10-06-12

Zondags Kortrijk (ansicht 34)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Verloren Hof zonder velo.JPG

Voor het prentje van vandaag waagde ik mij in een mysterieus en magisch deel van groot-Kortrijk, de Geitenberg, met zijn 53 m het hoogste punt van deelgemeente Kooigem. De vergezichten zijn er alom schitterend. De voetwegels zijn soms begaanbaar, maar daar komt verbetering in. En de Tontekapel, een eeuwenoude devotieplaats, trekt er, op welke helling je ook bent, dwingend de aandacht.

Kooigem.JPG

Voetweg

De aanleiding van dit zondags stukje is de beslissing van de Kortrijkse gemeenteraad morgen om een fel betwist stuk voetweg te verharden: de verbinding tussen de Geitenbergstraat en de Tontestraat (Tontekapel) dwars door een akker. In de jaren tachtig dacht de landbouwer van de twee akkers aan beide kanten van die in de officiële Atlas der Buurtwegen geregistreerde voetweg, een grote akker te maken door de weg mee om te ploegen en door elke passage te verbieden. Het kwam tot een hoogoplopende discussie met het stadsbestuur, dat in die tijd zelf menige voetwegel heeft laten verdwijnen. Maar in dit geval moest de boer de duimen leggen.

Niettemin wordt het pad nog geregeld mee omgeploegd, zonder nochtans dat de landbouwer de doorgang verbiedt. De verbinding maakt deel uit van het wandelnetwerk Land van Mortagne. Reacties van wandelaars wijzen op de deerlijke toestand van dat stuk weg. Bijvoorbeeld: "De doorgang van knooppunt 46 (Geitenberg) naar knooppunt 58 (Tontekapel) is onmogelijk. Een en al modder. De boer is hier in fout!" (februari 2011). En in vorige herfst: "Vandaag daar gewandeld. Bij het rooien van de patatten is de paal van knooppunt 46 geraakt en is het wandelpad meegerooid. Kan de stad dat pad niet verharden?".

De stad zal nu inderdaad het wegje voorzien van een fundering in drainerend schraalbeton waarop betonnen 'riettegels' van een halve meter breedte komen, die daarna opgevuld  met terreau en ingezaaid met gras zullen worden. De vele wandelaars en mountainbikers zullen blij zijn. De ruiters heel wat minder. Want alhoewel het mensen te paard waren die het pad ondanks het verzet van de boer zijn blijven betreden, is aan paarden de toegang tot het wegje verboden. Gemeenteraadslid Philippe Avijn bracht de kwestie onlangs nog ter sprake in de gemeenteraad.

knooppunt 46.JPG

Geitenberg

De Geitenbergstraat bereik je het gemakkelijkst via de Doornikserijksweg en het Verloren Hof. Het Verloren Hof is een openbare weg die dwars door de hoevegebouwen van ... het Verloren Hof passeert. Wegen die niet langs maar door boerhoven lopen, zijn niet uitzonderlijk in de heuveltjes tussen Leie en Schelde. Het Verloren Hof is een prachtige vierkantshoeve met oorsprong in de jaren 1600. De rare naam heeft het bedrijf te danken aan de Franse revolutionairen. In 1792 werd Kooigem een eerste keer bezet door de sansculotten. Zij werden die keer nog weggejaagd door de troepen van de Oostenrijkse keizer. Op hun terugtocht stelden de revolutionairen plots vast dat er een hoeve was die zijn niet hadden bezet (en gebrandschat). Zij noemden ze 'Cense Perdue'. Het Verloren Hof speelde ook een rol in de Tweede Wereldoorlog. Het Verzet kampeerde er een week of zes, en het werd per ongeluk gebombardeerd in 1944.

Geitenberg.JPG

Een zijweg van het Verloren Hof, dat zelf een asfaltweg is, is de Geitenbergstraat, een slechts met kiezel bedekt karrenspoor dat afdaalt tot in Kooigem. Onderaan de Geitenberg ligt het Goed te Tollardrie, met een gekende geschiedenis die teruggaat tot in 1440. In het ancien regime was het een belangrijk 'leenhof' met adelijke allures. Op een monumentale dubbele dwarsschuur met imposante steunbeer staat het jaartal 1773.

Tollardrie.JPG

Aan de voet van de 'berg' ga je linksaf naar de Tontestraat, waarover je dan weer de Geitenberg kunt opklimmen, naar de mysterieuze kapel die op de top bij een bundel populieren staat te lonken. Het is naar die kapel dat op de kam van de Geitenberg voormelde verbinding tussen de Geitenbergstraat en de Tontestraat loopt (tussen de knooppunten 46 en 58).

Tontekapel

DSCN0131.jpg

Er is al sprake van een Tontekapel in 1729. Maar in 1914 sloeg de bliksem er in en ze brandde helemaal uit. De huidige kapel is gebouwd in 1929. Er hangt een speciaal soort devotie omheen. Naar oeroud gebruik hangen gelovigen er stukjes stof van zieke familieleden aan de kapeldeur, in de hoop daarmee de genezing met hogere voorspraak een zetje te geven. Volgens mijn aanvoelen moet dat gebruik teruggaan op een voor-christelijke traditie. Elders zijn het wel meestal monsterlijk oude bomen die met stukjes stof worden behangen.

Tonte.JPG

Op de Geitenberg zou ooit een Romeins legerkamp zijn ingericht en de Tontestraat zou een zijweg zijn geweest van de heirweg van Bavai over Doornik naar Kortrijk en verder naar Oudenburg. Was er toen al een heiligdommetje op die plaats?

Tontekapel.JPG

In de kapel vind je niet alleen een houten beeld van Maria en kind maar ook diverse andere beelden en cultusvoorwerpen. Naast de kapel staat een zitbank, een ideale plek om eens romantisch te piknikken. En op een stuk arduin aan de voet van de kapel heeft een verliefde kerel de naam Nadine gekerfd.

Nadine.JPG

En als je van de Tontekapel op de Geitenberg naar Kooigem tuurt, zie je in de verte de Mont Saint-Aubert. De tepel op die wat hogere heuvel is de toren van de kerk gewijd aan de Heilige Drievuldigheid (Trinité). Dat is ook iets raars, een kerk gewijd aan een ... dogmatisch principe. Volgens bepaalde historici zou het een verchristelijking zijn van een ouder, Gallo-Romeins heiligdom, een tempel gewijd aan de meest hermetische van alle klassieke goden: Hermes of Mercurius. Die Heilige Drievuldigheid vinden wij overigens ook in de muurkapel van het Laatste Oord(t)je op de grens van Kortrijk en Zwevegem, ook op een heuvel. Toch wel een magische streek daar met al die van in de oudheid bewoonde heuvels.

Mont-Saint-Aubert.JPG

Commentaren

Boeiend! De naam 'geitenberg' zou overigens te maken hebben met het feit dat er af en toe zigeuners of 'gypten' verbleven (egyptenaars, gypsies). En dat waren dan weer tovenaars.

Gepost door: Bernard Pauwels | 18-06-12

De commentaren zijn gesloten.