22-07-12

Zondags Kortrijk (ansicht 40)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

OLVstraat 1.JPG

Het prentje van vandaag toont een vredig beeld van het laatste stuk van de Onze-Lieve-Vrouwestraat op 21 juli 2012. Achtenzestig jaar geleden (20/21 juli 1944) was het hier veel minder vredig. Bommentapijten van de laatste zware bombardementen van de Tweede Wereldoorlog op Kortrijk hadden de straat 's morgens vroeg op verschillende plaatsen doorkruist. Het was de bedoeling van de geallieerden om de infrastructuur van het spoorwegknooppunt dat Kortrijk was te treffen, maar erg precies waren de bombardementen niet.

Op het einde van de OLV-straat stond van de Berg van Barmhartigheid (nu Erfgoedhuis) alleen nog de trapgevel recht. De OLV-kerk aan de overkant was ook ernstig getroffen. Maar die gebouwen zijn na de oorlog, in tegenstelling met bijvooorbeeld het postgebouw met zijn karakteristieke toren op de Grote Markt en de Grote Hallen in de Doornikstraat, hersteld en/of heropgebouwd.

Berg van Barmhartigheid.JPG

En toch zijn de wonden in het stadsweefsel in die straat nog altijd niet helemaal genezen! Aan de onpare kant van de straat is er op de plaats waar vroeger nummer 35 stond nu een gat achter een houten schuting. Tot in de jaren zeventig heeft het geduurd eer de ruïne van het gebombardeerde huis helemaal is gesloopt. Het moet een van de duurste bouwgronden in het centrum van Kortrijk zijn.

OLV35.JPG

Aan de overkant is het vroegere nummer 34 vervangen door een bakstenen blinde muur. De grond van nummer 32 is ingenomen door het later opgetrokken flatgebouwtje op nummer 30A. Wellicht blijft het smalle perceel nummer 34 een licht- en luchtgat tussen de hoge panden in dat bouwblok. Maar als die muur er dan toch blijft, zou er dan geen gedenkplaat op kunnen worden aangebracht herinnerend aan die dramatische nacht en aan de vele Kortrijkzanen die er het leven bij inschoten?

Tot zover de - vergeten? - historische betekenis van een houten schutting en een blinde muur van nauwelijks 3,5 meter breed!

OLV34b.JPG Voor het bredere kader moet je voor ogen houden dat de geallieerden op 6 juni 1944 geland waren in Normandië, en traag maar zeker de nazitroepen terugdreven. Toch heeft het nog tot 6 september 1944 geduurd eer de bezetter uit Kortrijk was gejaagd. Zoals gezegd was Kortrijk een belangrijk spoorwegknooppunt voor de aanvoer van verse Duitse troepen en materiaal. Het was niet onlogisch om dat knooppunt zo veel mogelijk onbruikbaar te maken. Het wrede gevolg van die militaire logica waren opeenvolgende zware luchtbombardementen: op 26 maart (250 burgerslachtoffers waaronder 30 opgeslotenen in de gevangenis van Kortrijk (nu Conservatoriumplein), 10 mei (10 doden), 15 mei, en de twee zwaarste op 21 juli 1944 (172 doden en meer dan 1000 gewonden).

In haar scriptie voor het behalen van de graad van licentiaat in de Geschiedenis (1999-2000) haalt Petra Demeyere (sp.a-gemeenteraadslid maar jammer genoeg om persoonlijke redenen geen kandidaat meer voor de komende gemeenteraadsverkiezingen) nog volgende anekdote aan over die 21 juli 1944. Het verzet (Onafhankelijkheidsfront, OF) had een grote actie voorbereid ter gelegenheid van de nationale feestdag. Men wou overal in de stad anti-nazistische en patriottische leuzen schilderen. Maar door de nachtelijke bombardementen heeft men de actie moeten afblazen.

OLV35c.JPG

Niet alle bombardementsvliegtuigen keerden heelhuids terug naar hun basissen in Engeland. Op het Sint-Janskerkhof ligt onder een zerk van de Royal Australian Airforce: Flying Officer D. B. Jeffery, de 20-jarige piloot van de bommenwerper Lancaster LM101 (zie foto) die op 21 juli 1944 in Kortrijk is neergestort. De jonge man had er toen al 134 vlieguren opzitten.

Overigens was een groot deel van de Kortrijkse bevolking die dramatische nacht al op voorhand de stad uitgevlucht. Van de 40.000 Kortrijkzanen waren er nog slechts 10% in de binnenstad. Als je nu, bij het begin van de congé, door diezelfde binnenstad stapt, zou je kunnen denken dat die uittocht een traditie is geworden.

De commentaren zijn gesloten.