30-10-11

Zondags Kortrijk (ansicht 2)

Elke zondag een bijzonder prentje, een ansicht van Kortrijk.

Mooi he 1.JPG

Mooi hé ... alles.

Wie durft nu nog te beweren dat dit de lelijkste plek van groot-Kortrijk is?

Wat is dat daar eigenlijk boven de tunnel naar de Doorniksewijk onder een uitloper van het station? Is het een tunneldak, een dubbelzinnige brug, het afvoerputje van de stad?

De directie der Belgische Spoorwegen heeft de boel wat willen oppimpen toen zij in 1971 de bestaande 'travers' met passerelle heeft vervangen door een tunnel. Men heeft de halfslachtige muurtjes die de sporen van het ordinaire verkeer moeten scheiden, bekleed met bleekgekleurde gevelsteentjes die lijken op faiencetegeltjes. Design uit moeders keuken of is het uit de beenhouwerij van achter de hoek? Waar voorheen dikke wolken van damp en roet uit de stoomlocomotieven ontsnapten, trekt nu een wirwar van stroomkabels strepen in de lucht.

In 2003 heeft burgemeester Emmanuel de Bethune (CVP maar dan wel de Markse variant) de afgrijselijke tunnel een nieuwe look proberen te geven. Het befaamde studiebureau Sum Project legde de lat hoog. Citaat: "Door de fietspaden hoger te leggen dan de rijweg is een lage hellingsgraad bereikt en heeft de fietser een constante doorkijk. De wanden tussen rijweg en fietsroute zijn bekleed met blauwe hardsteen en in combinatie met de betonnen wandafwerking sluit de tunnel dan ook perfect aan bij de materiaalkeuze van de gerenoveerde stadskern. Alle doorgangen zijn minimaal overdekt zodat het daglicht de gebruiker een aangenaam en veilig gevoel kan geven. In de wand naast het voetpad is alle apparatuur aanwezig om bijvoorbeeld tijdens evenementen met een dynamisch kleurenspel te reageren op het geluidsvolume in de tunnel."

Ik hoor de voormalige burgemeester in de gemeenteraad nog lyrisch verklaren dat de wandverlichting in de tunnel van kleur zou veranderen al naargelang de snelheid van de wagens die erdoor vlamden. Het spel heeft evenwel nooit gemarcheerd. En als je er in fietst, heb je zowat het gevoel dat Kadhafi moet hebben gehad toen hij die rioolbuis in Sirte indook.

Op het dak van die designtunnel is het intussen nog treuriger geworden dan het al was. Bij het beton en de fletse gevelsteentjes hebben zich nu brokken - expres als brokken gekapt - arduin gevoegd en een geelachtig fietspad.

Soms is een plek zo lelijk dat ze weer interessant wordt. De street art-artist zij intussen geprezen voor de gepaste verfkeuze!

Mooi he 2.JPG

 PS. Nu blijkt dat deze ansichtkaart al eerder is gefotografeerd (late lente 2011) door Krist Vanmarcke. Zie zijn Facebookalbum. Toen ik daarop attent werd gemaakt, was ik mij van geen plagiaat bewust. Maar ik heb in juli die foto verdorie becommentarieerd. Nog maar eens bewezen dat het menselijke geheugen niet honderd percent betrouwbaar is - toch niet van deze mens hier, hihi.

 

29-10-11

't Zal sneeuwen: vijfburgemeestersfietspad eindelijk (bijna) voltooid

fietspad Loofstraat1.JPG

Eindelijk! Vijftien jaar lang botste de argeloze fietser die het pad insloeg achter de kliniek in de Loofstraat een eindje verder op betonplaten. Sinds kort kun je door. Het mag nog niet gebruikt worden, maar je kunt er al over: een prachtige fietsverbinding tussen de Loofstraat en de Wolvenstraat. 't Zal sneeuwen, zeggen ze in Kortrijk als er iets onverwachts of onverhoops gebeurd. Dat is hier wel toepasselijk. Toevallig voorspellen 'onweersprofeten' een helse winter...

Fietspad Wolvenstraat 1.JPG

Eerder schetste ik al de voorgeschiedenis van dit aanslepende dossier.

Decabooter

Het was burgemeester Jozef De Jaegere die de dag na de hoogdag van 15 augustus 1985 werd opgeschrikt door de crapuleuze afbraak van het beschermde waardevolle landhuis Nolf (of Vercruysse) in de Doorniksewijk 148. De directie van de nabijgelegen kliniek Maria's Voorzienigheid in de Loofstraat, was eigenaar van het pand en wou daar een uitbreiding van zijn complex bouwen. De stad ging tot bij de hoogste rechtbanken van het land het bouwmisdrijf aanvechten en eiste de heropbouw van het witte paviljoen in empirestijl. 

In 1998 waren beide partijen de strijd beu. Er werd een overeenkomst gesloten, een 'dading', om alle processen stop te zetten in ruil voor een bijzondere prestatie van het ziekenhuis. Het ziekenhuis werd door waarnemend burgemeester Felix Decabooter, een ijveraar voor fietsvoorzieningen die we sindsdien niet meer hebben gekend in het stadsbestuur van Kortrijk, bereid gevonden een fietspad aan te leggen op de gronden van het ziekenhuis. Het zou een nieuwe fietsverbinding worden tussen de Wolvenstraat en de Loofstraat, een alternatief voor de gevaarlijke verkeersader die de Doorniksewijk is.

Fietspad Wolvenstraat 2.JPG

Nonchalance

De kliniek vervulde haar verplichtingen uit de dading. Op haar grond werd een fietspad aangelegd, gegarandeerd door een "onvergelde en eeuwige erfdienstbaarheid van overgang en doorgang". Ik hoop maar dat de stad intussen die erfdienstbaarheid heeft vastgelegd bij de notaris. Vorig jaar was dat nog niet gebeurd.

Die slordigheid typeert de nonchalance waarmee het stadsbestuur met dat fietsproject is omgesprongen. Het is absoluut geen prioriteit geweest. Zowat vijftien jaar lang liep het fietspad op het einde van de eigendom van de kliniek dood op de betonplaten waarachter de tuin van een buur lag. Een tijdlang verschafte de kliniek toegang tot het fietspad over haar parking via een poortje in de Wolvenstraat. Maar die verplichting gold slechts tot het jaar 2000 en nadien sloot het ziekenhuis de toegang dan ook radikaal af. Niet minder dan twaalf jaar lang was het fietspad dus compleet nutteloos.

Kronkel

Het pad rechtdoor trekken naar de Wolvenstraat was niet redelijk. Dan had men immers niet minder dan vier eigenaars moeten straffen met een onteigening die hun tuin in twee stukken had gesneden. Een uitweg kon door het pad een kronkel te laten maken via de uitrit van het domein Vanden Avenne, nv Creah. De familie Vanden Avenne wou slechts meewerken als zij op hun beurt een alternatieve uitrit kregen over het aanpalende domein van Belgacom. De stad heeft in 2001 die strook grond van Belgacom gekocht, maar het heeft tien jaar geduurd eer de grondenruil met nv Creah is geakteerd.

Om een tweede bocht te kunnen maken voor het fietspad had de stad ook een kleine 75 m² tuingrond nodig van de eerste buur. Van de eigenares werd al in 1998 een eenzijdige verbintenis bekomen maar de stad bleef maar dralen met de aangekondigde aankoop. Pas toen de buurvrouw haar notaris liet dreigen de overeenkomst op te zeggen, is het stukje grond eind 2010 door de stad aangekocht.

Fietspad Wolvenstraat 3.JPG

Zeven spiegels

Gelukkig is er dan enig schot in de zaak gekomen. In maart is de doortrekking van het fietspad openbaar aanbesteed. De opdracht werd gegund aan NV Vandeputte van Heule voor een bedrag van zowat 35.500 euro. De raming was 32.400 euro. Er waren ook inschrijvers met een bieding van meer dan 50.000 euro.

Welnu, de doortrekking van het pad is thans zo goed als voltooid. Er staan nog borden dat je er niet over mag, maar hele drommen fietsende scholieren en studenten maken er al gebruik van. Een veiliger fietsweg van en naar het station en het stadscentrum is er niet te vinden. Opvallend is het aantal spiegels, niet minder dan zeven, dat er staat opgesteld om de buren over het fietspad een extra uitrit te geven.

Over een datum van de officiële opening is er nog niets geweten.

25-10-11

Mag Politiezone Vlas binnenkort haar verkrot commissariaat in de Sint-Amandslaan verlaten?

commissariaat Sint-Amandslaan.JPG

Sinds eind vorig jaar squattert de Politiezone Vlas het commissariaat 'Overleie', Sint-Amandslaan 26 in Kortrijk. Eigenaar is de stad en het huurcontract van 2002 is afgelopen. Onderhandelingen over een verlenging van het huurcontract bleven maar aanslepen. Het gebouw is immers grondig verkrot. Pas onlangs is het tot een nieuw akkoord gekomen. De huurprijs wordt met 13% verminderd - zoveel is van het complex al niet meer bruikbaar. Het komt nu op 153.437 euro per jaar. De stad schat de eigenaarskosten om de rest wat bruikbaar te maken op zowat 100.000 euro per jaar.

In tegenstelling met het afgelopen contract is het nieuwe jaarlijks opzegbaar. Samen met de stadsdiensten is de politie immers op zoek naar iets beters. Men zou al het oog laten vallen hebben op een privaat gebouw. Er bestaan al jarenlang plannen om een nieuw hoofdkwartier te bouwen op Kortrijk-Weide. Maar de realisatie ervan kan ten vroegste tegen 2015. Het complex in de Sint-Amandslaan wordt overigens erkend als waardevol bouwkundig erfgoed. Ooit was het het 'Institut Médical du Dr. Valcke', kliniek voor hydrotherapie (1911).

Gortig

Sinds 2002 heeft de Kortrijkse politie, nu opgenomen in de Politiezone Vlas, een tweede commissariaat in gebruik. Het eerste gebouw, in de Jan Persynstraat, was immers veel te klein geworden. Het tweede commissariaat nam zijn intrek op Overleie in het pand Sint-Amandslaan 26. Dat complex werd voorheen nog gebruikt (en uitgewoond) door distributienetbeheerder Gaselwest. Nadien stond het lange tijd leeg.

Het is er voor de flikken nooit grote luxe geweest. Maar vorig jaar werd het toch al te gortig. Hele delen waren aangetast door waterinsijpeling, onstabiele plafonds, ongedierte, schimmel, paddestoelen enzovoort, zowel op de begane grond als in de kelders, de verdiepingen en de 'cottage' (villa-achtige aanbouw). Klachten resulteerden in een vermindering van de huurprijs met 13%, tot, geïndexeerd 153.437 euro per jaar.

Huurcontract

Omdat het negenjarige huurcontract op 31 december 2010 ten einde liep, deed het stadsbestuur aan de politiezone het voorstel om het contract te verlengen. De verminderde huurprijs zou voortgezet worden, zonder (!) indexering. Het bestuur van de zone (het Politiecollege, bestaande uit de burgemeesters van Kortrijk, Kuurne en Lendelede en korpschef Stefaan Eeckhout) zag dat wel zitten.

Maar men viel over de aansprakelijkheidsclausules die de stad in het contract wou opnemen. Het kwam erop neer dat de lokale politie zelf ging moeten instaan voor alle herstellingen en aanpassingen, met inbegrip zelfs van de eigenaarskosten. Bovendien zou de zone ook nog eens worden aansprakelijk worden gesteld voor schade door het kaduke gebouw aan haar personeelsleden of derden. Uiteindelijk werd in september die gewraakte clausule geschrapt. Nu moet het huurcontract nog de gemeenteraad passeren en nadien de politieraad.

Intussen heeft de financiële directie van de stad al sinds nieuwjaar 2011 geen huur meer geïnd van de politie. De politie resideert in de Sint-Amandslaan dan ook een beetje als kraker. Wellicht lost men dat op door het nieuwe contract te laten ingaan op de al gepasseerde datum van 1 januari 2011. De politie is dan het achterstallige verschuldigd. Het contract geldt weer voor 9 jaar, maar is nu jaarlijks opzegbaar door beide partijen met zes maanden vooropzeg.

Alternatief

De directie Facility van de stad heeft inmiddels berekend dat het de stad als eigenaar niet minder dan 100.000 euro per jaar zal kosten voor het simpele onderhoud van het gebouw op Overleie. Dat is dan 400.000 euro tegen dat in 2015 ten vroegste het nieuwe politiehoofdkwartier op Kortrijk-Weide kan ingebruikgenomen worden. De stadsdiensten vinden dat schromelijk te veel. Op de stadsbegroting zijn daarvoor trouwens geen kredieten vrijgemaakt.

Ook is men er zich van bewust dat de kosten nog veel erger zouden zijn als er zich een ernstig ongeval zou voordoen in het krottige gebouw. Vandaar een nogal bijzondere clausule in het huurcontract: "de huurder zal de rest van het pand [sic] verder gebruiken in de staat waarin het zich op heden bevindt en dit tot er een nieuwe oplossing wordt gevonden voor de herhuisvesting van de diensten Sint-Amandslaan".

Men is dus op zoek naar een alternatief onderdak. Op de Politieraad van 24 oktober 2011 liet voorzitter Lieven Lybeer verstaan dat men al een ander gebouw had bezocht en dat men overwoog onderhandelingen aan te knopen met de private eigenaar. Alvast heeft men een officieel schattingsverslag besteld. Afwachten maar. Zodra de politie elders is ondergebracht, wil men het gebouw verkopen.

De definitieve verhuis naar een nieuw hoofdkwartier waarin de lokale politie zou cohabiteren met de federale politie op Kortrijk-Weide (zie mijn eerder stuk) hoopt men nu te kunnen realiseren in 2015. Volgens de oorspronkelijke plannen moest dat in 2011 gebeurd zijn. Maar er steekt te veel smerigheid in de grond van de NMBS en dat maakte de aankoop van die braakliggende hectaren naast de westelijke binnenring niet gemakkelijk.

Erfgoed

De jarenlange verwaarlozing en verkrotting en de bouwvallige staat waarin het beeldbepalende gebouw zich bevindt, laten het ergste vrezen voor de toekomst ervan. Nochtans is het een waardevol stuk bouwkundig erfgoed. Het is gebouwd in 1911 als een kliniek: het 'Institut Médical du Dr. Valcke'. Dr. Valcke deed er aan 'hydrotherapie': waterkuren.

De ontwerper was Jules Carette (1866-1927), die in zijn vruchtbare loopbaan ook een tijdlang stadsarchitect van Kortrijk is geweest. Hij was een van de aanhangers van de neo-stijlen, zoals gepromoot door zijn leermeester Jean-Baptiste Bethune (inderdaad familie van, de baronachtige 'de' kregen de Markse aristocraten pas later). Zelf woonde hij ook in de Sint-Amandslaan, in nr. 13,een villa in neo-renaissancestijl. Vraagt iemand de bescherming aan van nr. 26 voor het te laat is?

 

pol2.JPG


24-10-11

Bankcrisis in Kortrijk ... in 1871

Banque Bertrand1.JPG

De bankencrisis en vooral de afgang van Dexia en de Gemeentelijke Holding zetten het Kortrijkse stadsbestuur een lelijke pad in de korf. Toevallig 'herdenken' wij in Kortrijk de 140ste verjaardag van de ondergang van de eerste echt-Kortrijkse bank, de Banque Bertrand Van Dorpe. De bank ging overkop in 1871 door verkeerd uitgevallen ... speculaties. De familie Bertrand Van Dorpe had zich te ver gewaagd met leningen aan lokale stampkoten (olieslagerijen) die olie gingen stapelen aan de dokken van Parijs in het vooruitzicht van de heropbloei van de economie na de Frans-Duitse oorlog. De olieslagers zagen al hun aanzienlijke voorraden olie in de Franse hoofdstad in rook opgaan in de volksopstand die de Commune van Parijs werd genoemd.  

Door het nagenoeg waardeloos worden van de Dexia-aandelen die de stad via de Gemeentelijke Holding bezit, verliest Kortrijk de vette winstdeelnames die men jarenlang gewoon was. Bovendien zal de stadsontvanger op de stadsbalans meer dan vijf miljoen euro moeten afboeken, want dat hoge verdrag is ingeschreven voor het aandelenbezit Dexia (Gemeentelijke Holding). Die vijf miljoen is overdreven; dat bedrag is gebaseerd op een waarde per Dexia-aandeel van 21 euro. Dat heeft de stad nooit betaald. Maar het verlies is niettemin pijnlijk. Zie mijn eerder stuk.

Banque Bertrand Van Dorpe

Ook 140 jaar geleden werd de stad getroffen door een bankcrisis, hoewel naar mijn weten het stadsbestuur zelf geen verlies leed in tegenstelling met nu. Ook toen was de oorzaak roekeloze investeringen, 'rommelkredieten' om een woord te gebruiken dat in die tijd nog niet gangbaar was.

De eerste moderne bank in Kortrijk opende zijn loketten in de Rijselsestraat nr. 33.

Die eerste moderne bank was de Banque Bertrand Van Dorpe, opgericht in 1835. Pas in 1873 stak een concurrent de kop op: de Banque de Courtrai S.A. onder het voorzitterschap van de  brouwerszoon, advocaat en politicus Pieter Tack, die het in 1870 heel eventjes tot Belgisch minister van Financiën schopte. Ook die Bank van Kortrijk bestaat intussen al lang niet meer. Na diverse andere West-Vlaamse banken opgeslokt te hebben, werd de instelling in 1935 zelf opgeslokt door de Société Générale de Belgique, vanaf 1965 de Generale Bankmaatschappij (in 1998 opgegaan in Fortis, dat zelf door de bankcrisis in 2008 in handen is gevallen van BNP Paribas). Jozef De Jaegere, Kortrijks burgemeester van 1983 tot 1987, schoonvader van Stefaan De Clerck, was jarenlang in de raad van bestuur van de Société Générale, de vertegenwoordiger van de belangen van de Kortrijkse aandeelhouders.

Kelders

In 'Kortrijk ... 70 jaar terug'  schrijft dr. August Peel dat de zware kelders van de bank nog te zien zijn in het huis dat op het moment dat hij zijn badinerend boekje schreef (1946) daar nog stond. Of die kelders daar nog onder de grond zitten, is hoogst twijfelachtig. Het herenhuis is immers gesloopt om plaats te maken voor een van de vele hoge appartementsgebouwen die de Rijselsestraat sieren, de Residentie Manderley. Wie evenwel nog dergelijke massieve kelders wil bewonderen, kan zich wenden tot Het Textielhuis, nr. 19 in dezelfde straat. Ooit moet er toch eens een inventaris worden gemaakt van de onderaardse gangen en ruimten in die straat, die volgens hardnekkige geruchten ooit doorgang hebben gegeven tot in de Halletoren op de Grote Markt.

Hoe het bankgebouw er moet hebben uitgezien, kan je nog zien als je naar de enkele resterende herenhuizen in neo-classisistische stijl in de Rijselsestraat kijkt, bijvoorbeeld aan de overkant van de straat. Ironisch genoeg vestigt zich binnenkort in de Rijselsestraat 33 opnieuw ... een bank: de Recordbank.

Manderley.JPG

Commune van Parijs

De Kortrijkse Bank Bertrand Van Dorpe deed goede zaken tot in 1870 de Frans-Duitse (Frans-Pruisische) oorlog uitbrak. Begin 1871 was de Franse nederlaag zichtbaar nakend en handeldrijvend Europa maakte zich klaar om in te spelen op de grote vraag naar goederen na de wapenstilstand. Zo gingen de vele stampkoten (olieslagers, meestal met molen) aanzienlijke hoeveelheden vaten olie klaarleggen in de dokken van Parijs. Bertrand van Dorpe financierde de operatie. Maar men vergaloppeerde zich ferm.

Na de capitulatie van de Franse regering brak in Parijs een opstand uit, met de medewerking van grote delen van het verslagen leger. De opstand ging politiek gezien de socialistische richting uit. De 'Commune van Parijs' was het eerste socialistische experiment in de geschiedenis. De opstand werd wreedaardig neergesabeld - honderden communards werden 'au mur' gefusilleerd - in de 'semaine sanglante' in mei 1871. Door de Franse voorlopige regering met passieve steun van de Pruisische legers. Het liedje 'Le temps des cérises' wordt met die verpletterde hoop van het werkvolk geassocieerd.

Of er Kortrijkzanen mee op de barricaden hebben gestaan in Parijs weet ik niet. 't Zou mij niet verwonderen - de medestanders kwamen van overal. In elk geval was er op het congres van Brussel (1868) van de Eerste Socialistische Internationale (The International Working Men's Association, 1864-1876) een delegatie aanwezig vanuit Kortrijk.

Vereffening

De hevige strijd van barricade tot barricade en straat tot straat had tot gevolg dat de opgeslagen olievoorraden op de Parijse kaaien totaal uitbrandden. De olieslagers waren hun marchandise en de bank zijn geld kwijt. De bank probeerde nog een concordaat aan te vragen - een vereffening à la Gemeentelijke Holding - maar niet alle schuldeisers gingen daarmee akkoord. In 1874 sprak de handelsrechtbank van Kortrijk zijn grootste faillissement tot dan uit.

De familie Bertrand Van Dorpe verhuisde dan maar in 1875 met de restanten van haar fortuin naar Brussel. Tegen 1880 waren zij er weer bovenop, onder meer door een lucratieve financiering van de spoorlijn Warschau-Wenen. Maar met Kortrijk wilden zij niets meer te maken hebben. Volgens dr. August Peel hebben zij toch een deel van hun schulden aan Kortrijkse schuldeisers nadien afgelost. Maar nooit hebben zij één cent willen betalen aan de schuldeisers die tegen het concordaat hadden gestemd.

Rijselsestraat overkant.JPG

 

23-10-11

Zondags Kortrijk (ansicht 1)

Voortaan elke zondag een bijzonder prentje, een 'ansicht' van Kortrijk.

Soldeur Roeland Saverystraat 8.JPG

De mooiste 'plaffeturen' van de stad!

Ze hangen aan de gevel van De Soldeur, de gekende stoffenwinkel in de Roeland Saverystraat 8. De 'vuile winkel' - volkse benaming, door de uitbaters gebruikt als geuzennaam - bestaat zeker al 60 jaar. Volgens de website van de zaak werd de winkel eerst gerund door vader Vanderplassche en later door de zoon. De zaak barstte door zijn uitdijend aanbod van stoffen en gordijnen geregeld uit zijn voegen. Verhuizen was iedere keer de oplossing. Tot 1993 bevond de winkel zich achtereenvolgens in de Zwevegemstraat, daarna in de Voorstraat, en tenslotte in de Albertstraat.

In 1993 werd de zaak overgenomen Hadewijch Dierick en verkast naar de Roeland Saverystraat. Naar eigen zeggen van Dierick is de winkel weeral veel te klein. De rollen stof en de accessoires liggen opgepakt van de kelder tot de zolder, trappen en gangen incluis.

17-10-11

Sociale vernieuwbouw Venning Kortrijk, tweede fase: opnieuw geklungel

Venning Tekenaarslaan.JPG

Het is werkelijk onvoorstelbaar! De sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning Kortrijk is bezig aan het vervangen van de bestaande sociale woonwijk Venning door een compleet nieuwe wijk. Dat aanzienlijke project moet van de aanvankelijke 163 woningen 196 woongelegenheden maken. Eer de eerste fase van stapel kon lopen werd een heuse administratieve guerrilla gevoerd tussen het stadsbestuur (CD&V en OpenVLD) en Goedkope Woning (nochtans een filiaal van de stad) - tot en met bouwovertredingen die dan om pragmatische redenen uiteindelijk met de mantel der liefde werden toegedekt.

Thans wil Goedkope Woning de tweede fase (van drie) aanvatten. Maar het stadsbestuur heeft nu ook voor dat deelproject de bouwvergunning geweigerd! Weeral meent Goedkope Woning, nochtans bestuurd door dezelfde coalitie als het stadsbestuur (met onder meer Koen Byttebier, OpenVLD als voorzitter en parlementslid Carl Decaluwe en schepen Guy Leleu, CD&V als invloedrijke bestuurders) de geldende regels te kunnen negeren. Zo wil men stapelwoningen bouwen buiten de daartoe aangewezen zone. En weeral zijn er parkeerplaatsen te kort.

Hoe is dat toch mogelijk? Is dat een voorbeeld van goed bestuur? Hoeveel vertraging zal het project door die aanhoudende tegenwringerij oplopen? Zal men er nog in slagen tijdig het project af te werken binnen de deadlines voor de beloofde Europese subsidies (ECO-Life)? Wat heeft dat voor gevolgen voor de huidige bewoners die in onzekerheid blijven? Is het echt niet mogelijk structureel te gaan samenwerken tussen Goedkope Woning en stadsbestuur om dergelijk geklungel te vermijden? Deze en andere vragen wil ik het stadsbestuur stellen op de volgende gemeenteraad.

De eerste fase

Iedereen dacht dat de betrokken partijen, stadsbestuur en maatschappij Goedkope Woning, hun lessen zouden hebben getrokken uit het eindeloze geklungel dat voorafging aan de start van de eerste fase van de renovatie van de Venningwijk, vorig jaar. Eerst was er grote ruzie over het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) - de stad wou een groot plan voor alle tussen de Vaart en de Deerlijksestraat; de maatschappij wou een apart plan voor haar sociale woonwijk (zie mijn eerder stuk). De maatschappij heeft het gehaald (gemeenteraad 14 februari 2010). Dan waren er grote meningsverschillen over de bouwplannen. Dat bracht het stadsbestuur er zelfs toe de raad van bestuur van Goedkope Woning een officiële brief te schrijven met het verzoek hun bouwaanvraag in te trekken. Pas na extra vergaderingen van het stadsbestuur en na ultiem overleg kwam men tot een compromis, dat er eigenlijk geen was. Zie mijn eerder stuk over de problemen bij de eerste fase .

Dat leidde zelfs tot een flagrante bouwovertreding: Goedkope Woning liet de aannemerscombinatie Depret nv-Roegiers nv met de werken starten nog vooraleer de vereiste samenwerkingsovereenkomst door Goedkope Woning was ondertekend. Die bouwovertreding werd dan door het stadsbestuur om praktische redenen door de vingers gezien. Enfin, van de zomer kon Goedkope Woning dan toch Vlaams woonminister Freya Van den Bossche, sp.a, een gedenksteen laten metsen op de fundamenten van de eerste fase die dan toch op gang was gekomen. De lachende gezichten op dat feestje, waarop de minister haar kleedje verprutste met een onhandige klodder mortel, konden niet laten vermoeden dat ook de tweede fase een martelgang zou moeten doorlopen.

Bouwvergunning geweigerd

Het stadsbestuur heeft op zijn vergadering van 12 oktober jl. inmiddels de beslissing genomen de bouwaanvraag voor de tweede fase van het Venningproject te ... weigeren.

De maatschappij kan tegen die beslissing in beroep gaan, maar dat zal niet veel uithalen. Het stadsbestuur heeft immers zijn weigering op voorhand voorgelegd aan de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar (RWO, departement Ruimtelijke Ordening, Wonen en Onroerend Erfgoed, Brugge). Daar werd bevestigd dat het stadsbestuur overschot van gelijk had, omdat het ingediende deelproject op minstens twee punten in strijd was met de voorschriften van het RUP 'Venning-Goedkope Woning' (waarover ook al zoveel ruzie was geweest).

Gestapeld

Goedkope Woning wil deze keer 64 woongelegenheden bouwen na afbraak van 75 bestaande tuinwijkhuizen. Van die 64 zijn er 24 'gestapelde woningen'. Goedkope Woning benadrukt dat die gestapelde woningen geen appartementen zijn maar eengezinswoningen die op en naast elkaar worden gebouwd maar toch alle een eigen voordeur hebben op straatniveau. 

Precies die gestapelde woningen zijn een doorn in het oog van het stadsbestuur (en van RWO in Brugge). Er is weliswaar een zone uitgetekend waar dergelijke stapelwoningen mogen, maar de bouwaanvraag wil ook buiten die zone dergelijke woningen optrekken. In de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening staat uitdrukkelijk dat er bij een bouwvergunning geen afwijkingen mogen worden toegestaan op de bestemming. Goedkope Woning wil hier andere bestemmingen geven aan bouwgrond dan is toegelaten door het RUP. Volgens het RUP moeten het op die plaatsen eengezinswoningen zijn. 'Gestapelde woningen' zijn dat niet. 

Goedkope Woning probeert zich eruit te praten door die stapelwoningen 'kangoeroewoningen' te noemen. Dat zouden dan woningen zijn die bestemd zijn voor de zorgsector en in die zin toch door de beugel kunnen. Neen, zeggen het stadsbestuur en RWO Brugge, die stapelwoningen beantwoorden niet aan de definitie van 'zorgwoningen' zoals beschreven in voormelde Vlaamse Codex. 'Kangoeroewoningen' zijn eengezinshuizen waar - met respect voor de privacy - erboven of ernaast een annex wordt gebouwd voor bijvoorbeeld de grootouders van de kinderen van het gezin. Dan kunnen die grootouders op de kinderen passen als de ouders gaan werken zijn, en kan het jonge gezin zorgen voor gezelschap en steun aan hun oudere meewoners. Ook in de eerste fase was er al een hoogoplopende discussie over 12 stapelwoningen. Uiteindelijk heeft het stadsbestuur daarvoor dan de duimen gelegd.

Speelveldjes

Een tweede geschil gaat over het aantal parkeerplaatsen. In afwijking van wat gebruikelijk is (1,33 parkeerplaatsen per woning), ging het stadsbestuur bij het opstellen van het RUP ermee akkoord dat er op de nieuwe Venning slechts 1 parkeerplaats per woongelegenheid moest worden aangelegd. Maar Goedkope Woning vult dat in op een creatieve manier die bij het stadsbestuur en RWO Brugge niet door de beugel kan. In de tweede fase wil de maatschappij immers twee bezoekersparkings (64 stalplaatsen) aanleggen als ... speelveldjes waarop occasioneel kan geparkeerd worden. Het stadsbestuur ziet het al gebeuren dat er in plaats van 196 volwaardige parkeerplaatsen maar 132 worden aangelegd.

Rooilijn 

Het derde punt van ruzie betreft de verdeling openbaar domein/privaat domein. Daar was al eerder onenigheid over, maar die was bijgelegd in de samenwerkingsovereenkomst die met veel moeite begin dit jaar is goedgekeurd. Blijkbaar heeft die samenwerkingsoevereenkomst dan toch niet de verhoopte consensus opgeleverd. Om het tuinwijkkarakter van de wijk te garanderen wil het stadsbestuur een weelde van groenvoorzieningen en zachte verbindingen. Daartoe wil de stad de bezoekersparking, de pleintjes, de verbindende assen en steegjes met een voldoende breedte en een duidelijk publiek karakter deel laten uitmaken van het openbare domein. Daarom wil men ook de voortuintjes op het Juweliersplein incorporeren in het openbaar groen. Goedkope Woning schept in haar bouwaanvraag evenwel geen duidelijkheid daarover. Er wordt zelfs geen duidelijke rooilijn aangegeven.

Gebrekkig dossier

Overigens stelt het stadsbestuur vast - en dat is dan het vierde meningsverschil - dat de bouwaanvraag eigenlijk niet al te professioneel is opgesteld. Op het stadhuis ergert men zich aan de "zeer summiere inrichtingsstudie": "de weergegeven ontwerpprincipes kloppen niet met de weergave in het dosier".

Vertraging

Er zit dus voor Goedkope Woning weinig anders op dan een nieuwe aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning in te dienen, rekening houdend met alle vereisten van het RUP en met de wensen van het stadsbestuur. Een tweede mogelijkheid kan slechts zijn dat men een herzieningsprocedure start voor het in februari goedgekeurde RUP. Maar dat zou nog veel meer vertraging te weeg brengen.

Hoeveel extra vertraging zal die verwikkeling weer veroorzaken? Daardoor zou het wel eens kunnen dat Goedkope Woning voor drie miljoen euro Europese subsidies zou verliezen! Goedkope Woning doet immers samen met projecten in Höje Taastrup, Denemarken en Birstonas, Litouwen mee aan het Europese project ECO-Life (Concerto-programma). Een van de voorwaarden om de omvangrijke subsidie in de wacht te slepen is dat het project tegen 2016 is voltooid: de woningen moeten dan bewoond zijn.

De vertraging verscherpt ook de onzekerheid van de mensen die nu nog in de oude huizen van de wijk wonen en van de bewoners die zijn vertrokken met de belofte dat zij mochten terugkeren na voltooiing van de nieuwe wijk. 

12-10-11

Pasfoto met hoofddoek: pragmatisch opgelost in Kortrijks stadhuis

stadhuis3.JPG

Sliman You-Ala, sp.-a-gemeenteraadslid kwam recentelijk te weten dat het Kortrijkse stadsbestuur een godsdienstattest eiste van vrouwen die met hoofddoek op een pasfoto wilden staan. Betrokkenen kwamen bij hem hun beklag maken. Intussen is de Dienst Bevolking hiermee gestopt, na raadpleging van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding. De praktijk is immers niet alleen een inbreuk op de privacy maar ook discriminerend. De verwarring op het stadhuis is te wijten aan duistere richtlijnen van de FOD Binnenlandse Zaken. Ook andere steden en gemeenten, zoals bijvoorbeeld Harelbeke bezondig(d)en zich hieraan.

Discriminatie

Navraag bij de Dienst Bevolking leerde dat de dienst in juni van dit jaar inderdaad voormeld attest heeft gevraagd. Als vrouwen die aan de beurt waren voor een elektronische identiteitskaart een pasfoto inleverden met hoofddoek, werden ze naar de Kortrijkse moskee gestuurd voor een verklaring dat zij moslim waren. De succesvolle moskee is, mede door te weinig steun van het Kortrijkse stadsbestuur in Brussel, nog altijd niet erkend, maar voor het afleveren van een attest - met stempel! - speelde dat blijkbaar geen rol. In Harelbeke werden de moslima's met hoofddoek naar de moskee in het naburige Desselgem gestuurd; die moskee is wel erkend.

Sliman You-Ala vond dat niet kunnen. De registratie door de gemeentelijke overheid van aanhangers van slechts één bepaalde godsdienst is een eerste stap die verdere discriminatie mogelijk maakt. Dat is een inbreuk tegen de grondwettelijke godsdienstvrijheid. Bovendien is het een ernstige schending van de privacy. Is de jodenvervolging indertijd ook niet begonnen met verplichte registratie?

Zetes

De Dienst Bevolking verklaart in de war te zijn gebracht door dubbelzinnige richtlijnen van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken (IBZ). De 'Algemene onderrichtingen betreffende de elektronische identiteitskaarten van Belg' (versie 1 juli 2010) zeggen in artikel 5.6.3. dat een foto met hoofddeksel normaliter verboden is maar kan worden toegestaan "om onbetwistbare godsdienstige of medische redenen". De betrokken burger moet "een ernstige rechtvaardiging voorleggen". Sluiers die het gezicht geheel of gedeeltelijk verbergen, zijn uiteraard verboden.

Samen met de andere gegevens worden de pasfoto's voor vervaardiging van de EI-kaart opgestuurd naar de firma Zetes Cards (een private internationale bedrijfsgroep, actief in 14 landen over heel de wereld), Straatsburgstraat 3, 1130 Brussel. Het transport gebeurt trouwens niet door de post maar in sealbags door de private bewakingsgroep en koerier Group 4 Securicor.

Vertrouwelijk

Het is bij Zetes dat men op een bepaald moment weigerde elektronische identiteitskaarten te maken als er een pasfoto bij was met hoofddoek. Men eiste een of ander document waarmee de godsdienstige reden voor het hoofddoek werd bevestigd. Op het stadhuis is men dan beginnen te improviseren met die zogenaamde attesten van de plaatselijke imam en met verklaringen op erewoord van de betrokken dames. Beide opties zijn discriminerend. Eerder had men voor kloosterzusters verklaringen van de kloosteroversten meegestuurd.

Het feit dat die vertrouwelijke documenten worden toevertrouwd aan private instanties maakt de praktijk in feite nog kwalijker. Wat is de garantie dat die gegevens niet worden geregistreerd voor andere doeleinden en/of voor geïnteresseerden in andere landen?

Na contacten met het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding heeft men de discriminerende praktijk stopgezet en is men op zoek gegaan naar een pragmatische oplossing. Nu vraagt men geen attest meer van de moskee in de Stasegemsestraat en zelfs geen verklaring op erewoord meer van de betrokken dames. Men laat hen wel weten dat het risico bestaat dat de producent van de identiteitskaarten het dossiertje terugstuurt en dat ze dat risico kunnen ontlopen door een verklaring te ondertekenen. Maar intussen is ook Zetes opgehouden met het terugsturen van pasfoto's met hoofddoek als er geen attest of verklaring bijsteekt. .

Probleem pragmatisch opgelost maar Binnenlandse Zaken moet toch dringend zijn richtlijnen aanpassen.

Cassatie

Over pasfoto's met een hoofddoek is overigens rechtspraak gebeurd tot op het hoogste niveau. Een paar jaar geleden velde het Hof van Cassatie een arrest tegen Stad Beringen die van oordeel was dat de stad op eigen houtje mocht oordelen of zij pasfoto's met hoofddoek toelieten of niet. Eerder had het Hof van Beroep de stad veroordeeld tot een dwangsom van 5000 frank (125 euro) per dag uit te keren aan de aanvraagster voor elke dag dat zij nog langer op haar identiteitskaart moest wachten.

04-10-11

Stad Kortrijk en Dexia: wat als...?

stadhuis clair obscur.JPG

Stad Kortrijk is aandeelhouder van Dexia (via de Gemeentelijke Holding) en heeft wellicht nog veel geld belegd in Dexia-rekeningen. De bank zit in slechte papieren. Wat heeft dat voor gevolgen voor de stadsfinanciën?

De bank Dexia zit in heel slechte papieren. Risicovolle beleggingen zoals in Griekse overheidsleningen of in kredieten aan Franse lokale besturen die ze nauwelijks kunnen terugbetalen, sleuren de bank naar de afgrond. Nochtans hadden de Belgische, Franse en Luxemburgse overheden in 2008 de bank- en verzekeringsgroep nog miljarden euro's toegeschoven in een reddingspoging. Door grote waarborgen te geven aan de Gemeentelijke Holding, een van de grote aandeelhouders van Dexia (goed voor 14%) en houder van de Dexia-aandelen van de steden en gemeenten, is ook de Vlaamse overheid betrokken bij de kapseizende financiële groep.

Kortrijk en Dexia

Stad Kortrijk is op verschillende manieren partij bij het wedervaren van Dexia.
1. De stad is een van de grote participanten aan de Gemeentelijke Holding. Die aandelen zijn in de stadsbalans ingeschreven tegen aankoopprijs. Als ze al dan niet gedwongen moeten worden verkocht, of als ze compleet waardeloos worden, is dat een aanzienlijk verlies voor het vermogen van de stad.
2. De stad betrekt van de Gemeentelijke Holding een jaarlijks dividend (winstdeelname). Dat inkomen dreigt weg te vallen of sterk te verminderen.
3. De stad heeft ook aanzienlijk veel geld staan op diverse rekeningen bij Dexia. Als de bank overkop gaat - wat nog altijd hoogst onwaarschijnlijk is maar toch niet helemaal meer uitgesloten - is de stad die miljoenen euro's grotendeels kwijt.
4. De stad leent voor zijn investeringen ook nagenoeg exclusief bij Dexia, dat als opvolger van het vroegere Gemeentekrediet steevast de voordeligste tarieven biedt. De stad moet er niet op hopen dat over die uitstaande schuld de spons wordt geveegd als Dexia overkop zou gaan.

De Kortrijkse Dexia-aandelen

Op de stadsbalans van eind 2010 vinden we dat Kortrijk 187.654 aandelen in de Gemeentelijke Holding bezit. Die zijn geboekt met een waarde van 5.101.307,51 euro of 21,2 euro per aandeel. Vandaag (4 oktober 2011) is de waarde van het aandeel Dexia op de beurs van Brussel evenwel gezakt tot 1,01 euro. Als Kortrijk zijn aandelen momenteel te gelde zou maken, zouden ze geen 5 miljoen maar slechts een kleine 190.000 euro opbrengen. Eigenaardig genoeg zou dat grote vermogensverlies zich op begroting en begrotingsrekening vertonen onder de vorm van een extra inkomen, ... een 'meevaller' dus! Voor een enkel jaartje althans zou dat restant het overschot op de jaarrekening vergroten. Het gaat immers als het ware om slapend vermogen. Verkoop tegen dumpingprijs zou betekenen dat men slechts een klein deel van dat slapend vermogen uit de coma kan halen.

Overigens heeft Kortrijk in de voorbije moeilijke Dexia-jaren zijn aandelenkapitaal in de bankgroep meer dan verdubbeld. Eind 2007, toen er nog geen vuiltje aan de lucht was voor Dexia, bezat de stad voor 2.156.673,67 euro (aanschafwaarde) aan aandelen Dexia. Zoals gezegd, is die participatie na de eerste Dexia-crisis in 2008 opgedreven tot meer dan vijf miljoen euro. 'Never catch een falling knife' is een stelregel op de beurs als men te maken krijgt met aandelen in vrije val en die hier niet is gevolgd. Maar Kortrijk kon moeilijk anders want zowat alle steden en gemeenten deden mee.

Dexia-dividenden 

Maar slapend vermogen of niet, het bracht in de voorbije jaren aardig wat inkomsten op voor de stad in de vorm van dividenden. De opbrengsten waren in 2003: 412.496 euro, in 2004: 451.081 euro, in 2005: 519.272 euro, in 2006: 596.617 euro, in 2007: 696.087 euro, in 2008: 775.000 euro, in 2009: niets, in 2010: 224.889,28 euro (hoewel er slechts 36.541 euro als prognose op de begroting was opgenomen). Voor 2011 is op de begroting nogmaals 36.541 euro opgenomen.

Maar het zou kunnen zijn dat het noppes wordt. De Vlaamse, Waalse en Brusselse Gewest hebben immers nogmaals hun waarborgen op de schulden van de Gemeentelijke Holding verhoogd, maar deze keer onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat de holding geen dividenden meer mag uitkeren aan de steden en gemeenten zolang de waarborg loopt. Men kan zich de vraag stellen wat voor zin het nog heeft dat de stad die participatie in de Gemeentelijke Holding (onrechtstreeks in Dexia-aandelen) behoudt als ze toch niets meer opbrengt. Verkopen die handel! Maar wacht misschien nog eventjes af of de aandelen niet opnieuw gaan stijgen.

Uitstaand geld bij Dexia

Behalve die aandelen heeft stad Kortrijk ook heel wat geld staan op beleggings- en andere rekeningen bij Dexia. De balans van eind 2010 toont een dikke 40 miljoen euro 'beleggingen op hoogstens 1 jaar'. Daarvan staan er meer dan 35 miljoen op een Dexia-spaarrekening. Op diverse financiële (zicht-)rekeningen hield de stad eind vorig jaar zowat 27 miljoen euro (debetsaldo). Daarvan stond 8,4 miljoen euro op een Dexia-rekening.

Eind 2007, vlak voor de eerste Dexia-crisis, had de stad minder geld op beleggingsrekeningen bij Dexia. Dat was slechts 5 miljoen euro. Maar 't was een momentopname; in dat jaar had de stad niet minder dan 30 miljoen Dexia-schatkistcertificaten te gelde gemaakt. De financiële rekeningen bij Dexia bulkten eind 2007 dan ook van het geld: meer dan 16 miljoen euro.

Vermeldenswaard is dat Kortrijk eind 2007 nog aan 'ethisch beleggen' deed. Er stond 250.000 euro bij Triodos, een bank gespecialiseerd in verantwoorde beleggingen. Intussen heeft het stadsbestuur die rekening opgedoekt. Of het beleid van Dexia altijd zo ethisch verantwoord is, is verre van zeker. Zo steekt de bank ook geld in illegale Israëlische kolonies op Palestijns gebied.

Voor particulieren geldt een waarborg op hun spaargeld tot 100.000 euro per persoon als Dexia dan toch de geest zou geven. Particulieren hebben dus geen zinnige reden om hun geld bij Dexia weg te trekken, met alle kosten daaraan verbonden. Maar die garantie zou de stad niet helpen. Gisteren raakte bekend dat de gemeente Kalmthout (gemeentebestuur CD&V-N-VA) uit voorzichtigheid al 2,5 miljoen euro van zijn Dexia-rekeningen naar ING heeft verplaatst. Moet Kortrijk, eventueel tijdelijk, ook niet overgaan tot grotere spreiding van zijn gelden?

Leningen bij Dexia

Stad Kortrijk doet ook anderzijds zaken met Dexia. De meeste leningen waarmee investeringen worden gefinancierd, zijn afgesloten bij Dexia. Eind 2010 had de stad voor 197,6 miljoen euro leningen uitstaan bij Dexia, waarvan er nog 150 miljoen moets worden terugbetaald. In 2010 werd 10 miljoen euro aan Dexia afbetaald, in 2011 wordt dat 11,75 miljoen. Die bedragen zijn de voorbije jaren niet erg gestegen. In 2007 betaalde Kortrijk bij Dexia 9 miljoen euro af. Nochtans bedroegen de lopende leningen toen maar 169 miljoen euro waarvan nog 120 miljoen euro moest worden terugbetaald. Ook de stad heeft kunnen profiteren van de lage rentestand.