06-09-09

Er broeit iets op de Vlasmarkt in Kortrijk

Vlasmarkt1

Ongelukkige communicatie van het stadsbestuur zaait heel wat onrust op de Vlasmarkt, een van Kortrijks spontane uitgangsplekken, de hipste voor een jong publiek. Naar aanleiding van een bouwproject in de dode hoek van het pleintje, laat het Stadsontwikkelingsbedrijf SOK weten dat het "een nieuwe identiteit en missie" wil geven aan de lokatie. De Vlasmarkt is als het ware de informele toegangspoort tot het in opbouw zijnde megawinkelcomplex 'K in Kortrijk' (Foruminvest). De allerlevendige cafeetjes en de talrijke pleisteraars voelen zich bedreigd. Beschouwt Foruminvest (daarin gevolgd door stadsbestuur en SOK) ze als storend voor zijn shoppingmall? Los daarvan is het een logische vraag of precies op die uitgaansplek een woonproject moet opgezet worden.

Reputatie

De relatie tussen de cafés op de Vlasmarkt en het stadsbestuur stond nooit op 'beau fixe'. Het stadsbestuur zag de Vlasmarkt altijd vooral als een toegangspoort tot het winkelwandelgebied. Het moest met lege ogen aanzien hoe de leegstaande winkels - het is nooit een toplocatie geweest voor shopping - werden ingenomen door horeca-activiteiten, vooral alternatieve jongerencafés dan nog. "De laatste jaren leek de Vlasmarkt wel ingepalmd door de jongeren" schreef Het Laatste Nieuws jaren geleden al naar aanleiding van de opening van weer een nieuw café op het pleintje (28 oktober 2000).

Geconfronteerd met een ongewenste spontane ontwikkeling hield de stedelijke overheid zich van meet af aan heel terughoudend. Meer zelfs, verschillende keren werd politie - en vroeger rijkswacht - erop afgestuurd, zogezegd om de overlast van de jonge uitgaanders in te dijken. Philippe De Coene, sp.a, interpelleerde de burgemeester in 2002 nog over het overdreven machtsvertoon waarmee een dergelijke razzia gepaard ging.

Hoe grondig de elkaar opvolgende cafés ook werden uitgekamd: de flikken vonden iedere keer weer zeer weinig, behalve dan minderjarige jongeren. Maar die razzia's deden de reputatie van de Vlasmarkt geen goed. "Als je een café op de Vlasmarkt openhoudt, denken ze direct dat je in het drugsmilieu zit. De politie schrok dat wij een blanco strafblad hadden" verklaarden Maxime Ferret en Elke Oplinus in 1998 bij de opening van hun - intussen wijlen - café Hugga Wugga (Nieuwsblad 29 augustus 1998).

Fluitend

Toen in 2006 bekend werd dat het Stadsontwikkelingsbedrijf SOK leegstaande panden wou opkopen op de Vlasmarkt, vroeg toenmalig jeugdraadvoorzitter Thomas Holvoet toen al dat de stad respect zou opbrengen voor de pleisterplaatsen van de alternatieve jeugd aldaar. Hij ontkende dat de Vlasmarkt overspoeld was door druggebruikers: "Op elk plein heb je wel enkele druggebruikers. Het echte probleem is dat de alternatieve jeugd niet past in het plaatje van shopping Sint-Jan (intussen omgedoopt tot K in Kortrijk, n.v.d.r.). De alternatieve jeugd heeft het recht zich om het even waar te verplaatsen zonder meteen bestempeld te worden als 'hangjongeren'" (Het Laatste Nieuws 10 juni 2006).

De winkeliers in de omgeving - ooit een club met 15 leden - vonden het uiteraard evenmin plezierig dat hun pleintje er maar niet in slaagde eruit te zien als een echte shoppingstreet zoals de Lange- en de Kortesteenstraat. Er was ook wat wrevel bij de - niet zo dik gezaaide - omwonenden, die vooral klaagden over te luide en te late muziek. Maar op een bewonersvergadering bleken bepaalde buren het bijna even erg te vinden dat de vuilniskar 's morgens vroeg passeerde onder begeleiding van fluitende ophalers. In 2005 kregen de mannen van de vuilkar een dienstorder onder de neus waarin hen voortaan een verbod werd opgelegd al zingend en fluitend aan de slag te gaan (!).

Muzak

In september 2004 legde het stadsbestuur de café-uitbaters op de Vlasmarkt een convenant op, met als belangrijkste afspraak dat de muziek niet luider mocht staan dan 90 decibel. De cafés ondertekenden de overeenkomst met enige argwaan. Niettemin volgden daarop nog enkele veroordelingen wegens geluidsoverlast. Ondertussen is de buurt wel wat zwaardere overlast gewoon geraakt met de grootschalige bouw van het megawinkelcentrum K in de nabijgelegen Wijngaardstraat.

Eerder repliceerden de café-uitbaters op de Vlasmarkt dat de in 2004 in gebruik genomen muzak-installatie in het winkelwandelgebied misschien wel meer op de zenuwen van omwonenden en bezoekers werkte dan wat zij draaiden aan hun toog. Ook die zogenaamde sfeermuziek - permanent! - is niets meer dan achtergrondlawaai. En met de keuze van die muziek is niet iedereen het eens, zeker niet bij de jongeren.

In 2002 werd de Vlasmarkt heraangelegd. Aan de horecazijde kwam ruimte voor terassen en de winkelkant werd daarvan gescheiden door een rijstrook voor autoverkeer (dat dan via de Nieuwstraat naar de Spoorweglaan/kleine stadsring kan). In die omstandigheden heeft het pleintje zich intussen ontwikkeld als een succesvolle locatie voor horeca.

Cafébaas Fré Decruyenaere merkt op dat de Vlasmarkt momenteel  bijzonder weinig overlast te weeg brengt voor de omwonenden: "Integendeel, de omwonenden komen graag een glas drinken op onze terrassen, en met de komst van biercafé Gainsbar werd een nieuw, wat ouder en meer gediversifieerd publiek aangeboord. Ook toeristen vinden meer en meer hun weg naar de terrassen onder de boompjes van de Vlasmarkt; van de zomer zaten de terrassen overvol".

Dubbelzinnig

Nu bekend is dat het SOK de panden nr. 9 tot 17 (van het gewezen paaldanscabaret Maxim tot het flatgebouwtje) en het eerste pand van de Lekkerbeetstraat zal laten verbouwen, is opnieuw ongerustheid ontstaan bij café-uitbaters en klanten. Schepen Wout Maddens, OpenVLD en SOK-directeur Trui Tydgat zijn met het nieuws van de verbouwing in de lokale pers gekomen. Zoals in 2006 bracht de stedelijke overheid evenwel weer een dubbelzinnige boodschap.

Drie jaar geleden (bij de aankoop van die panden) had toenmalig burgemeester Stefaan De Clerck, CD&V, laten weten dat er niet zou geraakt worden aan de jongerencafés: "Wij willen enkel de Vlasmarkt opwaarderen. De Vlasmarkt opknappen en meer uitstraling bezorgen is een must". Waaronder in elk geval de boodschap verscholen zat dat de huidige hoofdfunctie van het pleintje - pleisterplaats - niet genoeg 'uitstraling' bood. Ook werd toen door het stadsbestuur erop gewezen dat het toch een deftige doorgang wou naar het geplande megawinkelcentrum van Foruminvest.

Thans probeert ook schepen Maddens de gemoederen te bedaren door te stellen dat hij als verantwoordelijke voor Stedenbouw "de charme en de sfeer van de Vlasmarkt wil behouden". Dezelfde Maddens is afgevaardigde-bestuurder (2de in rang na voorzitter Stefaan De Clerck) van het SOK. En dat SOK laat verstaan toch wel met andere ogen naar het pleintje, een van de tentakels van het winkelwandelgebied, te kijken.

In het jongste jaarverslag van het SOK staat onomwonden dat de Vlasmarkt "ondanks de recente heraanleg door de Stad evenwel een zekere dynamiek mist". Waar het pleintje momenteel is uitgegroeid tot "een horecaplein dat vooral gericht is op jongeren", wil het SOK "door het realiseren van een project aan het plein een nieuwe identiteit en missie geven". Volgens het SOK ligt het plein in een "strategische zone" en moet het worden opgenomen "in het loopcircuit", een circuit van en naar 'K in Kortrijk' wel te verstaan.

Vlas Vegas

In een vlammend persbericht pakken de uitbaters van de cafés Bar Oskar, café Ziggy en café Gainsbar en de verantwoordelijken van vzw Vlas Vegas - festivalorganisator die op het plein is ontstaan - uit met een waslijst van voorbeelden hoe dynamisch hun plein nu al is en hoe aantrekkelijk hun identiteit.

De Vlasmarkt is de bakermat van de vzw Vlas Vegas, een vzw die in een kleine tien jaar tijd uitgegroeid is tot een organisatie die verantwoordelijk is voor het grootste jaarlijkse evenement voor de Kortrijkse jongeren, Sinxen Vlas Vegas, en ondertussen ook een eigen platenlabel heeft en op de Vlasmarkt een eigen platenzaak uitbaat.  Zie de blog van Vlas Vegas. De vzw was er ook verantwoordelijk voor dat de Maxim's in 2009 nog een nuttige invulling kreeg met de concertclub The Strip, waar in een klein jaar tijd een 30-tal concerten hebben plaatsgevonden, een aantal fuiven en een platenbeurs. Lees over The Strip een interview met Steve Vandekerkhove op Indymedia.

De Vlasmarkt is een broeinest van creatieve jongeren. Verschillende Kortrijkse bands hebben hun roots op de Vlasmarkt liggen, en iedere dag worden er nieuwe ideeën geuit en samenwerkingsverbanden gesmeed. De verschillende cafés steunen deze creativiteit door gratis caféconcerten te geven, en lokale dj's te steunen.

Tom Barman

Er zijn voldoende initiatieven genomen door de verschillende cafés op de Vlasmarkt die net op een uiterst grote dynamiek en creativiteit duiden:  van de zomer nog organiseerde de Ziggy opnieuw een Ethiopian-Eritrean Night, en was er een zondagse kindernamiddag op initiatief van de drie cafés. Bar Oskar viert jaarlijks zijn verjaardag met optredens op de Vlasmarkt, optredens die overigens om 22u 's avonds altijd afgelopen zijn. De Sinksenfeesten waren dit jaar ook op de Vlasmarkt aanwezig dankzij de Ziggy, overigens in perfecte symbiose met Sinxen Vlas Vegas op de parking aan de Wandelweg.

De Vlasmarktanimatoren willen ook graag nog eens verwijzen naar het unieke stadsfestival dat op 1 oktober 2006 plaats had op de Vlasmarkt in navolging van de 01/10 concerten georganiseerd door Tom Barman, dat trouwens gepaard ging met een opvallende affichecampagne met foto's van Vlasmarktbezoekers die opriepen tot een verantwoord stemgedrag. Op dit festival, georganiseerd door de vzw Vlas Vegas, de internetmagazines Semtex en Digg*, en de cafés Bar Oskar en Ziggy, speelden maar liefst 30 lokale bands en draaiden tientallen lokale dj's hun platen. Van een gebrek aan dynamiek gesproken!

De mensen van Vlas Vegas, Bar Oskar, Ziggy en Gainsbar stellen dan ook de vraag hoe 'de nieuwe identiteit en missie' van de Vlasmarkt er wel uit moeten zien: "De Vlasmarkt biedt een meerwaarde die niet te onderschatten is, in schril contrast tot andere uitgaansbuurten in Kortrijk, waar het Vlasmarktpubliek zich niet thuis voelt. De cafés op de Vlasmarkt bieden de diversiteit die een stad, wil deze stad aantrekkelijk zijn voor de bewoners én voor bezoekers van buitenaf, nodig heeft. Als het de bedoeling is om van de Vlasmarkt slechts een doorgang te maken in het "loopcircuit" naar K in Kortrijk, dan vrezen wij dat steeds meer jongeren uit Kortrijk gaan wegtrekken. Het lijkt ons dan ook aangewezen dat men ons betrekt in de plannen voor de Vlasmarkt, en wij zijn heel graag bereid tot overleg met het Stadsbestuur en het Stadsontwikkelingbedrijf?".

Bewoning

Wat er in de plaats zal komen van de te slopen oosthoek van de Vlasmarkt, is een gebouw met zeven appartementen, een parkeerkelder met zeven stalplaatsen en een benedenverdieping voor "handelsruimte". In het jaarverslag van het SOK was nog sprake van een horeca-invulling gelijkvloers. Voor de realisatie van dat plan rekent het SOK op bouwpromotor Batisco (gegroeid uit het aannemersbedrijf Van de Gehuchte, Sint-Maartens-Latem). In Kortrijk realiseerde de promotor al de residentie Morris, het flatgebouwtje met zeven appartementen achter een opvallende kader in de Doorniksestraat - in de onmiddellijke omgeving van de Vlasmarkt trouwens.

De woordvoerders van de horecakant van de Vlasmarkt zzijn niet onder de indruk van dat plan. Zij zeggen niet in te zien hoe bewoning kan gecombineerd worden met de bestaande horecabestemming op het pleintje. De drie cafés zijn immers gericht op een jong en divers publiek "dat in andere cafés zijn gading niet vindt". Zij vrezen dan ook dat zij in de toekomst zullen verplicht worden nog strengere convenanten af te sluiten met de stad - wat hun bestaansmogelijkheden in gevaar kan brengen.

Diezelfde bekommernis toonden al de sp.a-leden van de raad van bestuur van het SOK, Philippe De Coene en ikzelf. In het verslag van de raad van bestuur van 15 juni jl. is opgenomen dat Philippe De Coene de vraag stelde "of door de bouw van nieuwe appartementen de horecasfeer op de Vlasmarkt, die nu toch wel weer lijkt te zijn opgebloeid, niet teniet zal worden gedaan. Daar kwam geen antwoord op, behalve "we zien wel". In een eigen persmededeling vraagt gemeenteraadslid Bert Herrewyn, progressieve fractie: "Waarom een moeilijke en minder leefbare situatie creëren waar je vandaag over een gezellig en dynamisch plein beschikt?". Zo maak je geen werk van een leefbare stad die aantrekkelijk is voor jongeren, meent Bert Herrewyn.

Wegpest-beleid

Tal van Vlasmarktbezoekers hebben intussen ook al van zich laten horen. Zie bijvoorbeeld de blog van Axel Weydts met een uitvoerige reactie van Thomas Holvoet, die zich ook al in 2006, als toenmalig voorzitter van de jeugdraad, zorgen maakte over de Vlasmarkt. "Geen dynamiek op de Vlasmarkt? Ze zijn er waarschijnlijk nog nooit een pintje komen drinken, die twee van het SOK! Het is dus duidelijk dat de stad het plein een andere bestemming wil geven. Jammer jammer jammer" schrijft Axel Weydts, heel bekend in het Kortrijkse jeugdleven.

"Wat de stad uiteindelijk op oog heeft is een totale switch van bezoekerspubliek op dit pleintje. Men denkt eigenlijk: “horeca, ok, maar dan NIET gelijk hoe”. “Alternatieve jongeren die de toegangspoort bekleden van K” zien vele commercanten en mensen binnen het politiek bestel NIET zitten" meent Thomas Holvoet dan weer, die vreest voor een wegpest-beleid ten opzichte van de bestaande cafés met hun huidig publiek.

Een andere bekende stem in de Kortrijkse blogosfeer is Matti Vandemaele, van Heule en van Groen! (zie blog). Hij waarschuwt voor het volgende: "Voor een groot deel van de jongeren die Kortrijk trouw blijven en niet verhuizen naar Gent is de Vlasmarkt één van de – zoniet dé – laatste plek(ken) waar de sfeer goed zit en waar ze zichzelf kunnen zijn.  Als schepen Maddens denkt dat de gezelligste terrassen van Kortrijk te verzoenen zijn met nieuwe woningen dan slaat hij de bal natuurlijk helemaal mis."

Ik ben eens benieuwd hoe de stad op de reacties uit 'het broeinest van de Vlasmarkt' zal reageren.

Vlasmarkt2

10:14 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) |  Facebook |

Commentaren

vlasmarkt... ontmoetingsplaats met vizie. marc,

ik kijk uit naar het vervolg van het verhaal!

de vlasmarkt is meer dan een plaats van jongerencafé's, ze hebben er zelfs een 'Visie'.

op indymedia heeft een zekere FM nog het een en ander geschreven over deze toffe ontmoetingsplaats.

zie: http://www.indymedia.be/nl/node/31854

http://www.indymedia.be/nl/node/31854

de Veemarkt kan verder nog gebruik maken van de info/foto's van FM.

Frank Mulleman,

Gepost door: frank mulleman | 06-09-09

kortrijk raar wiwis

Gepost door: kiwi | 10-09-09

shopping center... benieuwd naar wat worden zal...

Gepost door: doubleU | 18-09-09

"Kortrijk bruist, de jeugd verhuist."

De boodschap kan op z'n minst profetisch genoemd worden, toen die voor't eerst op de muren verscheen.

Gepost door: transcendence | 20-09-09

laat de vlasmarkt toch voor wat het is! elke grootstad heeft zijn vlasmarkt!! moeten we ons dan echt allemaal gedragen als fils a papas en hemden dragen!!

Gepost door: djegos | 15-10-09

De commentaren zijn gesloten.