29-01-12

Zondags Kortrijk (ansicht 15)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

kb3.JPG

De Blauwe Hoeve, eigendom van Stad Kortrijk, wordt openbaar verkocht. Je zou er een boek over kunnen schrijven; ik zal mij beperken tot een zondags stukje.

Duizelingwekkende winst

Een van de geheime adresjes van Kortrijk, Bistro Blauwe Hoeve, een gezellige eettent in de Doorniksewijk, is eigendom van de Stad van in 1954. Onder dreiging van onteigening stemden de toenmalige eigenaars van de historische hoeve 'De Blauwe Poort' in met een verkoop aan de stad van boerhof, slotgracht en landerijen (28 ha) tegen de prijs van 50 frank per m².

Wat het stadsbestuur daarvan nu wil verkopen (hoeve en tuin), is exact 3903 m² groot (dus aangekocht tegen 4837,65 euro). De instelprijs is 850.000 euro (of niet minder dan honderdvijfenzeventig keer de aankoopprijs in 1954). De winst is dus duizelingwekkend!

Heerlijkheid

De hoeve was voor de Franse Revolutie een belangrijk domein op het grondgebied van Kortrijk-Buiten (het stedelijk gebied buiten de stadsmuren). Het goed is al te zien op de Ferrariskaarten (de eerste gedetailleerde opkaartzetting van onze gewesten, van 1771 tot 1778, onder leiding van generaal Joseph de Ferraris, veldmaarschalk van het leger van de Oostenrijkse keizer in de Nederlanden). Van wat op die kaart getekend staat, zijn precies de gracht, het poortgebouw en het boerenhuis nog herkenbaar bewaard gebleven. Dat patrimonium laat de stad nu gaan. Het goed is opgenomen op de inventaris van waardevol bouwkundig erfgoed maar het is voor het overige niet beschermd.

De hoeve met het statige poortgebouw waarin ooit een blauwgeschilderde poort stak, stond eertijds bekend als de Heerlijkheid van Steenbrugge. Wat betekent dat een adelijke familie een groot deel van de opbrengst van akkers en weiden afroomde en zich verregaand kon moeien in het harde leven van de mensen die op het goed moesten werken.

Wijkontmoetingsplaats

Maar goed, in 1954 kocht de stad dus boerderij en gronden op. Het was een plan van de latere bevlogen maar autoritaire burgemeester Ivo Jozef Lambrecht, CVP (ACW), toen nog schepen van Ruimtelijke Ordening, en de legendarische stadsarchitect Jozef Demeyere. In één klap wilden zij de stedelijke agglomeratie aanzienlijk uitbreiden. Daartoe werd een bijzonder plan van aanleg (BPA, nu ruimtelijk uitvoeringsplan of RUP) uitgewerkt, dat een tijdlang het omvangrijkste van het land was.

Het jaar nadien verkocht de stad al zes hectare (van de 28) aan de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning. Die maatschappij bouwde er 288 sociale woningen (de wijk Blauwe Poort, die strekt tot aan de Sint-Denijsestraat). Tegelijk maakte de stad een kleine 300 percelen bouwrijp voor verkoop tegen sociale prijzen. Het werd een zeer groene stadswijk, doorkruist met wandeldreven. Op wat later het Halenplein werd, wou men plaats laten voor winkels en een wijkschooltje.

De hoeve wilde men niet slopen; ze bleef gespaard met de bedoeling er een wijkontmoetingsplaats van te maken. Het werd uiteindelijk (in 1957 al) een café en later een eetgelegenheid. De gracht rond de hoeve mondt uit in een langwerpige vijver waarrond een landschapspark is gerealiseerd. Het park, dat ademruimte biedt aan de drukke verkeersader die de Doorniksewijk was en is, is ontworpen door Maurice Neirynck, hoofd van de stedelijke plantsoendienst, de voorloper van Geert Lakiere als het ware.

Communistisch

De aankoop van die 28 ha van De Blauwe Poort was ook een scherp twistpunt in de toenmalige (christendemocratische) meerderheid in Kortrijk. Ex-ACW'er en onafhankelijk lid van de meerderheid, gesteund door de Middenstand van Albert De Clerck (Stefaans vader), burgemeester Jules Coussens, zag er een mogelijkheid in om zijn rivaal Lambrecht te dwarsbomen. Coussens verweet Lambrecht publiekelijk dat aan zijn plan "een communistisch reukje" vastzat. Door die grootschalige stadsuitbreiding op stadskosten zouden de woningen en winkels in de binnenstad veel van hun waarde verliezen.

In het stadsbestuur drong Coussens er nadien op aan om er toch maar geen stadsverkaveling van te maken en al die hectaren over te laten aan het privé-initiatief. Het kwam tot een hoogoplopende ruzie maar Coussens moest de duimen leggen. Met zijn verzet schiep hij de voorwaarden voor zijn verwijdering van de CVP-lijst bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Meer over de rol van deze cynische politicus en over de dubbelzinnige jeugdjaren van de Kortrijkse christendemocratie vind je in het zeer lezenswaardige boek "Jules Coussens. Geboren dwarsligger" van Pieter Jan Verstraete.

De Grijse

De openbare verkoop is op voorstel van het stadsbestuur al vorig jaar in de lente beslist door de gemeenteraad, met een instelprijs van 850.000 euro. Een eenzijdige aankoopbelofte (tegen de instelprijs) van de huidige uitbater (bvba Fermas, zaakvoerder Jeroen Ferket) deed het stadsbestuur evenwel aarzelen om die venditie te organiseren. De juridische dienst van de stad wees er echter op dat het niet toegestaan was de boel onderhands te verkopen. Intussen zijn ook al andere gegadigden opgedaagd.

Een verwikkeling is dat de huidige uitbater niet de rechtstreekse huurder is van de stad. Hij heeft de hoeve ter beschikking in onderhuur, van de Overleise biersteker NV Ets. Arsène De Grijse. Het handelshuurcontract van De Grijse met de stad loopt nog tot 30 september 2015. Het brengt de stad momenteel een kleine 12.000 euro per jaar op. Ik weet niet hoeveel de hoofdhuurder aan zijn onderhuurder vraagt. De Grijse huurt De Blauwe Hoeve al van in 1979. 

De huidige uitbater moderniseerde het boerenhuis grondig. Daarbij plaatste hij aan de buitenkant een koelinstallatie en aan de voorgevel een vaste veranda. Dat zijn bouwovertredingen, maar er loopt een regularisatieprocedure. het is de bedoeling van het stadsbestuur de zaak zonder bouwovertredingen te verkopen.

 

Blauwe Hoeve.JPG

De commentaren zijn gesloten.