14-10-12

Verkiezingszondags Kortrijk (ansicht 51)

 Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

't onzent1.JPG

Op deze verkiezingszondag gaat mijn aandacht naar medeburgers zonder stemrecht, de daklozen. Wie er niet in slaagt om zich op een vast adres in te schrijven op het stadhuis - en geloof mij, dat loopt niet altijd van een leien dakje - die geraakt evenmin op de kiezerslijst en kan dus niet gaan stemmen. Er zijn ook mensen die ècht dakloos zijn en elke dag en elke nacht moeten terugvallen op overlevingspogingen die we niet meer voor mogelijk achten. In de winter, en alléén in de winter, zorgt de stad sinds enkele jaren in samenwerking met het OCMW en de sociale sector voor nachtopvang. Komende winter worden een beperkt aantal daklozen opgevangen in de stadsvilla 'T Onzent, Sint-Amandslaan 30 op Overleie.

Tot voor enkele weken maakte de villa deel uit van het halve politiehoofdkwartier van de Politiezone Vlas. De villa staat met zijn rug immers tegen de gewezen watertherapiekliniek van dokter Jules-Henri Valcke, waar het gros van de flikken hun bureaus hadden tot zij naar de gewezen Tercakantoren in Ter Doenaert verhuisden. Het 'Institut Médical pour Hydrotérapie' van dr. Valcke heeft het niet lang uitgezongen, amper een paar jaartjes (van 1913 tot het moest sluiten in de Eerste Wereldoorlog).

Oudere Overleienaars kennen het statige gebouw van de voormalige waterkliniek als de bureaus van de gas- en stroomintercommunale Interleie (de voorganger van Gaselwest), die daar decennialang resideerde. Als wij als kind thuis te veel lampen lieten branden, placht mijn vader te zeggen: "Doe ne keer dat licht uit achter je gat. Ik werk niet voor Maurice Delaere". Op het zijdeurtje van het gebouw stond immers die naam op een plaatje. De naam is overschilderd, maar het plaatje is er nog. Wie was die Maurice Delaere dan toch? De conciërge? Ik weet het nog altijd niet. Blijkbaar was hij de achterkleinneef van de stichter van het bisschoppelijke Sint-Amandscollege (aan de overkant van de straat gelegen), priester David Verbeke (1796-1867), die trouwens ook lid was van het Nationaal Congres dat België stichtte!

Maurice Delaere.JPG

Maurice Delaere2.JPG

Ook in de tijd van die raadselachtige Maurice Delaere was stadsvilla T'Onzent al verbonden met de voormalige waterkliniek, als directeurswoning voor de baas van Interleie. In de tijd van de flikken, waren er evengoed kantoren in de villa als in het grotere gebouw. De villa dateert volgens de officiële inventaris van 1911 en als architect wordt op de inventaris van het Vlaamse bouwkundig erfgoed opgegeven: J. De Coene. Weer een raadsel! Zou dat Jozef De Coene kunnen zijn, de beroemde meubelfabrikant van de Kortrijkse Kunstwerkstede? Het pand is in elk geval in een stijl die toen opgang maakte bij diens vrienden-architecten zoals Jozef Viérin en Richard Acke.

asiel 3.JPG

De officiële Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed noemt de villa een voorbeeld van eclectische stijl, "aanleunend bij de Engelse cottage-architectuur". De inventaris wijst daarvoor naar de "houten bow-windows" en erkers, waarvan er een is uitgewerkt in een torenaan de kant van de Kollegestraat. De naam van de villa staat in kalligrafie en op een arduinen banderol gebeiteld boven de ingangsdeur. Ik dacht eerst: die apostrof staat aan de verkeerde kant van de T. Maar ik was verkeerd. Het is immers een afkorting van Ten Onzent. En op de banderol staat een beestje en een vogel.

tonzent bius.JPG

Om terug te keren tot het onderwerp: het is in die villa dat van 1 november 2012 tot 31 maart 2013 een nachtasiel voor daklozen wordt ondergebracht volgens het principe van bed-bad-brood. Voor die daklozen is de naam T'Onzent wel misleidend: het is niet de bedoeling dat zij zich daar settelen. Na de nacht moeten zij weer de straat op, of het zou moeten zijn dat ze zich willen laten opnemen in een of andere instelling waar ze opnieuw voor de samenleving kunnen worden klaargestoomd.

asiel1.JPG

Dat nachtasiel is er voor het vierde opeenvolgende jaar. Het is een gezamenlijk initiatief van de stad, het OCMW, de provincie en de centra voor algemeen welzijnswerk Stimulans en Piramide. Er zijn afspraken met de politie en de straathoekwerkers om buitenslapers ernaar toe te leiden. En ook vrijwilligers werken eraan mee, onder meer twee Lionclubs. Eerder was dat nachtasiel ingericht in een bijgebouw van de Korenbloem (Pieter De Conincklaan) en op het Plein (bijgebouw leegstaande Sint-Niklaaskliniek).  Maar daar kon het niet meer.

Een tijdlang heeft men gedacht aan de oude Rijkswachtkazerne in de Boudewijn IX-laan, maar die bleek niet geschikt. De jeugdherberg in de Passionistenlaan was ook een optie. Die komt binnenkort leeg maar toch te laat: pas op 1 januari en het asiel moet kunnen starten op 1 november.

asiel2.JPG

Zo kwam men uit op de cottagevilla op de hoek van de Sint-Amandslaan en de Kollegestraat. Dat is een ruim huis met zeker voldoende kamers. Sanitair is er al. Uiteraard moet het nog ter dege worden ingericht met douches, brandwerende wanden, veiligheidsverlichting. En ik vrees dat er ook nog wat oplapwerk zal moeten gebeuren aan de bouwvallige staat van het pand. De villa is nog altijd eigendom van de stad. De stad zal hem gratis ter beschikking stellen. Bovenop die gunst geven de stad, het OCMW en de provincie elk nog eens 17.000 euro aan het initiatief, voor de loonkosten van de personeelsleden die nachtpermanentie doen, van een halftijdse coördinator en voor de werkingskosten.

Het is de bedoeling dat in de komende jaren dat nachtasiel - op meer permanente basis? - definitief wordt ondergebracht in de nieuwbouw op het terrein van het vroegere stadsdepot in de Sint-Antoniusstraat. Zie hierover een eerder stuk op Kortrijklinksbekeken.

asiel4.JPG

Intussen vernam ik meer over de stadsvilla, dank zij de heer Noël Hostens, onderzoeker De Coene Meubeldesign Kortrijk 1900-1975 (met eigen website: www.decoeneartvillage.be of www.decoeneartvillage.org). De expert meldt mij het volgende:
"In 1995 vond in het 'Bouwcentrum Pottelberg Kortrijk' de 'Retrospectieve De Coene' plaats.
Naar aanleiding van die tentoostelling over de meubelfirma De Coene en zijn stichter 'Jozef De Coene (1875-1950)' had de 'Werkgroep De Coene' een klein boekje laten drukken: DE COENE.Op pagina 21 wordt 'Jozef De Coene Architect' belicht. Immers de veelzijdige ondernemer was ook kunstschilder, ontwerper van meubelen en zelfs architect.

Op die pagina 21 wordt verwezen naar de hoekvilla LOMMENS aan de Kollegestraat (en de Sint-Amandslaan 30) te 8500 Kortrijk die door Jozef De Coene werd ontworpen.Onderaan de pagina werd een zwart-witfoto van de villa LOMMENS afgedrukt. Volgens de tekst werd de villa in 1906 gerealiseerd."  En dus niet in 1911 zoals de inventaris van het Vlaams Bouwkundig Erfgoed opgeeft. 

Commentaren

Links bekeken, zij het in een opvallend Quickie-blauwe opmaak.

Gepost door: Eric Rosseel | 22-10-12

Hahaha, Eric. Er bestaan dan toch nog kleurenfetichisten. Rood is ideologisch mijn lievelingskleur - hoe roder hoe beter zelfs. Maar puur esthetisch ben ik verkocht aan blauw. 'k Zou niet weten waarom. Moet ik mij daarvoor excuseren? Bovendien was het voor wat ik met die blog wil doen, de meeste geschikte beschikbare ... design.

Gepost door: marc | 22-10-12

beste,

puur toevallig op deze site terechtgekomen en tot mijn grote verwondering de naam van mijn geliefde (en sinds 1996 overleden) grootvader tegengekomen : Maurits (en niet Maurice ...) Delaere. Als rasechte Overleienaar, was hij inderdaad tewerkgesteld als bediende bij de gas en elektriciteitsmaatschappij. Gezien hij in Overleie een populaire figuur was, is het te begrijpen dat men zijn naam gebruikte bij het niet doven van de lichten ... Vermoedelijk zal de deur toegang verschaft hebben naar zijn bureau... En inderdaad, er is een link met de stichter van het Sint Amandscollege, EH. David Verbeke. Maar niet via Maurits Delaere, wel via zijn echtgenote (mijn grootmoeder) Lucienne Vereecken wiens verre voornonkel inderdaad lid was van het Nationaal Congres. Een mooi statieportret van David verbeke bevindt zich nog steeds bij mijn vader, Raoul Delaere, nu in Zeebrugge.

vriendelijke groeten,

Wouter Delaere - Varsenare

Gepost door: Wouter Delaere | 20-10-13

De commentaren zijn gesloten.