05-11-11

Emmanuel de Bethune, de onverwachte

de bethune boek Strosse.JPG

Foto gepikt uit 'Gesprekken met Kortrijkzanen' van Joost Strosse, 2005, p. 26. Onderschrift: De kinderboerderij lag Emmanuel de Bethune steeds nauw aan het hart.

Emmanuel de Bethune is in de ochtend van 4 november 2011 overleden. In de Kortrijkse politiek was hij vooral een onverwachte figuur. Tot verrassing van heel de stad - buiten zijn 'fief' Marke, waar ze hem kenden als een toegankelijke dorpsburgemeester - ontpopte de baron en kasteelresident zich als een populaire stemmentrekker. Twee keer stak hij daardoor de gedoodverfde kandidaat-burgemeester voorbij. In het stadsbestuur begeerde en beheerde hij de bevoegdheid Cultuur. Bij de verenigingen en bij het publiek van de ontmoetingscentra slaagde hij erin een opmerkelijk 'cliënteel' op te bouwen. Hoewel zijn electorale aanhang vooral in de buitengemeenten lag, is hij het geweest die begonnen is met de renovatie van de binnenstad na decennia van stagnatie. Tot nu toe is het de enige burgemeester geweest uit de rand.

Het was bij de Kortrijkse christendemocraten eigenlijk niet de bedoeling dat Emmanuel Pierre de Bethune als gewezen burgemeester van de deelgemeente Marke (1970-1976) ook ooit nog eens burgemeester van Groot-Kortrijk zou worden. Hij mocht zich al gelukkig prijzen dat hij tot het stadsbestuur kon toetreden als schepen, wat hij dan ook na de fusie is geworden in de ploeg van de autoritaire Ivo Jozef Lambrecht (CVP/ACW).

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1982 kwam Lambrecht niet meer op. Tussen de verschillende vleugels van de CVP was de afspraak dat de groep met de meeste stemmen de burgemeester mocht leveren. Verrassend genoeg bleek dat de Middenstand (NCMV) te zijn. De 'middengroepen' behaalden 13 van de 24 CVP-zetels (op 41). De aangewezen kopman van de Middenstand was Jozef De Jaegere (6489 voorkeurstemmen). Maar onverwachts was het Emmanuel de Bethune die vanop de voorlaatste plaats beduidend meer stemmen binnenhaalde: 7559.

Uiteraard wierp de onverwachte stemmenkampioen zich op als kandidaat-burgemeester. Maar achter de katholieke schermen speelden zich grote manoeuvers af. Een comité met onder meer deken Valère Deschacht en veteraan Leopold Gillon probeerde de twee kampen (drie met het ACW erbij) tot een compromis te brengen. Uiteindelijk gaf de Markenaar toe aan de steedse pressie. Naar zijn zeggen "de grootste politieke misstap van zijn leven". In zijn memoires zegt ie dat er een overeenkomst werd bereikt dat Jozef De Jaegere, schoonvader van Stefaan De Clerck, burgemeester mocht worden, maar slechts voor vier jaar. Op nieuwjaar 87 moest hij het tricolore lint doorgeven aan de Bethune.

Maar begin 1987 lijkt iedereen het ongeschreven gentlemansakkoord te zijn vergeten. De 'manoeuvres in the dark' konden opnieuw beginnen. Een 'raad der wijzen' onder leiding van partijsecretaris Leo Delcroix - ja, die van de Atomaschriftjes - kon pas na een paar maanden bekomen dat de Bethune in november (10 maanden later dan afgesproken) burgemeester mocht worden. Tegelijk moest de Bethune slikken dat niet hij maar ACW-man Antoon Sansen de CVP-lijst mocht trekken in 1988.

Voor die verkiezingen van 1988 kwam men binnen de CVP overeen dat de vleugel met het meeste aantal zetels de burgemeester mocht leveren. Het ACW haalde het op de verdeelde middengroepen en Sansen werd burgemeester. Bij de volgende verkiezingen, in 1994, was de afspraak weeral anders: de kandidaat met de meeste voorkeurstemmen zou burgemeester worden. Sansen had daarbij de tegenslag dat een rivaal in eigen groep de kop opstak, Marc Olivier. De Bethune kon eens te meer zijn aanhang in de randgemeenten en in het verenigingsleven mobiliseren en hij behaalde met 7722 voorkeurstemmen een klinkende overwinning op Sansen (6814).

.

Straks meer


 

De commentaren zijn gesloten.