30-11-10

Uitnodiging: reportage over de Congoreis van senator Arthur Clays in 1955

De Congoreis van Kortrijks senator Arthur Clays (1955)

vrijdag 3 december 2010


Voordracht door Marc Lemaitre met originele foto’s

 

ac kongo 1955 1.JPG

Congo is vijftig jaar onafhankelijk. In 1955 was het nog een Belgische kolonie. Niets liet de kolonisator toen vermoeden dat het immense Afrikaanse land amper vijf jaar later op eigen benen ging staan. Enkele maanden na de ‘Bwana Kitoko’-reis van koning Boudewijn, ging ook een rode senator van Kortrijk het land bezoeken. Overweldigd door al het exotische van Congo, bleef hij toch nuchter genoeg om heel andere toestanden te zien dan de propaganda die de koning en zijn entourage verkochten. Hij verzamelde twee grote dozen documentatie en honderden foto’s. Marc Lemaitre kreeg die van Gerard Clays, zoon van Arthur.

Vooraleer de documenten naar het professionele archief AMSAB gaan, krijg je nog een selectie te zien, met commentaar. De geselecteerde foto's zijn grotendeels deze waarmee Arthur Clays zelf spreekbeurten met 'lichtbeelden' ging geven in de lokale BSP-afdelingen.


In VC-Mozaïek - Overleiestraat 15A - KORTRIJK - start om 20 uur - entree € 3,00

accongo99.jpg

meer op: www.reiscafeantipode.be . Reiscafé Antipode organiseert de avond.

 

26-11-10

Geen showrooms op groene zone Venning en toch een golfterrein in het zuiden van Kortrijk?

 

ven2.JPG

Het stadsbestuur van Kortrijk wil de intercommunale Leiedal laten onderzoeken of het plan om in de groene open ruimte tussen de sociale woonwijk Venning en de Ring R8 een KMO-zone voor een showroom of twee in te richten, kan opgedoekt worden. In de Watermolenstraat, Overleie, wil men bedrijfsgrond opgeven, voor woningen.

Anderzijds wil men in het mooie landschap in het zuiden van de stad de mislukte poging om er een golfterrein te maken, hernemen. 

In de zone rond Kapel ter Bede, de gronden van de gewezen pannenfabriek, wil men op het vastgelegde 'wetenschapspark' meer gewone bedrijven toelaten. En in de schaduw van de windmolens wil men iets doen met een zone voor grootstedelijke functies (voetbalstadion, olympisch zwembad, of wat?).

Voor die plannen ziet het stadsbestuur nu een kans omdat buurgemeente Deerlijk 'de afbakening van het regionaal stedelijk gebied' wil wijzigen. Deerlijk wil een nieuw regionaal bedrijvengebied nabij Gaverzicht. Er staat beide lokale besturen nog een topzware procedure te wachten.

Begin 2006 legde de Vlaamse Regering het regionaal stedelijk gebied Kortrijk vast. In dat gebied – dat ruimer is dan het verstedelijkte deel van stad Kortrijk – wil men een stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. In dat gebied heeft men in één moeite ook grond bestemd voor een aantal stedelijke projecten. Die beslissing van de regering kwam er na langdurige discussies waaraan ook de gemeenteraad, de bevolking en de belangengroepen konden deelnemen. Zo was er een felle discussie over de wenselijkheid van een hectaregroot golfterrein in het mooie landbouwgebied op en voorbij Hoog Kortrijk, en over de mogelijke vestiging van twee showrooms aan de Ring ter hoogte van de Venning (nu nog een groene open ruimte).

Mijn oog viel een paar weken geleden op volgende beslissing van het stadsbestuur van Kortrijk, over mogelijke wijzigingen aan die regionaalstedelijke afbakening:
“1. De discussie rond de eventuele herzienbaarheid van onderstaande items moet geopend worden:
- herziening zone voor regionaalstedelijke functie aan Kortrijk-Oost aansluitend op Langwater
- golf en recreatie
- functie Kapel ter Bede als researchpark onderzoeken
- KMO-zone Venning (eventueel ruil voor residentieel)
- Watermolenstraat (eventueel ruil voor residentieel)
2. Leiedal de opdracht te geven om voor bovenstaande punten een discussienota voor te bereiden en hiervoor een offerte op te vragen.”

Die formulering is zodanig dubbelzinnig en vaag dat geen buitenstaander kan begrijpen wat het stadsbestuur daarmee nu precies in gang wil steken. Ik heb dan maar de telefoon gepakt. Bij de dienst Stadsplanning van de stad kwam ik eindelijk te weten wat er achter die beslissing zat. Er zit nieuws in!

Langwater

Dat gaat over terreinen aan beide kanten van de Oudernaardsesteenweg ter hoogte van Cowboy Henk. Het bedrijvenpark Evolis, met de vier windmolens, komt daar – in tegenstelling tot wat velen denken – niet tot aan de steenweg. Er ligt zowat 4 hectare ertussen. Die terreinen en 3 hectaren aan de overkant van de steenweg, aansluitend aan een nog te ontwikkelen woonzone Langwater (aan de Morinnestraat), zijn vastgelegd als zone voor regionaalstedelijke ontwikkelingen. Ooit was er bijvoorbeeld eventjes sprake van de bouw van een gloednieuw voetbalstadion aan de Oudenaardsesteenweg. Als Kortrijk dergelijke zaken wil bouwen, heeft men alleen daar gronden ter beschikking.

Maar het komt niet zo goed uit dat de Oudenaardsesteenweg die beide zones doorkruist. De kant Langwater zou in feite slechts dienst kunnen doen als parking. Men zal dus proberen zeven hectaren voor grote stadsfuncties aan de ene kant van de steenweg te houden, kant Evolis. Het stuk aan de overkant kan dan woonzone worden, aansluitend aan de woonzone Langwater. De parkeerbehoefte van de ‘stedelijke functies’ kan dan worden opgevangen op het bedrijventerrein, in de weekends bijvoorbeeld. 

Golf en recreatie

Eerder ondernam het stadsbestuur als verschillende pogingen om in het zuiden van de stad zowat 60 hectare ‘landschappelijk waardevolle’ landbouwgrond op te offeren voor een golfterrein met 18 holes. Zie mijn eerdere stukken. De Vlaamse Regering ging daar niet op in, gezien haar vaste stelregel dat er voor golfterreinen geen landbouwgrond  in ‘agrarische gebieden met bijzonder waarde’ of  100% agrarisch gebied mag worden ingenomen. Ook in het Provinciaal Ruimtelijk Structuurplan is er geen ruimte vrijgemaakt voor een golfterrein in Kortrijk. 

Niettemin wil het stadsbestuur nu een nieuwe poging wagen. Rekenen zij op N-VA-minister Muyters (bevoegd voor ruimtelijke ordening en sport) in de Vlaamse Regering? Daarmee gaat het stadsbestuur verder met het afknabbelen van de almaar schaarser wordende landbouwgrond. Het moeizaam verkregen maar voorbeeldige evenwicht tussen natuurontwikkeling en landbouwexploitatie in de omgeving van de Marionetten komt daarmee in gevaar. En het bestaande mooi afwisselende landschap dreigt versimpeld te worden tot een immens gazon, geprivatiseerd op de koop toe. 

golf 2.jpg

Voorts zoekt het stadsbestuur ruimte voor recreatieprojecten. Denk niet alleen aan pretparken maar bijvoorbeeld ook aan private sport- en ontspanningsinitiatieven. Enkele jaren geleden wou de Vlaamsgezinde privéclub Wikings haar terreinen tussen de Leie en de Vaart in Kortrijk inruilen tegen grond op Kapel ter Bede. De club zag toen een deel van zijn sportterreinen en zijn clubhuis verloren gaan aan de Leieverbreding. De ruimte die de Wikings toen zouden overlaten, was uitstekend van pas gekomen om het bestaande openluchtzwembad in de Abdijkaai te moderniseren en uit te breiden. Maar voor Kapel ter Bede had het stadsbestuur een andere bestemming in petto. Zie verder. De Wikings hebben zich dan maar ingegraven op hun aloude gronden; ze hebben er onder meer een sporthal en een nieuw clubhuis gebouwd.  

Kapel ter Bede

In het regionaalstedelijk gebied is de omgeving van Kapel ter Bede, de gronden van de gewezen pannenfabriek Du Littoral, geklasseerd als ‘wetenschapspark’. Daar heeft men immers een oplossing gezocht voor het researchpark dat de stad eerder wou oprichten in de schaduw van de universiteit KULAK maar dat hardnekkig verzet van omwonenden heeft onmogelijk gemaakt.

Het komt erop neer dat een ‘wetenschapspark’ een bedrijvenzone is met heel strenge vestigingscriteria. In 2006 gold voor dergelijke resaerchparken nog een vette Vlaamse subsidieregeling. Maar sindsdien is die regeling drastisch afgezwakt, min of meer tot op het niveau van de toelagen voor gewone KMO-zones. 

Intussen is ook gebleken dat de belangstelling voor dergelijke wetenschapsparken niet massaal te noemen is. Zelfs de researchzone in Leuven, aansluitend bij de volwaardige Kath. Universiteit Leuven, is nog altijd niet uitverkocht. Hoe groot kan de vraag dan geschat worden voor Kortrijk dat slechts over een partiële universiteit beschikt? 

Het is dus de bedoeling van het stadsbestuur om te onderzoeken of die stringente vestigingscriteria voor Kapel ter Bede moeten blijven gelden. Heeft Kortrijk nog wel nood aan een specifiek terrein voor resaerchbedrijven?

KMO-zone Venning

Aan de vensters van ‘het Kasteeltje’ op de hoek van de Deerlijksestraat en de Vennestraat hangen de protestaffiches nog altijd: “Behoud 8 hectare groen Venning”. Tussen de Vennestraat en de Ring R8 ligt een open ruimte, ooit akkers en weiden van boer Depestele. Op vraag van de buurt, lange tijd georganiseerd in het bewonerscomité Vaart, heeft het grootste deel van het gebied een groene bestemming gekregen. Er is een wondermooie vlindertuin met aanpalende stukken natuur; er zijn volkstuintjes; er is een speelplein; buurtbewoners later er paarden  en geiten grazen, enzovoort. Maar op het stuk aan de Ring, jaar na jaar bezet met maïs, wou het stadsbestuur graag een paar showrooms zien neerstrijken. Die showrooms zouden dan kunnen gebruikmaken van de zichtlocatie aan de Ring.

Het stadsbestuur probeerde die ‘lokale KMO-zone’ te koppelen aan de afbakening van het regionaalstedelijk gebied in 2006. Daar was veel protest tegen, van voormeld Comité Vaart, Natuurpunt en anderen. Ook de Vlaamse Regering ging niet in op de vraag van de stad. Volgens de regering moet de stad lokale initiatieven maar zelf regelen; de Vlaamse overheid houdt zich alleen bezig met bovenlokale projecten. Het stadsbestuur heeft die KMO-zone dan ook opgenomen in zijn eigen Ruimtelijk Structuurplan Kortrijk.

Maar intussen zijn enkele studies ondernomen over dat gecontesteerde project en die leren dat de rendabiliteit ervan hoogst twijfelachtig is. De kosten voor de moeilijke ontsluiting van die twee showrooms zijn te hoog. Er is nog slechts een waterkansje dat de KMO-zone er ooit komt. Als het Vlaamse Gewest ooit zou besluiten die KMO-zone een op- en afrit te geven via de ventweg van de Ring zelf, dan zou de stad het nog zien zitten. Er loopt momenteel een mobiliteitsstudie over de vele op- en afritten van de R8 aldaar.

In het kader van de voorbereidende werkzaamheden voor een eventuele wijziging van de afbakening van het regionaalstedelijk gebied Kortrijk, wil het stadsbestuur laten weten dat het eventueel bereid is de KMO-zone Venning te laten schieten in ruil voor extra bedrijvengrond elders. De buurt mag stilaan opgelucht beginnen te ademen! 

Watermolenstraat

Ook het project Watermolenstraat, nog een lokaal bedrijventerrein, kreeg in 2006 niet het fiat van de Vlaamse Regering. Het stadsbestuur wou daar uitbreidingsmogelijkheden scheppen voor stalenmeubelfabrikant Mewaf, met een groene buffer ten opzichte van de woningen in de Iepersestraat, de Izegemsestraat en de Kleine Iepersestraat. 

Aangezien ook dat project nader beschouwd financieel onrendabel is gebleken, is het stadsbestuur ook hier bereid ervan af te stappen, in de hoop bij de Vlaamse Regering steun te vinden voor compenserende hectaren bedrijventerreinen elders. Overigens is intussen de uitbreidingsdrang van Mewaf fel verzwakt. Mogelijks worden nu op die resterende landbouwgronden woonprojecten toegelaten. 

Gaverzicht

De aanleiding voor die plotse opflakkering van de aandacht voor die projecten is het voornemen van het gemeentebestuur van Deerlijk om een nieuw regionaal bedrijventerrein in te richten naast Gaverzicht. Als men daar begint te prutsen aan de afbakening, kan men evengoed ook de desiderata van de andere betrokken gemeentebesturen meenemen in een grote aanpassing. Zo is dat afgesproken op een ‘conferentie van burgemeesters’ van de zomer.  

Het Kortrijkse stadsbestuur bestelt alvast bij Leiedal een discussienota.

golf 1.jpg

21-11-10

Sportschepen Bral zoekt externe steun voor nieuw zwemcomplex in Kortrijk

 

Magdalenazwembad 1.JPG

Het Bestuursakkoord van de huidige CD&V-OpenVLD-meerderheid in Kortrijk kelderde al meteen de gespannen verwachtingen van wie hoopte op de bouw van een nieuw zwemcomplex. De ambities werden beperkt tot een 'haalbaarheidsstudie' om te kijken of een 50 m-zwembad wel 'aangewezen' is en zo ja waar dat zou kunnen gebouwd worden. In de stedelijke sportdiensten is men er evenwel al lang van overtuigd dat de bestaande aftandse 'zwemkoms' een centrumstad onwaardig zijn. Op eigen houtje verrichtte de Directie Sport allerhande onderzoeken. Hoewel de conclusie vanzelfsprekend ten voordele van de bouw van een nieuw zwemcomplex zal pleiten, wil sportschepen Stefaan Bral, CD&V, zich alsnog indekken met de mening van buitenstaanders. Hij kon het stadsbestuur ervan overtuigen een expertenbureau aan te stellen om een 'Masterplan zwembaden en haalbaarheidsstudie' uit te werken. Men heeft daarvoor 14.900 euro veil. Het goede nieuws is dat de Kortrijkse zwemfanaten kunnen beginnen te hopen. Nog een jaartje of vijf geduld?

Sant

De Directie Sport van Stad Kortrijk is al enkele jaren een grondige studie aan het uitvoeren met betrekking tot de zwembadinfrastructuur van de stad. Zie mijn eerder stuk. Thans wil de stadsdienst onder leiding van sportschepen Stefaan Bral zijn bevindingen bevestigd zien door een gespecialiseerd bureau. Het bureau moet antwoorden zien te verzinnen op vragen zoals "Is er nood aan een nieuw (olympisch?) zwembad?" en het moet die antwoorden in een heus 'masterplan' gieten, met inbegrip van een raming van bouw- en exploitatiekosten.het zou de bedoeling zijn om daaromtrent tegen 2012 een 'visie' vast te leggen en om dan na de gemeenteraadsverkiezingen met het nieuwe bewind aan het bouwen en verbouwen te slaan.

Het merkwaardige is dat de sportdienst al in het bestek - de formele opdracht - zelf ronduit ondubbelzinnige antwoorden formuleert op zijn eigen vragen. Verantwoordelijk voor het Masterplan Zwembaden in de Sportdienst is Tom Hillewaere, adjunct van de directeur. Hij schreef een "niet-limitatieve en eerder gevoelsmatige analyse" waarvan hij meteen zelf zegt dat ze "duidelijkheid brengt in de problematiek". In de directie Sport verklaren ze ontwapenend eerlijk dat "het gevraagde studiewerk objectiverend moet vertalen wat hier illustratief is verwoord". Gezien het gezegde 'geen sant in eigen land' vindt men het veiliger de eigen bevindingen te laten dekken door wat externe expertise.

Olympisch

Stad Kortrijk heeft momenteel drie overdekte en een openluchtzwembad. Volgens de Sportdirectie is "investeren in de huidige, opgebruikte infrastructuur een pleister op een open wonde". De zwembaden uit de jaren 60 en 70 - het openluchtzwembad dateert zelfs van de jaren 50 - zijn dringend aan renovatie toe. Een ervan, het zwembad in Heule, kreeg al een dergelijke opknapbeurt maar, zegt de Sportdienst onverbiddelijk: "het blijft een oud zwembad met weinig attractieve speelmogelijkheden".

Op de vraag of Kortrijk een olympisch 50 m-bad verdient, antwoordt de Sportdirectie zonder aarzelen nu al ja! "Kortrijk heeft, gezien zijn ligging en zijn functie als centrumstad alle troeven om een olympisch 50 m-bad aan te leggen". In België zijn er een vijfentwintigtal 50 m-baden. Amper acht daarvan voldoen aan de wedstrijdnormen om olympisch genoemd te worden. In de ruime omgeving van Kortrijk (het zuiden van West- en Oost-Vlaanderen) zijn er vier 50 m-zwembaden, maar geen enkel voldoet aan de olympische sportcriteria. In het nabijgelegen Henegouwen (la Wallonie picarde) is er geen enkel 50 m-bad, hoewel er plannen bestonden om er een te bouwen in het vroegtijdig geaborteerde Cora-complex in Moeskroen.

Eurometropool

Hoewel er een bloeiend watersportleven is dat geregeld kampioenen voortbrengt, heeft de zwemsport het in Kortrijk moeilijk. Er is een nijpend tekort aan zwemwater en, verklaart de Sportdirectie, zelfs aan sportinfrastructuur in het algemeen. Ook de scholen schreeuwen om meer zwemmogelijkheden, liefst in combinatie met een sporthal. Maar niet alleen de jongeren - door de sportdienst 'goudvisjes' genoemd' - hebben nood aan meer zwemwater; ook het groeiend aantal senioren snakt ernaar. Fijntjes wijst de sportdienst erop dat de vergrijzing in Kortrijk nog wat sneller toeslaat dan elders. Voor senioren is zwemmen een ideale sport omdat ze niet te belastend is voor spieren en gewrichten.

En ten slotte pakt de Directie Sport uit met haar ambitie om van Kortrijk de "sporthoofdstad van de Eurometropool" te maken. Eigenlijk wordt gemikt op een gezamenlijk "supraregionaal zwemcentrum". Dat veronderstelt dat men omliggende steden en gemeenten ertoe kan verleiden mee te investeren in het project. Want ook bij de buren zit men opgescheept met verouderde zwembaden - voor zover die nog niet gesloten zijn. Men zou kunnen overeenkomen om aan de inwoners en scholen van de deelnemende gemeenten en steden verminderde tarieven toe te kennen. In die gemeenten zelf zou men het eigen zwembad kunnen opdoeken en de locatie te gelde maken of een andere nuttige bestemming geven.

De omschrijving van het hinterland van het eventuele zwemcomplex als 'de Eurometropool' is eigenlijk wel opzienbarend. Is het de bedoeling er ook Franse gemeenten bij te betrekken? Dat zou dan meteen een van de eerste aspecten van de Eurometropool zijn die tastbaar zijn voor de bevolking aan weerskanten van 'de schreve'! Dat veronderstelt dan wel een tweetalige bediening aan de kassa's, de cafetaria enzovoort.

Knuffelmuur

Nog voordat het bureau zijn bevindingen op papier heeft kunnen zetten en zelfs nog voordat een bureau is geselecteerd, weet sportschepen Bral al te zeggen hoe dat zwemcomplex eruit moet zien. Een olympisch 50 m-bad, dat spreekt vanzelf, maar het moet samen gaan met een recreatief bad, een 'springbad' al dan niet met een beweegbare bodem, en een buitenbad, al dan niet met wegneembare overkapping.

Daarbij moeten recreatieve watervoorzieningen komen zoals een saunacomplex, een relaxatie- en wellnessvleugel, een fitnesruimte, een ligweide, suisbuizen, bubbelbaden, een knuffelmuur enzovoort. En om het plaatje helemaal af te maken, vergt het complex uiteraard ook cafetaria, kleedkamers, kantoren, personeelsruimten, ontvangstbalies en kassa's, tribunes, parkings en een sporthal.

Bureaus

De gegadigde expertenbureaus krijgen nog op het hart gedrukt dat zij bij de Directie Sport en de Directie Facility van de stad terechtkunnen voor "een grote hoeveelheid informatie rond deze materie".

De bureaus die worden gepolst of zij een dergelijke studie zien zitten, zijn: Freestone nv (Wemmel), Facilicom Facility Solutions (Antwerpen), Team Solutions (Ternat), Anixton (Zaventem) en Bopro (Gent). De bureaus mogen prijs insteken, maar ook hun 'methodologische projectaanpak' en hun 'organisatie-intensief handelen' telt mee bij de selectie. Op de begroting is voor die opdracht alvast 14.900 euro vrijgemaakt. Het is de bedoeling dat het bureau dat de opdracht in de wacht sleept, op 10 januari 2011 eraan begint en tegen de zomer van volgend jaar zijn rapport indient.

zwemwater.JPG


20-11-10

Wanneer definitieve uitroeiing klopkever Sint-Rochuskerk Kortrijk?

 

Sint-Rochus2dyn008_original_420_560_jpeg__e454218476731e7dd3a8ef8f6a571c49.jpg

 

De kerkfabriek van de Sint-Rochuskerk in de Doorniksewijk in Kortrijk zou volgend jaar definitief willen afrekenen met een insectenplaag in het dakgebinte van de kerk. Na twee eerdere fasen wil men nu ook de zijbeuken van het gebouw uit 1870 aanpakken. De kerkraad heeft daartoe een ontwerp en een aanbestedingsbestek laten opstellen. Maar het stadsbestuur wil dat de stadsdiensten dat document nog eerst eens technisch-administratief onderzoeken. Het is immers de stad die de kosten voorschiet met een doorgeeflening. In oktober werd de 90.000 euro die voor dat werk was vrijgemaakt op de begroting 2010 geschrapt. Het kerkbestuur meent evenwel te weten dat die som op de stadsbegroting van 2011 zal staan.

Klopkevers 

Pastoor John Dekimpe luidde in 2007 de noodklok. Ruim vijf jaar nadat de Monumentenwacht ontdekt had dat het gebinte van zijn Sint-Rochuskerk werd ondermijnd door hele legioenen boktors, was het Kortrijkse stadsbestuur nog altijd niet overtuigd van de ernst van het probleem. De kerk kon geen doorgeeflening krijgen van de stad want er was daar geen geld voor. Een paar jaar later was het ongedierte al afgedaald tot in het eredienstgebouw zelf. De klopkevers - zo genoemd naar het plofgeluid dat hun rupsen (houtwormen) maken terwijl ze zich vretend een weg boren door planken en balken - waren doorgedrongen tot in het kerkmeubilair. Erger nog, ze waren ook al uitgezwermd tot in aanpalende woningen in de Boerderijstraat.

Tot grote opluchting van pastoor en misgangers maakte het stadsbestuur in 2009 geld vrij voor de bestrijding van het vernielzuchtige insect in de bedaking van de middenbeuk van de kerk (63.262 euro). De gespecialiseerde firma Aannemingen Attic, Roeselare, klaarde de klus. Maar intussen konden insecten en rupsen naar hartelust verder het gebinte perforeren van de zijbeuken. Het stadsbestuur schreef wel 90.000 euro in op de begroting voor 2010, doch schrapte dat bedrag in oktober. Het kerkbestuur gaat er nu van uit dat dit bedrag weer op de begroting voor 2011 zal ingeschreven worden. Die begroting wordt pas volgende maand bekend gemaakt en besproken in de gemeenteraad.

Offerteaanvraag

Intussen liet de kerkfabriek van Sint-Rochus pro-actief al een ontwerp en aanbestedingsbestek opstellen door architect Philippe Pauwels. Hij leverde een bestek af dat hij begroot op niet meer dan 76.600 euro, BTW inbegrepen. Contradictorisch genoeg zou dat bedrag veel hoger liggen als het kerkbestuur zou opteren voor subsidiëring door de Vlaamse overheid (toch 30%!). In dat geval zou het de opdracht moeten gunnen met de zware procedure van de openbare aanbesteding, waaraan op de koop toe alleen aannemers met een hoge erkenning mogen deelnemen. De ervaring leert dat die dergelijke, niet zo omvangrijke klussen dan toch toevertrouwen aan onderaannemers met een lagere erkenning. Dan kunnen wij evengoed zelf rechtstreeks zo een goedkopere aannemer contacteren, dachten ze in de kerkfabriek.

De kerkraad opteert dan ook voor een simpele offerteaanvraag bij enkele gespecialiseerde firma's (onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking). Men selecteerde daarvoor: genoemde Aannemingen Attic, Roeselare, MRT, Deinze en Vandemarliere, Poperinge.

Boormeel

De opdracht is niet zo eenvoudig. Het gebinte moet worden bewerkt van op bepleisterde gewelven waarvan de stevigheid niet betrouwbaar is. Dat probleem wordt opgelost met een voorafgaande constructie van loopbruggen, in beide zijbeuken en over de hele lengte. Om aan de balken te kunnen, moet de bepleistering op 'rinkellatjes' en de beplating onder het dak worden uitgebroken, zonder dat het puin de plafondgewelven van de kerk beschadigt. Een zware klus wordt het stofzuigen en ontsmetten van de zolderruimten tussen de gewelven en de kapconstructie. Daar heeft zich meer dan een eeuw stof en allerhande vuil opgestapeld, tot en met krengen en drek van duiven en andere vliegende en trippelende meewoners. De grondige schoonmaak zou een einde moeten maken aan de alles behalve hemelse stank die er heerst, het resultaat van de werking van micro-organismen zoals schimmels, gisten, bacteriën en virussen. De resterende zwavelgeuren (urine) zullen er bestreden worden met etherische oliën.

Na die uitgebreide voorbereidende werkzaamheden, kan de eigenlijke restauratie van het gebinte beginnen. Eerst worden de aangetaste houtdelen verwijderd, met inbegrip van 'insectengaanderijen' en boormeel. Daarna kan wat rest worden ingespoten met gezellige schimmel- en zwammendodende en insectenverdelgende mengsels. De uitgekapte delen worden weer aangevuld en verstevigd met verankerde epoxyharsen (twee tot driemaal sterker dan hout). Ontbrekende stukken worden vervangen in zomereiken hout van inlandse of Franse afkomst of op andere plaatsen met Noords grenen.

Spooktrap

Van de aanwezigheid van dakwerkers wordt gebruik gemaakt om ook enkele extra werkjes te laten uitvoeren. Zo komt er eindelijk verlichting op de zolders. En in het doksaal moet er een ... 'spooktrap' komen om toegang te verlenen tot de zolder boven de noordbeuk (waar ook de blaasbalg van het kerkorgel is weggestopt).

De kerkraad van de kerkfabriek van de Sint-Rochusparochie besliste een en ander op zijn vergadering van 21 september jl. Zoals verplicht, maakte de raad zijn bestuursdocument openbaar door toezending aan het Kortrijkse stadsbestuur. Op de vergadering van het college van burgemeester en schepenen van 8 november 2010 nam het stadsbestuur kennis van de beslissing. En bij die gelegenheid maakte het stadsbestuur de kerkfabriek van Sint-Rochus erop attent dat zij de opdracht niet konden uitschrijven zonder dat de stadsdienst Facility zijn oordeel had geveld over het door architect Pauwels uitgewerkte ontwerp en bestek.

Danneel

De Sint-Rochuskerk is indertijd gebouwd door het bisdom tegen de wil van het Kortrijkse stadsbestuur in. De laatste niet-katholieke burgemeester, liberaal Benoit Danneel (1855-1864) brak er zijn tanden op. Zijn weigering om deze extra kerk te bouwen in Kortrijk was een van de agitatiepunten van de conservatieve katholieken om hem bij de bevolking zwart te maken. Desondanks konden die katholieken de liberale partij van Danneel slechts nipt (9 tegen 8 zetels) overwinnen dank zij ongegeneerde fraude en beïnvloeding van de schaarse kiezers. Zie mijn eerder stukje daarover.

In elk geval is de Sint-Rochuskerk niet de meest gewenste aanwinst van het Kortrijkse religieuze patrimonium geweest. De bouw van de neo-gotische parochiekerk, naar een ontwerp van  C. Favoreel-Tillieux, heeft zeven jaar in beslag genomen (1863-1870). Maar pas in 1875 kreeg het gebouw een toren, ontworpen door Pierre Nicolas Croquison. Voor de inwijding hebben pastoor en parochianen moeten wachten tot 1884. Intussen behielp de ongewenste parochie zich in de kapel wat verderop, in de Wolvenstraat, een pand dat nog bestaat maar in deerlijke toestand verkeert.

Sint-Rochus1 dyn007_original_420_560_jpeg__895368dc430cc8281085566b9fa8594b.jpg

02-11-10

Erfgoedsubsidie of vandalensubsidie voor Kortrijkse Park Nolf?

park Nolf gloriette.JPG

Vlaams Erfgoedminister Geert Bourgeois, tevens minister-president, N-VA, geeft AZ Groeninge een subsidie van 142.639 euro voor zogenaamde restauratiewerken aan verschillende elementen van het beschermde Park Nolf, in de Doorniksewijk in Kortrijk. Het Kortrijkse stadsbestuur van zijn kant komt met 42.791,70 euro over de brug; en het provinciebestuur van West-Vlaanderen met hetzelfde bedrag. De fusiekliniek zelf moet nog een kleine 52.000 euro bijeen zien te scharrelen.

AZ Groeninge is de rechtsopvolger van de vroegere Kliniek Maria's Voorzienigheid, waarvan de directie met medeweten van de kloosterorde, in 1985 bij nacht en ontij het beschermde landhuis Nolf liet slopen. Diezelfde instantie liet het eveneens en apart beschermde park van het landhuis in de jaren nadien schromelijk verkommeren. Prieel ('gloriëtte' in Chinese trant) en uitkijktoren ('mirador' met wenteltrap in Vlaamse renaissance) werden met gaten in hun dak overgeleverd aan de weersomstandigheden. Twee jaar later ontdekte ik op de erfgoeddag (22 april 2007) dat iemand met grof bulldozergeweld ook de gloriëtte had gesloopt. Zelfs de negentiende-eeuwse tegels waren van de vloerplaat geschraapt. In tegenstelling met zijn prompte optreden bij de rechtbanken in 1985, liet het stadsbestuur deze keer begaan.

Groot is dan ook mijn verwondering dat de rechtsopvolgers van de wederrechtelijke vernielers van genoemd bouwkundig erfgoed er thans in geslaagd zijn overheidsgelden te bemachtigen voor een zogenaamde restauratie van het park met inbegrip van toren en prieel. Wat is er nog te restaureren aan een 'gloriëtte' die gesloopt is tot op haar fundamenten? Wat is er nog te restaureren aan een uitkijktoren waarvan wenteltrap en klokvormig dak zijn uitgebroken? Had de verantwoordelijke instantie niet veeleer moeten veroordeeld worden tot herstel op eigen kosten van wat zij grovelijk nalatig had laten tenietgaan? En als men toch in extremis iets wil doen voor het erfgoed Nolf in de Kortrijkse Doorniksewijk, dat men dan vlug het koetshuis beschermt. Dat staat er nog, maar het zal binnenkort zijn functie verliezen als de kliniek in de Loofstraat geheel en al verhuisd wordt naar de fusiecampus Kennedylaan.

Landhuis

De afbraak van het landhuis Nolf - gebouwd door die andere textieldynastie Vercruysse - in de Doorniksewijk 128 in Kortrijk was een misdrijf 'met voorbedachten rade'. Voor de wederrechtelijke sloping van het officieel beschermde kasteeltje in empirestijl, bouwjaar 1870, kozen de opdrachtgevers, de directie van de Kliniek Maria's Voorzienigheid, Loofstraat, en de patronerende kloosterorde, de nacht van 15 op 16 augustus 1985. Het 'bouwverlof' was juist beëindigd. Uiteraard was het de bedoeling dat geen enkele instantie de afbraak zou kunnen stilleggen. Stad Kortrijk, dat eerder een slopingsvergunning had geweigerd, heeft nadien verschillende processen ingespannen. In eerste aanleg besliste de rechter tot ieders verrassing dat het gebouw heropgebouwd moest worden. Maar daarna volgde een juridische uitputtingsslag van niet minder dan veertien jaar, tot bij de hoogste rechtbanken (Hof van Beroep en Raad van State). 

Uiteindelijk kwam het tot een overeenkomst om de uitzichtloze vijandelijkheden te staken (dading) in 1998. In ruil voor het stopzetten van alle rechtszaken was het ziekenhuis bereid de stad op zijn grond een fietspad te laten aanleggen. Het is niet de schuld van het ziekenhuis dat het fietspad er intussen nog altijd niet helemaal ligt. Het is het stadsbestuur dat er niet aan voortgedaan heeft; er moest immers nog een doorgang aangekocht worden bij aanpalende eigenaars. Pas nu zijn die aankopen aan de gang; hopelijk kan het fietspad dat nu al twaalf jaar doodloopt op betonplaten, binnenkort worden doorgetrokken. Zie mijn eerder stuk.

Landschapspark

Intussen hadden de Vlaamse erfgoeddiensten gepoogd te redden wat er te redden viel en zij beschermden het Engelse-landschapspark waarin het betreurde landhuis lag. Die bescherming (2003) kwam er niet te vroeg want het ziekenhuis koesterde plannen om van het park een grote parking te maken. Ook daarvoor weigerde het stadsbestuur de bouwvergunning. Niettemin egaliseerde het ziekenhuis de plek waar ooit het landhuis stond met een kiezelverharding; daar konden dan toch enkele wagens worden geparkeerd.

De rest van het park werd aan zijn lot overgelaten. Toen ik er in 2005 poolshoogte ging nemen, schrok ik van de verwaarlozing (stuk 2005).

Volgens de inventaris van het bouwkundig erfgoed is de landschapstuin voorzien van twee merkwaardige bouwsels: een 'gloriëtte' (prieel) en een 'mirador' (uitkijktoren). De gloriëtte, in de vorm van een houten fijn gesculpteerd tempeltje in Chinese trant, werd opgetrokken op een hoge vijveroever ten westen van het centrale gazon. Door haar inplanting op een imitatie-rotsstructuur met plantenbekkens kon de hoogte van de heuvel maximaal worden benut. Ze bood uitzicht over het gazon en de vijver.

De mirador is achthoekige uitkijktoren op het verste en hoogste punt van het park ten oosten van de vijver. Het is een gebouwtje in neo-Vlaamse-renaissancestijl met witsteenbanden. Het dak was in 2005 al half gesloopt en is nu helemaal verdwenen. Dat dak had de vorm van een houten klokvormige torenspits met acht ovalen kijkopeningen. Die houten verdieping kon bereikt worden met wenteltrap maar die was in 2005 ook al weg. Een boogvormige brug over de vijver was al eerder vervangen door een geval met betonplaten.

mirador Nolf.JPG

Naar aanleiding van de Erfgoeddag van 2007 ging ik nog eens kijken in het park Nolf. Tot mijn ontzetting ( stuk 2007) stelde ik vast dat ondertussen ook de gloriëtte grondig was verwijderd. Niet alleen was de gesculpteerde houten tempel gesloopt; de afbrekers hadden zelfs de inspanning geleverd om ook de vloer met negentiende-eeuwse tegels weg te kappen. Gebroken en hele tegels en brokstukken van het prieel waren nog te vinden in het struikgewas.

Verwaarlozing

Die vaststellingen in 2005 en 2007 tonen aan dat de eigenaar van dat beschermd erfgoed zich al die jaren niet gekweten heeft van zijn verplichtingen. Op dergelijke schromelijke verwaarlozing staan sancties. Voor de sloop van de gloriëtte was er bovendien geen vergunning. Het is dan ook heel merkwaardig dat die eigenaar thans fors gesubsidieerd wordt voor "het uitvoeren van restauratiewerken aan de tuin, toegangshek en dreef, toren en gloriëtte" (citaat besluit Erfgoedminister Geert Bourgeois). Had men niet veeleer de eigenaar, thans AZ Groeninge, moeten veroordelen tot herstel in de oorspronkelijke toestand? Overigens is het maar de vraag wat er nog kan gerestaureerd worden aan een prieel dat is gesloopt tot en met zijn fundamenten. En van de mirador schiet niet veel meer over dan een zwaar beschadigde ruwbouw.

Het kabinet van vice-minister-president Geert Bourgeois reageert gepikeerd op mijn bericht (reactie van woordvoerder Chris Michel in Het Laatste Nieuws van 13 november 2010). Volgens het kabinet is geen sprake van vandalisme maar is alles bewust gedemonteerd om diefstal te vermijden. Alles zou veilig opgeborgen liggen in afwachting van de restauratie. Ik hoop dat er toch wel enkele elementen 'veilig opgeborgen liggen', maar mijn vaststellingen in 2007 laten het ergste vrezen. Maar zelfs als men in 2007 een en ander in veiligheid heeft gebracht, dan nog moest men dat doen omdat men in de jaren ervoor (vanaf 1985) de boel zonder scrupules had verwaarloosd. Fatale verwaarlozing is ook vandalisme.

Bescherm de koetshuizen!

Van het domein Nolf (of domein Vercruysse) is nog een relict aanwezig: de koetshuizen, palend aan de achterkanten van de Doorniksewijk. Ook dat is een interessant stuk bouwkundig erfgoed, ontworpen in neo-Vlaamse-renaissancestijl in 1873 door architect Leopold De Geyne. Het is door de kliniek onder andere gebruikt als laboratorium. Die herbestemming heeft wellicht het monument gered. Maar binnen afzienbare tijd verhuist de hele kliniek naar de nieuwe campus Kennedylaan. Dat zou dan betekenen dat die voormalige koetshuizen onbenut blijven. Het gebouw geniet trouwens nog geen officiële bescherming. Als men het ernstig meent met het instandhouden van de restanten van het domein Nolf, zou men beter voor die koetshuizen een beschermingsbesluit nemen.

koetshuis Nolf.JPG

01-11-10

Veiligheidscamera's Kortrijk: werken alleen bij mooi weer

camera's schouwburgplein1.JPG

De bruikbaarheid van camera's op het openbare domein is recht evenredig met de prijs die men voor het systeem wil betalen. Maar dan nog zijn er wettelijk verplicht - gelukkig! - aanzienlijke beperkingen in acht te nemen ter bescherming van de privacy. En het effectieve gebruik van de beelden is zeer arbeidsintensief. De camera's die stad Kortrijk en de politiezone VLAS te samen hebben opgesteld, voldoen eigenlijk niet. Dat blijkt uit een bespreking in de politieraad van 25 oktober jl. naar aanleiding van vragen van raadslid Bert Herrewyn, sp.a. Daarmee vervliegt ook de illusie dat camera's het wondermiddel zijn tegen schandalige misdrijven en geweldplegingen op de openbare weg, die momenteel de publieke opinie beroeren. Camera's kunnen enige invloed hebben, maar ze ontslaan de politie niet van voldoende aanwezigheid in risicozones en prompte interventies bij feiten.

Lees meer...