26-11-11

Kortrijks stadsbestuur bolt uit op cruisecontrol

stadhuis gesloten.JPG

Het Kortrijkse stadsbestuur van CD&V (en officieel nog N-VA ook) en OpenVLD is in zijn laatste jaar compleet de trappers kwijt. Zij slagen er niet in voor het jaar begint de begroting voor 2012 op te stellen. Er komt pas een begroting tegen maart. Dat betekent dat zij in de eerste twee maanden van 2012 een heleboel uitgaven (de 'facultatieve') niet mogen maken. Bijvoorbeeld zal er geen geld zijn om de kosten te betalen van de traditionele nieuwjaarsreceptie voor het stadspersoneel! Er is evenmin geld om de achterstallige bouwpremies te betalen aan Kortrijkse gezinnen die er recht op hebben. En ook de verenigingen zullen op hun subsidies moeten wachten. Investeringen zijn al helemaal niet mogelijk in die twee maanden. Schepen Alain Cnudde, CD&V, noemt dat 'goed bestuur'!? De redenen die hij aanhaalt voor dat non-beleid, gaan niet op. In elk geval probeert men de goegemeente te laten geloven dat de stad in slechte financiële papieren zit. Maar is dat geen alibi om bestuurszwakte en interne verdeeldheid weg te moffelen? Dat meent althans Philippe De Coene namens de sp.a.

Voorlopige kredieten

Volgens het gemeentedecreet, de 'grondwet' voor het gemeentelijk bestuur, moet elke Vlaamse stad en gemeente voor het einde van het jaar een budget goedkeuren (art. 148, §1). Waar men daar niet in slaagt, moet men het stellen met 'voorlopige kredieten'. Het Kortrijkse stadsbestuur, CD&V-N-VA en OpenVLD, heeft laten weten dat er pas in februari 2012 een begroting voor 2012 aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. Dat betekent dat de stad, in opkomende crisistijd en in het laatste jaar van de bestuursperiode, het zeker al twee maanden moet stellen met beperkte voorlopige kredieten. Twee maanden waarin men geen echt beleid kan voeren, waarin men als het ware op cruisecontrol overschakelt.

De beleidsmogelijkheden die de opgelegde voorlopige kredieten bieden, zijn immers beperkt. Artikel 14 van het Algemeen Reglement op de Gemeentelijke Comptabiliteit geeft de wettelijke beperkingen. Voor elke maand dat er geen echte begroting is, moet het stadsbestuur voorlopige kredieten vragen aan de gemeenteraad, een extra punt op de agenda dus. Die voorlopige kredieten mogen niet meer bedragen dan één twaalfde van het begrotingskrediet van het vorige dienstjaar. Vandaar dat men die kredieten meestal 'voorlopige twaalfden' noemt. Uitgaven voor nieuwe initiatieven zijn dus onmogelijk. En ten slotte bepaalt het reglement dat die voorlopige kredieten alleen mogen worden goedgekeurd voor "verplichte uitgaven".

Verplichte en facultatieve uitgaven

In de maanden dat het stadsbestuur noodgedwongen moet werken met voorlopige twaalfden, mogen er dus geen kredieten worden vrijgemaakt voor andere dan verplichte uitgaven, voor 'facultatieve uitgaven'. Verplichte uitgaven zijn uitgaven waarvoor het stadsbestuur kredieten moet uittrekken op grond van de gemeentewet, rechterlijke uitspraken en lopende contracten. Zo is het stadsbestuur verplicht zijn personeel te betalen, en dotaties vast te leggen voor het OCMW, de Politiezone en de kerkfabrieken. Onder lopende contracten vallen bijvoorbeeld leninglasten en het betalen van schulden zoals facturen voor eerder afgesloten overheidsopdrachten.

Niet verplichte uitgaven, 'facultatieve uitgaven' genoemd, moeten wachten tot er wel een jaarbudget is goedgekeurd. Uiteraard zijn receptie- en representatiekosten facultatief en dus tijdelijk verboden te betalen. De traiteur die de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie voor het personeel mag verzorgen, zal dus een paar maanden moeten wachten op zijn geld. Maar ook al wat subsidies en premies betreft, valt onder die facultatieve uitgaven! Denk aan de bouwpremies en de toelagen aan verenigingen en sociale projecten. En nog belangrijker is dat er geen investeringsuitgaven mogen worden gedaan; alle investeringen worden voor minstens een maand of twee opgeschort!

Recessie

Het is duidelijk dat een stadsbestuur normaliter alles in het werk stelt om een boekjaar te beginnen met een goedgekeurde begroting. Als men dat niet kan, moeten er ernstige problemen zijn op het stadhuis. Met een uitgestreken gezicht noemt financiesschepen Alain Cnudde, CD&V,  niettemin de beslissing om zich niet te haasten met de begroting voor volgend jaar "een daad van goed bestuur". Hij haalt drie redenen aan om dat uitstel te verantwoorden: de recessie, de extra pensioenlasten voor het vastbenoemde personeel, en het verdwijnen van de inkomsten uit aandelen (Gemeentelijke Holding en Gaselwest). Geen enkele van die redenen snijdt hout, aldus Philippe De Coene en de andere sp.a-gemeenteraadsleden.

De algemene crisis die lijkt op te doemen na de bankencrisis en de beursafgang, heeft slechts met aanzienlijke vertraging een weerslag op de stadsfinanciën. Nemen wij eerst de inkomstenzijde. De aanvullende personenbelasting die de stad volgend jaar binnenrijft - en die te hoog is maar dat is een ander debat! - zal berekend zijn op de inkomsten van de Kortrijkse gezinnen van 2010-2011. Toen liet de crisis zich bij de meesten nog niet voelen in hun portemonnee. Vlaams minister Geert Bourgeois liet de gemeenten al weten dat zij mogen uitgaan van een toename (!) van die inkomsten met zowat 2,2%. De onroerende voorheffing is berekend op het kadastraal inkomen en dat schommelt niet mee met een eventuele daling van de vastgoedprijzen. Volgens de Vlaamse Regering zal die onroerende voorheffing de gemeenten volgend jaar 1,5% meer opbrengen dan in 2011. Voorts krijgt elke gemeente een belangrijke dotatie uit het Gemeentefonds - ook hier belooft de Vlaamse Regering een toename, met 3,5%.

Aan uitgavenzijde heeft een economische crisis veelal tot gevolg dat de facturen niet verder duurder worden en zelfs neigen te dalen. Als er een algemene daling is van de vraag, dalen ook de prijzen. Dus wel voorzichtigheid geboden maar geen paniek voor de werkingskosten en de investeringen. Uiteraard moet rekening worden gehouden met mogelijke indexstijgingen voor de weddes van het personeel (een kleine 40% van de totale uitgaven). Maar als de crisis zich werkelijk doorzet, zou het wel es kunnen dat de inflatie weer compleet stilvalt.

Wat wel kan gevreesd worden, is een groei van de uitgaven van het OCMW. Maar wat betreft de uitkeringen voor het levensminimum, speelt het OCMW slechts doorgeefluik voor gelden van de hogere overheid.

Pensioenlasten

Ten tweede doet schepen Cnudde heel dramatisch over de aangekondigde extra solidariteitsbijdrage die van de steden en gemeenten wordt geëist voor de financiering van de pensioenkas van de statutaire personeelsleden. Pech (?) voor hem maar die extra financiële last gaat pas in vanaf 2013. Op de begroting 2012 heeft dat geen weerslag. De schepen bevestigde dat zelf aan de gemeenteraad.

Voor 2013 zou dat gaan om een extra uitgave van 2,5 miljoen euro en dat zou kunnen oplopen tot 3,6 miljoen euro in 2016. Maar of die cijfers kloppen kan niet worden bevestigd - op herhaalde vragen van de sp.a naar een op concrete gegevens berekende prognose voor stad Kortrijk kwam nog geen antwoord.

Dividenden

Ten slotte plengt schepen Cnudde bittere tranen over de te verwachten daling van de inkomsten uit aandelen. Hij wijst dan vooreerst naar het verdwijnen van de dividenden van de Gemeentelijke Holding. In die holding bezit Kortrijk een dik pak aandelen (geboekt op de stadsbalans voor meer dan 5 miljoen euro maar dat is overdreven). Zoals men weet bezit die holding op zijn beurt vooral aandelen van Dexia, waarvan de waarde afgrijselijk is ineengezakt. Maar zal Kortrijk failliet gaan omdat er van die kant geen winstdeelnames meer te verwachten zijn?

Op de lopende begroting (2011, 115 miljoen inkomsten) was er oorspronkelijk amper 36.000 euro opgenomen. Dat bedrag is intussen per begrotingswijziging al geschrapt, zonder dat het als gevolg had dat de begroting verlieslatend werd. Het klopt dat er in 2010 nog meer dan 700.000 euro van de Gemeentelijke Holding kwam, maar in 2009 was dat nul euro. Die holding was een financiële melkkoe van de steden en gemeenten en eigenlijk hebben ze die melkkoe uitgeperst tot ze erbij neerviel. Wat er ook van zij, het zal daaraan niet liggen als de begroting 2012 niet sluitend kan worden gemaakt.

Wat Gaselwest betreft, zendt het stadsbestuur tegenstrijdige signalen uit. Men zegt dat de dividenden zullen dalen, maar tegelijk koopt men extra aandelen Gaselwest (2,6 miljoen euro in 2011) met het argument dat de dividenden in de komende jaren zullen stijgen.Hoe dan ook, op de lopende begroting (2011) is al zowat 4 miljoen euro minder inkomsten uit die hoek ingeschreven in vergelijking met het jaar ervoor. Die inkomsten schommelen nogal van jaar tot jaar, afhankelijk van de kapitaalsoperaties bij Gaselwest en Elia.

Zo kon de stad in 2010 een meevaller van 3,6 miljoen euro noteren door de verkoop van aandelen Distrigas. Zonder meevallers mag men gerust uitgaan van een jaarlijkse ontvangst van zowat 5 miljoen euro. Als dat met een miljoen euro zou dalen, is dat niet onoverkomelijk. Overigens blijf ik erbij dat die dividenden een van de oorzaken zijn van de dure stroom- en gasfacturen die de Kortrijkse gezinnen moeten betalen.

Nooit op kruissnelheid gekomen

Heel die controverse rond het laattijdig opstellen van de laatste begroting van de CD&V-OpenVLD-ploeg schept de indruk dat de stad in slechte financiële papieren zou zitten. In het Kortrijks Handelblad wordt dat al als waarheid verkocht. Wel, ik wil eerst wel eens de cijfers op tafel zien komen. Ik stel vast dat het stadsbestuur in de voorbije bestuursperiode (2007-2011) een jaar na jaar groeiend overschot heeft meegetorst.

Op het einde van het vorige bewind (2001-2006) werd het jaar 2006 afgesloten met nauwelijks een overschot (ook geen nadelig saldo!). De nieuwe ploeg kreeg bij de start een cadeau mee van 17,5 miljoen euro in de reserves. In 2007 was het overschot al 7,5 miljoen euro (plus 22 miljoen euro in de reserves). In 2008 daalde dat overschot tot 7 miljoen euro maar stegen de reserves tot het fenomenale bedrag van 27 miljoen euro. In 2009 steeg het gecumuleerde overschot tot 10,5 miljoen euro (13 miljoen euro in de reserves) en in 2010 zelfs tot 11 miljoen euro (met 19 miljoen euro in het spaarvarken).

Het zou mij dus zeer verwonderen dat het gecumuleerde overschot van meer dan 10 miljoen euro in één enkel boekjaar (2011) zou opgesoupeerd zijn. Als dat het geval is, zou men kunnen gewagen van wanbeleid. 

De aparte ('buitengewone') begroting voor de investeringen vertoont een navenante stijging van de overschotten. Dat gaat dan over gelden die men wel op een of andere manier (vooral leningen maar ook overboekingen uit de gewone begroting) heeft binnengehaald maar voor projecten die zijn blijven steken. 2006 (vorige bewindsploeg) sloot af met een overschot in de 'buitengewone begroting' van 1,9 miljoen euro. In het eerste jaar van de nieuwe ploeg (2007) was dat 1,4 miljoen euro. In 2008 was het al 3,6 miljoen euro. In 2009: 8,7 miljoen euro, en in 2010 niet minder dan 10 miljoen euro (op nog geen 40 miljoen euro inkomsten!). Een sprekender bewijs van de sputterende motor van het stadsbestuur is er niet.

De CD&V-OpenVLD-coalitie is nooit op kruissnelheid gekomen, hoewel zij wel degelijk de nodige financiële middelen bezat om veel meer te doen. Het is een publiek geheim dat het stadsbestuur intern grondig verdeeld is. De wrijvingen zijn daarbij niet beperkt tot beide partijen van de meerderheid; ook binnen de partijpolitieke fracties zit het grondig fout. Het niet tijdig indienen van een begroting voor het laatste jaar van hun bewind maakt de afgang compleet.

Commentaren

Pensioenlasten

Ten tweede doet schepen Cnudde heel dramatisch over de aangekondigde extra solidariteitsbijdrage die van de steden en gemeenten wordt geëist voor de financiering van de pensioenkas van de statutaire personeelsleden. Pech (?) voor hem maar die extra financiële last gaat pas in vanaf 2003.

je bedoelt natuurlijk 2013 ;-)

Gepost door: janne | 28-11-11

Natuurlijk Janne. Ik verbeter het direct. Bedankt!

Gepost door: marc | 28-11-11

Marc,

Zal SPa (-Kortrijk) nu ook de kritiek niet sparen op de federale en Vlaamse overheid nu de fiscale aftrek op dakisolatie, hoogrendementsglas en efficiënte verwarming afgeschaft wordt?
't Wordt heel belangrijk dat de Vlaamse regering daar haar verantwoordelijkheid neemt.

Gepost door: Jan Gryspeerdt | 29-11-11

Nu, Vlaams sp.a-minister Freya Van den Bossche heeft vanmorgen op de radio in het lang en het breed uitgelegd dat zij die afschaffing erg betreurt. Wel is de aftrek voor dakisolatie behouden. Zij neemt zich voor in de Vlaamse Regering een extra premie te bepleiten ter compensatie (gedeeltelijk?) van de afgeschafte federale fiscale voordelen.

Wat de afschaffing van de Kortrijkse stedelijke bouwpremies (vooral isolatie) betreft, die komt nu wel op een erg ongelegen ogenblik. Het zou van verantwoordelijkheidszin getuigen die onbesuisde maatregel - een veldslag in de aanhoudende machtstrijd tussen de meerderheidspartijen - terug in te trekken!

Gepost door: Marc Lemaitre | 30-11-11

Laat ons ernstig zijn. "Zal SPa (-Kortrijk) nu ook de kritiek niet sparen op de federale en Vlaamse overheid nu de fiscale aftrek op dakisolatie, hoogrendementsglas en efficiënte verwarming afgeschaft wordt?'t Wordt heel belangrijk dat de Vlaamse regering daar haar verantwoordelijkheid neemt. Gepost door: Jan Gryspeerdt | 29-11-11"
1. De Vlaamse overheid heeft daarmee niets te maken, het is de federale regering die dit zal afschaffen, met de goedkeuring van de CVP, VLD en SP. Was het de Franstaligen een doorn het oog dat er meer subsidies/belastingsaftrekken waren voor Vlaamse gezinnen? Foei, CVP, VLD, SP. 2. Waar blijft de eigen verantwoordelijkheid voor het goed beheer van je eigen woning? Moet de Overheid, dus jij en ik en wij allen, ook de aankoop van uw WC-papier subsidiëren? 3. Deze subsidies en belastingsaftrekken zijn het nuttigst voor mensen die het zelf wel kunnen betalen, zonder deze incentives. Armere mensen a. hebben geen huis en b. kunnen niet veel winst halen uit belastingsaftrekken, want hun inkomen ligt te laag.

Gepost door: miel marie | 03-12-11

De commentaren zijn gesloten.