29-08-12

Venning Kortrijk: de bewoners zijn verdwenen, de katten zijn achtergebleven

venning 27 oogst 2012.JPG

Na wat, bij wijlen hevig gehakketak tussen de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning en het Kortrijkse stadsbestuur, is de doorgedreven vernieuwing van de sociale woonwijk Venning, aan de overkant van de Vaart Kortrijk-Bossuit, toch op kruissnelheid gekomen. Men is er volop de leegstaande straten aan het slopen, eerder dan gepland, om veiligheidsredenen. De enkele gezinnnen die er nog wonen, moeten binnenkort ook weg. Nodige grote herstellingen worden niet meer uitgevoerd aangezien de huizen toch moeten worden ontmanteld. Maar in bepaalde gevallen is dat echt niet verantwoord.

De overblijvers hebben ook te kampen met een overpopulatie aan achtergelaten katten. Tijd voor minstens een sterilisatiecampagne. Een actie van onbekenden die een twintigtal poezen vergiftigden, kan op veel minder bijval rekenen van de resterende bewoners. Een probleem is de halsstarrige weigering van Goedkope Woning aan verhuizende bewoners om een huisdier mee te nemen op hun vervangflat. Misschien een moment om de discussie over het houden van huisdieren op appartementen weer te openen?

Plaag

Zelf zag ik bij een bezoek aan wat er overschiet van de oude Venningwijk een vijftiental katten, zwerfkatten. Onder de resterende bewoners zijn er die het niet over hun hart kunnen krijgen die poezen aan hun lot over te laten. Ze geven de dieren wat te eten. Maar het kan niet blijven duren. En het zijn er hoe langer hoe meer. Carine Witdouck, dochter van Maurice en Yvette in de Kunstsmedenlaan, en zelf dierenliefhebster kan het niet meer aanzien: "De maatschappij Goedkope Woning of de stad moet er iets aan doen. Je kan spreken van een echte kattenplaag".

Waar komen al die katten plots vandaan? Carine, zelf tot voor enkele maanden bewoonster van de Venning (Tekenaarslaan), legt het uit. Veel van de bewoners die moeten verkassen naar andere woongelegenheden van Goedkope Woning, veelal appartementen, mogen hun huisdier niet meenemen. Niet iedereen vindt een oplossing voor zijn kat(ten). Verscheidene vertrekkers laten hun beestjes daarom zomaar achter en die versterken dan de bende zwerfkatten die er op de Venning al altijd een beetje is geweest. Intussen zijn die dieren zich ondereen ook al beginnen voortplanten.

Na de eerste slopingen, het deel van de Venning tussen de Tekenaarslaan en de Vaart - waar nu nieuwe flatgebouwen oprijzen - ontdekten buurtbewoners op een gegeven moment twintig dode katten in de bermen. Een onverlaat had het initiatief genomen om de populatie te vergiftigen. Die actie kan niet op veel begrip rekenen van de overblijvende bewoners. Ze pleiten voor diervriendelijker maatregelen.

Verboden vergif

Liese Vanneste, die in een private woning in de wijk woont, kan ervan meespreken: "Iedereen zag die zwerfkatten hier en vanuit de buurt vroegen wij regelmatig aan bevoegde instanties om er iets aan te doen. Men zei ons dat men iets zou ondernemen, maar er gebeurde niets, werkelijk niets. Na enkele maanden is er dan inderdaad die massale vergiftiging geweest door een onbekende. De wijk lag vol dode katten".

Dat waren niet enkel zwerfkatten maar ook katten met een thuis. Zo moest ook de kat van Liese eraan geloven: "Ocharme 't beest heeft afgezien! Drie dagen heeft ze nog gevochten voor haar leven en het dan nog niet gehaald". Het vergif is overigens onderzocht door de dierenarts. Wat blijkt? Het was geen gewoon rattenvergif maar een verboden middel dat ook schadelijk is voor de mens. Spelende kinderen zijn niet meer veilig. De wijkagent is door de buren op de hoogte gebracht; er is een artikel erover geschreven in de buurtkrant, maar zegt Liese: "Er gebeurde niets, totaal niets!".

Vriendschap

De resterende bewoners van de sociale woonwijk klagen om te beginnen aan dat de huurders geen huisdieren mogen houden op sociale appartementen. Het spreekt vanzelf dat de eigenaar, de maatschappij Goedkope Woning, overlast door huisdieren moet kunnen voorkomen door goede afspraken te maken met de huurders. Maar een algemeen verbod is veel te drastisch. Katten kunnen perfect gehouden worden op een flat met behulp van kattenbak en zo. Dikwijls behoedt de hond of de kat het baasje voor al te erge eenzaamheid. Men kan die mensen toch de vriendschap niet ontzeggen die hun huisdier hun geeft. En door ervoor te zorgen, blijven oudere bewoners langer actief en alert. Op die manier wordt al een grote oorzaak van het toenemend aantal zwerfkatten uitgeschakeld.

Voorts moet men ervoor zorgen dat de bestaande katten zich niet blijven voortplanten. En misschien kunnen zij ook worden gevangen en verwijderd, op een diervriendelijke wijze.

Gaia

Ooit stond Kortrijk model voor zijn diervriendelijke aanpak van de zwerfkatten. In 2006 feliciteerde de dierenrechtenorganisatie Gaia de stad voor het beleid dat ter zake was uitgestippeld door toenmalig schepen Philippe De Coene, sp.a. Is dat beleid nog voortgezet nadat Stefaan De Clerck, CD&V, coalitiepartner sp.a inwisselde voor OpenVLD?

In zijn memorandum van 2006 verduidelijkte Gaia dat de organisatie niet achter het standpunt stond van "hoe meer zwerfkatten hoe liever". Ook de dierenrechtenmilitanten vonden zwerfkatten een probleem: "Het zijn sukkelaars die aan hun lot worden overgelaten, ziekten verspreiden, hongerig huiskatten aanvallen (gebeurt effectief op de Venning!), vuilniszakken openkrabben enzovoort".

Gaia vond dat de gemeenten hier nuttig werk kunnen leveren. De club wees hiervoor naar de toenmalige voortdurende steriliseringscampagne die in Kortrijk in opdracht van het stadsbestuur werd gevoerd, met medewerking van lokale dierenartsen. De stad deed daarvoor een beroep op een gespecialiseerde vereniging die geregeld een kattenvangactie deed in wijken met een kattenplaag. Gezonde dieren werden gesteriliseerd en teruggeplaatst om geen plaats te maken voor katten van verderop. Zieke dieren liet men op een menselijke manier inslapen. Misschien is het moment gekomen om weer met die goede praktijk aan te knopen?

kattenplaag.JPG

Dierenasiel

Intussen verneem ik van Kortrijkwatcher dat het stadsbestuur pas onlangs, in samenwerking met de politie en het Dierenasiel der Leiestreek vzw, opnieuw heeft beslist de opvang van loslopende dieren en zwerfkatten in het bijzonder weer eens ernstig te regelen (beslissing 42 van het College van Burgemeester en Schepenen van 18 juli 2012). De voorbeeldige regeling van Philippe De Coene had men dus inderdaad een stille dood laten sterven. Jarenlang is het de politie geweest waaraan de verantwoordelijkheid voor het onschadelijk maken van 'gevaarlijke dieren' (loslopende honden bijvoorbeeld) werd afgeschoven. Maar nu de politie alsmaar meer veiligheidsopdrachten krijgt en tegelijk moet besparen van het stadsbestuur, wou het die verantwoordelijkheid niet meer opnemen. Let op: zwerfkatten zijn nooit beschouwd geweest als gevaarlijke dieren en ontsnapten in realiteit dus jarenlang aan alle aandacht.

In het nieuwe contract is de stad 'de opdrachtgever', de politie 'het meldpunt' en het Dierenasiel 'de uitvoerder'. Het Dierenasiel garandeert een onophoudelijke permanentie (24 uur op 24 en alle 365 dagen van het jaar) maar reageert slechts op faxen (!) van de politie. De stad betaalt volgens afgesproken tarieven de diensten van het Dierenasiel. Dat zal evenwel zijn best zal doen om de eigenaar van de verloren lopende hond, kat of ander dier (behalve vee) op te sporen, zodat de kosten op die eigenaar kunnen verhaald worden.

Het Dierenasiel zal de dieren ophalen en huisvesten maar niet vangen. Het is aan de politie om rondzwervende honden (en katten, zegt het contract maar dat wordt door een andere bepaling tegengesproken) te vangen en te 'immobiliseren'. Het asiel gaat in opdracht van de stad wel op zwerfkattenjacht. De stad levert daarvoor vier vangkooien "en een dwangkooi" (wat is dat?). Het is dan weer de politie die - per fax dus - het asiel zal melden waar er zich problemen met zwerfkatten voordoen.

Zwerfkatten

Wat gebeurt met de gevangen katten? Wel, eerst wordt nagegaan of het geen 'huiskatten' zijn. Huiskatten kunnen geïdentificeerd worden door tatouages, chips, medailles, bandjes enzovoort. Bij twijfel gaat men ervan uit dat het een huiskat is. Katteneigenaars: merk uw dier! Die huiskatten worden onmiddellijk ter plaatse weer vrijgelaten. Maar huiskatten met ziektezymptomen worden beschouwd als zwerfkatten. Alle zwerfkatten gaan direct naar de dierenarts. Die controleert of ze gezond genoeg zijn voor eventuele castratie of sterilisatie. Vooral op de meest voorkomende kwalen kattenaids en kattenleukemie wordt gecontroleerd. Zieke dieren laat men op een diervriendelijke manier inslapen. 

De gezonde zwerfkatten worden, nadat men ervoor gezorgd heeft dat ze geen jongen meer kunnen verwekken of krijgen, "beheerst teruggezet". Als er te veel zijn voor een gezond evenwicht in de populatie, dus niet. Eer men beslist over eventuele terugzetting, worden de buren geraadpleegd. De teruggezette beestjes krijgen als merkteken een knip in het rechteroor.

Hoeveel zal het kosten aan eigenaars die hun verloren dier gaan ophalen in het Dierenasiel? Reken op zowat 50 euro per keer. Het zijn de contractuele tarieven die worden aangerekend en niet een of andere stadsretributie.

Wel, waarop wacht men om het nieuwe systeem toe te passen op de Venning?

28-08-12

Kortrijk tien maanden langer zonder jeugdherberg, als 't geen jaar is

GH2.JPG

De oude Kortrijkse jeugdherberg in het Groeningeheem sluit al op oudejaar 2012 definitief zijn deuren. Het is dan twee jaar wachten tot de nieuwe jeugdherberg - als 't allemaal meevalt - eind 2014 kan worden in gebruik genomen. Er was een mogelijkheid om het bestaande logiesaanbod nog tot november 2013 te rekken, maar het stadsbestuur ziet dat niet zitten.

Kortrijk heeft een jeugdherberg, maar die is erg verouderd en voorbijgestreefd. Hij is in 1973 ondergebracht in een gewezen collegegebouw van nog veel vroegere datum. Na een lange zoektocht naar een zo betaalbaar mogelijke oplossing is uiteindelijk dit voorjaar gekozen voor de realisatie van een 'jeugdhostel' naar de plannen van het Brusselse architectenbureau bvba Ura en de herinrichting van de hele site van het Groeningeheem. Voor de jeugdlogiesaccomodatie wordt het project geraamd op een dikke 5 miljoen euro. Voor de herinrichting van het eigenlijke Groeningeheem, de lokalen voor Kortrijkse verenigingen in het oude schoolgebouw, is er nog geen raming.

Gegoochel

Toerisme Vlaanderen (Vlaamse Gewest) brengt 4 miljoen euro in,de provincie West-Vlaanderen een half miljoen, en van de Kortrijkse hogescholen Howest en Katho wordt van elk 100.000 euro verwacht in ruil voor voordeeltarieven bij de latere huisvesting van uitwisselingsstudenten (zowat 3000 boekingen per jaar). in de overeenkomst met Toerisme Vlaanderen staat onder meer dat de stad bouwheer is, dat de jeugdherberg een sportzaal zal hebben en dat het geheel instapklaar moet zijn tegen december 2014.

Volgens de planning van het voorbije voorjaar zou in oktober 2012 al worden gestart met de eerste fase, de afbraak van de bestaande sporthal. Daar zit nu al drie maanden vertraging op: de verwachte startdatum is januari 2013. Maar het nieuwe 'jeugdhostel' wordt gebouwd aan de straatkant. Dat biedt de gelegenheid om desgewenst de bestaande jeugdherberg, achteraan de site en dus niet in de weg voor de nieuwbouw, zelfs tijdens de bouwwerken open te houden. Volgens de oorspronkelijke planning moest de bestaande jeugdherberg pas in januari 2014 gesloopt worden. Maar nu heeft men die afbraak blijkbaar twee maanden vervroegd tot november 2013. Dat gegoochel met data komt het stadsbestuur goed van pas in zijn argumentatie om de bestaande jeugdherberg tien maanden (of een jaar?) vroeger te sluiten.

URA Jeugdhostel Kortrijk.jpg

December 2014

Het vooruitschuiven van de afbraak van de bestaande jeugdherberg tot november 2013 zal wellicht niet lukken. Veeleer zal het maart 2014 zijn in plaats van de eerst geplande datum van december 2013. Er is immers nu al een vertraging van drie maanden. De start van de eerste fase, de sloping van de bestaande sporthal, was gepland voor oktober 2012 maar het zal niet eerder dan januari 2013 zijn. Het is op het terrein van die af te breken sporthal tot aan de straatkant dat de nieuwe jeugdherberg moet komen. Volgens de eerste planning zou de bouw van het 'jeugdhostel' voltooid zijn in december 2013; maar eerder dan in maart 2014 zal wel niet kunnen.

Logischerwijze zal men pas dan, na afwerking van het jeugdhostel, de oude jeugdherberg afbreken. Eerder hoeft ook niet want hij staat niet in de weg voor de bouw van de nieuwe. Toch verklaart men nu dat de afbraak van de oude jeugdherberg vervroegd wordt van januari 2014 (waar je gezien de vertraging drie maanden moet bijtellen, maart 2014 dus) naar november 2013. Dan kan men wat eerder beginnen aan de bouw van de nieuwe sporthal, die op de plaats van de oude jeugdherberg komt. De vraag is of dat wel hoeft. Zelfs als men pas in maart 2014 start met de nieuwe sporthal, kan die gerust nog afgewerkt worden tegen de datum geëist door Toerisme Vlaanderen: december 2014.

sporthal.JPG

Respect!

Toegegeven, het zou niet gemakkelijk zijn het gebruik van de oude jeugdherberg te rekken. Een extra probleem is dat de jeugdherbergbeheerder, mevrouw Christine Herman, die daar het grootste deel van haar actieve leven (36 jaar! Respect!) het beste van zichzelf heeft gegeven in niet altijd comfortabele omstandigheden, wil er op 31 december 2012 mee ophouden. Het is inderdaad niet menselijk haar te verplichten die zware opdracht (zeven dagen op zeven, meer dan elf maanden per jaar) voort uit te oefenen.

Maar het stadsbestuur zegt ook dat het niet mogelijk is voor de resterende periode nog tijdelijk iemand anders te zoeken. Het stadsbestuur spreekt van 9 à 10 maanden maar eigenlijk gaat het om meer dan een jaar (zie mijn berekening hiervoor). Waar hebben we dat onlangs trouwens nog gehoord: "we vinden geen exploitant"? Denk aan de 'Zwemkombar' (openluchtzwembad) en de bar op Budabeach. Uiteindelijk zijn toch gegadigden opgedoken. Kon men niet wat beter zijn best doen om een oplossing te vinden voor het nog een jaar openhouden van de oude jeugdherberg?

Met wat inventiviteit had men de oude jeugdherberg nog kunnen gebruiken tot februari-maart 2014. Nu zal men hem al sluiten op de laatste dag van december 2012. Maar dan een jaar vroeger! In tegenstelling tot wat het stadsbestuur beweert, is er nog wel degelijk vraag naar dergelijke overnachtingsmogelijkheid, bijvoorbeeld door sportclubs en Engelse scholen op expeditie naar het IJzerfront en de relicten van de Grootte Oorlog. 2014 is trouwens het grote herdenkingsjaar van honderd jaar Eerste Wereldoorlog.

En ik verneem dat Animo, de jonge socialisten, een nationaal meerdaags congres hadden gepland in Kortrijk voor maart 2013. Dat zal nu naar een andere stad moeten uitwijken...

vjhc.JPG

26-08-12

Zondags Kortrijk (ansicht 44)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

loys van Male klein.JPG

Vandaag enkele prentjes over het mausoleum van de sinistere Lodewijk van Male (hier in beeld). De Gravenkapel, een jongere annex van de OLV-kerk, is een veel te weinig bekende parel van het historisch patrimonium van Kortrijk. Men gaat daar vanalles aan doen. Maar het wordt meestal vergeten welke catastrofe de oprichter van de kapel voor onze stad betekend heeft. Straks krijgt ie nog een standbeeld, de oorlogsmisdadiger!

lvm corr.JPG

Die Vlaamse leeuwen vroeger waren toch wel erg harige beesten; ze hadden okselhaar tot aan hun polsen. Zo staan ze althans afgebeeld op de schilden en harnassen van verschillende graven van Vlaanderen waarvan op de wanden van de Gravenkapel een hele inventaris staat afgebeeld. Overigens zijn niet alleen de klauwen en de tong in 't rood ('van keel' in heraldische termen) maar ook de oren en zelfs het natte topje van hun snoet. Maar het zijn vooral de dragers van die harige symbolen die mij vandaag interesseren.

Portrettenreeks

In de Gravenkapel, ook Catharinakapel genoemd naar de kalenderheilige van de geboortedag (25 november 1330) van oprichter Lodewijk van Male, staan rondomrond in stenen nissen alle graven van Vlaanderen afgebeeld. Eén man per nis (soms met de gravin als die het was die de titel doorgaf), allen tegen een prachtige rode achtergrond. En dat, van de mythische eerste graven in de bossen van Harelbeke (de forestiers) tot de Oostenrijkse keizer Frans II, die ook graaf van Vlaanderen was en die in 1795 de duimen moest leggen voor de Franse revolutionairen. Toen werd het aloude Graafschap Vlaanderen voorgoed afgeschaft.

Was de bouwmeester (beeldhouwer André Beauneveu?) in 1369 helderziend? In elk geval vulde hij de beschikbare kapelwanden met bijna precies evenveel nissen als het aantal Vlaamse graven (46) dat er in het toenmalige verleden, heden en toekomst zouden zijn. Er is uiteindelijk een kleine speling van twee overtollige nissen gebleken, die men dan maar heeft gevuld met wapenschilden van de grote Vlaamse steden en de onderdelen van de Kasselrij Kortrijk. Zo biedt de kapel dan toch een schitterende portrettenreeks van de krijgsheren die onze stad in haar geschiedenis heeft zien passeren. Onder elk portret staat een opschrift met de naam van de graaf, zijn heersperiode en waar hij begraven 'licht' (sic).

loys tekst klein.JPG

Hoe authentiek?

Hoe authentiek zijn de portretten? Men doet daar in Kortrijk nogal besmuikt over. Het verhaal is op zichzelf al de moeite waard om verteld te worden!

Vanaf 1372 schilderde hofschilder Jan van der Asselt (of Van Hasselt) de eerste 27 graven, van Liederick tot genoemde Lodewijk van Male. De schilderijen moeten indruk hebben gemaakt want ze werden met opschrift en al gekopieerd in het toenmalige stadhuis van grootstad Gent (verdwenen samen met de oudste stadhuisgebouwen).

In 1410 schilderde ene Arnoldus de heiligen Blasius, Nikolaas en Agatha in de nissen achter het altaar; in 1507 kwam daar Johannes de Doper bij, door een onbekende kunstenaar. De serie Vlaamse graven werd in 1406 door de Bourgondische hofschilder Melchior Broederlam voortgezet met het portret van de pas overleden Filips de Stoute en Margareta van Male, dochter van genoemde oorlogsmisdadiger. 

Dan heeft het een eeuw geduurd eer in 1507 de vijf volgende graven een portret kregen en de bestaande werden gerestaureerd. In 1557 verscheen Keizer Karel in een nis (schilder Olivier Bert) en in 1598 zijn creepy zoontje Filips II, de inquisitiebeul (schilder Jacob Vanderhulst). Albrecht en Isabella kwamen in 1619 op de wand (Joos van Moerkercke) en in 1668 de twee volgende (door Joos zijn zoon Jan-Baptist). De prent van Maria-Theresia is een reconstructie uit 1870, door Jean-Baptiste Van der Plaetsen naar een bestaand schilderij. De portretten van de latere vorsten zijn uitgevoerd door onbekenden.

Pas in 1858 heeft men bij het verwijderen van plakwerk in de nissen de schilderijen opnieuw ontdekt, maar niet van de oudste heersers. Van Filips van den Elzas tot Lodewijk van Male waren de koppen verdwenen maar was de rest nog zichtbaar. Van de latere graven was het onderstel beschadigd. Die restanten werden door verschillende deskundigen gekopieerd. Op het einde van de 18e eeuw noteerde de lokale historicus Jacques Goethals-Vercruysse de opschiften onder de voeten van de geportretteerde graven. 

de forestiers.JPG

In 1868 kreeg genoemde schilder JB Van der Plaetsen van de Koninklijke Commissie voor Monumenten de opdracht opnieuw muurschilderijen aan te brengen naar het antieke model. Van der Plaetsen had al zijn sporen verdiend met de herstelling van oude muurschilderingen in de Zavelkerk in Brussel. Eventjes is er toen aan gedacht om de reeks heersers over Vlaanderen aan te vullen met de Belgische koningen Leopold I en II maar toen anderen daarop aanmerkten dat men dan ook Napoleon en de Nederlandse koning Willem I een nis moest gunnen, is men van het idee afgestapt.

Eerst besloot men evenwel de authentieke restanten van de muur los te maken en te bevestigen op houten panelen om ze te archiveren. Omdat de sakristie van de OLV-kerk, waarin ze aanvankelijk werden bewaard, te vochtig was, zijn ze nadien overgebracht naar het museum van Brussel. En daar zijn ze ... verdwenen.

De bestaande schilderijen zijn dus eigenlijk niet meer te vergelijken met de oorspronkelijke, maar wel nog met de schetsen uit 1858 van onder meer de specialisten Félix De Vigne (Gent) en Camille Tulpinck (Brugge). Ach, zelfs al zijn de portretten zoals ze nu de nissen sieren, reconstructies die maar van heel ver nog iets te maken hebben op de eerste conterfeitsels, ze zijn op zich toch ook al meer dan 150 jaar oud en dus interessant.

Intussen hebben ze niet allemaal de tand des tijds even goed doorstaan. De beschadigingen zijn overigens nogal recent en stomweg het gevolg van een verstopte dakgoot (1999). In 2008 werd aangekondigd dat ze zouden worden hersteld. De beschadigingen zijn evenwel niet helemaal weggewerkt. Filips II, die een oog mist, en enkele opvolgers in de achterhoek van de kapel zijn niet meer in optima forma.

albrecht en isabella klein.JPG

Oorlogsmisdadiger

Zoals gezegd is de kapel vanaf 1369 gebouwd door graaf Lodewijk van Male - hij noemde zichzelf Loys - met de bedoeling dat hij er zou worden begraven. De dag voordat hij overleed wijzigde hij evenwel zijn testament en koos hij de Sint-Pieterskerk in Rijsel als laatste rustplaats. Zijn mausoleum in Kortrijk kopieerde hij naar het voorbeeld van de bovenkapel van de Sainte-Chapelle (1248) in Parijs, die hij kende via zijn schoonzoon, Filips de Stoute, die er als koningszoon zijn jeugd had doorgebracht.

Ironisch genoeg deelde zijn kapel in de brokken als hij in 1382 Kortrijk liet verwoesten door zijn Bretoense troepen, als straf voor een opstand in het zog van Gent en als beloning voor zijn huurlingen. Het was in die wraakactie dat met toestemming van de graaf ook het klokkenspel op de Halletoren (later vervangen door Manten en Kalle) werd afgevoerd naar de Bourgondische hoofdstad Dijon. Een dergelijke actie zou hedentendage bestempeld worden als een oorlogsmisdaad. Een reden te meer om de feodale heerser die Loys II was in actuele publicaties over de Gravenkapel niet zonder die misdaad te vermelden.

Zwikken

Dat belet niet dat de Gravenkapel een echte parel is aan de kroon van het Kortrijkse patrimonium. Wel helemaal authentiek zijn bijvoorbeeld de 102 gebeeldhouwde 'zwikken' boven de gotische gravennissen. Ze zijn alle van de hand van beeldhouwer André Beauneveu en dateren van 1370-1371 en beelden allerhande gewijde en andere tafereeltjes uit. Een 'zwik' is een hoekstuk boven een gotische spitsboog.

Bij die zwikken vraag ik mij nogmaals af of Beauneveu niet beschikte over telepatische gaven. De hoek boven de nis van Lodewijk van Male vulde hij met een weergave van de kindermoord van Bethlehem (zie tweede foto). Dat was ook een vreselijke moordpartij, alsof de beeldhouwer voorzag welke gruwelijke plannen de graaf voor Kortrijk nog in petto had. Toch wel griezelig!

Wat er ook van zij, al die zwikken vormen een bijna 650 jaar oud stripverhaal waar je wel een dik uur mee zoet bent als je het helemaal wilt 'uitlezen'.

de laatste.JPG

Catharina

Dezelfde Beauneveu kapte in 1374 een prachtig laat-gotisch beeld van de heilige Catharina van Alexandrië, een waar pronkstuk. Dat beeld werd evenwel op bestelling van de graaf niet direct geleverd aan zijn Catharinakapel in Kortrijk maar aan een andere kapel, Notre-Dame de la Treille in de Sint-Pieterskerk in Rijsel, waar hij uiteindelijk is begraven. In 1386, twee jaar na zijn dood, heeft het kasteel van Rijsel het beeld dan toch maar afgestaan aan de OLV-kerk van Kortrijk waarvoor het van meet af aan was bedoeld.

Het albasten beeld is voorzien van haar gebruikelijke attributen: het katrienewiel waarop de romeinse keizer haar tevergeefs wou doden en het zwaard waarmee uiteindelijk dan toch haar hoofd is afgeslagen. Ze vertrappelt de woeste keizer Maxentius waarvan zij van geen liefde wou weten.

Catharina.JPG

In 1566 hebben de kanunikken van de OLV-kerk het beeld uit voorzorg onder de grond laten steken uit vrees voor de naderende protestantse Beeldenstorm die al kerken en kloosters in Ieper en Menen had 'gestript'.

Maxentius.JPG

Kaartspel

De Gravenkapel wordt van nu voort eindelijk toegankelijker gemaakt voor bezoekers. Er komt binnenkort - tegen oktober belooft het stadsbestuur - een aanraakscherm waarom bezoekers op een aanschouwelijke wijze de geschiedenis van de kapel gaan kunnen volgen. Er zijn ook allerlei plannen om iets te doen met de volledige serie graven, een kaartspel bijvoorbeeld (stadshistorica Véronique Lambert in de lokale pers). De ongebruikte grafelijke graftempel is ook een van de Kortrijkse topattracties op de komende Open Monumentendag (9 september 2012).

gravenkapel1.JPG

19-08-12

Zondags Kortrijk (ansicht 43)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Bar Amorse1.JPG

Eindelijk een zwoele zondag. Letterlijk maar met het zomerkarnaval ook figuurlijk - en wat voor figuurtjes! Het prentje van de zwoele vandaag is het gevolg van een aanspoeling gisterenavond op Buda Beach. We zagen er effectief een koppel aanmeren met een roeibootje. En zoals wij gingen ze er ook eentje drinken in Bar Amorse, een van de stilaan vele originele horecaterrassen in de Groeningestad.

Bar Amorse2.JPG

Bar Amorse is tot 14 oktober (!) open van 13 uur tot zonsondergang, elke dag behalve 's maandags en op dinsdag. In tegenstelling met die door de uitbater verstrekte informatie, meldt de officiële website van de stad dat de bar na 3 september slechts in het weekend zal open zijn. Zie hier. Dat wordt door de uitbater geërgerd ontkend.

Behalve de terrasmeubeltjes zijn er ook strandzetels, een flinke zandbak (156 m², 30 cm diep) met wat speeltuigen voor de kleintjes, steenbrokken waar je je op kan nestelen, een park, een adembenemend zicht op de verlegde, verbrede en opvallend overbrugde Leie en niet te vergeten, wat verderop, een heuse trampoline op maaiveldhoogte. Je zou er zowaar een strandgevoel krijgen, ware het niet dat verschillende borden (verkeersborden?) het zwemmen in de Golden River verbieden.

verboden te zwemmen.JPG

Het nieuwe stadspark ligt tussen de IJzerkaai en de Leie. Door het verleggen van de Leie is daar 8750 m² grond bijgekomen. Daardoor is de IJzerkaai eigenlijk geen kaai meer. Even heeft men met de gedachte gespeeld om de oude (1913) kaaimuren in baksteen te behouden en te verwerken in de parkaanleg, maar onder meer door de optie Collegebrug (S-fietsbrug) is men daarvan afgestapt. Intussen blijft de IJzerkaai toch een speciale straat. Na het graven van de 'Nieuwe Leie' (een eerdere bochtafsnijding in 1913) is de eigenaar, de Belgische staat, opgevolgd door het Vlaamse Gewest, nooit overgegaan tot een overdracht aan stad Kortrijk.

In mei 2006 is tussen de stad en Waterwegen en Zeekanaal (W&Z, Vlaamse Gewest) afgesproken onder de aanzet van de S-brug een nutsgebouw op te trekken, gebruik makend van het hoogteverschil tussen de IJzerkaai en de opgevulde Leiebedding. W&Z kon niet meer worden overtuigd om dat gebouwtje te beschouwen als de zoveelste compensatie voor het leed Kortrijk aangedaan door de aanslepende Leieverbreding. Ook de stad moest zijn duit in het zakje doen. De raming voor het gebouw aan de voet van de S-brug (op zich al een extra investering van 4,5 miljoen euro) bedroeg 890.000 euro: 260.000 euro te dragen door de stad en 630.000 euro door W&Z (die de BTW over het geheel zou recupereren).

bar 1.JPG

Oorspronkelijk was de bedoeling van die brugkelder niets meer dan nutsgebouw en ... openbare toiletten (!). Die openbare toiletten zijn er niet gekomen, hoewel Bar Amorse een drietal toiletten heeft voor zijn klanten (maar wat als de bar toe is?). De hoogspanningscabine is er wel ingericht. En in de multifunctionele ruimte is uiteindelijk een toog geplaatst zodat ze kan worden uitgebaat als café.

bar 2.JPG

Vorig jaar verliep de uitbating heel moeizaam. De stuk voor stuk getelde barbezoekers - de uitbaatster moest een streepje zetten per consument - klokten op het einde van de zomer af op 5500. De omzet bedroeg amper 15.000 euro, over de 22 dagen dat de zaak open was. De concessiehoudster zag het dan ook niet meer zitten om zich dit jaar opnieuw aan dat avontuur te wagen. 

Op een openbare oproep voor kandidaat-uitbaters kwam voor deze zomer slechts 1 gegadigde af: Bob Talpe, standenbouwer op beurzen, die evenwel ook geregeld in de horeca actief is. In 2007 en 2008 runde hij tijdens de bouw van K in Kortrijk het tijdelijke café Caravan in de Wijngaardstraat. De concessiehouder diende slecht 1000 euro vergoeding aan de stad te betalen. Het ziet ernaar uit dat zijn professioneler en enthousiaster aanpak een groter succes oplevert. Sommigen betreuren het nu al dat op verkiezingsdag (14 oktober) de beachtent voor dit jaar haar deuren zal sluiten.

bar 3.JPG

Het gebouwtje draagt in de stadsadministratie de oorlogsnaam 'het Bastion'. Ongeveer op die plaats was er vanaf 1578 - Kortrijk was een protestantse republiek in coalitie met de opstandige grootstad Gent - een bastion op de Grote Broel. Een bastion is een vijfhoekig uitsteeksel in de verdedigingsmuur. Die muur was een nieuwe stadsversterking, die toen ook rond Overleie werd opgebouwd.

Het puntige uitsteeksel werd later 'Bastion des Prairies' genoemd. De Broel behoorde toen nog bij Overleie omdat de Leiearm rond Buda pas in 1913 is doorgetrokken tot aan wat nu het Albertpark is. Verdedigingsmuur en bastions - er was er ook eentje ter hoogte van de Sint-Amandsproosdij (nu college) - zijn gesloopt in 1782 in een van de vele krijgsverrichtingen tussen het Franse koningshof en de elkaar opvolgende Habsburgers die het graafschap Vlaanderen in hun bezit hadden.

IJzerkaai.JPG

Bob Talpe vond het aantrekkelijker een meer uitnodigende naam te kiezen voor zijn strandcafé. Het werd Bar Amorse. Nu er al een tijdlang weer vis in de Leie zit - deskundigen en hengelaars gewagen van een twintigtal soorten, Noordzeevis kabeljauw niet inbegrepen - dekt de naam wel meer dan een lading. 'Amorce' (met een C) is visserslatijn en Frans voor lokspijs. Het is een van de gezelligste plekken om met passende drank en gezelschap de zon te zien ondergaan.

bar 4.JPG


13-08-12

Zondags Kortrijk (ansicht 42)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Jacquemart, Jacqueline et Jacquelinette.JPG

De man, waarvan je hier alleen het gezicht en de cocarde (?) op zijn hoed ziet, is in 1382 uit Kortrijk ontvoerd. Hij sloeg de klok op de Halletoren. Later is hij vervangen door een andere bonk, die nog later Manten (Mantin) werd genoemd. Hij staat in de vroegere hoofdstad van het hertogdom Bourgondië op de rechter zijtoren van de Notre Dame, Dijons oudste kerk. Zoals zijn opvolger in Kortrijk aan Mantine alias Kalle werd gekoppeld, is hij ook niet alleen gebleven. Hij kreeg mettertijd een vrouw en zelfs een paar kinderen, een koningswens dan nog. Ik heb het niet kunnen laten onze gewezen stadsgenoot eens een bezoek te brengen op de terugweg van een vakantie in het zuiden.

 Jacquemart. hoofdJPG.JPG

Vertelling

Manten en Kalle op het Kortrijkse belfort zijn heel lang geleden door de Fransen geroofd en staan nu op een kerkentoren in Dijon. Ze zijn op het Halletorentje vervangen door het huidige, vergulde, koppel, waarvan Manten de uren slaat en Kalle de halve uren. Volgens het Amerikaanse, Nederlandstalige tijdschrift 'Gazette van Detroit' (21 januari 2010) zouden het zelfs de oorspronkelijke uurwerkslagers zijn die in 1961 zijn gerepatrieerd (in een nostalgische bijdrage over volksfiguren in het land overzee). Die hardnekkige vertelling klopt maar heel gedeeltelijk.

De man heette bij zijn ontvoering nog niet Manten. Hij werd ontvoerd bij een wrede militaire actie in opdracht van de graaf van Vlaanderen. Hij was toen nog vrijgezel. Hij werd nagenoeg onmiddellijk vervangen bij de heropbouw van het verwoeste Kortrijk. Zijn vervanger kreeg pas later een 'wijf'. Het koppel hield het geen honderd jaar uit. Pas in 1961 werd een nieuw koppel op de Kortrijkse toren geplaatst. De Kortrijkzaan in Dijon heette dus niet Manten. Ook daar kreeg hij slechts heel wat later une épouse en nog veel later een dochter en een zoon, allemaal Bourgondiërs dus (Fransen).

Jacquemart.JPG

De ontvoering

Hoe zit dat nu precies met die ontvoering? Wel Kortrijk bezat van rond 1302 (!) op zijn belfort (de toren waarin de stadsrechten werden bewaard, die een ensemble vormde met de eerste lakenhallen op de Grote Markt) een klokkenmechanisme waarbij een houten figuur de stadsklok - het officiële stadsuur! - sloeg. De uurslager was een waar pronkstuk voor de stad en oogstte in heel Europa bewondering. De latere 'ontvoerder', Filips de Stoute, noemde de voor die tijd ingenieuze machine:" l'un des plus biaux que on seuist dechà ni delà la mer".

In november 1382 werd in Westrozebeke het uit gemeente- en gildenmilities gevormde leger onder leiding van Gent, de grootste Vlaamse stad, met aanvoerder ('ruwaert') Filips van Artevelde, verslagen door een coalitie van de Vlaamse graaf Lodewijk van Male, de Franse koning Karel de Dwaze en zijn regent Filips de Stoute, hertog van het machtige Bourgondië. Die Filips de Stoute had als baas van het 'hertogdom Bourgondië' (hoofdstad Dijon) een oogje op het nabijgelegen 'graafschap' Bourgondië (hoofdstad Besançon) waarvan genoemde Vlaamse graaf Lodewijk van Male ook de graaf was. Hij slaagde in zijn opzet toen graaf Lodewijk zijn dochter Margaretha aan de hertog uithuwelijkte.

De steden van het graafschap Vlaanderen, de rijkste streek van Europa op dat moment, waren in opstand tegen de graaf. Ze hadden eerst geprobeerd de man te verplichten zich te verloven met de dochter van de koning van Engeland (waarvan de Vlaamse textieleconomie de wol betrok) maar Lodewijk had de benen genomen naar het hof van de Franse koning. Onder leiding van Gent (dat in de tijd van de Guldensporenslag, 1302, aan Franse kant stond!) poogden de rijke steden zich vrij te vechten.

Na zijn overwinning liet Lodewijk van Male zijn huurlingenleger, Bretoenen onder leiding van zijn bastaardzoon Lodewijk den Haze, als beloning Kortrijk plunderen en verwoesten. Na de verwoesting, de 'Bretoense furie' waarbij honderden inwoners werden verkracht en vermoord, restte van de Leiestad nog slechts een rokende puinhoop. Bij grondwerken in het stadscentrum is nog altijd de brandlaag van toen te zien. De plundering verliep heel systematisch en de mooiste stukken werden vakkundig op karren geladen. Bondgenoot Filips de Stoute, hertog van Bourgondië en na de dood van Lodewijk onzaliger gedachtenis (1384), zelf ook graaf van Vlaanderen, koos uit de rijke buit het uurwerk van het belfort met uurslager en klok incluis. Hoewel de klok onderweg naar zijn hoofdstad Dijon barstte, liet hij het vernuftige mechanisme toch installeren op de rechter zijtoren van de kerk Notre Dame.

Jacquemart

Daar kreeg de uurslager de naam Jacquemart. Pas in 1550 werd er, na opvoering van een satirisch toneelspel waarin gelachen werd met zijn staat van eeuwige jonkman, een echtgenote bijgeplaatst, in metaal uitgevoerd. Zij kreeg de naam Jacqueline. Het heeft tot 1715 geduurd eer het hooggeplaatste echtpaar een zoon kreeg, Jacquet of Jacquelinet, en tot 1884 een van kindsbeen af rondborstige dochter, Jacquelinette.

De beelden zijn momenteel in een patinabronzen kleur gestoken maar ooit waren ze gepolychromeerd. De Jacquemartfiguur, de gewezen Kortrijkzaan dus, is opvallend gedetailleerd. Hij rookt een lange pijp. Op zijn langharig hoofd draagt hij een hoed met brede randen, versierd met een zonvormige cocarde - dat moet ooit een betekenis hebben gehad. Ook zijn lichaam en  kledij zijn zeer gedetailleerd, tot en met voorzien van kousenbanden en kanten manchetten.

Hier de familie in vol ornaat, gepikt uit een toeristische publicatie:

manten en kalle dijon .jpg

Manten en Kalle

Na de Bretoense furie werd Kortrijk weer moeizaam opgebouwd. In 1394 was de stad al weer in staat een nieuwe uurslager aan te kopen. Vanaf 1418 werd hij in officiële acten 'Mantin' genoemd. In 1451, honderd jaar eerder dan zijn voorganger in Dijon, kreeg hij al het gezelschap van een 'wyf'. Zij werd in de volksmond 'Mantine' genoemd en pas later 'Kalle' - wellicht naar een volksliedje uit die tijd 'Manten en Kalle liepen naar Halle'. In 1520 verdween het echtpaar evenwel in de mist van de geschiedenis. Was er in de troebele zestiende eeuw geld noch aandacht meer voor frivoliteiten zoals uurslagers?

Het legendarische koppel bleef wel leven in de folklore. Niemand minder dan Guido Gezelle noteerde er een sprookje over (Gazette van Kortrijk, 1881). In 1853 bouwde de Cercle Philantropique twee Kortrijkse reuzen Manten en Kalle.

Na de Tweede Wereldoorlog, geïnspireerd door de terugvordering van de door de Nazi's geroofde kunstschatten, ontstond er in de Kortrijkse lokale pers een polemiek om het stadsbestuur aan te porren het geroofde uurwerkmechanisme terug te gaan eisen in Dijon. Gelukkig heeft men zich zo niet belachelijk gemaakt. Men heeft het op zijn Kortrijks opgelost.

Kir Royal

De Grand Bazar, die een niet door iedereen toegejuicht modernistisch grootwarenhuis wou bouwen op de Grote Markt (intussen ook al weer verdwenen en vervangen door een appartementsgebouw dat niet zou misstaan op de dijk in Koksijde), werd gevraagd of zij misschien geen sponsoring zouden doen voor een nieuw koppel Manten en Kalle. De Grand Bazar gaf toe.

De huidige uurslagers zijn, hoewel verguld, heel wat proletarischer uitgedost dan hun collega's in Dijon. Ze zijn ontworpen door Victor Cassiman. Zij werden in 1961 - in datzelfde jaar werd de restauratie van het stadhuis van Kortrijk voltooid - plechtig ingehuldigd in aanwezigheid van niemand minder dan de wereldberoemde kanunnik Félix Kir, christendemocratisch Frans parlementslid, uitvinder van het aperitief Kir Royal en van 1945 tot 1968 ... burgemeester van Dijon.

Manten en Kalle.JPG

07-08-12

De jurisprudentie van de parkeersancties in Kortrijk (13): wie foutparkeert, doet dat beter goed

parkeerbonnenbeleid.jpg

In de Kortrijkse binnenstad is parkeren bijna overal betalend. Wie een parkeerbon (15 euro per keer) aangesmeerd krijgt, kan bezwaar aantekenen bij het stadsbestuur. Die uitspraken van het stadsbestuur, zetelend als administratief rechtscollege, geven inzicht in de uitvoering van het parkeerreglement. Als het stadsbestuur willekeurig zou durven afwijken van eerder ingenomen beleidslijnen, zouden zijn uitspraken de toets van de beroepsrechter niet doorstaan. Ook is het stadsbestuur zeker niet onfeilbaar. Maar om te weten hoe het stadsbestuur zijn eigen parkeerreglement interpreteert, moeten die uitspraken wel worden gepubliceerd. Zo lang het stadsbestuur die publicatie zelf niet doet, breng ik ze uit op Kortrijklinksbekeken, met wat commentaar. Tegen de uitspraken van het stadsbestuur kan men in beroep gaan bij de rechtbank van eerste aanleg van Brugge.

Doorbraken

Op 18 juli bogen de burgemeester en de schepenen zich over niet minder dan 14 bezwaren tegen parkeerbonnen. Merkwaardig genoeg houdt het stadsbestuur zich deze keer ietwat minder stoer dan doorgaans. In niet minder dan 5 gevallen krabbelt het achteruit en geeft het de bezwaarschrijver gelijk. Maar dat geldt niet voor een bezwaar van een boss van de Federale Politie voor zijn slecht geparkeerde 'anonieme auto'.

Belangrijk is dat er in de uitspraken minstens twee doorbraken ten gunste van de betalende parkeerders te noteren vallen. Opvallend is dat het stadsbestuur nu blijkbaar ook de ingewikkeldheid van het sms-parkeren begint te beseffen en zich toegeeflijker opstelt als de parkeerders een administratieve fout maken. Voorts erkent het stadsbestuur voor het eerst dat het stedelijk parkeerbedrijf Parko niet bevoegd is bonnen uit te schrijven voor foutparkeerders die de 'wegcode' overtreden. Het volstaat al dat je je wagen half op het voetpad stalt!

Als de verkeerspolitie bevoegd is, is Parko dat niet

Een bewoner van de Kanonstraat schoot hevig uit zijn krammen; drie keer in drie maanden (begin dit jaar) kreeg hij een parkeerbon omdat hij even, voor zijn eigen garage dan nog, zijn wagen had achtergelaten. In zijn straat geldt betalend parkeren tegen het tarief van 2 euro per dag met het eerste uur gratis. Voor zijn deur is er géén parkeerplaats geschilderd. Dus, zegt ie: ik stond daar onwettig en dan is het de verkeerspolitie die moet verbaliseren en mag Parko geen bonnetjes van 15 euro uitschrijven (in twee bezwaarschriften).

OK, reageert het stadsbestuur, na enige aarzeling (vier maanden na het indienen van het eerste bezwaar); ze gaan verdorie akkoord met de foutparkeerder! Ze verwijzen zelfs naar een arrest van het Hof van Cassatie (5 november 2010), waaruit blijkt dat het overtreden van de verkeersreglementering en dus het risico lopen op een verkeersboete (strafrechtelijk) dominant is ten opzichte van het oplopen van een (lokale) parkeerbelasting. Het stadsbestuur stelt daarbij vast dat de foutparkeerder met twee wielen op (zijn!) voetpad stond, wat een overtreding is. Het advies van Parko en zelfs van de juridische dienst van de stad was nochtans strijdig met die beslissing.

Door de bewoner van de Kanonstraat onmiddellijk gelijk te geven, hoeft het stadsbestuur niet in te gaan op zijn andere - nochtans interessante - argumenten. Zo betwist hij de aanwezigheid van schepen Guy Leleu, voorzitter van Parko, bij de bespreking van zijn bezwaar. De schepen is hier rechter en betrokken partij tegelijk. Het stadsbestuur reageert hier niet op maar het is opvallend dat de genoemde schepen afwezig was bij de bespreking van die bezwaarschriften.

Niet alle zwartparkeerders zijn foutparkeerders

Een paar andere parkeerders, waaronder een werkneemster van het ABVV, probeerden dezelfde argumenten te gebruiken om te ontsnappen aan een of meer 'naheffingen' (bonnen van 15 euro). Zij vingen evenwel bot. Het gaat om pogingen om gratis te parkeren op het Stationsplein en in de Roeland Saverystraat, twee locaties met betalend parkeren. Beide autogebruikers plaatsten hun voertuig met opzet buiten de gemarkeerde parkeerplaatsen. Zij betogen dat Parko daarover geen bevoegdheid heeft. Als zij dan al in overtreding waren dan moest er een bekeuring met verkeersboete komen in plaats van een naheffing.

Parko, daarin gevolgd door het stadsbestuur, stelt vast dat beide zwartparkeerders hun auto op een plaats hadden gestald die weliswaar niet was gemarkeerd maar toch niet hinderend was noch in overtreding met enige verkeersregel. Aangezien ze in een zone stonden waarin Parko parkeergelden mag en moet innen, was Parko wel degelijk bevoegd. Die redenering is gebaseerd op de artikelen 23 tot 25 van de wegcode. Daarin staat dat wanneer er parkeervakken geschilderd zijn, men daarop moet parkeren. Daarbuiten moet er uitdrukkelijk parkeerverbod worden ingesteld of men mag overal parkeren. Op gemelde locaties in de stationswijk geldt geen algemeen parkeerverbod.

Die uitspraak beperkt wel de ontsnappingsroute van de man uit de Kanonstraat (eerste geval) maar heeft wel een algemener draagwijdte. Het betekent dat men zich eigenlijk niet meer moet houden aan de geschilderde parkeerplaatsen. Men mag er blijkbaar parkeerplaatsen bij creëren, op voorwaarde dat men een parkeerticket betaalt en niemand hindert.

Wie dus gratis wil parkeren in een betalende zone, moet zijn wagen zo plaatsen dat hij ingaat tegen de verkeersreglementering, bijvoorbeeld half op het voetpad, of voor een garage of in de weg voor een uitrit van een parking enzovoort. In beide laatste gevallen riskeert men wel dat zijn kar wordt weggesleept met een boete erbovenop.

Bewonersparkeren met vervangwagen

Het is een kwestie die al eerder aan bod ik gekomen: de geldigheid van een bewonerskaart als men een vervangwagen moet gebruiken. Een mevrouw kreeg twee bonnen aangesmeerd omdat zij in plaats met haar normale wagen, na een accident, enkele dagen met een vervangwagen op stap moest. Zij had nochtans een papier achter haar voorruit gestoken met een verwijzing naar de registratie van haar normale wagen voor het bewonersparkeren.

De redenering van Parko in dergelijke gevallen is onveranderd bureaucratisch. Zie ook een eerder geval (met een bedrijfswagen dan) in 2009: een handgeschreven papiertje telt niet, je moet de (tijdelijke) wijziging officieel laten registreren. Zoals in 2009 volgt het stadsbestuur zijn parkeerbedrijf niet. Het handgeschreven papiertje, dat Parko wel degelijk heeft gezien en geacteerd, is een bewijs van goede trouw van de parkerende bewoonster. Naar verluidt, zou Parko bij de registratie van bewonersparkeren ook niet klaar en duidelijk melden aan de begunstigde bewoners wat zij in geval van een vervangwagen moeten doen.

SMS-parkeren niet zo simpel

SMS-parkeren wordt voorgesteld als een gemakkelijke manier om aan zijn betalingsverplichtingen als parkeerder te voldoen. In de praktijk rijzen er nogal wat problemen. Bij een paar gevallen in 2010 liet het stadsbestuur zich niet vermurwen en het weigerde de complexiteit als verzachtende omstandigheid aan te nemen. Deze keer geeft het stadsbestuur een paar verloren gelopen SMS-betalers wel de absolutie.

Een mevrouw had een verkeerd plaatnummer ge-smst. Zij heeft twee wagens. Zij klutste de letters en cijfers van beide 'plakken' door elkaar bij haar betaling. Parko adviseert om toch maar de extra 15 euro op te eisen bovenop het betaalde parkeergeld: het behoort tot de verantwoordelijkheid van de parkeerder om de juiste gegevens te sms'en. Het stadsbestuur heeft zijn parkeerbedrijf voor deze keer niet gevolgd; er was immers wel degelijk betaald. Bovendien deed het stadsbestuur dezelfde uitspraak voor een identieke fout van deze parkeerster de dag nadien.

Een andere mevrouw had per SMS, met een verlenging, niet minder dan 7,5 euro betaald voor een dagje parkeren op het Casinoplein (in de schaduw van de Parko-kantoren!). Zij had evenwel de letters en cijfers van haar plak omgekeerd doorgeseind. Ook in dit geval volgt het stadsbestuur niet Parko en het beschouwt de verrichte betaling als geldig en voldoende.

Geen genade voor de federale politie

Een veeleer vermakelijk geval betreft een commissaris van de Federale Politie. Zijn wagen, een anoniem dienstvoertuig stond in februari aan de rechtbank. In de Edmond De Praeterestraat geldt betalend kortparkeren. Een normale mens moet er 2,5 euro betalen voor maximum twee uren (en dan moet men in principe de wagen verplaatsen). De commissaris was van oordeel dat die regeling niet voor hem gold. Hij was daar immers 'in opdracht' en "omwille van het beroepsgeheim kan hij niet meedelen voor welke opdracht en hoe lang die moest duren".

In navolging van Parko besliste het stadsbestuur dat de wet voor iedereen geldt, commissaris of niet. De 'wegcode' en het parkeerreglement kennen geen uitzonderingen.

Dat oordeel ligt in de lijn van eerdere uitspraken. Toen verwees de Federale Politie naar wetgeving, de zogenaamde BOM-wetgeving, die haar agenten zou vrijstellen van parkeerbonnen. 'BOM-wetgeving' staat voor de wet op de Bijzondere Opsporigsmethoden (Belgisch Staatsblad van 12 mei 2003). Daarin staat letterlijk onder meer: "Blijven vrij van straf de politieambtenaren die, in het kader van hun opdracht en met het oog op het welslagen ervan of ter verzekering van hun eigen veiligheid of deze van andere bij de operatie betrokken personen, strikt noodzakelijke strafbare feiten plegen, mits uitdrukkelijk akkoord van de procureur des Konings". Ging het hier wel om 'straf'? In de brede zin van het woord wel, maar eigenlijk is het een soort retributie (naheffing).

Het is mij niet bekend of de federale politie toen in beroep is gegaan tegen de uitspraak van het stadsbestuur. Blijkbaar niet, aangezien de stad voet bij stek houdt.

Problemen met automaten

Evenmin heeft het stadsbestuur compassie met parkeerders die sukkelen met de bediening van de ticketautomaten. Op de Dam (2 euro voor een hele dag, eerste uur gratis) weigerde een automaat een ticket te drukken na inworp van 2 euro. De parkeerder legde dan maar een handgeschreven briefje op zijn dashboard "Automaat defect". Jamaar zegt Parko: dat kan wel zijn, maar het reglement zegt dan dat men zijn blauwe schijf moet plaatsen. Het stadsbestuur volgt dat advies. Toch een beetje bij het haar getrokken als je het mij vraagt. 

Een automobiliste kreeg geen ticket uit een bak in de Doorniksewijk (kortparkeren). Zij plaatste haar blauwe kaart. Maar de parkeerwachtster die daar passeerde, probeerde op haar beurt de automaat en er kwam wel degelijk een ticket uit. Het stadsbestuur bevestigde de bon.

Een chauffeur stalde zijn kar op het Stationsplein (dagparkeren, eerste uur gratis). Ondanks herhaalde inworpen van 2 euro rolden er alleen eerste-uur-gratis-ticketjes uit de gleuf. Volgens Parko duwt de man na het inwerpen van zijn muntstuk veel te snel op de groene knop - vandaar die gratis ticketten. 't Is zijn eigen schuld: betalen dus die 15 euro naheffing. Het stadsbestuur ging daarmee akkoord.

Niet meegaand

Een beetje discutabel zijn volgende twee gevallen. Het stadsbestuur is nog altijd niet erg geneigd rekening te houden met bepaalde omstandigheden.

Een automobilist bezocht een vriendin in de Sint-Sebastiaanslaan. Daar geldt een blauwe zone met uitzondering voor bewonersparkeren. De man plaatste om 14 uur zijn blauwe schijf maar zette ze op 16 uur. Een Parkoman passeerde en hij had prijs. Het verweer van de parkeerder snijdt nochtans hout. De blauwe schijf geeft een recht om te parkeren voor een duur van 4 uur. Aangezien de blauwe zone slechts geldt tot 18 uur, had het geen enkele zin om zijn kaart later in te stellen dan 14 uur. Het was een stomme vergissing. Maar Parko noch het stadsbestuur zijn bereid hem te volgen in zijn plausibele redenering.

Een persoon met een handicap legde per ongeluk zijn gehandicaptenkaart averechts achter zijn voorruit (met de foto naar boven). Met die kaart mag hij kosteloos en onbeperkt parkeren. Maar als ze omgekeerd ligt, kan Parko de geldigheid ervan niet controleren. Hoewel de man achteraf wel degelijk kon aantonen dat zijn kaart nog geldig was op dat moment, waren noch Parko noch het stadsbestuur te vermurwen. Toch wel wat bureaucratische halsstarrigheid. 

Eerdere uitspraken

  De vorige becommentarieerde parkeerbonuitspraken van het stadsbestuur vind je met volgende links:

 Jurisprudentie parkeersancties 1
 Jurisprudentie parkeersancties 2
Jurisprudentie parkeersancties 3
Jurisprudentie parkeersancties 4
Jurisprudentie parkeersancties 5

Jurisprudentie parkeersancties 6
Jurisprudentie parkeersancties 7
Jurisprudentie parkeersancties 8
Jurisprudentie parkeersancties 9
Jurisprudentie parkeersancties 10
Jurisprudentie parkeersancties 11
Jurisprudentie parkeersancties 12

06-08-12

Haalt muurhagedis Kortrijk-Weide onderuit?

Kortrijk-Weide 1.jpg

Een tussentijds verslag over de uitwerking van een ruimtelijk structuurplan (RUP) Kortrijk-Weide deed het stadsbestuur opschrikken met de melding dat er in het gebied een muurhagedis was opgedoken 'in zijn habitat'. Die verschijning van een in onze contreien heel zeldzaam èn beschermd reptiel vergt allerhande aanpassingen aan de ambitieuze plannen die in dit gebied worden gekoesterd. Intussen is de datum waarop eventueel een vergunning kan worden verkregen voor het nieuwe politiehoofdkwartier opgeschoven tot halverwege 2013. Als er geen nieuwe problemen opduiken, bijvoorbeeld in de vorm van nog zeldzamer beschermde diersoorten of bezwaren van mensen (over de geluidsoverlast of het fijn stof van de 'Westelijke Binnenring' - ik zeg maar wat). Zie voor het ruimere plaatje mijn eerder stuk.

Voorontwerp RUP

In 2007 gaf het stadsbestuur het startsein voor de uitwerking van een RUP Kortrijk-Weide. Men dacht toen eventjes dat die opdracht rap kon worden geklaard: de intercommunale Leiedal had immers al heel wat werk verzet voor een BPA (bijzonder plan van aanleg). Maar dat was zonder de vereisten van de nieuwe, strengere procedures gerekend. Ook hoopte men te ontsnappen aan de MER-procedures (milieu-effectenrappotage). Dat ging evenmin door. Nogal logisch eigenlijk voor een plan met dergelijke omvang (13 hectare in de onmiddellijke omgeving van het stadscentrum).

Om de planningsprocedures toch wat te laten opschieten, is dan maar geopteerd voor een gelijktijdige aanpak van de MER (met inbegrip van een verkeerseffectenonderzoek) en de opmaak van het RUP. Beide opdrachten naderen hun voltooiing. Op 18 juli nam het stadsbestuur kennis van het voorontwerp van RUP. Dat wordt dan begin september voorgelegd aan een 'plenaire vergadering' (bijeenkomst met alle belanghebbende instanties).

Habitat

Het is bij die kennisname van het voorontwerp van RUP dat het stadsbestuur plots die muurhagedis zag opdoemen en meer nog: dat bleek dat het zeldzame reptiel daar een 'habitat' had, er zich met andere woorden perfect thuisvoelde tussen de betonnen brokstukken en ruïnes van eerdere bedrijfsgebouwen in het gebied. De natuur- en milieuinstanties kunnen er niet om lachen. Het RUP zal nu garanties moeten bieden dat de muurhagedis daar ongestoord kan blijven gedijen èn kweken ("een voldoende kwalitatief leefgebied behouden" voor "een duurzame populatie").

Dat vereist onder meer dat het gebied achter de NMBS-loods "opgewaardeerd wordt en maximaal (!) in oppervlakte gevrijwaard wordt". Als men het zou aandurven de loods toch nog te vergroten, moet men de verloren oppervlakte compenseren met een ander gebied dat minstens even goed is voor de hagedissen. De gevraagde opwaardering kan bestaan uit de bouw van stapelsteenmuurtjes en "parkjes met schrale vegetatie". Dat kan bijvoorbeeld op de spoorwegberm.

Ook kan onderzocht worden of men de hele nest niet moet verhuizen naar een beter geschikt gebied. Eerder deed men dat bijvoorbeeld voor de kamsalamanders die enkele jaren geleden ontdekt werden in de bomputten achter de Pottelberg. Voor de ontwikkeling van de bedrijvenzone Ter Doenaert werden de beestjes met putten en al verkast naar Aalbeke. Toevallig resideert nu ook op dat (gewezen) reptielengebied een deel van de Kortrijkse politie (het nieuwe commissariaat van de politiezone Vlas Ter Doenaert)...

Onder die omstandigheden kan de bouw van het nieuwe politiehoofdkwartier (lokale zone Vlas, post Federale Politie, gerechtelijke politie en eventueel zelfs de andere hulpdiensten zone Fluvia) toch doorgaan. Maar dus niet zonder maatregelen!

Muurhagedissen zijn in ons land veeleer zeldzaam. Ze houden te veel van de zuiderse warmte. In Wallonië komt de soort al meer voor, vooral op naar het zuiden gerichte rotspartijen. In het Vlaamse Gewest duiken ze sinds enkele jaren vooral op rond spoorweginstallaties. Het zijn slanke, afgeplatte bruine diertjes, van kop tot lange staart tot 22 cm lang. Die staart kunnen ze afgooien als er gepakt worden.

Belvédère

Het voorontwerp van RUP bouwt, zoals opgelegd, voort op het Masterplan van SBA (Stéphane Beel Architecten) van 2003. Daarin worden grofgeschetst volgende plannen gekoesterd. Beneden, tegen de Leie aan en aansluitend op de nieuwe promenades van de verbrede rivier, komt een woonpark: drie woontorens in een groene omgeving en waarvan eentje met een voet in het water mag staan. Op het hoogste deel, tegen de Magdalenastraat krijgt de gewezen NMBS-loods een nieuwe bestemming. De grote laadkoer wordt een 'belvédèreplein' dat overdag kan dienst doen als randparking en 's avonds als evenementenplein. Aan beide zijden van de westelijke stadsring (R36), die het gebied doorkruist, zullen ook de bouwranden worden afgewerkt. Daar kan vanalles komen; men denkt vooral aan kantoren en eventueel wat kleinere commerce.

Het hele gebied is door die 'westelijke ring' komen bloot te liggen. Maar precies die verkeersader is ook de zwakke kant van het omvangrijke ontwikkelingsproject. Het onderzoek naar de draagkracht van het gebied (MER) wees uit dat het risico bestaat dat de ontwikkeling van dat gebied bij het centrum zou kunnen leiden tot congestie. Eerdere onderzoeken toonden al aan dat zelfs met het huidige, passerende, verkeer de drempels van fijn stof en geluidsoverlast worden benaderd.

Al vast wordt nu voorgesteld geen doorgaand verkeer toe te laten van de Magdalenastraat over de westelijke ring naar de nieuwe weg langs de Leie. De randparking wordt beperkt tot 300 plaatsen. Om de doorstroming van de 'kluifrotonde' aan Den Appel te verbeteren, wil met de stroom kruisende ... voetgangers verminderen. Daarvoor hoopt men bijvoorbeeld een voetgangersbrug naast de spoorweg te bouwen over de tunnel Zandstraat.

Opgetild

Het voorontwerp van RUP kan een ontwerp worden als het wordt goedgekeurd door genoemde plenaire vergadering begin september (te organiseren door de dienst Stadsplanning en -ontwikkeling). Als er onderweg geen wiel afdraait - er komt nog een openbaar onderzoek en een bespreking in de nieuw verkozen gemeenteraad! -, kan het RUP dan halverwege 2013 definitief worden goedgekeurd. Vanaf dan kunnen de nodige vergunningen worden uitgereikt, zoals voor de bouw van 'de opgetilde driehoek' die het nieuwe politiehoofdkwartier moet worden. 

Volgens een heel optimistische burgemeester Stefaan De Clerck (uitspraak gedaan begin 2008) had het nieuwe hoofdkwartier van de politie al in 2011 moeten in gebruik zijn genomen. Rekening houdend met een bouwperiode van een paar jaar ziet het er thans niet naar uit dat die ingebruikname eerder dan in 2015-2016 zal zijn. Het project leidt aan dezelfde kwaal van andere grote stadsprojecten: de kar is voor het paard gespannen geweest. Toen de interntionale architectuurwedstrijd voor dat hoofdkwartier werd gelanceerd, was de stad nog niet eens eigenaar van de grond waar het moest komen. De werkzaamheden voor een RUP moesten nog beginnen. En van de noodzakelijke sanering van de zwaar vervuilde terreinen en andere problemen had men nog geen weet. Of diezelfde De Clerck als burgemeester het lintje zal mogen knippen bij de opening van het gebouw, zal de kiezer binnen een paar maanden uitmaken.  

evenementenplein

05-08-12

Zondags Kortrijk (ansicht 42)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk. 

brandweerkazerne Heule.jpg

Het prentje van vandaag is door omstandigheden een geleende foto. Ik heb hem geleend van de officiële Vlaamse inventaris van het bouwkundig erfgoed. De auteur is Kris Vandevorst (2003) en het copyright is van de Vlaamse Gemeenschap. Maar ik beloof zo gauw ik kan een eigen kiekje te publiceren.

BRAND DIENST staat er boven de grote poort van het pand Kortrijksestraat 29. Tussen beide woorden: het wapenschild van de ooit zelfstandige gemeente Heule, met ... stedenkroon boven het schild - Heule had blijkbaar ambities en sinds 1977 is de Tinnekesgemeente toch een onderdeel van een echte stad, hihi.

Het was tot maart 2011 de brandweerkazerne (pompiersarsenaal) van Heule. Op dat moment is de Heule brandweerpost gaan samenhokken met die van Bissegem in een hedendaags bedrijfsgebouw op de bedrijvenzone Waterven. Kazerne en arsenaal klinken zeer militair en dat heeft zijn historische redenen: tot 1956 vormden de pompiers in ons land gewapende korpsen, een soort hulptroepen. De pompiers stamden dan ook onrechtstreeks af van de burgerwachten, vrijwillige ordemilities, maar ze mochten er nooit deel van uitmaken omdat zij in tegenstelling met de burgerwachten niet zelf hun uitrusting financierden. Een puur klasseverschil dus, maar zij hebben die gewapende rijkeluizen wel overleefd!

Het dubbele van de schattingsprijs

Het prentje van vandaag is actueel omdat de eigenaar, Stad Kortrijk, erin geslaagd is het gebouw te verkopen. En de stad heeft er een uitstekende zaak mee gedaan. Na een officiële schatting was de instelprijs bij de openbare verkoop bepaald op 155.000 euro. Een Wevelgems koppel heeft zich ertoe verbonden de kazerne aan te kopen voor niet minder dan 295.000 euro, bijna het dubbele van de schattingsprijs dus!

De kazerne bestaat uit twee delen: een huis met grote garage in de Kortrijkstraat 29 (333 m²) en een bedrijfsgebouw uitgevend op de Stijn Streuvelslaan 34 (342 m²). Het  pand in de Kortrijkstraat dateert van 1905, hoewel het toen alleen een gelijksvloerse verdieping had. Het is niet beschermd maar wel opgenomen op de Vlaamse inventaris van bouwkundig erfgoed. De kopers moeten dus rekening houden met de bouwkundige waarde van het pand.

Het aansluitende pand in de Stijn Streuvelslaan dateert van 1952. Het staat niet op genoemde inventaris hoewel het nogal art deco is van stijl. Dat heeft altijd een uitweg gehad naar de Stijn Streuvelsstraat maar die vervalt nu. Het stadsbestuur was eerst van plan beide panden apart op de markt te brengen in de hoop van er wat meer geld van te kunnen maken. Maar toen bleek dat de uitweg naar de Stijn Streuvelsstraat slechts een gemeenschappelijke doorgang was gebaseerd op een erfdienstbaarheid die slechts gold voor openbare diensten. Bij verkoop verviel dat recht op doorgang. Vandaar de keuze voor een enkele verkoop van beide gebouwen.

verkoop_brandweerkazerne_heule_2012.jpg