29-12-09

Cathy Matthieu bij haar afscheid als Kortrijks gemeenteraadslid: je ne regrette rien

Cathy Matthieu1

Het is zeker de moeite waard geweest, die negen jaar in de gemeenteraad, zegt Cathy Matthieu. Daar voegt zij meteen aan toe dat het haar ook niet spijt ervan afscheid te nemen. Zij heeft haar steen bijgedragen aan de samenleving. Als alleenstaande moeder en voltijdse leerkracht kiest zij thans voor andere prioriteiten. Mijn fractiegenote in de progressieve fractie (sp.a en Groen!) in de gemeenteraad van Kortrijk, boegbeeld van Groen!, laat zich op de komende gemeenteraad vervangen door Philippe Avijn. Ik was toch wel benieuwd wat zij over die weloverwogen keuze en haar wedervaren in de Kortrijkse politiek te vertellen heeft. Het werd een gezellige babbel, aandachtig gevolgd door haar hond, haar kat en haar twee cavia's...

Cathy, je bent niet van Kortrijk afkomstig? 

Neen, ik ben een inwijkeling. Het stadsbestuur streeft ernaar om jonge gezinnen met kinderen aan te trekken in de stad. Welnu, wij hebben inderijd bewust voor Kortrijk gekozen. Mijn toenmalige man was Fransman en ik kwam van Antwerpen: Kortrijk lag halverwege. Ik was hier eens komen kijken en het zag er mij een allergezelligste stad uit. Niet te groot maar groot genoeg om alle voorzieningen te bieden. En die winkelwandelstraten waren toen nog een nieuwigheid. Dat trok mij aan.

Het lijkt mij niet evident voor een inwijkeling om actief te worden in de lokale politiek. En in het algemeen is het al moeilijk jonge mensen voor de politiek warm te maken. Hoe ben jij erin verzeild geraakt?

Amper negen was ik toen ik al handtekeningen verzamelde tegen de zeehondjesjacht in Canada. Het zat blijkbaar in mij om mij te engageren. Vooral de natuur en de dieren hielden mij als jong meisje heel erg bezig. Na mijn scheiding zocht ik in Kortrijk naar gelijkgestemden. Als fervente fietsster sloot ik aan bij het comité dat later met Wim Van Staeyen uitgroeide tot de Fietsersbond van Kortrijk. Zo organiseerden wij elk jaar in de Doorniksetunnel een wake waarbij de 'last post' werd geblazen voor de verongelukte fietsers. Het was een leerling van mij die de klaroen hanteerde.

In diezelfde jaren negentig liepen mijn kinderen school in de Freinetschool De Levensboom. Ook in dat milieu waren de groene ideeën gemeengoed. De Wereldwinkel was een ander verzamelpunt van progressieven. Het was Jan Dhaene die mij toen inviteerde om bij de groene partij Agalev (later Groen!) te komen. Enthousiast ging ik daar op in - je kunt denken hoe ik mij verraden voelde toen Jan enkele jaren later een overstap maakte naar de socialisten, maar daar ben ik al over.

Tot mijn verrassing vroeg Agalev-Kortrijk mij om in 2000 op de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen te gaan staan. Natuurlijk heb ik dat aanvaard. En ik was verkozen.

Dat was toen wel een woelige periode voor de groenen in onze stad. 

Tja, Juul Debaere moest na achttien jaar pionierschap zijn stek in de gemeenteraad laten varen en gedreven mensen hebben het niet gemakkelijk een stapje opzij te zetten - ik versta dat wel. Tussen onze lijsttrekker Piet Missiaen en de partij liep er ook een wiel af - Piet vertrok naderhand trouwens naar Spirit. Jan Dhaene stapte over naar de sp.a. Wij hebben ons deel wel gehad. In alle partijen zijn personeelswissels een delicate zaak.

Dan ben jij wel een bewijs van het tegendeel. Je staat weloverwogen jouw mandaat af aan een partijgenoot zonder dat daar boel van komt.

Ik wil mij niet te allen koste vastklampen aan een post als ik van mezelf weet dat ik daar niet voldoende energie meer kan insteken. Mijn jongste zoon is tien en leeft voor het voetbal zoals tienjarigen dat kunnen. Vijf keer per week moet hij naar de training worden gebracht bij zijn club in Bellegem - een heel toffe club en niet zo duur als de jongerenwerking bij KVK. Nu mijn oudste studeert in Antwerpen, kan ik hem niet meer inschakelen. En een training missen, omdat ma bijvoorbeeld op een maandagavond naar de gemeenteraad moet, betekent niet mee mogen doen aan de volgende match. Voor een jongen van tien is dat heel erg.

Bovendien heb ik thuis nog pakken schoolwerk te doen: verbeteringen, lessen voorbereiden enzovoort. Ik ben stilaan constant oververmoeid; ik dreig in slaap te vallen achter het stuur; ik ben al in slaap gevallen terwijl ik verbeterwerk aan het doen was... Zeker voor een alleenstaande moeder is het eigenlijk niet te doen om een evenwicht te vinden tussen gezin, werk en actieve politiek. Dat is toch wel erg voor de gelijkberechtiging van de vrouw.

Je bent lerares Frans in het middelbaar. Al die leerlingen die jaar na jaar onder jouw hoede komen: is dat geen enorm electoraal potentieel dat nu verloren gaat?

Vooreerst, het is niet uitgesloten dat ik ooit nog terugkeer naar de actieve politiek. Ik blijf trouwens meewerken met Groen!-Kortrijk. Maar ik heb mijn leraarschap nooit gebruikt om stemmen te ronselen. Geen woord zei ik erover aan mijn leerlingen als ik op de lijst stond. Natuurlijk deed het mij wel deugd als een leerling mij kwam zeggen mij te hebben gezien op een affiche of een flyer. Ja, ik heb al wat jonge mensen zien voorbijkomen in mijn beroepsleven. Als licentiate Romaanse filologie sta ik al 25 jaar in Stella Maris. Reken maar 200 leerlingen per jaar en we komen er aan zowat 5000. Ik hoop dat ze mij meer herinneren als een goede leerkracht dan als een politica.

Maar goed, je bent nu toch van 2001 tot 2010 gemeenteraadslid geweest. Herinner je je nog jouw allereerste interventie op een raadszitting?

Oh jawel! Ik interpelleerde het stadsbestuur om een 'skate-beleid' uit te werken [Er ontstond toen, vooral bij de liberalen, grote hilariteit over het woordje 'skate' (skeet) m.]. Eerdere experimenten met skate-rampen op het Plein en in Kooigem waren op een sisser afgelopen en de jongelui konden niets anders dan hun kunsten bot te vieren op allerlei trappen en stadsmeubilair. Wat dan weer aanleiding gaf tot ergernis.

Mijn oudste zoon was zo een skate-fanaat. Ik ben nadien nog persoonlijk ontvangen door toenmalig jeugdschepen Lieven Lybeer. Daarom was ik toch zo blij toen het stadsbestuur in de vorige legislatuur (CD&V-sp.a) een indrukwekkende skatebowl liet bouwen aan de nieuwe Groeningebrug. Ik vind dat nog altijd een prachtige realisatie. Mijn zoon zat trouwens een tijdlang in het werkgroepje van jonge gasten die het stadsbestuur mochten adviseren. Tof dat de stad daarvoor zoveel middelen heeft ingezet.

Bij het grasduinen in mijn krantenknipsels ben ik op een artikel gestoten uit het Nieuwsblad van halverwege 2002. Samen met jouw opvolger Philippe Avijn en Marleen Dierickx, die jou om persoonlijke redenen niet is opgevolgd, was jij toen organisator van een barbecue op de Verzetskaai. Jullie wilden dat de historische Leie een trekpleister zou worden in de stad. Enkele jaren later verklaarde het stadsbestuur zich inderdaad bereid de Leieboorden in de stad aantrekkelijker te maken. Een ambitieus project verscheen zelfs op de begroting en er kwamen subsidiebeloften van het Vlaamse Gewest. Maar intussen is het project 'Leieboorden' door het nieuwe stadsbestuur uitgesteld tot 'in het jaar blok'. Toch waren jullie wel visionair toen...

Ter vervollediging: Jan Dhaene stond toen aan het braadstel. Ja, wat waren wij toen gedreven. Wij haalden een oud dossier van onder het stof: de studie die Karel Debaere en Herman Jult hadden gemaakt over de boorden van de oude Leie. Wij waren te weten gekomen dat stad Kortrijk als een van de compensaties voor de verbreding van de nieuwe Leie op het Vlaamse Gewest mocht rekenen voor een heraanleg van de Leie die tussen de Broeltorens stroomt. Maar het kwam er maar niet van. En zoals je zegt, het is er nog altijd niet van gekomen en de plannen zijn weer maar eens opgeborgen. Met een ludieke barbecue trokken wij daar toen de aandacht op.

Ik kom van Antwerpen en daar zijn wondermooie dingen gebeurd op de Scheldeoever, de renovatie van het Noorderterras bijvoorbeeld, en het Zuiderterras, het Eilandje, de oude dokken... Of neem Gent: wat hebben ze daar al niet gedaan om van het water in de stad een trekpleister te maken. In Kortrijk blijft men daarentegen bij de pakken zitten. Wat zijn de Leieboorden nu? Een aartslelijke parking op de Verzetskaai. En zelfs tussen al die auto's zitten de twee minuskule terrasjes van café 't Fonteintje en zijn buur altijd vol. Om maar te zeggen wat een aantrekkingskracht de Leieboorden zouden kunnen hebben. Ik versta dat niet.

Eigenlijk waren die jaren van de barbecues aan de Leiebrug wel mijn leukste tijd als gemeenteraadslid. Zoals andere actieve mensen in de partij heb ik mij toen zowat een bibliotheek aan boeken gekocht over stadsvernieuwing, lokaal sociaal beleid en ecologische gemeentepolitiek in het algemeen. Ik heb zelfs een cursus ruimtelijke ordening gevolgd bij de VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten), een vijftal avonden informatie op professioneel niveau. Na de verkiezingen van 2000, die de Kortrijkse groenen twee zetels opleverden - niet slecht - startten wij het project Zuurstof in de stad. Wij nodigden interessante sprekers uit over diverse stedelijke thema's en na een studieronde namen wij dan een publiek standpunt in dat zo mogelijk ook in de gemeenteraad werd gebracht.

Allemaal boeiend. Maar soms denk je wel eens: zoveel energie voor zo weinig return. Ik heb het echt lastig gehad te aanvaarden dat het in de politiek nu eenmaal traag gaat, vooral als je in de oppositie zit. Je haalt iets aan, in de gemeenteraad, in een actie of in de pers, en al duurt het dan zes jaar eer het doordringt tot bij de beleidsmakers, dan nog mag je tevreden zijn dàt het is doorgedrongen.

Bijvoorbeeld?

Negen jaar heb ik bij het stadsbestuur gezaagd over het gebrek aan openbare toiletten in Kortrijk. Wel, die zijn er nog altijd niet. Integendeel, het toilet van Parking Schouwburgplein is al enkele jaren gesloten. Toch wel een schande voor de centrumstad die Kortrijk pretendeert te zijn. Je zal maar als moeder met kleine kinderen in het centrum lopen. Waar moet je naartoe als een van de peuters dringend moet? Schepen Guy Leleu heeft enkele jaren geleden op een van mijn interpellaties beloofd van toiletten in te richten, niet zomaar WC's maar 'designkabinetten', om te beginnen eentje als proef op het Sint-Rochusplein. Dat testgeval is er nog altijd niet, laat staan dat er verschillende over heel het centrum zouden ter beschikking staan.

Is die toilethistorie jouw grootste ontgoocheling geweest in jouw carrière?

Nee, dat is meer een ontnuchtering geweest. Het heeft mij het besef opgebracht dat je zelfs met de beste bedoelingen lang niet bereikt wat je zou willen. Mijn grootste ontgoocheling heeft te maken met 'K in Kortrijk'. Okee, Kortrijk moest dringend een impuls krijgen. Het succes van de winkelwandelstraten was al lang voorbij. Maar zoals dat nu is aangepakt, vind ik het een immense gemiste kans.

Ik maakte in de voorbije bestuursperiode deel uit van de raad van bestuur van het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOK, voorheen Woonregie). Ik kan er volstrekt inkomen dat men in het hartje van de stad een ingrijpende vernieuwingsoperatie uitvoert. Veel liever heb ik dat men de Bijstandsite ombouwt dan dat men zoals in Moeskroen een hele nieuwe winkelstad wil bouwen tussen de akkers (Cora-project). In het SOK zag ik verheugd onder het voorzitterschap van Emanuel de Bethune plannen verschijnen voor een heel veelzijdige vernieuwing. Het bouwblok van Bijstand zou plaats bieden voor een nieuwsoortige stadswijk met veel extra winkelruimte maar eveneens een groot deel woningen, groenvoorzieningen en culturele infrastructuur zoals een nieuwe bibliotheek.

Die plannen van de Bethune zijn radicaal van tafel geveegd door het grof geld van Foruminvest. 'K in Kortrijk' is veel eenzijdiger gericht op de commerce. Men kan eigenlijk niet meer spreken van stadsvernieuwing; het is uitsluitend commerciële vernieuwing. En de manier waarop het wordt uitgevoerd. Het is op de miserie van de omwonenden en de winkels in de nabije omgeving dat de toekomstige winsten van de shoppingmall zijn gevestigd. Ergerlijk vind ik hoe men blijft steken in de vastgeroeste gewoonten. Er is geen enkel zonnepaneel gepland op de enorme oppervlakte aan bedaking van K. Er komt geen vooruitstrevend systeem van waterrecyclage.

Heel het complex is weeral eens afgestemd op koning auto. Ja, er komt fietsstalling maar dan wel onder de grond en alleen bereikbaar met een lift - niemand zal daar gebruik van maken. In mijn laatste interpellatie vorige maand trok ik de aandacht op de fietsbelangen in het vooruitzicht van de komende opening van K in Kortrijk. Schepen Guy Leleu beloofde - hij belooft veel maar zijn geheugen is een beetje lek - daarop extra overdekte fietsstallingen aan te brengen in de omgeving van K, op het Overbekeplein bijvoorbeeld. Afwachten wat ervan komt.

En wat is jouw positiefste ervaring geweest als gemeenteraadslid?

Dat was zonder twijfel het stadsvernieuwingsproject Sint-Denijsestraat. Ik heb mij daar met hart en ziel in gegooid. Dat was niet zo vanzelfsprekend voor een lid van de oppositie, maar eigenlijk lag dat project volkomen in de lijn van een eerder werkgroepje van Groen!. de school waar ik werk, ligt in de Sint-Denijsestraat en ik woon in de buurt. Elke dag ga ik te voet naar school en ik zag de buurt met de jaren meer verloederen. Ik heb daar dan een interpellatie over gehouden in de gemeenteraad. Met de groenen organiseerden wij een wandeling door de buurt waarop wij alle bewoners uitnodigden. Verrassend veel buren kwamen daarop af.

Op een bepaald moment vernam ik dat de bloemenzaak Vandendriessche in de Sint-Denijsestraat zou ophouden. Gelukkig heeft het stadsbestuur toen de wijze beslissing genomen die achterliggende gronden en serres op te kopen en in te richten ten bate van de buurt. dat project ging gepaard met zware investeringen in straataanleg, nieuwe voetpaden, opfrissen van het openbaar groen enzovoort. En bij dat alles werden de bewoners voorbeeldig betrokken. Een prachtproject, waar men vanuit de andere centrumsteden met grote ogen is komen kijken!

Jammer genoeg is die sociale stadsvernieuwingsoperatie stopgezet. Ingrepen in verdere straten zoals de Filips Van den Elzaslaan en de Toekomststraat zijn uitgesteld tot na 2012 - als van uitstel maar geen afstel komt. En ik ben mij ervan bewust dat er nog heel wat andere buurten in Kortrijk zijn die een dergelijke vernieuwingsoperatie goed zouden kunnen gebruiken. Hoe lang vragen de mensen van de buurt van de Stasegemsestraat bijvoorbeeld al niet om vernieuwing?

Er is actueel heel wat te doen over de ontwikkeling van de Vlasmarkt. Het jeugdige publiek van de cafeetjes pikt het niet dat men het pleintje zou 'opwaarderen' tot een chique maar doodse toegangspoort van k in Kortrijk. Wie weet nog dat jij de eerste was die aan de alarmbel trok over die ontwikkeling?

Ik ben blij dat je dat opwerpt. In juni 2006 interperlleerde ik daarover al het stadsbestuur. Je moet weten dat ik in mijn eerste jaren in Kortrijk precies op de Vlasmarkt woonde. Ik betrok een appartementje in dat artdeco-flatgebouwtje dat men nu gaat afbrken. Heel jammer, want het betreft een realisatie van de Kortrijkse architect Werner Van Spranghe en ook binnenin was het allemaal in stijl.

Ik heb mij daar goed geamuseerd. Soms was er wel eens wat nachtlawaai en een enkele keer pakte ik mijn EHBO-kistje om een gesneuvelde van een vechtpartij te verzorgen. Maar het pleintje leefde. Ik heb de kant tegen de Lekkerbeetstraat zien wegkwijnen zodra het SOK de boel had opgekocht. vandaar mijn interpellatie. Ik ben blij dat Kortrijkse jongeren de fakkel hebben overgenomen. Als Kortrijk leeft, is het ook omdat jonge mensen er kunnen uitgaan op plekken waar ze zeker zijn elkaar te vinden.

Ik heb je wel leren kennen als een politica met een 'niche-belangstelling'. Jij bracht zaken te berde in de raad die er anders weinig ter sprake kwamen. Het snoeibeleid bijvoorbeeld, onlangs het strooibeleid, de belangen van de fietsers, de toiletten...

Je hebt de bladkorven nog vergeten (glimlach). Dat was een ideetje van mij. Ik hoorde elk jaar weer klachten over al die massas herfstbladeren die tot ergernis van de buren in de straten bleven rondslingeren. Het was mijn voorstel dat de stad daar korven zou plaatsen waarin de mensen zelf de bladeren konden stapelen. Men heeft dat toegepast. Behalve dan in mijn eigen straat, Ten Akkerdreef, waar ik elk jaar opnieuw weer een bladkorf vraag, maar zonder succes. Ach, misschien gaan ze er volgend jaar een zetten als ze weten dat ik niet meer politiekj actief ben (grimlachje).

Is het achteraf beschouwd wel de moeite waard geweest?

Ja, toch wel. Ik heb veel geleerd, veel mensen ontmoet, een bredere kijk gekregen op de samenleving en op het beleid. Ik ben heel betrokken geraakt bij het leven van een stad die mijn geboorteplek niet is. Het was boeiend. Misschien ga ik een beetje wenen op de eerste raadszitting waar ik niet meer op de raadsbanken zal zitten (4 januari 2010).

Maar anderzijds, ik heb er geen spijt van dat ik nu stop. En weet je: het is alsof er een zware last van mijn schouders glijdt. Als gemeenteraadslid - ik toch - voel je je constant verantwoordelijk voor van alles en nog wat. Denk bijvoorbeeld aan dat huis in de Sint-Denijsestraat dat door de vernieuwingswerken op instorten stond. Het stadsbestuur had er niets beter op gevonden dat de bewoonster zonder boe of bah de toegang tot haar eigen woning te ontzeggen. Ik heb mij dat erg aangetrokken. [Zie mijn eerder stuk]

Ik ga dat nu op wat meer afstand kunnen beschouwen. Ik wens mijn opvolger van harte veel succes. En als ik hem wat goede raad mag geven: verlies ondanks alles nooit je geduld en zoek de mensen op, niet alleen op al die recepties waarvoor je wordt uitgenodigd maar ga ook bij de mensen met problemen. En problemen komen er in elk geval op ons af. Ik zie met angst de armoede groeien, zelfs in een relatief rijke stad als Kortrijk. Dat wordt de grote uitdaging van de komende jaren.

sd4

17:40 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

verraad? de spa is toch niet de vijand? Stevaert was toch niet de duivel? en na verkiezingen 2003 werd ik min of meer buitengezet door Dirk Holemans omdat ik pro-kartel was...

Gepost door: dhaene | 11-01-10

De commentaren zijn gesloten.