100 vergeten werken van Kortrijk'. De website en de facebookgroep blijken intussen heel populair te zijn. Er is duidelijk nood aan meer investeringen voor de gewone mensen in Kortrijk.

Prestige

De werken om de stad in gereedheid te brengen voor het megawinkelcentrum K banjeren van incident naar incident door wijken en straten. Hoofdstraten worden grondig omgeploegd, de kwetsbare gas-, water- en stroomleidingen inbegrepen. En intussen blijven de werkzaamheden van de Leieverbreding al jarenlang het gangetje volgen van de 'lange rivier' (Melopee - Paul Van Ostaijen) en het stadsleven verstoren. Waar blijven die vijf andere bruggen? Een officiële website 'Kortrijk bereikbaar' moet de realiteit verbloemen.

Al die grote projecten zouden de indruk kunnen wekken dat de gewone Kortrijkzaan de openbare werken stilaan beu is en snakt naar rust. Dat wordt door het stadsbestuur ook als argument gebruikt om broodnodige vernieuwingen aan woonstraten uit te stellen. Denk maar aan de tweede fase van de Elfdejulilaan. Maar de gewone man en vrouw in de gewone straat en buurt zien met lede ogen aan hoe weinig aandacht de stad besteed hun leefomgeving. Dat staat in schril contrast met al dat bulldozergeweld voor K en prestige.

De 100 vergeten werken

Die wanverhouding blijkt ook al in de stadsbegroting. De heraanleg van het wegendek van bijvoorbeeld de Steenstraat valt onder de begrotingspost 'diverse wegenwerken'. Welnu die post is verminderd van 8,3 miljoen euro op de begroting van vorig jaar tot 6,475 miljoen euro voor 2009. Zie mijn eerdere stukken. Overigens heeft de stad reserves te over om meer te investeren in de leef- en woonkwaliteit van de Kortrijkzanen; in de reservefondsen steekt zowat 30 miljoen euro spaargeld.

Om de ergernis van al die Kortrijkzanen een forum te geven, heeft sp.a-Kortrijk een initiatief genomen. Er is een website geopend: "De 100 vergeten werken van Kortrijk": http://www.100vergetenwerken.be. Iedereen die weet heeft van noodzakelijke investeringen die door het stadsbestuur niet worden aangepakt, kan op die website terecht. In een week tijd rolden er al 18 redelijke voorstellen binnen op de redactie. De site kreeg in zijn startweek 1897 unieke bezoekers. Op Facebook is een groep gestart en er hebben zich al 374 leden aangemeld.

steenstraat kapot2

Een typisch vergeten werk

De heraanleg van de Heulse Steenstraat met een betere organisatie van het verkeer aldaar, past perfect in de lijst van de vergeten werken. Germain Coelembier heeft in naam van zijn buren het dossier ingediend. Eerder probeerde hij het al diverse keren bij het stadsbestuur. Het probleem van de Steenstraat is dat de straat een sluikweg biedt voor het zware vrachtverkeer om de lichten in de Mellestraat te ontwijken. De straat is daar niet op berekend. Bovendien is het een woonstraat en al dat drukke transport is een ernstige belasting voor de leefbaarheid.

Momenteel is het wegdek van de Steenstraat compleet geruïneerd. Op bepaalde plaatsen is het asfalt kapot gereden tot op de losse kiezelonderlaag. Volgens reacties van het stadsbestuur is dat normaal na een strenge winter; de aftakeling van het asfalt zou te wijten zijn aan de inwerking van strooizout. Misschien komen ze binnenkort eens te meer enkele lapjes bitumen leggen. Maar volgens de buurtbewoners zijn dat verloren kosten als niet eerst een oplossing wordt gezocht voor dat zware vrachtverkeer.

Op de vraag naar een ernstige verkeerstelling - de stad beschikt over prima apparatuur zoals een 'teltegel' - kwam als antwoord dat er veel aanvragen zijn en dat het nog een tijd kan duren eer men daarmee begint in de Steenstraat. Een typisch vergeten werk van Kortrijk...

steenstraat kapot3

20:01 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (6) |  Facebook |