18-03-12

Zondags Kortrijk (ansicht 22)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Bouvekerke.JPG

Moeilijk om thuis te blijven vandaag. Er is de Woningwandeling. Maar er is ook de Dag van de Zorg waaraan in Kortrijk een dozijn initiatieven deelnemen (tot 17 uur):

de Hond in het Kegelspel 8500 Kortrijk
De Korf vzw 8500 Kortrijk
Den Achtkanter 8500 Kortrijk
het Andere Geschenk 8500 Kortrijk
Rode Kruis Bloeddonorcentrum 8500 Kortrijk
Sint Vincentius vzw 8500 Kortrijk
Solidariteit voor het Gezin 8500 Kortrijk
Wit Gele Kruis West-Vlaanderen 8500 Kortrijk
Zorggroep H.Hart 8500 Kortrijk
'de branding' 8501 Heule
De Kindervriend 8510 Rollegem

De Dag van de Zorg wordt dit jaar voor het eerst georganiseerd.Meer dan 200 zorg- en welzijnsorganisaties verwelkomen u over heel het Vlaamse Gewest op hun opendeurdag: ziekenhuizen, ouderenzorg, gehandicaptenvoorzieningen, thuiszorg en thuisverpleegkunde, psychiatrische ziekenhuizen, centra algemeen welzijn enzovoort. Eigenlijk is dat wel een teken van hoge beschaving, al die initiatieven voor zorg en welzijn. Nu maar hopen dat de opeenvolgende besparingsrondes die beschaving niet ondergraven. 

Achtkanter1.JPG

Ik bezocht Den Achtkanter, gevestigd in de historische hoeve Goed te Bouvekerke, Sint-Denijseweg 71 in Kortrijk. Den Achtkanter verricht bewonderenwaardig werk voor en met volwassenen met verstandelijke beperkingen en volwassenen met een niet-aangeboren hersenletsel. De gewezen boerderij zit stampvol ateliers en verblijfsruimten waarin beide doelgroepen - ieder volgens zijn of haar persoonlijke interesses en noden - aangename dagen kunnen doorbrengen. De al dan niet therapeutische activiteiten zijn erop gericht met een persoonlijke aanpak elkeens mogelijkheden te ontplooien.

Den Achtkanter wordt professioneel gerund. Toch zijn vrijwilligers meer dan welkom.

Bouvekerke4.JPG

Goed te Bo(u)vekerke

Goed te Bouvekerke is onder de Kortrijkse hoeven er een waarvan men tot het verst in de geschiedenis het wedervaren heeft kunnen terugvinden. Het is dan ook een beetje raar dat ze niet is opgenomen op de officiële lijst van waardevol bouwkundig erfgoed. Heel vroeg, in de jaren 1300 en ervoor was de hoeveuitbating een soort van betaling in natura van de 'broodmeester' (panetier) van de graaf van Vlaanderen in hoogsteigen persoon. De oudste benaming is Goed te Bovekerke.

Het 'broodmeesterschap' was een erfelijke functie aan het hof van de graaf van Vlaanderen. De panetier was verantwoordelijk voor al wat betrekking had op het kopen van koren en bakken van brood voor het uitgebreide grafelijke hof. Dat evolueerde tot een meer boekhoudkundige en inkopersfunctie.

Ter vergoeding van dat hoge ambt kreeg de broodmeester de opbrengsten van Goed te Bovekerke (met bijna 35 ha landbouwgrond) en nog wat andere lucratieve rechten. Zo mocht hij ook rechtertje spelen op het domein dat hij in leen had, boeten opleggen en voor zichzelf houden, tol heffen, vondsten opeisen enzovoort. De bezitter van het goed werd dan ook de heer van Bovekerke genoemd. In 1365 was dat Lodewijk van der Woestine. Nadien kwam de functie en het goed in handen van de kapitein van het kasteel van Kortrijk, Lotin de Coninglant en zijn echtgenote Maria de Clary(s). In 1470 was Jacob de Gilleschamps, residerend in Amiens, de heer van Bovekerke.

In 1502 splitste de Bourgondische hertog Filips de Schone, ook graaf van Vlaanderen, Goed te Bouvekerke af van het pan(n)etierschap. Panetier werd Olivier Roose. Paschier van den Bogaerde werd heer van de landbouwuitbating. Soms duiken ook religieuze ambtenbekleders op als bezitter van Goed te Bouvekerke. Zo was dat halverwege de jaren 1500 Jan Mosschroen, kanunnik in Ronse. Rond 1700 inden de Kortrijkse Jezuieten de opbrengsten van het goed.

1882.JPG

Na de Franse Revolutie geraakte Goed te Bouvekerke in handen van de Kortrijkse textielpatriciërs van de clans Goethals en Vercruysse die zich uiteindelijk door huwelijk verenigden. De eerste Belgische burgemeester van Kortrijk was trouwens een Goethals, Antoine. Ook de (de) Bethunes zijn verwant. De familie Goethals renoveerde de hoevegebouwen grondig in 1882, te zien op een jaarsteen. In de jaren 1950 erfde Boudewijn Goethals het goed van Thérèse Goethals, de kasteelvrouw van 't Hoge in Kortrijk. In de jaren 60 heeft Stad Kortrijk hoeve en gronden opgekocht, onder meer voor de bouw van de Kulak en voor stadsverkavelingen door de stedelijke Grondregie. De laatste exploitante was Lea Samyn, tot 1967.

Bouvekerke5.JPG

Van die verkavelingsgronden is er nog altijd eentje niet gerealiseerd: de enkele hectaren tussen de Ambassadeur Baertlaan, het crematorium, de Sint-Denijseweg en ... Den Achtkanter. Het stadsontwikkelingsbedrijf SOK is momenteel die verkaveling aan het realiseren, na onnoemelijk veel hindernissen te hebben overwonnen.

Bouvekerke6.JPG

Van de gebouwen van 1882 zijn woonhuis, schuur en stallingen, wagenberg, berging en zelfs het hondenkot, verplaatst naar het erf, bewaard gebleven. De oude gebouwen zijn geschikt gemaakt en uitgebreid voor de werking van het dagcentrum. De gedempte vroegere gracht is weer uitgegraven en rondomrond is er een uitgestrekte (moes- en sier-) tuin met ecologisch verantwoorde aanleg.

Bouvekerke3.JPG

Is er nog iets dat herinnert aan de grafelijke broodmeester? Neen. Maar op Goed te Bouvekerke werd, zoals in bijna alle boerderijen, toch brood gebakken voor eigen gebruik. Dat gebeurde in het 'ovenbuur'. Bij de verbouwing van 1882 werd een nieuw overbuur gebouwd links van het woonhuis, onder hetzelfde dak met de berging, maar los van het woonhuis en de schuren wegens het brandgevaar. Na de Tweede Wereldoorlog werd met dat bakken gestopt. Waar het overbuur was, kun je nog zien aan de schouw op het dak, aan de aparte deur en het venster. Achteraan het overbuur, met een zijdeur met luchtgaatjes, is nog het toilet van 1882 te vinden: een plank met een gat erin. Het wordt niet meer gebruikt.

 

ovenbuur.JPG

De commentaren zijn gesloten.