17-05-10

Goed te Coucx: 'krot mè striepen'?

Coucx 1

Met twee jaar vertraging is enkele weken geleden het zogenaamde streekbezoekerscentrum geopend in de historische hoeve Goed te Coucx, in de schaduw van de nieuwe kliniek van AZ Groeninge Kortrijk. Het centrum is ondergebracht in de vroegere grote schuur van de open vierkantshoeve uit de zestiende eeuw. De andere onderdelen van de hoeve laat het stadsbestuur evenwel onomkeerbaar verkommeren. Geen enkel gebouw(tje) is nog regen- en windvrij. Verscheidene daken staan op invallen. Muren brokkelen af door het vocht.

Nochtans gaat het om beschermd bouwkundig erfgoed. Eigenaar is sinds 1999 Stad Kortrijk, die hoeve en landerijen, gelegen naast de E17, aankocht voor de realisatie van een natuurgebied aansluitend aan het geplande stadsrandbos en aan het nabijgelegen Kennedybos. Dat zelfde gebied vond men naderhand geschikt voor de vestiging van het fusieziekenhuis.

Schuur gerenoveerd

Mijn excuses voor het plagiaat gepleegd ten koste van de Kortrijkse Revue van dit jaar (onder de veelbelovende titel 't E krot me striepen!). Wie niet bang is van de lachstuipen, kan er van 25 mei tot 6 juni in de stadsschouwburg naartoe. Kaarten te bestellen in café De Klokke/Athene, Graaf Boudewijn IX-laan 2, 056/20 51 76. Volgens het Kortrijks Woordenboek van Frans De Brabandere betekent 'krot met striepen': grote aanhoudende armoede. Het heeft ook nog een andere bijbetekenis: de 'striepen' - strepen - wijzen op opsmuk. Het betekent dus ook opgesmukte armoede, miserie die men probeert te verbergen achter een valse façade.

In die zin is Goed te Coucx letterlijk een krot met strepen geworden. Het minst interessante onderdeel van de open vierkantshoeve, de schuur, is prachtig gerenoveerd (naar een ontwerp van Xavier Beyens door aannemer Vanmaerke, Tiegem). Het is nog een initiatief geweest van Philippe De Coene, sp.a, toen hij schepen van Leefmilieu was in de vorige bestuursperiode. De renovatie kostte 622.000 euro waarvan de kleine helft werd betaald door de stad en de grote helft door het Vlaamse Gewest (dank zij een toezegging in 2003 van toenmalig Vlaams toerismeminister Renaat Landuyt).

Historische hoeve

coucx 5

De hoeve is werkelijk historisch. In een geschreven overeenkomst van 1493 wordt het 'goed' al genoemd, met als pachter Frans Coucke. Het Rijksarchief in Kortrijk bezit een akte uit 1538 waarin de rechten en plichten werden geregeld tussen landheer Pieter de Bevere en pachter Pieter de Poort. In de inventaris van de gebouwen staat ook een 'duiventoren'. Dat wijst erop dat het een belangrijk bedrijf was: duiven waren toen de kreeften van nu, heren-eten - je moest een privilege hebben om duiven te mogen kweken omdat die vogels zich te goed deden aan het graan van iedereen. In 1644 wordt de hoeve beschreven als een 'behuusde en bewalde hofstede' gelegen aan de noordkant van de straat naar Rollegem.

Ik bezocht de hoeve in mei 2006 voor een kleine reportage. Vier jaar later ben ik er opnieuw naartoe getrokken, uit nieuwsgierigheid na de opening van het bezoekerscentrum in de gerenoveerde grote schuur. Ik ben er geconfronteerd met grondige verwaarlozing en verval. Als hier niet vlug wordt ingegrepen, zal van het vijf eeuwen oude goed niets meer overschieten dan die schuur en wat ruïnes. Ik hoop dat het niet precies de bedoeling is om na sloping van de verkrotte gebouwen daar een extra uitwijkparking te maken voor het nabijgelegen fusieziekenhuis.

Boerenhuis

Toestand in 2006

Toestand in 2010

coucx huis

In 2006 was het 18de-eeuwse boerenhuis nog bewoond, onder meer door een keffend hondje. Alle pannen lagen nog op het hoge dak en in de vensters zat nog glas. Nu zijn de vensters beneden ruwweg toegetimmerd. De voordeur met ovalen venster is vervangen door een planken geval uit een van de andere hoevegebouwen. Uit het raam van de dakkapel is de helft van het glas weg. In de zijramen zijn de rolluiken geforceerd en is het glas gebroken. De goten aan het overkragend dak zijn zo lek als een zeef, waardoor de gevel vergeven is van het vocht. En ook de kelder staat onder water. Verdwenen zijn ook de blauw-witte luiken die het huis een zo schilderachtig uitzicht gaven.

De stallingen

De langwerpige stallingen - koeienstal, voederkot en onderkomen voor kleinvee - zijn er heel erg aan toe. Een van de dakkapellen is aan het inzakken. Op verschillende plaatsen zijn gaten in het dak; vooral de hoeken van de bedaking zijn kaduuk. De gevels zijn aan het beschimmelen en barsten van de vochtigheid. Sommige vensters zijn ingegooid, de deuren zijn slordig dichtgetimmerd.

coucx 3

Bakhuis

Aan de andere kant van het woonhuis gaapt er een immens gat in het pannendak van de gewezen varkensstal/wagenkot. Ook elders ontbreken pannen op cruciale plaatsen. Van het voormalige bakhuis met deegkot is de schoorsteen verdwenen. In de zijgevel van het L-vormige gebouw hangen de vensterluiken nauwelijks nog aan elkaar.

Coucx 2

Het is verschrikkelijk.

Beschermd monument

Nochtans is de hele hoeve in 2004 officieel beschermd als monument. Dat betekent dat de eigenaar "ertoe is gehouden, door de nodige instandhoudings- en onderhoudswerken, het in goede staat te behouden en het niet te ontsieren, te beschadigen of te vernielen" (artikel 11 van het decreet tot bescherming van monumenten). Op de niet-naleving van die plicht staan aanzienlijke straffen, met inbegrip van verbeurdverklaring.

De gerenoveerde schuur

coucx schuur

De niet-gerenoveerde stallingen

Coucx 17a

Roemloos

Sinds de aankoop van het Goed te Coucx in 1999 zijn er nochtans heel uiteenlopende voorstellen gelanceerd voor een treffelijke herbestemming van de hoevegebouwen. Voormelde sp.a-schepen De Coene ging nog uit van 'respect voor de historische hoeve'. Onmiddellijk iets maken van het woonhuis en de bijgebouwen kon toen niet, in 2006, omdat er nog een bewoner in huisde. Maar er werd toch al gedacht aan een cafetaria met terras.

In 2007 gingen in kringen van het nieuwe stadsbestuur (CD&V-OpenVLD) stemmen op om de hoeve een functie te geven aansluitend op de werking van de nabij neergepote fusiekliniek. Stefaan De Clerck wou het pittoreske ensemble inpalmen voor een revalidatiecentrum, waarin patiënten die lang gehospitaliseerd zijn even tot rust zouden kunnen komen.

In ACW-kringen dacht men dan weer meer aan een zoveelste project van sociale economie. In samenwerking met het OCMW zou men hoeve en ziekenhuistuinen laten onderhouden door langdurige werklozen. Het sociale fietsenverhuurbedrijf Mobiel zou er een filiaal openen.

In 2008 had men het dan plots over een 'zorgboerderij' van het OCMW en over een alternatieve locatie voor de Kinderboerderij van Marke. Origineel is het voorstel om er een 'zorgcentrum voor neerhofdieren' uit te bouwen.

Maar al die voorstellen vallen in het water als de monumentale boerderij roemloos ten onder gaat aan verwaarlozing en verval.

roemloos

20:51 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

Ja maar marc, dat begrijp je toch wel zeker? Grond naast een ziekenhuis is een pak waard, maar wat ben je er mee als daar nog een oud gebouw op staat?
:-(

Gepost door: Martine | 18-05-10

Hallo blogger!

Neem eens een kijkje op onze Facebook pagina en klik op 'Vind ik leuk'.

Gepost door: Skynet Blogs | 20-05-10

Kortrijkse windbuilen Zo gaat dat te Kortrijk. Er is wel geld voor nutteloze luxe-projekten waar geen kat geïnteresserd in is. Buda Kunsteneiland ! Maar een unieke boerderij wordt weggemoffeld achter pseudo-renovatie en windbuilpraatjes.

Gepost door: walter maes | 20-05-10

verzorgde boerderij Ty pisch voor dorpspolitiekers :
In de Roeselaarsestraat 46 te Heule staat een mooi verzorgde authentieke boerderij waar geen kosten
aan zijn.
Helaas, aan de inrijpoort staat een plakkaat met de
goedkeuring van het kortrijks stadsbestuur om die
mooi bewaarde boerderij af te breken.
Sterker nog ; op het nummer 44 in dezelfde straat
staat een echt Bokrijkhuisje met lemen gevlochten
binnenmuren en twee majestueuze binnenhaarden.
Een unicum voor onze streek !
Helaas, ook dat kleinood wordt afgebroken .
Ik ben erzeker van dat stedebouw nooit de moeite
gedaan heeft om eens terplaatse te komen kijken.

Gepost door: Johan | 08-06-10

De commentaren zijn gesloten.