28-07-09

Zomer in Kortrijk 2009: nog altijd groot succes

bowl 09

De skatebowl aan Krommeleiresbrug: nog altijd een groot succes!

10:15 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

27-07-09

Zomer 2009 in Kortrijk: de Leiewerken weten van geen ophouden

leiewerken 2009

Einde der werken juli ... 2008 staat in juli 2009 te lezen aan de Budabrug. De Leiewerken hebben integendeel nog jaren voor de boeg.

10:45 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

26-07-09

Zomer 2009 in Kortrijk: Congoweg

Congoweg

Waarom kilometers rijden om bootjes te zien? In de Congoweg hebben de gebroeders Beyaert dit mooie exemplaar op het droge gebracht. Stond het ooit model voor 'His Majesty Pull' waarmee kapitein Oliepull (vriend van Nero) de wereldzeeën afvaarde?

10:00 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

25-07-09

Zomer in Kortrijk 2009: ondanks alles blijven vlaggen

vlaggen 09

We blijven vlaggen!

10:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

24-07-09

Zomer 2009 in Kortrijk: voor rendeevoetjes is Kortrijk Bereik-bar

Rendez-vous

Een hele geruststelling voor de kamerheren en -dames van de Kortrijkse rechtbank...

10:15 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

23-07-09

Zomer in Bereikbaar Kortrijk 2009

N8 onderbroken

Zomer 2009 in het jaar van de grote transformatie. Maar is Kortrijk Bereikbaar?

Congé payé in Kortrijk: dus een nieuwe reeks vakantiestukjes èn -kiekjes. Veel plezier!

15:15 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

22-07-09

Een tarweveld voor de stad in het hartje van Kortrijk

tarwe1

Blonde korenvelden in het hart van Kortrijk. Dat is de spectaculairste van de tien Secret Gardens, die nog te bewonderen zijn tot 11 oktober 2009. De andere negen zijn misschien niet alle even geslaagd (of goed onderhouden), maar wel interessant. Zij kunnen burgers, beleidslui en vakmensen op ideeën brengen. Voor het ontwerp tekenden bekende tuinarchitecten uit binnen- en buitenland, onder artistieke coördinatie van tuinpublicist Paul Geerts. Het bezoek is gratis, en als je van het project naar het andere struint, zie je nog wat van de Groeningestad.

Dank zij de relaties van groenauteur Paul Geerts konden enkele van de bekendste tuinarchitecten worden gestrikt om deel te nemen aan Secret Gardens, zowel buitenlandse als Belgische bureaus.

Boerenhol

Atelier Le Balto, Berlijn, bezorgde het tuintje van de Academie op de Houtmarkt een dak van klimplanten: 'Kruez und Quer'.

Aan het project van Office 710, Mathieu Gonthier en François Vadepied, Parijs in het Boerenhol en op de Zypte heeft de goegemeente moeten wennen: 'Kruisingstuin'. Het bureau annexeerde zonder blikken of blozen een stuk van Kortrijks meest gegeerde parking, in de schaduw van de Sint-Maartenskerk en achter de met afvalcontainers van TV-restaurant Dell'Anno gevulde tuin van de Oude Dekenij. De frele planten en bloemen hebben wat omvang moeten krijgen eer de weggedrumde automobilisten snapten dat het hier om beplanting ging. Akkoord met de ontwerpers die zich afvragen of die plompverloren parking op die plaats wel verantwoord is. Niet akkoord als zij menen dat de put van de Zypte, het enige overblijfsel van de vijver die daar deel uitmaakte van de middeleeuwse stadsgrachten, beter verdwijnt.

Stro

Minder geslaagd vind ik de 'Stapstenen' van Ars Horti, Jan Bleyt, Reet, op het Overbekeplein. De ontwerper stelt vast dat de bouwblokken en de plantenbak bovenop de ondergrondse parking ordeloos zijn ingeplant. Met zijn graskussens op schuine poten vergroot hij alleen maar de onoverzichtelijkheid van het pleintje, dat ooit bedoeld was de ingang te worden van een groots winkel- en wooncomplex, dat nooit is gerealiseerd. Tijdens de rommelmarkt op de Sinksenfeesten deden die 'plantenbedden' uitstekend dienst voor het uitstallen van ... rommel.

'Appel Paysan' van de Brusselaars Yves & Namguel Hubert in de Spoorweglaan is geslaagd als protest tegen die vuile plek die wacht op een bouwproject van het Kortrijkse Stadsontwikkelingsbedrijf. Maar de Spoorweglaan - ooit een mooie promenade op de oever van de stadsgracht - zou meer gediend zijn met simpele laanboompjes op het trottoir in plaats van balen stro en spichtige berkjes.

Kabouters

De Kortrijkse Studio Basta mocht de wildernis van het gewezen buurtschooltje in de Proosdijstraat, Overleie, in handen nemen. Wie weet nog dat hier lange tijd de magazijnen stonden van groothandelaar in 'koloniale waren" Kerkhof-Grijspeerdt? Anno 1888 stond reuzengroot op de gevel. Maar dat helemaal terzijde. Studio Basta wou er een buurttuin van maken in samenwerking met de omwonenden, met petanqueveld en al. Windschermen in de vorm van mannetjes gaven de 'anarchistische tuin' de naam: "De tuin van de kleine mannetjes". Een beetje jammer dat er nu en dan geen kleine mannetjes, kabouters, passeren om de boel wat te onderhouden...

Martha Schwartz, Cambridge, VSA - volgens Paul Geerts een van de meest spraakmakende architecten van het moment - heeft in de afgesloten tuin van het Broelmuseum - die enigszins dienst doet als reserve voor beeldhouwwerk dat elders in de stad geen plaats meer vindt - een chaotisch labyrint aangericht: "The Chaotic Maze". Zij heeft haar vijf meter lange plantenbakken laten neerploffen door choreograaf Pol Cossement, vzw Passerelle. Die choreografie met blijvende gevolgen is gefilmd en wordt permanent afgedraaid in het Broelmuseum.

Verfrissend

Een letterlijk verfrissende verrassing leidt de bezoekers naar een echt geheime tuin: de terreinen van de gewezen textielveredelingsfabriek Vetex, Veldstraat, Vaartstraat, Pieter De Coninckstraat.

Op die ooit zwaar vervuilde gronden komt een hele nieuwe, riante stadswoonwijk, maar gegadigden hebben al heel lang geduld moeten hebben. Op die enkele tijdelijk open hectaren in een versteende woonbuurt creëerde het bureau '100 Landschaftsarchitektur' van Thilo Folkerts, Berlijn een "Munttuin". Tussen het hoge gras en prille schietwilgen - door de ontwerper een 'stadssavanne' genoemd, zijn niet minder dan 77 verschillende soorten munt geplant, in perkjes aangegeven door inoxpalen. Een afvalhoop is ingericht als uitkijkberg en picknickheuvel. Zeer het bezoeken waard!

tack1

Wuivend

Maar de indrukwekkendste Secret Garden is wel "Een tarweveld voor de stad", uitgewerkt op de plantsoenen naast de gewezen brouwerstoren Tack (nu Budatoren met productieruimten voor podiumkunstenaars) op het eiland Buda. Internationaal befaamd Kortrijkzaan Denis Dujardin werkte hierbij samen met Antwerpenaar Stefaan Thiers en Deen Jonas Schul. De drie ontwerpers gooiden hun aparte stukken pelouse samen tot een gezamenlijk project.

Je staat werkelijk paf als je onverwachts in het midden van de stad geconfronteerd wordt met een weelderige akker van wuivende korenaren. In het begin had de jonge tarwe een blauwachtig groene kleur. Thans geeft het rijpe koren met zijn blonde tinten een toch zo zomers beeld.

korenbloem

Onbespoten

Tussen het strogeel brengen wilde bloemen zoals klaprozen, korenbloemen, ganzevoet en kamille vrolijke accenten. Hier en daar staat zelfs een zonnebloem, alsof het een restant is van wat de landbouwer het jaar voordien op zijn akker heeft geteeld. Denis Dujardin: "Mijn bedoeling is om mensen te tonen hoe een onbespoten akker er uitziet, waarbij duidelijk moet zijn, dat al die gladde mooi ogende akkers vandaag de dag pure herbiciden- en pesticiden-horror zijn. Het 'mooi effen' landschapsbeeld is bedrog. In de jaren zestig zag je hier volop zo een akkers. In Scandinavië zie je ze nog. Ik ben geen groene jongen, maar wat dat betreft heb ik toch een scherpe reflex".

Velen zijn benieuwd of het graan ook daadwerkelijk zal worden geoogst - dat zou een extra evenement kunnen zijn. De bedoeling van de ontwerpers was eerst om de graanakker te laten instorten, maar misschien doen zij er iets sociaals mee en laten ze het graan malen als een soort sociaal statement rond voedsel of voedselbedeling.

tack2

Notelaar

Het tarweveld is betreedbaar gemaakt met paden van streekeigen materiaal: geen grind-, knuppel- of schelpenpaden maar brede wegels van grof vermalen dakpannen, hèt Kortrijkse streekprodukt bij uitstek. De felle baksteenrode kleur is meegenomen. 

Waar de paden samenkomen, is een notelaar gepland. Aan zijn voet is een gedenksteen gelegd ter nagedachtenis van Willy Malysse, de vader van Limelight waaruit het Kunstencentrum Buda is gegroeid, dat intussen zijn intrek heeft genomen in de nabijgelegen Pentascoop (Budascoop) en ook de Budatoren beheert.

In de doorsteek tussen de site van de Budatoren en de Dam hebben de ontwerpers hoge bloemenperken aangelegd. Die drie tuinen rond de Budatoren zullen niet verdwijnen na Secret Gardens. Ik ben nieuwsgierig naar de vondsten van de ontwerpers in de komende jaren.

malysse1

15:13 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

21-07-09

2009: de zomer van het - min of meer - verborgen stadsgroen in Kortrijk

SG1

Een stad met enige allure heeft evenementen nodig, onder meer van het genre Secret Gardens. Tot 11 oktober kun je in het centrum van Kortrijk tien bijzondere 'stadstuinen' ontdekken op onverwachte plekken - meestal restgronden die wachten op hun definitieve bestemming. Evenveel ontwerpers, geselecteerd door een jury bezield door tuinpublicist Paul Geerts, geven hun (openbaar) domeintje een eigen uitzicht. De ene beplanting is al verrassender dan de andere. Niet iedereen vindt ze alle geslaagd. Maar in de schaduw van de Tacktoren op de stadseiland Buda wrijf je je ogen uit: drie banale gazons zijn omgetoverd tot onbespoten korenvelden waarop de tarwe staat te rijpen. Een creatie die op zichzelf de moeite waard is om van over de grenzen bezoekersbussen in te leggen.

Over de brug

Een stad met enige allure heeft evenementen nodig, onder meer van het genre Secret Gardens. Secret Gardens is een wandeltraject door het hartje van Kortrijk. Op tien plekken zijn tijdelijke tuinen ingericht. Dat is toch wel een geldige reden om een bezoek te brengen aan de Groeningestad.

Zo een zomerattractie mag wat geld kosten. Secret Gardens kost zowat 550.000 euro, waarvan de stad de grote helft zal bekostigen. Men had gehoopt op een paar honderdduizend euro van de Europese Unie - het programma 'Creative Regions European Network', waarvoor Kortrijk een op de ontwikkeling van kunsteneiland Buda gerichte inzending had gedaan -, maar die bede is afgewezen. Creatief genoeg maar te weinig grensoverschrijdende samenwerking. Gelukkig komen het Agentschap Natuur en Bos (180.000 euro) en de Provincie wel over de brug met steun. Een 50.000 euro kon ingezameld worden bij private sponsors (zoals Terca en bomenkweker Willaert).

Exterieur

De niet onaanzienlijke investering kan deels worden verantwoord door de hoge ambities van het project. De organisatoren noemen hun experiment de eerste editie van een biënnale. De eerste werknaam van Secret Gardens was trouwens 'Exterieur', als tegenpool van Kortrijks gekende tweejaarlijkse designbeurs 'Interieur'. Men wil in de onpare jaren een soort beurs onder de blote hemel opzetten om - citaat uit de soms nogal hoogdravende perstekst - : "een voor Europa uniek platform, een creatief speelplein te bieden aan ontwerpers uit diverse disciplines om nieuwe visies over kwalitatief stedelijke groen en over functie en inrichting van de publieke ruimte in een stedelijke context te ontwikkelen".

En voorts: "De ontwerpers krijgen tevens de kans om te experimenteren met innovatieve concepten en materialen (o.m. op het vlak van waterbeheersing, dak- en gevelbegroeiing, bestrating, verlichting, buitenmeubilair enzovoort). Dit sluit aan bij de ambities van Kortrijk om zich te profileren als stad van creatie, innovatie en design." Die laatste mantra is door het stadsbestuur intussen op een 'conclaaf' in Knokke-Het Zoute opzijgeschoven voor het nieuwe motto 'Jong'. Maar Secret Gardens is nog een initiatief van de opgestapte burgemeester Stefaan De Clerck. Het is dus helemaal niet zeker dat er in 2011 een tweede editie komt. De beslissing zal vooral afhangen van de financiële aspecten - en ook wel een beetje van wie er op dat moment burgemeester is.

Ambitie

De ambitie van de initiatiefnemers blijkt ook uit de referenties die ze aanbrengen. Ze verwijzen naar internationale tuinfestivals zoals het Festival International des Jardin de Métis in Quebec (Canada), Lausanne Jardins (Zwitserland), en vooral het Festival International van Chaumont-sur-Loire (Frankrijk). Maar wie het Kortrijkse experiment wat nuchter bekijkt, kan alleen vaststellen dat het nog flink moet groeien om in de buurt te komen van die festivals.

Kortrijk heeft ten opzichte van zijn internationale voorbeelden evenwel iets unieks te bieden. Het festival-in-spe speelt zich niet af in een park of op een beursterrein maar her en der in de stad. Men heeft gezocht naar: "verborgen, onbekende of miskende, verwaarloosde of onderbenutte publieke en semi-publieke ruimten" in en rond het stadseiland Buda. Het gaat om restgronden of braakliggende terreinen die wachten op hun definitieve bestemming. In die situatie is de groenaanleg dan ook niet blijvend. Men wil niet verder gaan dat het bieden van voorbeelden van innovatief stadsgroen en creatieve inrichting van het openbaar domein.

Snippergroen

Opmerkelijk is de discussie die de organisatoren (Paul Geerts?) op gang willen brengen. In Kortrijk heeft het beleid al enige tijd beslist zoveel mogelijk 'snippergroen' af te stoten en de stedelijke groendienst te focussen op grotere gehelen, die minder onderhoud vergen. Secret Gardens gaat radicaal in tegen die rationalisatie-logica. Het project vraagt onomwonden meer aandacht voor kleinschalig groen: "niet alleen de grote parken en het randstedelijk groen, maar de kleinere veldjes, bomen en perkjes op woon-, buurt- en wijkniveau".

Als men op het stadhuis de slinger inderdaad weer die richting laat uitslaan, zal dat niet kunnen zonder een forse versterking van het personeel van de groendiensten. Die beleidsoptie kan ook zijn gevolgen hebben voor de voorgenomen verkoop van stukjes restgroen aan aangelanden (Patrimoniumstudie). Precies veel van die stukjes zijn essentieel voor het groene karakter van bepaalde buurten. Of zoals Secret Gardens schrijft: "Dit soort snippergroen vervult een bijzondere rol in het sociale leven van een buurt".

Onderhoud

Terzelfdertijd hamert Secret Gardens op het belang van zorgvuldig ontwerp en onderhoud van al dat openbare groen. Anders lijkt het wel alsof de openbare ruimte van niemand is. Laat het groenonderhoud nu juist niet de sterkste kant zijn van het beleid in Kortrijk ... "Publieke ruimte mogen niet worden gedegradeerd tot geluidsbuffers, schermen of neutrale restruimten tussen de gebouwen, maar moet dragers van stedelijke cultuur zijn. In Parijs alleen al zijn vorig jaar meer dan twintig nieuwe buurttuinen geopend", aldus Secret Gardens.

Is Kortrijk rijp voor die beleidsommekeer? En is het stadsbestuur bereid daarvoor de nodige financiële middelen vrij te maken? Secret Gardens wil met zijn voorbeeldtuinen "het besef doen groeien dat groen niet op de eerste plaats als kostenpost moet worden bekeken, maar een belangrijke bijdrage kan leveren aan krachtige steden met een aantrekkelijke woon-, werk- en leefomgeving".

Kloostertuinen

Hoe interessant die tijdelijke experimenten ook zijn: het is toch jammer dat men is afgestapt van het oorspronkelijke idee - waar de naam Secret Gardens trouwens nog naar verwijst: het permanent toegankelijk maken van verborgen tuinen en private parken in het versteende centrum van de stad. Hoe leefbaarder zou Kortrijk ineens niet zijn als bijvoorbeeld de landschapstuin van 't Fort - nu de school er toch verdwijnt -, het park van de verdwenen Jezuieten achter de Sint-Michielskerk, diverse kloostertuinen, hoven van herenhuizen in de Doorniksewijk enzovoort zouden opgenomen worden in het openbare stadsgroen? Maar misschien komt dat er nog ooit van.

In een volgende bijdrage wat meer over de 10 tuinen en vooral over de korenvelden in de schaduw van de Tacktoren.

14:22 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |