01-11-10

Veiligheidscamera's Kortrijk: werken alleen bij mooi weer

camera's schouwburgplein1.JPG

De bruikbaarheid van camera's op het openbare domein is recht evenredig met de prijs die men voor het systeem wil betalen. Maar dan nog zijn er wettelijk verplicht - gelukkig! - aanzienlijke beperkingen in acht te nemen ter bescherming van de privacy. En het effectieve gebruik van de beelden is zeer arbeidsintensief. De camera's die stad Kortrijk en de politiezone VLAS te samen hebben opgesteld, voldoen eigenlijk niet. Dat blijkt uit een bespreking in de politieraad van 25 oktober jl. naar aanleiding van vragen van raadslid Bert Herrewyn, sp.a. Daarmee vervliegt ook de illusie dat camera's het wondermiddel zijn tegen schandalige misdrijven en geweldplegingen op de openbare weg, die momenteel de publieke opinie beroeren. Camera's kunnen enige invloed hebben, maar ze ontslaan de politie niet van voldoende aanwezigheid in risicozones en prompte interventies bij feiten.


Cafébazin

Om een of andere reden blijven stad en politie bij monde van burgemeester Lybeer en korpschef Stefaan Eeckhout verklaren dat de geïnstalleerde camera's naar behoren functioneren. Maar in de voorbije politieraad ondergroef de korpschef zelf meermaals die stelling.

Bert Herrewyn confronteerde de politiebaas met het wedervaren van een cafébazin. Als slachtoffer van vandalisme onder het oog van de camera's op het Schouwburgplein was zij naar de politie gestapt met de vraag of op de beelden de daders te herkennen waren. Helaas bleken die beelden onbruikbaar. Zij vernam zelfs dat ze geen leesbare nummerplaten konden opnemen.

Korpschef Eeckhout gaf uitvoerig antwoord. Hij wees erop dat er momenteel inderdaad een opstoot is van gewelddadige overvallen in Kortrijk. Sinds halverwege september niet minder dan een twintigtal, waarvan er slechts enkele in de pers waren gekomen. Het gaat om uiteenlopende daders. Als onmiddellijke maatregel zijn de patrouilles in de bedreigde zones opgevoerd. En inderdaad heeft hij samen met de burgemeester publiekelijk gepleit voor extra bewakingscamera's in de Zwevegemsestraat en op de Veemarkt.

camera's schouwburgplein2.JPG

Miskoop

Sinds 2005 hebben stad en politie drie camera's in werking op het Schouwburgplein. "De bestaande camera's voldoen tenzij bij slecht weer en 's nachts" zei de korpschef. Dat wordt een beroemde historische uitspraak! Eigenlijk voldoen ze dus helemaal niet. Eeckhout gaf tegelijk toe dat de kwaliteit van die camera's veel te wensen overlaat, wat hij toeschreef aan "het slechte lastenboek" aan de hand waarvan in 2005 die camera's werden aangekocht. Nochtans had men zich toen voor het opstellen van het technische bestek laten voorlichten door een gespecialiseerde firma, NV Famico, Ingelmunster. Dezelfde firma had ook al meegewerkt aan de camera-beveiliging in de tunnel in de Doorniksestraat. Die camera was eerder geplaatst door de stad zonder dat daarvoor eerst het wettelijk vereiste reglement was uitgevaardigd. Pas in februari 2005 keurde de gemeenteraad een dergelijk reglement goed.

Om de miskoop van 2005 te vermijden, gaan politiezone en stad deze keer een andere specialist inschakelen om een perfect technisch bestek uit te werken. Ik ben benieuwd. Beide instanties willen immers extra camera's aankopen en plaatsen met inbegrip van een of meer mobiele camera's om in te schakelen bij evenementen. Die mobiele toestellen zouden ook kunnen gebruikt worden bij evenementen in de VLAS-partnergemeenten Kuurne en Lendelede. Die gezamenlijke aankoop van stad en politiezone moet nog goedgekeurd worden door de gemeenteraad. Dat punt was aangekondigd voor de zitting van november maar het is blijkbaar niet op de agenda geraakt.

"Wij konden niet eerder opnieuw toezichtscamera's aankopen omdat wij te weinig ruimte hadden om de schermen te plaatsen in het politiecommissariaat" liet de korpschef zich nog ontvallen. Dat praktische probleempje is thans opgelost. Doordat de recherche en de logistieke dienst van de lokale politie kon verhuizen naar de nieuw gehuurde gebouwen in de Beverlaai, kon in de Oude Vestingsstraat de benedenverdieping worden vrijgemaakt voor het installeren van extra monitoren.

Flou

Is er duidelijkheid over het systeem dat zal worden aangeschaft, wou Herrewyn weten? Er blijken heel veel systemen te bestaan, verklaarde de korpschef: "tot en met systemen met automatische gezichtsherkenning". The sky is the limit, voegde hij daaraan toe, maar financieel uiteraard niet. Bij de aankoop in 2005 verklaarde schepen Guy Leleu dat er toen was geopteerd voor een systeem dat alleen begon te filmen als er beweging was in het opnameveld.

De hoofdcommissaris-korpschef gaf ruiterlijk toe dat het bekijken en verwerken van de geschoten camerabeelden ook "een probleem" vormt. Hij denkt er niet aan personeel in te zetten om de schermen acht uur aan een stuk in het oog te houden: "Je wordt daar compleet zot van". De monitoren worden dus slechts sporadisch bekeken door 'vrijwilligers' van de dispatching. Dat betekent dan ook dat die camera's nauwelijks dienst doen als signalen om onmiddellijk in te grijpen bij misdrijven. Hoogstens worden de beelden achteraf ingeschakeld bij het opsporen van daders. Overigens worden de beelden, volgens het geldende Reglement cameratoezicht op het openbaar domein, na 30 dagen gewist.

In oktober stelde ikzelf in de politieraad een vraag over het toezicht op de private camera's die het openbare domein bestrijken. Toen kreeg ik als antwoord dat de politie niet systematisch controle doet naar het wettelijke gebruik van die toestellen. De wet ter bescherming van de privacy beperkt immers ten zeerste hun gebruik. Wel beloofde de korpschef dat zijn manschappen wel degelijk zouden optreden bij klachten over misbruik. Ondertussen heeft men toch de wijkinspecteurs aan het werk gezet om een inventaris te maken van die private camera's. Er zijn er 248 geteld, waarvan een aantal nep-camera's en een aantal niet conform de wetgeving. Soms doet de politie een beroep op beelden van die private camera's, bij gevallen van aggressie bijvoorbeeld. Het is tevens de bedoeling dat er wordt samengewerkt met andere instanties die camera's hebben staan. De samenwerking met De Lijn loopt nog niet zoals het hoort. Met de Spoorwegen gaat dat wat beter. Maar daar leerde de ervaring dat ook de beelden van de NMBS-camera's te flou zijn om bijvoorbeeld fietsdieven aan het station op heterdaad te kunnen betrappen.

2005

De camera's van 2005 kwamen op het Schouwburgplein naar aanleiding van enkele uitwassen in de uitgaansbuurt Burgemeester Reynaertstraat. De feiten van vandaag, roofovervallen met buitensporig geweld, zijn veel erger. Men besliste toen op één paal vier camera's te installeren: drie vaste en een beweegbare met een bereik van 340° (zie foto's). Men beloofde dat die camera's tot heel ver opnames zouden kunnen maken. De vaste toestellen zouden kunnen inzoomen tot aan de fontein van Strebelle op het Schouwburgplein, tot aan de Halletoren op de Grote Markt en tot in de tunnel onder de spoorweg in de Doorniksestraat. Het beweegbare toestel zou zelfs de Burgemeester Reynaertstraat en zelfs het Stationsplein kunnen afspieden. Al met al ging het om een project van 95.000 euro (60.000 euro voor de stad en 35.000 euro voor de politiezone - goedgekeurd door de gemeenteraad van 9 juli 2004).

De verwachtingen waren toen hooggespannen, zo bleek uit de besprekingen in de politieraad van 29 maart 2004. De simpele aanwezigheid van opvallende camera's zou feiten zoals overlast, vandalisme, geweldplegingen, inbraak en autokraak doen afnemen. Voor dat afschrikkingseffect doet het er in feite niet zo erg toe of de camera's marcheren of niet. Een ander effect zou zijn dat het onveiligheidsgevoel bij de omwonenden sterk zou verhogen. De mensen zouden ervan overtuigd zijn dat cameratoezicht de daders beter opspoorbaar maakt en dat de politiediensten beter kunnen worden ingezet. Dat eerste is jammer genoeg niet waar gebleken met de kaduke camera's op het Schouwburgplein. En voor het tweede is het nodig dat de 'rotjob' van het bekijken van de schermen permanent wordt georganiseerd - wat niet zo is.

Waarmerk

In diezelfde politieraad werd toen een uitvoerige nota uitgedeeld met 'Aanbevelingen betreffende de juridische aspecten en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer bij cameragebruik'. Uit die nota, gebaseerd op staatsrechtelijke monumenten zoals artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de Grondwet - "Ieder heeft recht op eerbiedinging van zijn privé-leven" - leerden de raadsleden onder meer dat de opnames moesten beperkt blijven tot een welomschreven doel. Er mogen dus geen overmatige beelden geschoten worden maar enkel ter zake dienende en zo beperkt mogelijke beelden. Meer nog: als de beelden niet efficiënt genoeg kunnen worden gebruikt voor het omschreven doel, mag men ze in feite niet meer opnemen! Als men daders van een vechtpartij bijvoorbeeld niet kan herkennen omdat het regent, dan moeten die beelden worden gewist omdat er toevallig wel scherpe beelden kunnen worden gemaakt van mensen die met de feiten geen uitstaans hebben.

In de gemeenteraad van 28 februari 2005 werd een reglement goedgekeurd dat die verwachtingen nog scherper stelde. Artikel 4 van dat Reglement cameratoezicht stelt dat de opgenomen beelden van zodanige kwaliteit moeten zijn dat personen en goederen te identificeren zijn. En zelfs: "De beelden moeten een waarmerk bevatten om de echtheid ervan te garanderen". Dat is dus in de praktijk helemaal niet het geval! Ook belooft het artikel: "een permanente registratie gecombineerd met het live opvolgen tijdens evenementen en de uitgaansperiode". Ook dat is al lang niet meer zo.

camera's schouwburgplein.JPG

Commentaren

Volgens de rechtsleer - nietwaar Kortrijkwatcher? - mogen camera's slechts een inbreuk plegen op het fundamentele recht op privacy als die inbreuk noodzakelijk is voor nauwkeurig omschreven gerechtvaardigde doeleinden (vb. openbare veiligheid). Dat houdt in dat die inbreuk niet onevenredig mag zijn met het nastreven van die doeleinden. Zo mogen er geen spionagetoestellen worden gericht op gevoelige locaties zoals ingangen van kerken, partijlokalen of vakbondskantoren. Het risico dat aanhangers worden geteld is onevenredig met het voorkomen van eventuele aantastingen van de veiligheid.

Welnu, een van de camera's op het Schouwburgplein is gericht op de deur van de apotheek De Volksmacht, behorende tot de ACW-zuil. Gildebroeders: Big Brother is watching you!

Gepost door: Polo | 03-11-10

Ik blijf mijn twijfels hebben met al die camera's. Er staan er hier in Brussel genoeg, maar dat belet niet dat je regelmatig voertuigen ziet met kapot geslagen ruiten, en dit in de buurt van een camera. Ik veronderstel niet dat ze voor iedere 8 camera's een bewaker hebben die de beelden 24 op 24 bekijkt. Het zal dus waarschijnlijk een systeem zijn die moet werken als schrikmiddel of om achteraf de beelden te bekijken...als deze al worden opgeslagen.

Gepost door: dave | 05-11-10

Ik stel voordat de korpschef onbemande vliegtuigjes inzet, in plaats van mobiele camera's over de grond.

Gepost door: Frans Lavaert | 07-11-10

goed artikel, verder sluit ik me helemaal bij Frans zijn mening aan.

Gepost door: IP camera Zoetermeer | 30-09-14

De commentaren zijn gesloten.