09-09-12

Zondags Kortrijk (ansicht 46)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

hinkelspel Aalbeke.JPG

Mille excuses, maar zelfs al is het Open Monumentendag, door de campagne (gemeenteraadsverkiezingen 14 oktober 2012, lijstduwer sp.a) heb ik geen tijd voor een stukje over erfgoed en andere eerbiedwaardigheden. Hoewel ... het gaat vandaag over een merkwaardig hinkelraam. Toch ook een spel met een oude, om niet te zeggen klassieke oorsprong. Met verplichte hinkeloefeningen werden in de Romeinse legioenen bij de strijders al kuit- en dijspieren aangekweekt. Wie niet op één been in het laatste vakje geraakte - de hemel - moest het voelen.

De regels van dit internationaal verspreide spel zijn niet overal dezelfde. Zelfs bij ons zijn er varianten. En elk clubje kinderen maakt wel zijn eigen afspraken. In elk geval wordt er met krijt op het trottoir, het terras of de koer een raam getekend van kotjes, meestal van 1 tot 8. Het is altijd de bedoeling op één been in alle kotjes te springen, zonder op twee benen te vallen of een lijn te raken. Veelal wordt de opdracht wat spannender gemaakt met een hinkelblok (in hout of een steen, om het even). In die variante moet je met de voet van het ene been waarop je hinkelt, dat blokje naar het kotje met het volgende nummer stampen. Ook als dat niet helemaal lukt, ben je uit.

Met kameraden op campagne in Aalbeke, ontdekte ik in de Oudstrijderslaan een merkwaardig hinkelraam (zie het prentje). Het is een waar voorbeeld van integratie! In plaats van de gebruikelijke acht hokjes heeft het kind gekozen voor 10 plus een extra 'hemel' die het Mekka heeft genoemd. Met twee K's die aan het hinkelen zijn - of weet het kind nog niet goed hoe een K op twee benen te zetten? Wellicht is het dan toch een kindje met Marokkaanse roots dat hier het turquoise stoepkrijt heeft gehanteerd.

Ook met de cijfers is vanalles aan de hand. Het zijn uiteraard Arabische cijfers, want die gebruiken wij hier al eeuwenlang in vervanging van die onhandige Romeinse strepen. Maar onze Arabische cijfers zijn niet helemaal dezelfde als ze in de Arabische en Maghreb-landen gebruiken. Vriend Sliman You-Ala legde het mij eens uit.

1 is in het Arabische taalgebied een rechtstaand streepje (zowat als onze 1). 2 is een streepje met bovenaan een rechts boogje (zowat een slordige 2 van ons op zijn kop). 3 is weer dat streepje maar nu met twee boogjes bovenaan rechts (eigenlijk een liggende 3 van ons met een streepje links naar onderen). 4 is een teken gevormd door twee op elkaar geplaatste boogjes (een omgedraaide 3 van ons). 5 is ons ... 0-teken (later is daar bovenaan een krul bijgegroeid en dan heb je onze 5).

6 is weer dat streepje van de 1 maar nu met een krulletje links bovenaan (wellicht is dat krulletje uitgegroeid tot onze 6). 7 is een hoofdletter V (met een horizontale aanzet bovenaan en een wat doorgetrokken tweede beetje kom je op onze 7). 8 is een V met zijn opening naar beneden (schrijf er eens enkele rap na elkaar en je zult zien dat je bovenaan soms een oog maakt, zoals bij onze 8). 9 is bijna onze 9 (eigenlijk is het een streepje met linksbovenaan een bolletje in plaats van een boogje). Nul is een punt en dus is 10 een streepje en een punt. Enzovoort.

Hoewel het Arabisch schrift van rechts naar links wordt gelezen ('t omgekeerde van ons schrift), worden de cijfers zoals bij ons van links naar rechts gelezen.

Wat zien we nu in de Oudstrijderslaan? Het kind(je) dat het hinkelraam tekende, zet de cijfers van 1 tot 6 averechts. Maar hoewel er Mekka bovenaan staat, gebruikt de auteur wel de Arabische cijfers van bij ons. Doordat ze in spiegelbeeld staan, geven ze een nog Arabischer indruk dan onze cijfers al geven.

Ik kan het niet laten te gissen. Is de ontwerper van dat fameuze hinkelraam een erg jong kind, derde kleuter bijvoorbeeld of pas een weekje in het eerste leerjaar? Heeft het al een beetje leren lezen in Arabische teksten en heeft het vandaar de gewoonte opgepikt om cijfers in spiegelbeeld te schrijven? Of is het bij de 6 bovenaan begonnen en heeft het de hokjes van bovenaf ingevuld? Of???

In elk geval zien we hier een voorbeeld van hoe kinderen met gelijk welke achtergrond oeroude spelletjes van onze kinderen overnemen, ook al zetten ze het hier een beetje naar hun hand... Volgens Het Laatste Nieuws zijn die traditionele spelletjes overigens aan het uitsterven. In Aalbeke is de traditie alvast verzekerd.

Commentaren

Schoon en ook beetje triest. Ja?

Gepost door: frans lavaert | 10-09-12

ik voel enkel nostalgie: toen ik nog kon hinkelen;)

Gepost door: inge deconinck | 10-09-12

De commentaren zijn gesloten.