18-11-12

Zondags Kortrijk (ansicht 56)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

waterput Littoral.JPG

Het prentje van vandaag zou wel eens een inbreuk op de privacy-wetgeving kunnen zijn. Gelukkig liggen de lokale verkiezingen al weer een dikke maand achter ons, hihi! Het geheimzinnige bouwsel kwam ik tegen op weg naar Zwevegem, aan de voet van de Vlieberg, waar ooit de beste stormpannen ter wereld werden gebakken.

Ik fotografeer het object aan alle kanten, en dan word ik ter orde geroepen door een - gehoofddoekte - mevrouw. Het uitgestrekte gazon aan de gerenoveerde droogloodsen van Koramic is privé-terrein, zegt ze en dat had ik niet mogen betreden. Fotograferen is al helemaal uit den boze. "Straks vraagt ze mij nog het filmrolletje van mijn camera, ook al is het een digitaal toestel" denk ik lichtjes geërgerd, maar ik ga de charmante toer op. Of mevrouw misschien de conciërge is van het domein? Ja, antwoordt ze trots, haar uiterste best doend om Nederlands te spreken. "Wel gefeliciteerd, mevrouw, u doet uw job uitstekend. Ik heb echt geen slechte bedoelingen hoor. Ik ben gewoon nieuwsgierig. Dat eigenaardige bouwsel is heel interessant". Met een brede glimlach laat ze mij gaan in het besef dat ze toch wel een belangrijke verantwoordelijkheid heeft. Wat waar is ook!

Wat zou dat bouwsel kunnen zijn? Het ziet er uit als een voorhistorische offertafel. Maar ik denk niet dat onze heel verre voorouders al stenen bakten. Het bakken van dakpannen begon op die plaats pas in 1924. Met de aanzienlijke schadevergoeding van de Engelsen voor het in puin schieten van zijn steenbakkerij in Ramskapelle bij Nieuwpoort tijdens de Eerste Wereldoorlog, bouwde Ernest Dumolin op de zuidelijke oever van de Vaart Kortrijk-Bossuit een pannenfabriek: NV Céramique et briqueterie méchanique du Littoral. Zie mijn verslag van een bezoek aan de site van zes jaar geleden.

pannenfabriek droogloodsen.JPG

Mijn aandacht ging toen vooral naar de unieke droogloodsen. Volgens een zelfbedacht procéde liet Ernest Dumolin in die loodsen vers gevormde kleipannen drogen met de restwarmte van de kleiovens. Het heeft nog heel wat voeten in de aarde gehad om die droogloodsen beschermd te krijgen vooraleer ze vanzelf zouden instorten ten prooi aan verval en verwaarlozing. Ze zijn nu prachtig gerenoveerd, met een interne glazen wand waarachter hypermoderne kantoren huizen. Een deel van de loodsen (enkele traveeën aan de kant van de behouden fabrieksschouw) behield zijn oorspronkelijk uitzicht. Ik hoop maar dat men daar ook het ingenieuze binnenwerk - droogrekken, ventilatoren en schermen) heeft opgekalefaterd.

Gerestaureerd is ook de overdekte brug onder de fabrieksschouw.

brug litoral.JPG

De brug verbond de eigenlijke productieruimten met de droogloodsen. Ze is gebouwd in 1928 naar een ontwerp van niemand minder dan ingenieur-professor G. Magnel van Gent, bestuurder van het laboratorium voor betonbouw van de staatsspoorwegen. Nu verbindt ze die loodsen alleen nog met een gevel waarachter slechts leegte ligt.

 

brug.JPG

Van de productieruimten en de rest van de fabriek schiet helaas niet veel meer over. In 2008 sloopte men een deel van de niet beschermde gedeelten. Stad Kortrijk verleende een sloopvergunning, doch slechts op voorwaarde dat een aantal waardevolle elementen - opgenomen in de Vlaamse inventaris van bouwkundig erfgoed - zouden gespaard blijven. Tussen die (nog) niet afgebroken ruïnes aan de Luipaardstraat en de droogloodsen gaapt nu een grote open ruimte. In het midden van de grasvlakte ligt een proper bijeengeveegde puinhoop van baksteen (èchte brique pilée in feite). In de verte zie je het zwarte skelet van dat andere icoon van Kortrijks industriële verleden: de Kortrijkse Katoenspinnerij KKS, aan de overkant van de Vaart. Maar daar is een herbestemmingsproject aan de gang.

KKS.JPG

De niet gesloopte kleimagazijnen en het paviljoen met de stoommachines van het constructieatelier Van Coppenolle van Berchem (Kluisbergen) zijn intussen snel in ruïnes aan het vervallen. De machinekamer is overstroomd. De kleimagazijnen met hun sierlijke gevels van de Izegemse bouwmeester W. Vercoutere (ontwierp ook de Vandemoortelefabrieken in Izegem) missen een achtergevel, hebben vreselijke gaten in hun pannendaken en zijn wellicht niet geheel stabiel meer.

 

machinekamer littoral.JPG

Zucht. Terug naar die grote bakstenen smeerkaasdoos op het gazon van de gerenoveerde droogloodsen. Wie wat dichter gaat kijken - en riskeert achterna te worden gezeten door de conciërge - ziet dat het een omvangrijke waterput is. Grondwater of regenwater? Ik weet het niet. De pannenfabriek werkte met stoom, en geen stoom zonder water.

put.JPG

De cirkelvormige put is opgebouwd in baksteen. Het deksel is iets heel speciaals. Het is een dikke en harde laag in baksteenkleur. Is het een reusachtige bakstenen plavuis? Of is het een laag beton waarin baksteenafval is verwerkt? Ook dat weet ik niet.

deklaag put.JPG

Het is in elk geval een monumentaal bouwsel dat zeer de moeite waard is om gespaard te blijven. En kan men niets met die watervoorraad doen?

 

put met deksel.JPG

Commentaren

Leuk om eens wat meer achtergrond te lezen van mijn werkomgeving ;-)

Gepost door: Tine | 25-11-12

De commentaren zijn gesloten.