07-10-12

Zondags Kortrijk (ansicht 50)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Juweliersplein1.JPG

Voor deze jubileum-ansicht ben ik een prentje gaan zoeken van een Kortrijkse wijk waar ik meer dan dertig jaar geleden mijn hart aan verloor, de Venning. Het 'dorpje aan de overkant van de Vaart', een sociale woonwijk, ligt momenteel in puin. Ook de resterende woningen zijn veroordeeld en de twintig gezinnen die er nog wonen, weten dat ze volgend jaar elders hun nest gaan moeten inrichten. Het is dus een prentje vol nostalgie. Mijn gedachten gaan naar de hechte gemeenschap die de Venningnaren ooit vormden en die tot uiting kwam in gezamenlijke activiteiten zoals de Venningfeesten en allerhande solidaire acties. Ik bewaar nog altijd warme herinneringen aan de medewerking die ik daaraan mocht verlenen.

Venning2.JPG

Hoe kwam ik begot op de Venning terecht op het einde van de jaren zeventig? Wel, als jonge (toen was ik dat nog) socialisten wilden wij de lokale partij laten heropleven en daartoe gingen wij in groepjes terug de wijken in om daar met de mensen de problemen aan te pakken. Ik trok met enkele kameraden naar de Venning, omdat ik er niet zo ver van woonde (overkant Vaart) en omdat ik wist dat veel mensen van de volkse Roterijstraat (waar ik mijn kinderjaren doorbracht) daar naartoe getrokken waren. Om contact te krijgen met de wijkbewoners, gingen wij er simpelweg een soort enquête afnemen; van deur tot deur gingen wij de problemen opschrijven.

En die problemen waren er wel degelijk. De meeste woningen ontbeerden elementair comfort: geen warm water laat staan een badkamer, slechte afvoer van afvalwater (van veel woningen liep de afvoerbuis zelfs dood in de zandbodem!), geen onderhoud van de woningen, geen onderhoud van de vele groenvoorzieningen, sluikstorten, meters en meters hagen rond bejaardenwoningen die door de bewoners onmogelijk konden worden gesnoeid enzovoort enzoverder!

venning3.JPG

De bewoners zelf drongen aan op actie, en die organiseerden wij: zwarte vlaggen, een optocht in de wijk met de socialistisch muziek Volksrecht en een petitie. Uiteindelijk stond het stadsbestuur (CVP) de wijk een hoorzitting toe op het stadhuis. De wijk ging daar massaal naartoe - wat het stadsbestuur niet had verwacht. Huisvestingsschepen Omer Soubry nam het woord en ... gaf de aanwezige massa een regelrechte bolwassing: wat dacht men wel? "Ze mochten al blij zijn dat ze een sociale woning mochten bewonen!". Complete stilte in de zaal.

En toen stak ik mij vinger op en gaf lezing van de verzuchtingen van de wijkbewoners. Reactie van de schepen: "En wie zijt gij wel, meneer? Woont gij op de Venning? Wat komt gij hier eigenlijk doen?". Daar had hij te veel gezegd. Irène Deglorie, 'roste Irène', een gepensioneerde delegee van het ABVV bij Solintex, sprong recht als een furie en gaf een tirade ten beste waar de mannen achter de sprekersdesk van terugdeinsden. En dat wat het signaal voor een stormvloed van klachten. De wijk liet zich niet meer muilkorven. De vergadering werd afgesloten met een gestamelde belofte van de aanwezige schepenen om de klachten ernstig te onderzoeken.

Veel is daarvan niet in huis gekomen, een wijklokaaltje op het Juweliersplein en een buurtwerker daargelaten. Maar de wijk had een nieuwe identiteit gekregen. Maandelijks staken wij de koppen bijeen voor allerlei eigen initiatieven. Een van die initiatieven was het wijkfeest, dat de Venningfeesten werd gedoopt. Het werd gehouden op de schapenweide van boer Eric Vanfleteren. Het vlees van zijn schapen moet een voorgerookte smaak hebben gekregen val al die sigarettenpeuken die ze na de feesten met plezier tussen het gras oppeuzelden.

venning4.JPG

Zonder veel tralala werd een reuzentent gehuurd en werd jaar na jaar een muzikaal programma in elkaar gebokst met de nadruk op wat de mensen zelf graag hoorden: Vlaamse zangers. Het grootste succes had Paul Severs. Die feesten waren telkens een krachttoer. Niet erg kapitaalkrachtige mensen organiseerden evenementen die doorgaans meer dan een half miljoen frank kostten. Twintig jaar heb ik eraan meegewerkt, met veel plezier. De slogan was: "Vakantie tot de laatste druppel", meestal in het weekend na 15 oogst.

venning.jpg

De eerste feesten gingen gepaard met een bloemenhulde aan 'het monument van de Venning, een zelfgemaakte zitbank - van de stad kregen ze er maar geen - in de Vennestraat ter hoogte van de Kunstsmedenlaan. Die bank stond symbool voor het gemeenschapsgevoel onder de Venningbewoners. Enkele jaren geleden werd de bank zonder boe of ba in stukken gezaagd en verwijderd door de stadsdiensten. De bank werd weliswaar vervangen door twee officiële exemplaren, maar ik was er toch de kop van in, zoals ook enkele wijkbewoners.

venning bank.JPG

De solidariteit van de wijk kwam ook tot uiting in verschillende acties, bijvoorbeeld door het sluikverkeer dat de wijk teisterde. En ook toen bekendgeraakte dat het stadsbestuur plannen koesterde om een deel van de groene zone tussen de wijk en de Ring R8 om te vormen tot KMO-zone, schoot de wijk in actie.

venning5.JPG

Die gemeenschap, voor zover heel wat mensen van het eerste uur nog niet zijn overleden, is nu uiteengehaald voor de renovatie van de wijk. De 160 woningen die dateerden van 1960 zijn nu al grotendeels gesloopt. Tussen de Tapijtweversstraat en de Damastweversstraat verrijzen al de nieuwe flatgebouwen die de vroegere landelijke huisjes zullen vervangen. Meer comfort zal er zeker zijn voor de nieuwe bewoners. En hopelijk komt het gemeenschapsgevoel ooit terug.

Zelf ging ik dat renovatieproject toch wel enigszins anders hebben aangepakt. Andere maatschappijen bouwen eerst een nieuwe wijk waarnaar de oude wijk en bloc naartoe kan en beginnen pas dan te breken. Ook is er veel te weinig sociale begeleiding en inspraak geweest. Maar nu is het te laat. Laat ons hopen op een spoedige realisatie van het gehele project.

Dat belet mij niet herinneringen op te halen aan de vrienden die ik op de Venning mocht meemaken. Op de foto van de bloemenhulde van 1982 zie je van links naar rechts: Jean-Pierre (man van Chantal), Gunther (zoon van Irène), Gustaf (man van Laurette), Roger (broer van Lionel), Noel (man van Christelle), Maurice (man van Yvette) en die cowboy ben ikzelf, dertig jaar geleden. Ach, nostalgie!

Beeldhouwerslaan.JPG

De commentaren zijn gesloten.