19-12-10

Kortrijkzanen, er staat meer geld van u op de bank dan u denkt...

begroting 2011 1.jpg

Voor volgend jaar is de prognose dat de Kortrijkse gezinnen 20,5 miljoen euro aanvullende personenbelasting zullen betalen en 27,5 miljoen euro 'opcentiemen' op de grondlasten. De tarieven liggen in Kortrijk hoger dan gemiddeld in de centrumsteden. Een voorstel van de progressieve fractie in de gemeenteraad (13 december 2010) om de personenbelasting (belasting op arbeid!) met een half procent te verminderen (kost 1,3 miljoen euro) werd door CD&V/N-VA en OpenVLD weggestemd. Nochtans zou de stad het kunnen stellen zonder dat bedrag. De stad zou zelfs nog flink wat meer mogen investeren. Jaar na jaar zijn de stadsinkomsten ruim te groot voor wat men uitgeeft. Die overschotten stapelen zich ongebruikt op bij de banken.

In de gemeenteraad van 13 december jl. is de begroting voor volgend jaar besproken. Een begroting is een dubbele lijst, met aan de ene kant de uitgaven die men wenst te doen in het jaar dat komt en aan de andere kant de inkomsten die men verwacht. De steden en gemeenten moeten jaarlijks een begroting opstellen en die begroting moet minstens sluitend zijn (geen tekort). In principe mag de stad geen uitgaven doen die de bedragen op de begroting overschrijden.

Zoals ik omstandig uitlegde in de gemeenteraad, vind ik de begroting 2011 van de CD&V/N-VA-OpenVLD-meerderheid erg teleurstellend. Vooral om twee redenen: de stadsbelastingen blijven te hoog en de aangekondigde investeringen zijn bedroevend laag. Het eerste onderwerp snijd ik nu aan. Over de investeringen komt er een volgend artikel.

Winst?

De begroting voor volgend jaar gaat ervan uit dat de stad maar uit de kosten kan komen als er vier miljoen euro uit de reserves wordt gehaald. Daaruit zou een argeloze burger kunnen afleiden dat Kortrijk in financiële moeilijkheden zit. Het wordt door het huidige bestuur soms ook wel es voorgesteld dat de stad het niet al te breed heeft. Dat klopt geenszins. Een begroting is slechts een raming. In april – als de afrekening is gemaakt van het voorbije jaar - gaan we zien hoe de stad het in 2010 heeft gedaan. Nu al gaat men ervan uit dat er minstens een overschot van 1,5 miljoen euro zal zijn. Het zal beduidend meer zijn.

Toen de gemeenteraad eind vorig jaar de begroting voor 2010 besprak, werd er rekening gehouden met een overschot voor 2009 van amper 220.000 euro. Na de afrekening te hebben gemaakt, bleek dat de stad niet minder dan 10,5 miljoen euro overschot had in 2009. Ik voorspel voor 2010 een zelfde historie. En de hoge belastingsdruk in Kortrijk zal ook in 2011 een aanzienlijk overschot opleveren.

Financiënschepen Cnudde verweert zich soms wel eens met de opmerking dat die dikke overschotten het gevolg zijn van eenmalige meevallers. Dat verweer raakt geen grond. Want die meevallers worden steevast weggeboekt naar de reserves en komen in het overschot niet meer voor.

In de vorige bestuursperiode (meerderheid CD&V-sp.a) was er een gemiddeld jaarlijks begrotingsoverschot van 3,75 miljoen euro. In de voorbije drie jaar van de huidige meerderheid (CD&V/N-VA-OpenVLD) is dat jaarlijks gemiddelde toegenomen tot 8,3 miljoen euro overschot! Op een jaarlijks totaalbedrag van uitgaven van gemiddeld 106 miljoen euro is dat een 'winst' van bijna 8%, jaar na jaar. Het zijn de Kortrijkse gezinnen die die 'winst' betalen.

Belastingsdruk

De stedelijke belastingsdruk is in Kortrijk bij de hoogste van de Vlaamse centrumsteden. Dat bewijzen volgende tabelletjes.

 

Aanvullende personenbelasting

 

Centrumstad

tarief

1.

Oostende

6,5%

2.

Gent

6,9%

3.

Brugge

6,9%

4.

Genk

7%

5.

Mechelen

7,4%

6.

Leuven

7,5%

7.

Turnhout

7,5%

8.

Aalst

7,5%

9.

Kortrijk

7,9%

10.

Antwerpen

8%

11.

Hasselt

8%

12.

Sint-Niklaas

8,5%

13.

Roeselare

8,5%

 

 

Opcentiemen onroerende voorheffing

 

Centrumstad

tarief

1.

Genk

1190

2.

Sint-Niklaas

1325

3.

Hasselt

1350

4.

Antwerpen

1350

5.

Leuven

1400

6.

Gent

1450

7.

Turnhout

1450

8.

Aalst

1500

9.

Mechelen

1550

10.

Brugge

1600

11.

Kortrijk

1750

12.

Roeselare

1810

13.

Oostende

2000

 

Stadsaandeel waterfactuur

 

Centrumstad

per m³

1.

Antwerpen

0,5

2.

Turnhout

0,76

3.

Brugge

0,85

4.

Sint-Niklaas

0,873

5.

Kortrijk

1,2208

Leuven

Oostende

Aalst

Mechelen

Genk

Hasselt

Gent

Roeselare

Kortrijk is dus bij de hoogste vijf wat betreft de aanvullende personenbelasting, bij de hoogste drie voor de opcentiemen op de onroerende voorheffing en bij de hoogste tarieven voor het stadsaandeel in de waterfactuur van de gezinnen. Omdat het niet dezelfde steden zijn die op alles de hoogste tarieven hanteren, is Kortrijk wellicht, na enkel Roeselare, de duurste centrumstad op fiscaal gebied.

Het stadsbestuur (CD&V/N-VA-OpenVLD) probeert de pil te vergulden door erop te wijzen dat de belastingen in Kortrijk al sinds 2005 ongewijzigd zijn gebleven. 't Zou er nog aan mankeren dat men ze zou verhogen als de aanzienlijke overschotten jaar na jaar aantonen dat ze eigenlijk te hoog zijn. Maar zelfs die stelling van het stadsbestuur klopt niet. In 2008 heeft men in één klap het stadsaandeel op de waterfactuur van de gezinnen nagenoeg verdubbeld (een meeropbrengst vanaf toen van ruim 1,5 miljoen euro). Zie mijn stuk van toen.

Officiële en andere spaarpotten

Die aanzienlijke overschotten van jaar na jaar vormen een aangroeiende spaarpot. Het vergt wat opzoekingswerk om een idee te krijgen van de miljoenen euro's die spreekwoordelijk de kelders van het stadhuis vullen. En er zijn officiële (in begroting, rekening en balans opgenomen) spaarpotten  en reële spaarpotten (te vinden in de banktegoeden van de stad).

Overschotten

Een eerste spaarpot zijn de geboekte overschotten zelf. De overschotten van de vorige jaren worden doorgeschoven naar de jaren erna. Van 2010 zijn de werkelijke cijfers uiteraard nog niet bekend – het jaar is zelfs nog niet afgewerkt en geef de stadsdiensten voldoende tijd om alles in te schrijven en af te rekenen.

2009 startte met een overschot van de vorige jaren van 7 miljoen euro. In 2009 kwam daar 3,5 miljoen euro bij, zodat het jaar afsloot met een overschot van 10,5 miljoen euro. Volgens de begroting voor 2010 (een raming dus) zou de stad daarvan 9 miljoen opdoen in het lopende jaar, maar dat zal zeker niet het geval zijn. Bovendien komt men aan dat 'verlies' in het eigen boekjaar slechts door eerst 10 miljoen euro weg te steken in de officiële reserves. Als je die 10 miljoen optelt bij het geraamde overschot van 1,5 miljoen (10,5 – 9), dan zie je dat het overschot eigenlijk nog eens met 1,5 miljoen euro aangroeit in 2010. En nogmaals: het zal aanzienlijk meer zijn.

En dan hebben wij het nog maar over de 'gewone' begroting. Er is nog een tweede begroting: de investeringsbegroting (die de 'buitengewone' wordt genoemd). Ook daarop worden overschotten doorgeschoven van het ene jaar naar het volgende. Op de begroting voor 2010 bedraagt het geraamde overschot op de buitengewone begroting niet minder dan 11,5 miljoen euro. Op een totaal investeringsbedrag van 44 miljoen euro is dat enorm (26%!). En ook dat bedrag zal hoger liggen als wij de afrekening krijgen.

Tel die overschotten bij elkaar (1,5 + 11,5) en je komt aan 13 miljoen euro – en: het zal aanzienlijk meer zijn.

Reserves

Als de overschotten te groot worden, stopt men een deel ervan in de 'reserves'. Dat is geld dat uit de begroting gehaald wordt en ergens op een bank geparkeerd wordt tot men het nodig heeft.

2009 sloot af met 9,5 miljoen euro op het gewone reservefonds en 3,6 miljoen euro op het buitengewone reservefonds. Samen dus een dikke 13 miljoen euro.

De ramingen voor 2010 laten volgende verschuivingen zien: plus 10 miljoen op de gewone begroting en min 4 miljoen euro op de buitengewone begroting. Netto komt er in 2010 dus 6 miljoen euro bij de reserves. We zitten aan 18 miljoen euro (13 + 6).

En voor volgend jaar plant men volgende verschuivingen in de reserves: min 4 miljoen euro uit de gewone reserves en plus 8 miljoen euro in de buitengewone. Netto zou er dus nogmaals 4 miljoen bij moeten komen. Voorlopige eindstand in de officiële reserves tegen eind volgend jaar: 22 miljoen euro.

Reële spaarpot

Maar wat zich achter al die ingeschreven bedragen? Hoeveel middelen heeft de stad werkelijk in kas en op de bank? Die gegevens vind je in de trimestriële kasverslagen die in de gemeenteraad worden bekendgemaakt en in de boekhoudkundige balans die elk jaar in april bij de afrekening wordt opgesteld. Voor al zijn financiële verrichtingen houdt de stad een 350-tal bankrekeningen aan. De meeste daarvan zijn individuele werkrekeningen voor de courante transacties van alle stadsdiensten. Vooral bij Dexia - het vroegere Gemeentekrediet waarvan de stad een belangrijk aandeelhouder was - is stad Kortrijk klant. Maar er worden ook zaken gedaan met KBC, ING, Fortis en de Postcheque.

De som tussen de 110 en 120 miljoen euro die de stad per jaar ontvangt en uitgeeft en het bedrag tussen de 20 en de 30 miljoen euro dat geïnvesteerd wordt, zijn het resultaat van bijna dagelijkse inkomsten en uitgaven. Met de speelruimte van de commercieel toegestane betalingstermijnen, kan men het grootste deel van de uitgaven delgen met wat in dezelfde periode binnenkomt. Voor als het spant, mag er een buffer zijn van spaargeld. Maar die buffer hoeft nu ook weer niet al te groot te zijn. 

Om de drie maanden is de stadsontvanger verplicht een kasverslag te maken. En dat kasverslag geeft dus telkens een momentopname van die buffer. Die buffer, het werkkapitaal als het ware, schommelt. Als men pas een grote factuur heeft betaald, is hij laag. Als men een fikse storting van bijvoorbeeld de grondlasten heeft ontvangen, is hij hoog.

Te hoge buffer

Het merkwaardige van de Kortrijkse financiële buffer is dat hij altijd hoog blijft. Op 25 juni 2009 was er netto, na aftrek van kredietopeningen en betalingen in uitvoering, 41 miljoen euro in kas, waarvan 43 miljoen beleggingen. De stad stond op dat moment dus op bepaalde van zijn rekeningen onder nul om die kaskredieten op een spaarboekje te zetten! Veel verschil tussen het gebruik van gewone bankrekeningen en spaarrekeningen maakt de stad evenwel niet. Men doet aan actief opbrengstbeheer en dat is toe te juichen.

Op 16 september 2009 was er netto 47 miljoen in kas, waarvan 41 miljoen beleggingen. Op 28 december 2009: 47 miljoen, waarvan 38 miljoen beleggingen. Op 31 december 2009 (drie dagen later!) was er volgens de jaarrekening en de boekhoudkundige balans 51 miljoen euro in kas, waarvan 33 miljoen belegd (plus nog eens 4 miljoen op een Fortis Short-spaarrekening).

Op 4 mei 2010: 41 miljoen euro in kas, waarvan 32 miljoen belegd. Op 29 juni 2010: 41 miljoen in kas, waarvan 29 miljoen belegd.

Er kan dus worden geconcludeerd dat de financiële buffer van stad Kortrijk aanhoudend tussen de 40 en de 50 miljoen euro bedraagt. Dat is bijna de helft van de jaarlijkse uitgaven! Het zou met veel minder kunnen. Dat weet het stadsbestuur ook wel, aangezien het constant een pak geld tussen 30 en 40 miljoen euro vastzet op termijnrekeningen en andere spaarformules.

Belastingen te hoog

Die financiële buffer is overdreven hoog. De Kortrijkzanen moeten wel beseffen dat het de Kortrijkse gezinnen zijn die voor die overdreven spaarpot afdokken. De liquiditeitspositie van de stad zou er niet onder te lijden hebben als die buffer heel wat bescheidener zou zijn. Die ontvetting van de stadskas kan op twee manieren. Men zou een deel van de opgepotte middelen kunnen gebruiken om investeringen te betalen. Voor de opbrengst moet men dat geld niet op de bank laten - er is nauwelijks opbrengst met de huidige lage intresten. En men kan er leningen mee uitsparen.

Men kan er bovendien voor zorgen dat die spaarpot niet verder aanzwelt. Dat kan door de structureel te hoge belastingen te velagen. De progressieve fractie (sp.a en Groen!) stelde daarom voor om het tarief van de aanvullende personenbelasting te verminderen van 7,9 tot het gemiddelde van de centrumsteden: 7,4%. De meerderheid (CD&V-N-VA en OpenVLD) stemde het voorstel weg. Die maatregel zou de stad nochtans slechts 1,3 miljoen euro minder inkomsten kosten. In het licht van alle voorgaande cijfers is dat heel goed te doen!

Commentaren

Misschien wordt er gewoon een graantje opzij gelegd voor moeilijker tijden. Het kan toch geen kwaad om wat spaargeld te hebben? Toch beter dan een 'rode' put in uw budget. Met 'rood' bedoel ik uiteraard 'negatief' op de rekening. En ja, met 'rood' zou ik ook de 'sossen' kunnen bedoelen, want meestal worden er financiële putten geslagen waar zij aan de macht zijn.

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 21-12-10

De sossen en (veel) geld : het is altijd al een verdache kombinatie geweest...agusta, dassault...maar ook Oppertsjeef boer Clerk weet zijnj Appenzeller bankrekeningen te spijzen.

Gepost door: walter maes | 23-12-10

Beetje (veel) geduld, beste lezers. Ik heb de handen vol gehad met begrotingen allerhande. Ik word zo gauw ik kan hier weer wat productiever. Bedankt voor het begrip.

Gepost door: marc | 23-12-10

De Kortrijkse pers moet in afwachting toch niet wachten om de foto te publiceren van dit bankuittreksel? Perse doet niets liever dan foto's publiceren. Content hebben ze niet nodig.

Gepost door: Frans Lavaert | 24-12-10

Frans, dat is maar een van de 333 (echt) rekeningen van Stad Kortrijk bij Dexia. En dan hebben ze er nog een pak bij KBC, Fortis Postbank enzovoort. Op zich niets op tegen natuurlijk. 't Gaat om wat er op staat. En dat zal ik in de komende dagen es uitleggen. Na het koken en afwassen.

Gepost door: marc | 24-12-10

Het is inderdaad niet belangrijk om hoeveel rekeningen het gaat maar wel hoeveel er OP staat, doch blijft nog steeds de vraag wat er verkeerd is aan een spaarpotje?

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 24-12-10

Adelbert, een spaarpotJE is zeer verstandig. Maar als we spreken van een overheid, is dat spaarpotje tot de laatste euro betaald door de burgers. Trop is te veel. Als we vaststellen dat er jaar na jaar serieuze overschotten worden geboekt en dat tegelijk de investeringen dalen, dan klopt het niet. De aanzwellende spaarpot beloopt tegen de 50 miljoen euro (op een jaarlijks totaal van inkomsten en uitgaven van zowat 120 miljoen euro). Er is ruimte voor enige belastingsverlaging. En dan opteer ik als socialist voor een vermindering van de belasting op arbeid (aanvullende personenbelasting). En een snelle berekening leert dat een half percent minder 1,3 miljoen euro kost. Het overschot is steevast gevoelig hoger.

Gepost door: marc | 24-12-10

Heel raar dat het de Sossen zijn die nu van belastingsvermindering spreken. Op 'arbeid' dan nog. Zijn ze neo-liberalen geworden? Toen ze nog in het stadsbestuur zaten hebben we daar nooit iets over gehoord. En hoe is die vermaledijde spaarpot van 50 miljoen knoerten er gekomen? Antwoord : hij is er vanzelf gekomen en zal ook vanzelf weer verdwijnen.
De verkiezingen van 2012 jagen de Sossen nu al vooruit. Het populisme wenkt.

Gepost door: walter maes | 24-12-10

Eigenlijk zeg je, Walter, dat je met ons akkoord bent maar dat je het van ons niet gewoon bent... Populistisch? Nee, een mening gebaseerd op concrete cijfers.

Gepost door: marc | 25-12-10

Vooreerst, het is een zuivere cijferkwestie en, vergeef me, daar ben ik niet echt goed in. Hoewel, hoofdrekenen kan ik zeer goed en een klein rekeningetje zegt me dat €50.000.000,00 gedeeld door 75.000 (bevolking)slechts €666,66 per persoon is. Zó enorm is dat nu toch ook weer niet. Of heb ik het verkeerd voor? Trouwens, hoe kom jij aan 1.300.000,00 met slechts 0,5%?

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 25-12-10

Tja, wat is veel en wat is weinig? Per gezin is dat wel een aanzienlijke som. En ons voorstel is niet om die spaarpot in zijn geheel uit te keren aan de bevolking, maar wel om ervoor te zorgen dat hij wat minder snel aangroeit. Momenteel is het Kortrijkse tarief van de aanvullende personenbelasting 7,9%. Dat betekent dat als je aan de Staat 100 euro belasting moet betalen, daar 7,9 euro bovenop komt voor Stad Kortrijk. Volgens berekeningen van de federale staat is 1% in Kortrijk gelijk aan 2,6 miljoen euro. Een half procent is de helft daarvan. Bij het opstellen van een begroting moet je ervan uitgaan dat die federale berekening klopt. En ze zitten er meestal niet ver naast. Met een aanvullende belasting van 7,4% kun je in Kortrijk nog gemakkelijk rondkomen, met inbegrip van het aanhouden van een verstandige reserve. Maar het heeft geen zin al te grote reserves op te bouwen. Alleen de banken profiteren daarvan.

Gepost door: marc | 25-12-10

Nu hebben we een duidelijk antwoord. Bedankt.
(Verdomde plopvensters, weg ermee!!!)

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 27-12-10

De commentaren zijn gesloten.