18-07-09

Design hoeft niet voor Kortrijkse fietsstallers

pedalo

In de marge van een lopende studie over 'fietsparkeren' zijn in het voorjaar van 2009 in het stadscentrum van Kortrijk verschillende types van fietsstallingen opgesteld. Burgers konden hun mening kwijt over die proefopstelling. "Wie is die idioot die ons geld wil uitgeven aan iets dat veel slechter is? Plaats alstublieft onze pedalo's terug" was een van de reacties. Dat is ook de grootste gemene deler van de fietsers die hun mening gaven over de opgestelde nieuwe modellen. De gebruiker prefereert overduidelijk comfort en bruikbaarheid boven design en esthetiek, zo besluit het verslag van het experiment. Het stadsbestuur nam er akte van.

Van februari tot juni 2009 werd het Kortrijkse straatbeeld opgeleukt met allerhande nieuwe fietsstallingen. 23 verschillende types werden opgesteld als proef. De gebruikers konden daarover hun mening kwijt per e-mail of op papier aan diverse stadsbalies. Het experiment leverde 183 bruikbare reacties op.

Pedalo

Uit de laatste vraag van het enquêteformulier bleek dat de stadsdiensten eigenlijk weten hoe tevreden de Kortrijkse fietsstallers waren met de huidige bestaande fietsstallingen van het type Pedalo. De Pedalo is indertijd nog door wijlen fietsschepen Felix Decabooter ingevoerd. Hij bestaat uit telkens een koppel stangen, die met hun rubberen greep twee fietsen ineens stevig in de klem nemen aan het frame. Aan elke stang is een ring gelast waaraan een fietsslot kan worden vastgemaakt. In gebruik is de Pedalo uitstekend. Fietssturen geraken niet in elkaar verstrengeld. De fietswielen lopen niet het risico te plooien. En als het slot stevig genoeg is, krijgt geen dief een kans. Maar een beauty kan je de Pedalo niet noemen.

pedalo2

Brusberg

Maar die esthetische kant van de zaak kan de Kortrijkse fietsstallers blijkbaar niet veel schelen. De kreet 'innovatie, creatie en design' is aan hen niet besteed. Het onderzoek wijst uit dat functionaliteit belangrijker wordt geacht dan het uitzicht. Er waren nochtans pareltjes van design opgesteld. De minderheid die vooral oog had voor de vorm, was bijvoorbeeld heel enthousiast over de stallingen in de vorm van een grappige fiets (type Brusberg, op het Sint-Michielsplein en aan de bibliotheek in de Leiestraat). Maar ook bij dat type juichten de velogebruikers hety gebruiksgemak toe: de gestalde fiets wordt op verschillende punten ondersteund omdat de stalling dezelfde vorm heeft, en je kan hem op verschillende plaatsen vastmaken. 

Het nadeel van leunhekken-types zoals de Brusberg is dan weer dat er maar 1 fiets convenabel tegen kan gestald worden. Maak je er meer aan vast, dat haken die rijwielen in elkaar, met beschadiging tot gevolg. De leunhekkens nemen simpelweg te veel plaats in van de straten en pleinen.

Helemaal uit de gratie zijn de fietsklemmen, waarin je de velo met zijn voorwiel moet vastrijden. Zij nemen wel het minste ruimte in, maar de kans op beschadiging - geplooide wielen! - is reëel. Ook ingewikkelde systemen zoals 'cyclosgard', waarbij je je velo omhoog moet tillen om hem met zijn stuur op te hangen, vallen niet erg in de smaak.

17 van de 23 voorgestelde nieuwe stallingen kregen van sommigen een hogere score dan de bestaande Pedalo's. Dat wil alvast zeggen dat er 6 types waren die door werkelijk niemand werden geapprecieerd. Maar zoals gezegd, waren de fans van de Pedalo veruit in de meerderheid. Een kleine bloemlezing uit de vele reacties: "Plaats alstublieft de Pedalo's terug!", "Het vroegere type was beter in alle opzichten", "Neen aan de nieuwe modellen. Aan de Pedalo zet je gemakkelijk twee fietsen vast; aan al te rest slecht een of ze haken in elkaar", "Nieuwe modellen: te omslachtig. Design is fout zoals in vele gevallen in Kortrijk" enzovoort.

Algemeen is voorts de behoefte aan afdakjes boven fietsstallingen die worden gebruikt door 'langparkeerders'.

Type Gent

Ook getest zijn types voor 'massa-stalling'. Uit die bevraging kwam het model dat in de Burgemeester Reynaertstraat staat opgesteld, als het meest gesmaakte naar voren. Dat type, eerst gebruikt in Gent, maakt dat alle fietsen ordentelijk staan opgesteld. Er is voldoende tussenruimte zodat ook velo's met moderne bredere sturen niet in elkaar haken.

type Gent

Minder bijval kent de overdekte fietsstalling aan de voorkant van het station. Maar de kritiek betreft vooral het gebrek aan toezicht en onderhoud. Aan de voorkant van het station staan er ter hoogte van het frietkot ook Pedalo's opgesteld. Maar de fietsen die er worden achtergelaten krijgen het aan hun banden en wielen hard te verduren van de ontvettingsproducten die er elke dag op straat worden geveegd.

voorkant station

Het stadsbestuur heeft inmiddels beslist het uitgebreide rapport van de proefopstelling door te geven aan het studiebureau Tritel, dat momenteel een 'fietsparkeerstudie' voor de stad aan het uitwerken is. Zie ook mijn vorig stuk.

09:58 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

16-07-09

Kortrijkse sociale textielinzameling onder vuur

was aan de lijn1

Drie jaar na een beslissing in de gemeenteraad (mei 2006) staat de inzameling van textielafval in Kortrijk nog altijd nergens. Het was de bedoeling die inzameling te reserveren voor de sector van de sociale economie (Kringloopcentrum e.a.). Maar daar verzet de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, OVAM, zich tegen: sociale economie mag niet ten koste gaan van de niet-gesubsidieerde tewerkstelling - er zijn afgedragen kleren genoeg voor zowel de sociale als de commerciële economie. De afvalintercommunale IMOG, die in opdracht van stad Kortrijk textielafvalinzamelaars moet zien te vinden, mag zijn marktbevraging opnieuw verrichten. OVAM vergist zich! Maar misschien is het moment gekomen om gewoonweg aan het Kringloopcentrum het monopolie te verschaffen op de textielinzameling.

Textielcontainers

Voor alles wat afval betreft, doet stad Kortrijk een beroep op de intercommunale IMOG (Intercommunale Maatschappij voor Openbare Gezondheid). Zo ook voor de inzameling van textielafval. In mei 2006 keurde de gemeenteraad daarover een reglement goed - het is nog een voorstel geweest van toenmalig sp.a-schepen Philippe De Coene. In de gemeenteraad (juli 2008) is al weer over dat reglement gedebatteerd, omdat het zo gebrekkig werd toegepast.

Nu blijkt dat er van de uitvoering eigenlijk nog niets in huis gekomen is. IMOG heeft bijna een jaar nodig gehad om een marktbevraging te starten naar 'selectieve inzamelaars van textielafval'. En dan heeft het nog meer dan een jaar geduurd (tot 18 november 2008) eer IMOG de opdracht toewees. Het Kortrijkse Kringloopcentrum mocht huis-aan-huis lompen en gedragen kleren ophalen. Op private en openbare grond mochten het Kringloopcentrum, vzw Wereld-Missiehulp en nv Curitas textielcontainers plaatsen. Met de selectie van nv Curitas overtrad IMOG alvast het Kortrijkse reglement, dat uitsluitend organisaties met een sociale doelstelling toestaat textiel in te zamelen.

Illegaal

Maar in mei jl. werd IMOG onverwacht hard op de vingers getikt door  de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, OVAM. De maatschappij noemt de Kortrijkse textielinzameling onomwonden "illegaal". Het reglement dat de inzameling wil reserveren voor organisaties met een sociaal doel (vzw's, vennootschappen met sociaal oogmerk - vso's -, OCMW's en kringloopcentra) noemt OVAM strijdig met actieprogramma 6 van het sectoraal uitvoeringsplan 'milieuverantwoord beheer van huishoudelijke afvalstoffen'. Dat Vlaamse plan bepaalt dat de kringloopcentra zich voort kunnen ontwikkelen "zonder dat het ten koste gaat van de reguliere tewerkstelling". "U begrijpt dat er geen belastinggeld moet uitgegeven worden om werkplaatsen te creëren wanneer dit ten koste gaat van jobs die de overheid niets kosten" verduidelijkt OVAM.

Er is nog een ander probleem. In het stedelijke reglement staat dat een overeenkomst tussen IMOG en een inzamelaar wordt aangegaan voor een termijn van 5 jaar. Daarvan heeft IMOG in zijn bestek gemaakt: 5 jaar met een mogelijkheid tot verlenging met 5 jaar. OVAM wijst erop dat in de huidige wetgeving overheidsopdrachten met dergelijk lange termijnen niet meer toegelaten zijn. Dat schept een "langdurig monopolie", aldus de maatschappij.

OVAM beschuldigt IMOG en stad Kortrijk in de brief er zonder meer van de crisis in de hand te werken: "In deze tijden van economische crisis brengt u [door dergelijke illegale textielinzameling] de Vlaamse textielsorteerbedrijven in moeilijkheden en schept u tewerkstelling die zwaar gesubsidieerd is en dus met belastinggeld gecreëerd wordt. Dat is de omgekeerde wereld". Ten slotte zegt OVAM dat er niet mag gewerkt worden met monopolies voor de textielinzameling op het grondgebied van een gemeente: "Er is immers textielafval voldoende voor kringloopcentra, vergunde en erkende private inzamelaars en vzw's".

Reguliere tewerkstelling

Ik vraag mij af of die gloeiende brief van OVAM wel het standpunt van het hele 'verzelfstandigde agentschap' weergeeft. De kritiek op de "zware subsidiëring" van tewerkstelling kan alleen slaan op het aandeel van het Kringloopcentrum in de textielinzameling. De andere actoren, vzw Wereld-Missiehulp en nv Curitas zijn niet gesubsidieerd. De vzw haalt precies textiel op om aan centjes te geraken ter financiering van zijn werking. En Curitas is simpelweg een commerciële firma.

De textielinzameling door het Kringloopcentrum doet anderzijds geen afbreuk aan de reguliere tewerkstelling in eigen streek. Behalve bij Curitas bestaat er bij de commerciële sector gewoonweg geen interesse meer voor het ophalen van lompen. De friperieën - sorteerbedrijven van lompen en gedragen kleding - laten zich liever bevoorraden door vrijwilligersorganisaties ... èn door kringloopcentra. 

Dumping

Maar dat belet niet dat m.i. OVAM wel gelijk heeft waar de organisatie vragen stelt bij het sociale criterium dat door stad Kortrijk en de intercommunale IMOG wordt gehanteerd. Het criterium in de door OVAM aangevochten reglementen is: dat de inzamelaar een organisatie moet zijn met een sociale doelstelling. Nu, organisaties als Wereld-Missiehulp in onze streek en Oxfam elders bijvoorbeeld, zijn dan wel vzw's of vso's, maar hoe sociaal is hetgeen zij doen met textielafval?

De mensen steken hun afgedragen of gedemodeerde kleren in plastiekzakken of containers van dergelijke organisaties en ze denken dat zij daarmee een dienst bewijzen aan de armen in de derde wereld. Het blijkt (zie bijvoorbeeld dit artikel in Vacature) evenwel dat die organisaties die kleren niet zelf sorteren en naar Afrika of Azië verschepen. Ze verkopen ze aan professionele sorteerders en lompenverwerkers. Zo stond het ook te lezen in het advies van de Kortrijkse Noord-Zuidraad bij de invoering van voormeld reglement.

En die commerciële textielafvalhandelaars gooien die kleren dan per perscontainer en via plaatselijke opkopers op de markt van de arme landen. De verantwoordelijken van die Belgische firma's hebben gelijk als ze beweren dat de derdewereldburgers op die manier kleren kunnen kopen die ze zich anders nooit zouden kunnen permitteren. Maar de andere kant van de medaille is, dat die invoer van goedkope tweedehandskledij uit het rijke Europa de lokale economie ontwricht. Lokale kledijproducenten in het Zuiden kunnen de concurrentie niet aan. In plaats van de bevolking in het Zuiden te helpen, fnuikt men een belangrijk onderdeel van hun economie, de textiel- en confectienijverheid. De projecten die organisaties zoals Wereld-Missiehulp kunnen financieren dank zij het ophalen van oude kledij, wegen helemaal niet op tegen de schade die wordt aangericht door het dumpen van die kleren in het Zuiden.

Kringloopcentrum

Moet de selectieve ophaling van textielafval dan maar worden stopgezet? Ecologisch bekeken zou dat betekenen dat er meer textiel in de verbrandingsoven terechtkomt, dus liever niet stoppen met inzamelen. Maar stad en IMOG zouden meer aandacht kunnen besteden aan de bestemming van het opgehaalde afval. Het Kringloopcentrum biedt daartoe de beste garanties. De bruikbare kleren worden te koop aangeboden in de eigen winkels. Voor de niet herbruikbare lompen zou de overheid het Kringloopcentrum de opdracht kunnen geven ze alleen te verkopen aan de recyclagesector, voor de productie van hoogwaardig papier bijvoorbeeld of van isolatiemateriaal.

Laat dat nu precies het voorstel zijn dat de progressieve fractie (sp.a-Groen!-SLP) in de gemeenteraad van Kortijk al verschillende keren heeft gedaan: geef het Kringloopcentrum het alleenrecht tot inzameling van textielafval. Misschien toch eens een nieuw advies vragen aan de Noord-Zuid-raad. En ik zou daar aan toevoegen: stel een bekwame advocaat aan om OVAM te kalmeren.

textielcontainer

10:40 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

11-07-09

KVK Jeugd bedreigd met inbeslagname en verbeurdverklaring door Kortrijks stadsbestuur

kvk1

Het komt soms op de manier van formuleren aan. De jeugdwerking van Kortrijks voetbal-eersteklasser KVK deed een aanvraag aan het stadsbestuur om een tombola te mogen houden. Het gaat om een tombola die al jaren loopt. Verrassend genoeg weigert het stadsbestuur het verzoek en het dreigt zelfs met inbeslagname en verbeurdverklaring van 'de inzetten'. Reden: op de aanvraag staat dat de lotjes zouden worden getrokken "tijdens de rust van elke thuiswedstrijd". Verkeerdelijk denkt het stadsbestuur dat het enkel gaat om thuiswedstrijden van de jeugdploegen; het gaat om thuiswedstrijden in de prof-competitie. De jeugdverantwoordelijken hadden die overbodige precisering beter niet op het aanvraagformulier gezet! Want volgens het stadsbestuur is dat een tombola op een openbare plaats en artikel 153 van de Algemene Politieverordening verbiedt 'kansspelen op openbare plaatsen'. Overigens is het nogal merkwaardige stadsreglement op loterijen en tombola's in strijd met dat artikel uit de Algemene Politieverordening. Ik zou het jeugdbestuur aanraden een nieuwe aanvraag te doen met vermelding van een andere, niet-openbare plaats voor de trekking...

Perfect

Is het een samenloop van misverstanden en pezenweverij? Of wil het stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, een einde maken aan een jarenlange traditie? Het is een feit dat het stadsbestuur op zijn vergadering van 27 juni jl. de beslissing heeft genomen tot "weigering machtiging te verlenen aan KVK-jeugd om een tombola te organiseren". Het gaat om de al jaren ingeburgerde traditie om bij thuismatchen van KVK de jeugdploegen tijdens de rust lotjes te laten verkopen ten voordele van de jeugdwerking. Daartoe hernieuwde voorzitter Jean-Pierre Laverge op 10 juni de vereiste aanvraag.

Waarom het KVK-jeugdbestuur de aanvraag vernieuwde, is niet duidelijk. Misschien heeft dat wel te maken met het  onsamenhangende tombolareglement dat stad Kortrijk hanteert. In dat reglement is alleen sprake van eenmalige loterijen en niet van tombola's die bijvoorbeeld om de veertien dagen plaatsvinden.

In elk geval vraagt Jean-Pierre Laverge om machtiging van het stadsbestuur voor het organiseren van een tombola. Doel van de tombola: "de morele en fysieke opleiding van de jeugd". Aantal uit te geven loten: 30.000 van 15 juli 2009 tot 30 juni 2010. Verkoopprijs van "het briefje": een halve euro. Tijd om prijzen of loten af te halen: 2 maanden. Gezamenlijke waarde van de prijzen - volgens het reglement mag die waarde hoogstens 1/4 bedragen van "het aantal briefjes": 750 euro. Wijze van bekendmaking: "omroep terrein en pers". En er zal geen beroep worden gedaan op vreemde personen voor de verkoop. Die aanvraag beantwoordt perfect aan de vereisten van het stedelijke reglement op loterijen en tombola's. Zie website Stad Kortrijk.

Misverstanden

Maar volgens het stadsbestuur is de aanvraag in strijd met een ander reglement: de algemene politieverordening (AP). Artikel 153 AP stelt immers: "Het is verboden op de openbare straten, wegen, pleinen of plaatsen loterij- of andere kansspelen aan te leggen of te houden. De tafels, werktuigen, toestellen van de spelen of loterijen, evenals de inzetten, de gelden, waren voorwerpen of loten, aan de spelers voorgesteld, worden bovendien in beslag genomen en verbeurd verklaard". Volgens het stadsbestuur gebeurt de tombola ten voordele van KVK-Jeugd op de terreinen die gebruikt worden door KVK-Jeugd, zijn die terreinen publiek toegankelijk en vallen ze dus onder de definitie van openbare plaatsen.

Het eerste misverstand is dat het stadsbestuur doet alsof het gaat om een nieuw initiatief. Dat is het niet. Het is al jaren de gewoonte dat bij thuismatchen op KVK tijdens de pauze een van de jeugdploegen zich opstelt om lotjes te verkopen ten voordele van de jeugdwerking. De te winnen prijzen liggen in de aard van een fles wijn en dergelijke. De jeugdwerking kan dat beetje steun erg goed gebruiken, met haar 400 spelers, 32 ploegen, 42 gediplomeerde jeugdtrainers en 75 begeleiders en afgevaardigden.

Een tweede misverstand is dat het stadsbestuur denkt dat het gaat om de verkoop van loten bij matchen van de jeugdploegen. Het is bij de rust van de matchen van de profploeg in eerste klasse dat de verkoop gebeurt. Als men in het stadhuis vreest dat de aangevraagde tombola een manier is om wat extra centen af te pingelen van de ouders van jeugdspelers, is men verkeerd.

Balletje, balletje, balletje

De beslissing van het stadsbestuur is voorts op zichzelf onredelijk. Dat er een verbod bestaat om op de openbare weg kansspelen te houden - zoals de truuk met de drie balletjes - is zinvol. Het behoedt lichtgelovige burgers het slachtoffer te worden van oplichterijen. Maar waarom gaat men verder dan de oude wet van 31 december 1851? Artikel 7 van de loterijwet verbiedt loterijen slechts voor zover "de opbrengst niet uitsluitend is bestemd voor daden van godvruchtigheid of van weldadigheid, voor de aanmoediging der nijverheid of der kunsten of voor een ander doel van algemeen nut" (art. 7).

Eigenaardig genoeg houdt het stedelijk reglement op loterijen en tombola's wel rekening met de mogelijkheid dat er lotjes worden verkocht op de openbare weg: "waar de tombolabiljetten op de openbare weg zullen verkocht worden, moeten de inrichters zich gedragen naar de richtlijnen verschaft door de plaatselijke overheid". In die zin is dat reglement tegenstrijdig aan de AP die simpelweg alle loterijen op openbare plaatsen verbiedt.

De loterijwet van 1851 geeft de bevoegde overheid de opdracht om vooral een onderzoek in te stellen naar "de aard en het wezen der loterij" en ook om na te gaan "of de morele waarde der organisators" borg staat voor een normaal verloop. Met zijn onbesuisde weigering geeft het stadsbestuur de indruk te twijfelen aan de morele integriteit en de betrouwbaarheid van het VKV-Jeugdbestuur.

Openbare plaats of openbare inrichting

Overigens kan erover gediscussieerd worden of de motivatie van de weigering juridisch wel klopt. Gaat het hier wel om een tombola "op openbare plaatsen"? Op het moment dat de loten verkocht worden, zijn de KVK-terreinen niet voor iedereen toegankelijk. Alleen wie een ticket of een abonnement heeft, kan zich op die terreinen bevinden. De definitie van 'openbare plaats' in de algemene politieverordening geeft aan dat de ruimte, in open lucht of onder dak, "voor iedereen toegankelijk" moet zijn. Dat is hier niet het geval.

Het ware anders geweest als artikel 153 AP het verbod van loterijen had uitgebreid tot "openbare inrichtingen". Volgens de definitie van 'openbare inrichtingen' in het AP vallen daar ook plaatsen onder die op vertoon van een lidkaart of tegen betaling toegankelijk zijn. Maar artikel 153 spreekt niet over "openbare inrichtingen". En dus is het stedelijke loterijverbod niet van toepassing op de thuismatchen van KVK.

Conclusie: het stadsbestuur heeft hier een beslissing genomen die onredelijk is en bovendien is gebaseerd op een niet correcte interpretatie van de regels. Komt er een rechtzetting? Of komt er een scherp conflict met de jeugdwerking van KVK?

11:47 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

08-07-09

Is stad Kortrijk een slechte betaler?

stadhuis gesloten

Stad Kortrijk is bij de 'fundamenteel zwakke betalers' aanbeland onder de centrumsteden. Alleen Genk en Hasselt betalen hun facturen nog later en nog meer te laat dan Kortrijk. Dat blijkt uit een studie van het bureau voor handelsinformatie Graydon Belgium nv. Dat resultaat is hoogst raadselachtig, want in tegenstelling met het begin van deze eeuw zit Kortrijk absoluut niet meer krap bij kas. Op de financiële dienst van de stad valt men uit de lucht: men was er zich niet van bewust dat er een probleem zou zijn. Integendeel spoort de dienst de collega's van andere diensten aan om niet te slepen met facturen. Men wil zoveel mogelijk verwijlintresten vermijden. Raar is toch dat er geen officiële reactie komt van het stadsbestuur. Laat men zomaar de kredietwaardigheid van de stad in twijfel trekken?

Graydon, een leverancier van handelsinformatie, pakt elk kwartaal uit met een stand van zaken over het 'betaalgedrag' in de Belgische economie. Met andere woorden: waar zitten de slechte betalers? Het jongste persbericht van Graydon komt hard aan op het stadhuis van Kortrijk. Kortrijk wordt erin afgeschilderd als "een fundamenteel zwakke betaler".

Betaalgedrag in de Belgische economie

Het bureau ziet met lede ogen aan dat het betaalbedrag over het algemeen verslechtert in de Belgische economie. In de periode april-juni 2009 werden slechts 63,47% van de facturen tijdig betaald; in de eerste drie maanden van het jaar was dat nog 65,65% en in de laatste drie van 2008: 66,48%. Graydon waarschuwt het hardst voor facturen die 90 dagen na vervaldatum nog niet zijn vereffend. Die 'wanbetalingen' gaan ook in stijgende lijn: 10,69% in april-juni 2009, 9,69% in januari-maart 2009, 8,89% in oktober-december 2008.

Die afgang is vooral te wijten aan de manier waarop de bedrijven zelf met facturen van andere bedrijven omgaan. In contrast daarmee is de vlottere betaling van facturen door de overheid. In het laatste kwartaal van 2008 stonden 90 dagen na vervaldatum nog 23% van de facturen aan de overheid open; dat is in het eerste kwartaal van 2009 drastisch gezakt naar 7% en in de voorbije drie maanden zelfs tot 5%. Dat wil nu ook niet zeggen dat de overheid een ideale schuldenaar is. Met 66% tijdige betalingen (68 en 60% in de eerdere kwartalen) scoort de overheid niet zo heel veel beter dan het bedrijfsleven.

Betaalgedrag van stad Kortrijk

Graydon stelt voorts een grote discrepantie vast tusen de verschillende overheden. Voor het eerst analyseerde het bureau ook het betaalgedrag van de centrumsteden: amaai voor Kortrijk. De Groeningestad slaagt er amper in om 44% van zijn facturen tijdig te betalen. Erger nog: 35% van de facturen blijven liggen tot meer dan 90 dagen na de vervaldatum - die voor belangrijke uitbestede opdrachten ook al tot 90 dagen na factureringsdatum kan uitblijven! Dat betaalgedrag is beduidend slechter dan het gemiddelde van zowel de overheid als het bedrijfsleven. Onder de centrumsteden scoren alleen Genk en Hasselt nog rampzaliger. Leuven, Brugge en Gent doen het daarentegen uitstekend met meer dan 80% tijdig betaalde rekeningen en nog geen 3% achterblijvertjes van 90 dagen na de vervaltermijn.

De vraag is hoe ernstig de studie van Graydon mag worden genomen. Het bureau verzamelt zijn gegevens bij de schuldeisers. Wat Kortrijk betreft zijn dat leveranciers en aannemers. Ik kan mij niet voorstellen dat zij al die firma's contacteren en nog minder dat al die firma's zo happig zijn om hun bij stad Kortrijk openstaande facturen te tonen. Welicht werkt Graydon met steekproeven. Maar zijn die wel representatief genoeg?

Ook is het niet duidelijk waarop die percentages zijn berekend. Gaat dat om het aantal facturen of om het aantal euro's dat erbij betrokken is? Zo heeft Kortrijk bijvoorbeeld facturen van 750 euro voor "koffie en taart", maar ook van 1,25 miljoen euro voor rioleringswerken op de Marionettenberg. Trouwens, hoe geraakt Graydon aan lijsten van firma's die met stad Kortrijk zaken doen?

Wat mij een beetje de wenkbrauwen doet fronsen, zijn de grote schommelingen in de vaststellingen over het betaalgedrag van stad Kortrijk. Eind 2008 zat Kortrijk nog in het koppeloton van de centrumsteden, waarna de stad pardoes naar beneden tuimelde in 2009.

Beleidskeuze?

Je kan het betaalgedrag van een stad ook nagaan vanuit het standpunt van de schuldenaar. Bij de stedelijke dienst Financiën ontkent men dat het een bewuste beleidskeuze zou zijn om te slepen met facturen - en dus ongevraagd gratis krediet te nemen bij de zakenpartners. In tegendeel wordt vanuit de dienst bij de andere stadsdiensten aangedrongen om geen facturen te laten liggen; het streefdoel is zoveel mogelijk rekeningen binnen de 30 dagen te vereffenen.

Sinds 2002 is er immers een wet die een standaardtermijn van 30 dagen laat gelden voor alle handelsverrichtingen waarbij geen betalingstermijn is afgesproken. Na die termijn moeten er automatisch verwijlintresten worden betaald. Die regeling geldt bij stad Kortrijk vooral voor de 'gewone' facturen ter betaling van de werkingskosten. Voor investeringen gelden andere regels, namelijk de 'algemene aannemingsvoorwaarden'. Voor werkzaamheden met een aannemer gelden langere termijnen, van 50, 60 en 90 dagen. Toch komen er ook voor die uitbestede opdrachten sinds 2002 automatisch verwijlintresten bij de factuursom als men die betaaltermijnen overschrijdt.

Formulier T

Een aanwijzing - maar ook niet meer dan een aanwijzing - over het betaalbedrag van stad Kortrijk is te vinden in de evolutie van de betalingskredieten die men op het einde van het jaar overdraagt naar het volgende jaar (Formulier T). Er is inderdaad een toename waar te nemen van over te dragen betalingen.

In 2007 moest 2,66 miljoen euro van de betalingsverbintenissen van Kortrijk uitgesteld worden tot 2008 wat betreft de 'gewone uitgaven' (aankopen en andere werkingskosten). Wat de investeringen betreft, bedroeg het bedrag aan over te dragen facturen 24,21 miljoen euro. Samen voor 2007: 26,87 miljoen euro. Voor 2008 liepen de uitgestelde facturen in gewone dienst op tot 4,1 miljoen euro en qua investeringen tot 27,28 miljoen; samen dus 31,38 miljoen euro. Daaruit kun je constateren dat het stijgt, maar die cijfers zeggen niets over overschrijdingen van de betalingstermijnen.

Liquiditeit

Langs mijn neus weg informeerde ik bij de financiële dienst van de stad of er misschien plots weer liquiditeitsproblemen waren opgedoken. Hoe ik dat durfde vragen, reageerde men een beetje lacherig: "u bent het toch die benadrukt dat de stad zwemt in het geld". Inderdaad, en daarmee is dat ook bevestigd uit onverdachte bron.

In het begin van deze eeuw moest men in Kortrijk nog een taks uitvinden op de rioolaansluiting om halverwege het jaar voldoende liquide middelen in kas te hebben om openvallende facturen te kunnen betalen en verwijlintresten te kunnen vermijden. Maar de zes jaar van de coalitie CD&V-sp.a (2001-2006) zijn afgesloten met riante reserves en die heeft het nieuwe bewind, CD&V-OpenVLD, tot nu alleen maar verder aangedikt. Ze bedragen momenteel zowat 30 miljoen euro, zoals ik al eerder vaststelde. Ruimte zat dus om facturen tijdig te vereffenen.

Casheo

Overigens is de aantijging in het persbericht van Graydon niet gering. Kortrijk zou niet minder dan 35% van zijn facturen onbetaald laten liggen tot meer dan 90 dagen na de vervaldatum. Die vervaldatum kan bij openbare werken en andere aanbestedingen heel laat zijn: soms heeft men al een betalingstermijn van 90 dagen na het arriveren van de factuur. Veel hangt ook af van de oplevering - dat is het akkoord tussen de opdrachtgever en de uitvoerder over de voldoende afwerking van de opdracht. Als men na die termijnen, die heel lang kunnen aanslepen, toch nog meer dan 90 dagen wacht om te betalen, is dat een pure aanslag op de levenskracht van het bedrijf in kwestie. Uit een eerdere studie van Graydon bleek dat in het algemeen laattijdige betalingen de oorzaak zijn van liefst een kwart van de faillissementen.

Vorig jaar kondigde toenmalig federaal premier Yves Leterme aan dat de overheid voortaan vlugger zijn facturen zou betalen. Dat was een onderdeel van het relanceplan van de regering. 400 miljoen euro werden vrijgemaakt om de achterstand in de betalingen in te lopen. Premier Herman Van Rompuy verspreidde daarover een omzendbrief. De afdeling Casheo van het federale Participatiefonds kreeg de opdracht aan ondernemers voorschotten te geven op achterstallige facturen van de overheid.

En een van beide Kortrijkse federale mininsters, Vincent Van Quickenborne, liet in april weten dat hij de contractuele betalingstermijnen in het zakenleven wou beperken tot 60 of zelfs 45 dagen. Hij hoopte dat de ondernemersorganisaties zelf tot zo een regeling zouden komen: "Als dat niet gebeurt, maak ik een wet met strenge sancties". Afwachten maar. Het zou wel erg ironisch zijn als precies de stad waar minister Q deel uitmaakt van de meerderheid, die bedreiging naast zich neer zou leggen.

Vragen

Maar daarmee weet ik nog altijd niet hoe het nu in Kortrijk werkelijk is gesteld met het betaalgedrag van de stad. Als gemeenteraadslid spreek ik daarover het stadsbestuur aan met een schriftelijke vraag. De vragen die ik daarover stel zijn de volgende:

- Voor hoeveel facturen die niet onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen, geldt er geen contractuele betalingstermijn in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald binnen de wettelijke 30 dagen en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Wat is de gemiddelde bedongen betalingstermijn bij Stad Kortrijk voor facturen die niet onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Wat is de gemiddelde betalingstermijn voor facturen die onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Hoeveel verwijlintresten heeft de stad moeten betalen in 2007 en 2008? Voor hoeveel verwijlintresten zijn middelen vrijgemaakt op de lopende begroting 2009?

Kredietwaardigheid

In afwachting van het antwoord vind ik het toch heel eigenaardig dat het stadsbestuur niet officieel reageert op de aantijgingen van Graydon. Als de studie juist is, moet het stadsbestuur dringend maatregelen nemen om zijn betaalgedrag bij te sturen. Als de vaststellingen niet correct zijn, moeten die even dringend weerlegd worden. Alvast in de pers (Het Laatste Nieuws van 10 juli 2009) valt financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, volkomen uit de lucht: "ik laat nagaan wat er aan de hand is". Dames en heren van het stadsbestuur: het gaat hier noch min noch meer over de kredietwaardigheid van de stad. Dat kunnen wij toch niet op zijn beloop laten! 

16:53 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

05-07-09

Kortrijks unieke glasbollenkunst gered

glasbollenkunst1

Het is een van de opvallende projecten geweest van toenmalig leefmilieuschepen Philippe De Coene, sp.a, in 2003. Hij liet meer dan vijftig glasbollen in de Kortrijkse straten beschilderen door kunstenaar Bert Vanwynsberghe. Zes jaar later en na de coalitiewissel na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 kan dat unieke project van straatkunst wel wat onderhoud gebruiken. Het stadsbestuur heeft beslist daarvoor voortaan 12.000 euro per jaar te reserveren.

Evenementen

Toen de sp.a in de vorige bestuursperiode (2001-2006) toetrad tot het stadsbestuur met Philippe De Coene als enige schepen, wou die schepen worden van cultuur. Spelverdeler Stefaan De Clerck, CD&V, gunde hem dat niet. Het heeft De Coene niet belet om kunst en cultuur volop te betrekken bij zijn bevoegdheden. Op miljoenen huisvuilzakken en op de stedelijke huisvuilkarren kwamen strips, poëzie en kindertekeningen. Herr Seele mocht een groen standbeeld van Cowboy Henk ontwerpen (het staat nu op het rondpunt van de Oudenaardsesteenweg ter hoogte van de windmolens).

Opmerkelijk was ook de beslissing van het stadsbestuur in maart 2003, op voorstel van De Coene, om "de glasbollen beter te reinigen, te verfraaien waardoor deze een toegevoegde waarde voor het stadspatrimonium krijgen of eventueel ondergronds te brengen". In het dossier - toch iets van leefmilieu - stak een enkel advies: van de dienst Evenementen...

Rika

In uitvoering van die beslissing kreeg de Kortrijkse kunstenaar Bert Vanwynsberghe de opdracht een aantal glasbollen in het Kortrijkse straatbeeld te beschilderen in zijn typische stijl. Intussen zijn er al 54 van die glasbollen - indertijd 'Rika's' genoemd naar de legendarische minister van milieu Rika De Backer die de glasrecyclage in Vlaanderen introduceerde - bewerkt tot ware stukken van straatkunst. Dat is meer dan de helft van de Kortrijkse glasbollen.

En die artistieke aanpak heeft waarempel ook zijn weerslag op de properheid in de stad. Snoodaards durven niet zo vlug meer allerhande rommel en vuil achterlaten bij die glascontainers. In die zin is kunst een heel wat goedkopere ingreep geweest voor de netheid in de straten dan oplossingen zoals het ingraven van glasbollen. Van een onaantrekkelijk, donkergroen, saai en veelal smerig, maar onontbeerlijk voorwerp op het trottoir, is iets aangenaams gemaakt.

Bert Vanwynsberghe

De stadsdiensten noemen de kunst van Bert Vanwynsberghe 'trompe l'oeul'. Ze bedoelen 'trompe-l'oeil'. Het is een procédé om met perspectief- en schaduwtechnieken gezichtsbedrog op te wekken en een bijna echt gevoel van reliëf te creëren. Voor bepaalde glasbolschilderijen van Bert Vanwynsberghe gaat dat inderdaad op. Bijvoorbeeld het plassende jongentje: je zou soms zeggen dat er waarlijk eentje een glasbol staat water te geven.

Maar een meer algemene typering van het werk van Bert Vanwynsberghe is hyperrealisme. Zijn het foto's of schilderijen? Het zijn wel degelijk schilderijen. Op iedere glasbol die hij onder handen neemt een ander onderwerp. Zoals de glasbol zelf meestal banale dagelijkse voorwerpen, maar door ze te schilderen en enorm uit te vergroten, trekt de kunstenaar de aandacht op hun feestelijke kleuren en bij nader toekijken toch merkwaardige vormen. Meer over Bert Vanwynsberghe op zijn eigen website.

Wie niet genoeg heeft aan zijn straatkunst, kan bijvoorbeeld eens gaan eten in Track 75, in het gewezen treinstation van Harelbeke. Bert Vanwynsberghe realiseerde er muurschilderijen geïnspireerd door Paul Delvaux, maar hij liet de blote dames uit het decor stappen om op een aparte wand gezellig samen te gaan zitten keuvelen onder het genot van een Petrus of een koffie.

Stoot

De stoot van De Coene van 2003 - kunst met geld van leefmilieu - blijft voortduren. Eind juni besliste het stadsbestuur nog meer glasbollen te laten beschilderen en de bestaande kunstwerken systematisch te restaureren. Daarvoor zal jaarlijks 12.000 euro worden vrijgemaakt op een begrotingspost van leefmilieu. Het is de afvalintercommunale IMOG, eigenaar van de glasbollen, die de kunstenaar de opdrachten zal toeschuiven en de facturen daarna doorgeven aan Stad Kortrijk. Heeft men er bij IMOG ooit al eens aan gedacht dat voorbeeld van effectieve kunstintegratie ook toe te laten passen bij haar andere lidgemeenten? Tot zolang heeft Kortrijk toch iets unieks!

glasbollenkunst2

11:05 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

03-07-09

Kerkfabriek Sint-Eutropius, Heule, gaat weer in de fout

sint-eutropius

Het stadsbestuur van Kortrijk heeft opnieuw een beslissing van de kerkraad van de kerkfabriek van Sint-Eutropius, Heule, geschorst. De gunning van een opdracht om het orgel van de kerk te herstellen, voldoet niet aan de regelgeving op de overheidsopdrachten. Bovendien is die investering - die uiteindelijk door de stad wordt betaald - niet opgenomen in de goedgekeurde begroting voor 2009. Eerder liep de kerkraad al tegen de lamp bij de verkoop van kerkeigendommen zonder voldoende publiciteit.

Regelbalgen

Met alle respect voor wie nog de nobele kunst van het schoonschrift meester is, maar voor officiële documenten en verplichte verslagen prefereer ik toch machineschrift, liefst nog geproduceerd met een tekstverwerker zodat het stuk ook gemakkelijk kan ge-emaild worden. De kerkraad van de kerkfabriek van de katholieke parochie Sint-Eutropius van Heule maakt de verslagen van zijn vergaderingen nog in handschrift. Het grote nadeel van die ambachtelijke manier van werken is dat dergelijke verslagen uit hun aard zeer bondig zijn.

Een kerkfabriek moet haar bestuursdocumenten openbaar maken, met name door ze te bezorgen aan het gemeentebestuur. Zo kreeg ik de verslagen onder ogen van de kerkraadvergaderingen van genoemde parochie op 6 en 28 mei 2009 - heel summiere verslagen, tè summiere verslagen, waarin niet steeds duidelijk is welke beslissingen men heeft genomen.

Er is blijkbaar een groot probleem met het orgel van de Sint-Eutropiuskerk in Heule. Ergens in het dossier is sprake van 'pijpwerk' en 'windladers' die moeten worden gereinigd, 'regelbalgen' die moeten worden 'herbelederd', magneten, contactdozen en bekabeling die moeten worden vervangen enzovoort.

De duurste

De kerkfabriek verwelkomde daarom op 6 mei jl. in voltallige bezetting de heer Luc Lannoo, afgevaardigde van de Bisschoppelijke Commissie voor Orgels en Klokken. De expert kreeg meteen de resultaten voorgeschoteld van een soort "aanbesteding" voor een opdracht bestaande uit het reinigen, nazicht en herstel van het orgel. Uit het summiere relaas van de vergadering blijkt dat men wellicht drie orgelbouwers heeft geraadpleegd. De firma Andriessen van Menen, die geen tijd zei te hebben, de firma Delmotte van Doornik met een offerte van 51.150 euro (of 61.891,50 euro met BTW), en de firma Loncke van Kortemark met een bod van 69.755 euro (84.403,55 met BTW). Delmotte beloofde de klus te klaren in 100 dagen, Loncke in 140 dagen, allebei te beginnen na de zomer.

Expert Luc Lannoo kon niet onmiddellijk bescheid geven en nam het dossier mee naar huis om het grondig te bestuderen. Op de kerkraadvergadering van 27 mei jl. had hij zijn oordeel mee. Hij pleitte ervoor te kiezen voor de duurste, om allerlei redenen. De kerkraad volgde unaniem en weeral voltallig zijn advies. Aan de penningmeester werd de opdracht gegeven daarvoor een begrotingswijziging in te dienen bij de voogdijoverheid, Stad Kortrijk dus.

Geschorst

Op het stadhuis van Kortrijk viel men zowat achterover van die handelswijze van de kerkfabriek. De bevoegde diensten Communicatie en Recht en Facility constateerden een dubbele fout. Vooreerst heeft de kerkfabriek de onderhoudsopdracht voor zijn orgel gegund "met miskenning van de wetgeving overheidsopdrachten". En ten tweede kan een kerkfabriek niet zomaar investeringen doen die niet zijn opgenomen op haar door de gemeenteraad goedgekeurde begroting.

Redenen genoeg voor het stadsbestuur van Kortrijk om de beslissing van de kerkfabriek te schorsen, omdat "zij het gemeentelijk belang en in het bijzonder het financieel belang van de gemeente schaadt". De stad moet immers opdraaien voor de financiële tekorten van de kerkfabrieken op haar grondgebied. Het stadsbestuur heeft die schorsingsbevoegdheid op grond van het decreet op de erediensten van 7 mei 2004. Die schorsingsbeslissing stuurt het stadsbestuur naar de provinciegouverneur en naar de bevoegde Vlaamse minister van Bestuurszaken. De gouverneur kan de schorsing bevestigen, de minister kan de beslissing van de kerkfabriek vernietigen.

Het stadsbestuur wil de kerkfabriek die afgang besparen en verzoekt het bestuur voor de laatste maal om de aangevochten orgelbeslissing in te trekken. Vorig jaar hadden de betrokken stadsdiensten de kerkfabriek al gewaarschuwd voor een dergelijke afloop van het dossier als men het in Heule niet volgens de wettelijke regels zou aanpakken.

Overheidsopdracht

Kerkfabrieken vallen voor hun uitbestede werkzaamheden onder de wetgeving op de overheidsopdrachten. Dat betekent dat die opdrachten officieel bekendgemaakt moeten worden als het gaat om opdrachten boven de 67.000 euro (in het orgeldossier wil men ingaan op een bod van bijna 70.000 euro). Dat is in Heule niet gebeurd. Bovendien is men bij een openbare aanbesteding verplicht de goedkoopste te kiezen. Men kan slechts kiezen op basis van andere criteria (technische referenties of kwalitatieve criteria bijvoorbeeld) als men die criteria vooraf in het bestek mee heeft bekendgemaakt. Ook dat was hier niet het geval.

Eigenlijk heeft de kerkfabriek van Sint-Eutropius gekozen voor een procedure die men in de wet de "onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking" noemt. Welnu dergelijke informele manier van gunnen is slechts toegelaten in een heel beperkt aantal in de wet opgesomde gevallen. Het orgeldossier van Heule valt daar niet onder. Het gaat immers niet om een opdracht van minder dan 67.000 euro (zonder BTW), een geheime opdracht, een onvoorzienbaar dringende opdracht, een opdracht die omwille van zijn specificiteit slechts aan één bepaalde aannemer kan toevertrouwd worden enzovoort.

Grabbelen

De tweede reden om de beslissing van de kerkfabriek te schorsen is financieel. De kerkraad van Sint-Eutropius verbindt zich tot betalingen waarvoor zij geen geld hebben. Zoals elk openbaar bestuur moet de kerkfabriek een begroting opstellen. Geen uitgaven kunnen worden gedaan als die niet zijn opgenomen in een goedgekeurde begroting. In de begroting van de kerkfabriek van Sint-Eutropius wordt met geen woord of bedrag gerept over het orgeldossier.

Bovendien gaat dat niet zomaar. Een begrotingswijziging kan eventueel, maar niet op eigen houtje. Aan de goedkeuring van een begroting of begrotingswijziging van een kerkfabriek gaan grondige besprekingen vooraf met de betrokken stadsdiensten. Anders zou het erop neerkomen dat de stad die kerkbesturen ongecontroleerd laat grabbelen in zijn stadskas. Blijkbaar gaat ook die vanzelfsprekende procedure het petje te boven van de kerkfabriekbestuurders in Heule.

In 2007-2008 was er al een scherp conflict tussen de kerkfabriek en het stadsbestuur. Toen ging het om onroerende goederen die de kerkfabriek wou verkopen zonder voldoende gegadigden de kans te geven een concurrentieel bod te doen. Zie over die eerdere affaire mijn stuk van vorig jaar. Toen kwamen de parochiebestuurders van Sint-Eutropius uiteindelijk tot inkeer.

13:50 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

28-06-09

Meer dan 2500 Kortrijkzanen zetten de bloemetjes buiten, heel de zomer lang

K bloeit 09 1

Ik heb een overgezellige fietstocht gemaakt, dank zij de werkgroep bebloeming van het Groencomité Kortrijk. Over heel Kortrijk-stad en deelgemeenten werkten vrijwilligers omlopen uit langs de vele bebloemde gevels en voortuinen die de stad elke zomer weer rijk is. Je kon te voet of per fiets van het ene kleurenfestijn naar het andere. Zelf vertrok ik uit het ontmoetingscentrum van Bellegem voor een ontdekkingstocht door het dorp en het nabijgelegen - toch nog flink trappen hoor - Kooigem. De organisatoren hadden ook oog voor de landschappen die je doorkruiste. Ik heb de Geitenberg ontdekt, gewoonweg schitterend. Het Groencomité organiseert eveneens de jaarlijkse bebloemingswedstrijd. "Is de kwestie van de stadssubsidies nu al opgelost?" vroeg ik een van de initiatiefnemers. "Ja" antwoordde hij: "Ze blijven ... verminderd!". In elk geval heeft de eerste editie van de fiets- en wandeltochten onder de noemer 'Kortrijk Bloeit' aangetoond dat het initiatief gerust een jaarlijks evenement mag worden.

Doornikserijksweg Kooigem 09

Kortrijk Bloeit

De vzw Groencomité  Kortrijk slaagt er elk jaar weer in, in samenwerking met het Werk van de Volkstuin en Stad Kortrijk, om meer dan 2500 Kortrijkse gezinnen te laten deelnemen aan zijn bebloemingswedstrijd. Ze zijn inmiddels toe aan hun 32e editie! Er worden hier en daar wel wat vragen gesteld over de wedstrijdformule en of die wel nog van deze tijd is, maar het blijft een prestatie die opmerkelijk bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van Kortrijk. Vergeten wij vooral ook niet de duizenden gezinnen die uit eigen beweging hun gevel bebloemen of hun voortuin instandhouden.

Troopeird 09

Het Groencomité, onder leiding van voorzitter Emiel Damman en secretaris Dirk Serlet, pakte dit jaar uit met een extra initiatief: 'Kortrijk Bloeit'. Het grote publiek werd uitgenodigd om de vele gevels en voortuinen al wandelend of op de fiets te gaan bezichtigen. Daartoe werden een vijftal tochten van 5 tot 7 kilometer uitgewerkt vanuit 4 verschillende startplaatsen. Die deeltochten sloten op elkaar aan, zodat meer sportieve deelnemers langere afstanden konden combineren.

Casino Kooigem

Geveltoerisme in Bellegem en Kooigem

Zelf waagde ik mij aan een paar tochten vanuit het ontmoetingscentrum De Wervel in Bellegem. Ik werd er op weg geholpen door Kooigemnaar Luc Scharre, bestuurslid van het Groencomité en toevallig ook OCMW-raadslid voor CD&V. Het traject Bellegem-Kooigem was wellicht wel enkele kilometers langer dan de vooropgestelde 7, maar 't was de moeite waard.

Lentewijk Kooigem 09

In Bellegem deed ik aan geveltoerisme - letterlijk dan! - op de adressen Walleweg 66, Kwabrugstraat 60, Ronsevaalstraat 12 en een villaatje in de wijk 't Rode Paard. In Kooigem fietste ik langs de Doornikserijksweg 324 (een weelderige voortuin), Kooigemplaats 4 (café Casino - jammer genoeg niet open - met geraniums op de vensterbanken), Lentewijk 3 (de woning van Luc Scharre, sterk in buxus), en Molentjesstraat 98 (een fleurig kleurenpalet op een tuinmuur). In Kooigem ging ik op aanraden met Luc ook nog eens een kijkje nemen in de paradijselijke tuin van Romain Van Hoe, Kazernestraat 4.

Molentjesstraat Kooigem 09

Geitenberg

De organisatoren hadden hun best gedaan om die adressen in te passen in een traject dat ook landschappelijk de moeite waard was. De kortste verbinding tussen Bellegem en Kooigem is de Doornikserijksweg, maar dat is ook de saaiste weg. de uitgestippelde tocht deed er alles aan om die rechte verkeersweg te ontwijken. Zo fietste ik langs Bellegembos en over de oude heirweg die de Dottenijsestraat is.

Ronsevaalstraat 09

Komende vanuit de Ronsevaalstraat - de naam alleen al! -, de straat van de legendarische pleisterplaats Den Boeuf - liet men mij na een kort stukje Doornikserijksweg het Verloren Hof inslaan. Ik wist niet dat je daarlangs naar Kooigem kon. Dat brengt je via de monumentale hoeve op de Geitenbergstraat: een heuse ontdekking. Op de Geitenberg - echt een bult in het schilderachtige landschap - loopt een kiezelpad met bijna te veel vergezichten. In de lijn van het pad zie je in de diepte de dorpskom van Kooigem liggen en in het verlengde maar veel verder de mysterieuze Mont Saint-Aubert.

Kazernestraat Kooigem 09

Volgend jaar opnieuw?

De tijd ontbrak mij, maar anders had ik ook graag de tochten vanuit de hoeve 'De Heerlijkheid' in Heule (meer een cultuurhistorisch traject), vanuit het Vlasmuseum in Kortrijk, vanuit 'Het Kleuterbos' in Marke, en vanuit Bellegem naar Aalbeke en Rollegem gedaan. Het was gewoonweg teveel voor een enkele zondagnamiddag. Ik vraag mij dan ook af waarom van die uitgestippelde wandel- en fietstochten geen meer permanent project wordt gemaakt. Het Groencomité zou bijvoorbeeld van elke tocht een kleurrijke folder met plattegronden kunnen maken zodat het publiek gelijk wanneer op pad zou kunnen gaan.

Ronsevaalstraat licht 1 09

In elk geval zou ik het jammer vinden als het een eenmalig initiatief zou blijven. Volgend jaar moet het zeker opnieuw plaatsvinden. Een sterk punt daarbij is dat de organisatoren de aanbevolen adressen niet beperken tot spectaculaire bebloemingen en anderen hoogstandjes. Ook geraniums op de vensterbanken geven een gevel zoveel cachet dat de hele straat opfleurt. Maar van hoogstandjes gesproken, wil ik toch even de aandacht vestigen op de prestaties van de bewoner van het huis op de hoek van de Tarwelaan en de Maandagweg in Kortrijk. Met trompe-l'oeil-technieken tussen de bloemen maakt hij van een banale blinde gevel een ware attractie. Ik rij er iedere keer weer met een spontane glimlach voorbij.

Tarwelaan 1

Relatie

Aan Luc Scharre vroeg ik, als politiekers ondereen, hoe het nu zat met de subsidiekwestie van het Groencomité. "Het is opgelost" zei hij sarcastisch: "die subsidies blijven verminderd!". Indertijd had toenmalig schepen Philippe De Coene, sp.a, de stadstoelage aan het Groencomité opgetrokken van 9.000 tot 13.000 euro. Nadat CD&V de sp.a in de meerderheidscoalitie had vervangen dor OpenVLD, is de subsidie verminderd tot 10.000 euro. Een vinnige bespreking daarover in de gemeenteraad van maart 2008 leidde tot een schorsing van de raad. Het stadsbestuur beloofde toen nog eens te gaan overleggen met de mensen van het Groencomité. Dat heeft niets opgeleverd. Gewezen CD&V-schepen Omer Soubry heeft zich toen heel kwaad gemaakt.

Kwabrugstraat Bellegem

Blijkbaar is de relatie tussen de bebloemers en het stadsbestuur nog altijd niet wat ze zou moeten zijn. De stad verleende officieel wel zijn medewerking aan het initiatief 'Kortrijk Bloeit', maar van stadswege is er nauwelijks publiciteit gemaakt over dat evenement. Op de website van Stad Kortrijk moest je bijvoorbeeld heksentoeren uithalen om er iets over te vinden. Het verschil met het stadsproject Secret Gardens is opvallend.

geraniums

21:16 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

20-06-09

De dekenij van Kortrijk, het stadsbestuur, het bevolkingsregister en uw privacy

Foto: neo-gotisch koperen altaar met retabel, ontworpen door Jean Baptiste de Bethune (1894), in de dekanale Sint-Maartenskerk. Bemerk de dossiers die vele heiligen onder de arm hebben. Bevolkingslijsten?

Sint-Maarten1

Het stadsbestuur van Kortrijk zit een beetje in de knoei met zijn eigen reglement wat betreft het verstrekken van lijsten uit het bevolkingsregister. Naar aanleiding van een concrete vraag van de dekenij, instelling van de katholieke kerk, speelt het stadsbestuur met de gedachte zijn reglement grondig te wijzigen; maar een beslissing daarover is nog niet genomen. De dekenij vroeg een lijst van de hele Kortrijkse bevolking, om felicitaties te kunnen sturen bij verjaardagen en andere sympathie wekkende activiteiten te kunnen verrichten. Voorwaar een gevoelige kwestie, ook al omdat de bescherming van iemands persoonlijke levenssfeer een grondrecht is. Intussen is de aanvraag ingetrokken.

Twee Amerikaanse jongens

Drrrring! Zaterdagmorgen. Je spurt als vader of moeder van een jong gezin naar de voordeur. Je trekt ze open. En je kijkt in vier blauwe ogen: "Wij zijn twee Amerikaanse jongens. Wij willen met uw gezin eens praten over het leven", enzovoort. Piepjonge zendelingen van de mormoonse kerk. Niets op tegen dat zij zieltjes pogen te winnen, maar hoe zijn ze aan uw adres gekomen? Hoe weten zij dat op uw adres een jong gezin woont? Wel: misschien werken zij wel met personenlijsten uit het bevolkingsregister van stad Kortrijk. Kan dat zomaar? Niet zomaar, maar het kan. Ook voor andere gezindheden.

Het stadsbestuur zat een tijd lang verveeld met een vraag van de dekenij, een instantie van de katholieke kerk. De dekenij verzocht opnieuw om een lijst van alle personen in het Kortrijkse bevolkingsregister, met adres en geboortdatum. De dekenij verklaarde die gegevens te willen gebruiken in de buurtwerking van de kerk: onder meer om jarigen te kunnen feliciteren, nieuwe bewoners een welkomspakketje te geven, mee te werken aan het vrijwilligersproject 'buren voor buren' - een project van de stadsdienst gebiedswerking! - enzovoort. Nochtans had de dekenij nog maar enkele maanden geleden die lijsten bekomen. Een tweede verzoek in minder dan een jaar tijd was ongelegen gekomen omdat het aanzienlijk wat extra werk vergt van de stadsdienst Bevolking. Maar zoals gezegd, heeft de kwestie zichzelf opgelost.

Toch biedt het non-event een aanleiding om eens na te gaan hoe beschermd de personengegevens zijn die de stad bijhoudt en moet bijhouden.

Persoonlijke levenssfeer

Vooreerst waarborgt de Grondwet het recht op privacy. Artikel 22: "Ieder heeft recht op eerbiedeging van zijn privé-leven en zijn gezinsleven, behoudens in de gevallen en onder de voorwaarden door de wet bepaald. De wet, het decreet [...] waarborgen de bescherming van dat recht". En zo kwam er in 1992 een wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens, de zogenaamde Privacywet. Artikel 2 van de Privacywet zegt: "Iedere natuurlijke persoon heeft in verband met de verwerking van personengegevens die op hem betrekking hebben, recht op bescherming van zijn fundamentele rechten en vrijheden, inzonderheid op bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer".

De Privacywet regelt voorts welke rechten een persoon precies heeft. Zo heeft iemand waarvan personengegevens worden verwerkt het recht te weten wat er over hem of haar is genoteerd, te weten waarvoor die gegevens zijn opgeslagen, en verkeerde gegevens te verbeteren (uw beroep bijvoorbeeld: sedert dat niet meer op de identiteitskaart staat, is het veelal verouderd in het rijksregister) enzovoort. Het is verboden 'vertrouwelijke gegevens' van iemand op te slaan: dat zijn gegevens 'waaruit de raciale of etnische afkomst, de politieke opvattingen, de godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging of het lidmaatschap van een vakvereniging blijken, alsook [...] personengegevens die het seksuele leven betreffen'.

De gemeenten, die verplicht zijn een bevolkings- en vreemdelingen register bij te houden, moeten zich daarbij schikken naar de Privacywet. De gegevens van de gemeenten belanden ook in het centrale rijksregister. Een andere kwestie zijn de akten van de 'burgerlijke stand' die in de gemeenten moeten worden bijgehouden (geboorteakte, huwelijksakte enzovoort). De regeling van wie afschriften kan krijgen, staat in het Burgerlijk Wetboek (artikel 45), maar daar ga ik niet verder op in.

Inzagerecht of recht op uittreksel

Met koninklijke besluiten heeft de federale regering een meer uitgewerkte beschermingsregeling vastgelegd voor de private gegevens in het bevolkingsregister. Van belang is het KB van 16 juli 1992 betreffende het verkrijgen van informatie uit de bevolkingsregisters en uit het vreemdelingenregister.

Uitgangspunt is dat private personen geen toegang hebben tot de registers. Je hebt geen inzagerecht. Wel kan iedereen een uittreksel krijgen voor zover het gegevens over zichzelf betreft. In de gevallen dat de wet het toestaat of beveelt, kunnen derden, overheids- en private instellingen ook uittreksels krijgen. Maar voormelde 'gevoelige informatie' mag niet worden prijsgegeven. Op een verzoek een lijst te krijgen van alle katholieken in Kortrijk, mag het stadsbestuur niet ingaan, als het al zo een lijst illegaal zou bijhouden.

Hoe zit het nu met die vraag van de dekenij? Wel, artikel 6 van het KB zegt onomwonden: "Geen enkele lijst van personen ingeschreven in de registers mag aan derden worden verstrekt [...]". Maar het volgende artikel (7 dus) relativeert dat verbod heel verregaand. In het algemeen mogen 'instellingen van Belgisch recht die taken van algemeen belang vervullen' toch lijsten uit de registers opvragen en krijgen. Ze moeten daartoe een schriftelijke aanvraag doen en daarbij vermelden wat ze met die lijst(en) gaan doen.

Algemeen (parochiaal) belang

Is de dekenij een 'instelling van Belgisch recht die een taak van algemeen belang vervult'? Volgens de aanvaarde toepassing van het KB wel. De praktijk wijst uit dat men alleen instellingen met commerciële of winstgevende doelen heeft willen uitsluiten. Publieke instellingen en private instellingen met een liefdadig, cultureel of menslievend doel mogen die lijsten krijgen. Het federale ministerie van Binnenlandse Zaken noemt bijvoorbeeld: scholen, parochiale of sportieve verenigingen en jeugdbewegingen.

En zelfs aan die instellingen van algemeen belang mag het stadsbestuur niet zomaar lijsten toeschuiven. De aanvraag moet 'gegrond' zijn en het in de aanvraag gestelde doel moet overeenstemmen met het algemeen belang dat de instelling nastreeft. Het stadsbestuur moet dat onderzoeken en motiveren in zijn beslissing. Binnenlandse Zaken geeft als voorbeeld: "Het up-to-date houden van een adressenbestand is [...] geen reden om informatiegegevens uit de registers mee te delen"! Voorts zegt de federale overheidsdienst dat bijvoorbeeld "het voeren van een gepersonaliseerde reclamecampagne voor het onderwijs dat men verleent" voor scholen geen aanvaardbaar doel is om personenlijsten te bekomen van het stadsbestuur. Nu moet je weten dat precies de scholen grote afnemers zijn van dergelijke lijsten. Voor wat zouden zij die lijsten anders gebruiken dan om te prospecteren?

Instellingen die dergelijke lijsten bekomen, mogen uitdrukkelijk die lijsten niet doorgeven aan derden. Inwoners kunnen aan het stadsbestuur vragen hun gegevens niet prijs te geven aan instellingen die erom verzoeken. Misbruiken op het privé-leven kunnen worden gemeld bij de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer, Hoogstraat 139, 1000 Brussel, 02 213 85 00, commission@privacycommission.be.

Gratis?

Het meest verveeld zat het Kortrijkse stadsbestuur met de vermeende aanvraag van de dekenij omdat het ging om een tweede verzoek kort na een eerste dit jaar. Eigenlijk kon het stadsbestuur die aanvraag simpelweg weigeren met het al aangehaalde argument dat "het up-to-date houden van een adressenbestand geen aanvaardbare reden is".

Maar er is een andere verwikkeling. In Kortrijk valt het vrijgeven van lijsten uit het bevolkingsregister onder een retributiereglement. Het kost de aanvrager 0,12 euro per naam. Maar het stadsbestuur kan vrijstelling geven van die retributie, om niet geheel goed geregelde motieven. Er staat: in de gevallen voorzien door de wet. Maar in de wet (voornoemde KB's) zijn gewoonweg alle gevallen geregeld, als men dat zo wil opvatten. Elke instelling kan dus vrijgesteld worden van betaling.

In de praktijk gingen de lijsten gratis naar het OCMW, jeugdverenigingen, dekenij enzovoort. Enkel scholen moesten betalen. Maar nu begint men op het stadhuis te twijfelen of men de scholen wel mocht laten dokken voor die begeerde adressen. Als men beslist om helemaal geen retributie meer te vragen aan niemand, dan zou het wel eens kunnen gebeuren dat het aantal aanvragen de diensten boven het hoofd groeit. Vandaar dat vanuit de administratie de suggestie wordt gedaan het retributiereglement zo te wijzigen dat de eerste aanvraag per jaar gratis is en dat voor de tweede moet worden betaald.

Blijkbaar geraakt men het over dat logische principe in het stadsbestuur niet eens. De herziening van het retributiereglement is afgevoerd. Is het misschien omdat de huidige bevoegde schepen, Marie-Claire Vandenbulcke, Open VLD, op het einde van het jaar moet plaatsmaken voor een CD&V'er? Gunt men haar geen hervorming?

Verkiezingsdoeleinden

Vermeldenswaard is nog volgend detail in de wettelijke regeling. Artikel 7, puntje c van voormeld KB geeft aan de 'politieke partijen tijdens de zes maanden voorafgaand aan de datum van een gewone verkiezing" of tijdens de veertig dagen voorafgaand aan een vervroegde verkiezing het recht om lijsten te bekomen van de gemeentelijke bevolkings- en vreemdelingeregisters.

De partijen krijgen zo al een exemplaar van de kiezerslijsten die voor elke verkiezing worden opgesteld. Maar op die lijsten uit het bevolkingsregister staat wel wat meer dan op de kiezerslijsten, bijvoorbeeld het beroep, de burgerlijke stand en de samenstelling van het gezin van de persoon. Het kan dus de moeite zijn een aanvraag te doen voor mailings naar doelgroepen. De partijen mogen die lijsten evenwel alleen gebruiken "voor verkiezingsdoeleinden". Voor wat anders?

Tadeus Sint-Maartenskerk

Ook de heilige Tadeus, apostel, worstelt in de dekanale Sint-Maartenskerk met documenten. Beeld uit 1770 van de Doornikse sculpteur Nicolas Lecreux (1733-1799).

17:11 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |