28-03-10

Weer militair materieel op weg naar Risquons-Tout

Gebr. David Risquons-Toutstraat5

Op maandag 29 maart 2010 om 7 uur 's morgens is het precies 162 jaar geleden dat een revolutionair legertje in de nabijheid van Kortrijk vanuit Frankrijk België probeerde binnen te vallen. Meer bepaald in het gehucht Risquons-Tout. De raid mislukte deerlijk, door toedoen van troepen die in Kortrijk waren gekazerneerd. Vandaag de dag staan in de Kortrijkse Risquons-Toutstraat (op de grens met Moeskroen) weer militaire voertuigen opgesteld. De firma Gebr. David Lauwe nv kreeg van het stadsbestuur opnieuw een vergunning om 300 legerwagens te stallen in afwachting van doorverkoop. Het is de commerçant wel verboden om na 19 uur en voor 7 uur materieel aan te voeren.

Ik geef toe: het verband tussen de onfortuinlijke revolutionairen en de stelplaats van afgedankte legervoertuigen is op zijn minst bij het haar getrokken. Maar ik wou even de verjaardag herdenken van een vergeten episode in onze vaderlandse geschiedenis en ik vind het bestaan van een echte onvervalste legerstock op het grondgebied van Kortrijk toch ook wat aandacht waard.

Revolutiejaar

1848 was in heel Europa een revolutiejaar. In Frankrijk slaagde een zoveelste revolutie erin om koning Louis-Philippe - nochtans de koning-burgerman genoemd - af te zetten en de tweede Republiek uit te roepen. De bourgeois-koning was eveneens schoonvader van de eerste Belgische koning Leopold I. Het was niet denkbeeldig dat de Franse radikalen die er de macht hadden veroverd, ook naar het 'protectoraat van de afgezette koning' zouden oversteken. Op hetzelfde moment waren de radicale elementen uit de coalitie die België had afgescheurd van het Nederlandse koninkrijk, door de conservatieve krachten weggepest, vervolgd en verbannen. Veel van die radikalen hielden zich op in Parijs. Omdat toen tegelijk in België een zware economische recessie heerste met extreme armoede en werkloosheid, zagen die radicale elementen een mogelijkheid om ook in ons land een meer democratisch bewind te installeren.

Zonder de Franse steun waarop zij hadden gehoopt, vormden zij een legertje dat op 29 maart 1848 om 7 uur 's morgens de grens overstak in het gehucht Risquons-Tout (een toepasselijke naam!). In België was men niet verrast. Spionnen en wellicht ook de Franse overheid zelf hadden de autoriteiten ingelicht. De dagen voordien werden daarom 700 militairen bijeengebracht in het garnizoen in Kortrijk, in verhoogde staat van paraatheid.

Gebr. David Risquons-Toutstraat 2

Bethune

De toenmalige burgemeester Felix Bethune - de familie kreeg pas later de adelijke 'de' voor de naam, zoals gedragen door de nazaten Emmanuel (burgemeester van Kortrijk 1995-2000) en Jean (huidig schepen van Kortrijk) - vaardigde in die spannende dagen twee berichten aan de bevolking uit. Beide proclamaties waren veeleer gericht tegen opstandigheid van de eigen bevolking dan tegen aanvallers vanuit het buitenland. Vooreerst richtte hij opnieuw de burgerwacht op: een gewapende militie van beter gegoeden. En voorts kondigde hij een samenscholingsverbod af voor meer dan vijf personen. Hij vreesde blijkbaar een herhaling van relletjes van armen en werklozen zoals die er geweest waren in de tijd van de Belgische onafhankelijkheidsstrijd tegen de Nederlandse koning achttien jaar eerder.

In Kortrijk raakte al op 21 maart 1848 bekend dat zowat tweeduizend revolutionairen vanuit Rijsel oprukten naar de Belgische grens. Toen het eerste schot viel, zoals gezegd bij het krieken van de dag op 29 maart, had de helft van het legertje het al opgegeven. Na niet langer dan twee uur hadden de Belgische kanonnen en soldaten het pleit al gewonnen. Tachtig invallers werden gevangen genomen, 48 waren er gewond of gedood. De gevangenen werden eerst in Kortrijk opgesloten en dan om veiligheidsredenen naar Leuven en Diest getransfereerd.

Van puur verschot haastten de Belgische autoriteiten zich evenwel om het bestuur van ons land een klein beetje democratischer te maken. Het bleef zo dat alleen de bezittende klasse mocht gaan stemmen, maar voortaan was het stemrecht niet uitsluitend meer gereserveerd voor de superrijken. En het zegelrecht op de dagbladen werd afgeschaft zodat nu ook de mening van de minder kapitaalkrachtigen in gazetten aan bod kon komen. Toch heeft het nog meer dan zeventig jaar geduurd eer het algemeen enkelvoudig stemrecht (voor de mannen dan toch) werd ingevoerd.

Afgedankt

Ik moest aan die schermutseling in Risquons-Tout denken toen ik vernam dat een marchand van afgedankt legermateriaal, in de Risquons-Toutstraat (in de Kortrijkse deelgemeente Aalbeke), een vergunning kreeg om zijn stelplaats van militaire voertuigen voort te zetten. Overigens zijn de onvervalste legerstocks zeldzaam geworden op het grondgebied van Kortrijk. Het gaat om het bedrijf Gebr. David Lauwe nv, op de grens met Moeskroen, juist over de spoorweg naar Rijsel.

De legerstock kreeg reeds in 1998 een vergunning van tien jaar voor het uitbaten van een stelplaats in open lucht van maximum 300 voertuigen andere dan personenwagens. Die vergunning werd verlengd met tien jaar in 2008. Om een of andere reden is thans een nieuwe vergunning aangevraagd, waarbij werd gepreciseerd dat het  legervoertuigen betreft.

Verstrengd

Rond heel het terrein staat een afsluiting in Ursusdraad, 2,5 meter hoog. Voor daar een voertuig wordt afgezet, wordt eerst gekeken of wel degelijk de batterij is verwijderd en alle olie en brandstof zijn afgetapt. Zo voorkomt men bodemverontreiniging. Ter plekke wordt aan het stoere rollend materieel niet gewerkt. Het enige wat er gebeurd is bijeenbrengen tot er liefhebbers opdagen om ze mee te nemen na aankoop. Ik vraag mij wel af wie in dat kakituig geïnteresseerd is; zo een gepantserde vrachtwagen is nu niet direct iets wat een verzamelaar op zijn schouw kan zetten. Hoeveel gaat daarvan richting Afrika of andere onrustige gebieden? Naar verluidt, wordt het gros inderdaad naar Afrika verscheept, maar niet voor militaire doeleinden wel om de onverharde wegen te kunnen trotseren.

Het stadsbestuur gaat akkoord met de aanvraag. Wel worden de voorwaarden in de nieuwe vergunning wat verstrengd. Het stapelterrein ligt volgens het Gewestplan deels in een zone voor milieubelastende industrie en deels in agrarisch gebied en in 'collectief te optimaliseren buitengebied'. Op beide laatste delen van het terrein (40 meter) mag de commerçant geen ex-legercamions meer plaatsen. Overigens valt dat rollend materieel in zijn camouflagekleuren nauwelijks op tussen de struiken. Voorts is het de Gebr. David verboden wagens aan en af te voeren tussen 19 en 7 uur. In de eerdere vergunningen mocht de expolitant nog tot 20 uur transportactiviteiten uitoefenen.

Gebr. David Risquons-Toutstraat4

21:42 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.