08-07-09

Is stad Kortrijk een slechte betaler?

stadhuis gesloten

Stad Kortrijk is bij de 'fundamenteel zwakke betalers' aanbeland onder de centrumsteden. Alleen Genk en Hasselt betalen hun facturen nog later en nog meer te laat dan Kortrijk. Dat blijkt uit een studie van het bureau voor handelsinformatie Graydon Belgium nv. Dat resultaat is hoogst raadselachtig, want in tegenstelling met het begin van deze eeuw zit Kortrijk absoluut niet meer krap bij kas. Op de financiële dienst van de stad valt men uit de lucht: men was er zich niet van bewust dat er een probleem zou zijn. Integendeel spoort de dienst de collega's van andere diensten aan om niet te slepen met facturen. Men wil zoveel mogelijk verwijlintresten vermijden. Raar is toch dat er geen officiële reactie komt van het stadsbestuur. Laat men zomaar de kredietwaardigheid van de stad in twijfel trekken?

Graydon, een leverancier van handelsinformatie, pakt elk kwartaal uit met een stand van zaken over het 'betaalgedrag' in de Belgische economie. Met andere woorden: waar zitten de slechte betalers? Het jongste persbericht van Graydon komt hard aan op het stadhuis van Kortrijk. Kortrijk wordt erin afgeschilderd als "een fundamenteel zwakke betaler".

Betaalgedrag in de Belgische economie

Het bureau ziet met lede ogen aan dat het betaalbedrag over het algemeen verslechtert in de Belgische economie. In de periode april-juni 2009 werden slechts 63,47% van de facturen tijdig betaald; in de eerste drie maanden van het jaar was dat nog 65,65% en in de laatste drie van 2008: 66,48%. Graydon waarschuwt het hardst voor facturen die 90 dagen na vervaldatum nog niet zijn vereffend. Die 'wanbetalingen' gaan ook in stijgende lijn: 10,69% in april-juni 2009, 9,69% in januari-maart 2009, 8,89% in oktober-december 2008.

Die afgang is vooral te wijten aan de manier waarop de bedrijven zelf met facturen van andere bedrijven omgaan. In contrast daarmee is de vlottere betaling van facturen door de overheid. In het laatste kwartaal van 2008 stonden 90 dagen na vervaldatum nog 23% van de facturen aan de overheid open; dat is in het eerste kwartaal van 2009 drastisch gezakt naar 7% en in de voorbije drie maanden zelfs tot 5%. Dat wil nu ook niet zeggen dat de overheid een ideale schuldenaar is. Met 66% tijdige betalingen (68 en 60% in de eerdere kwartalen) scoort de overheid niet zo heel veel beter dan het bedrijfsleven.

Betaalgedrag van stad Kortrijk

Graydon stelt voorts een grote discrepantie vast tusen de verschillende overheden. Voor het eerst analyseerde het bureau ook het betaalgedrag van de centrumsteden: amaai voor Kortrijk. De Groeningestad slaagt er amper in om 44% van zijn facturen tijdig te betalen. Erger nog: 35% van de facturen blijven liggen tot meer dan 90 dagen na de vervaldatum - die voor belangrijke uitbestede opdrachten ook al tot 90 dagen na factureringsdatum kan uitblijven! Dat betaalgedrag is beduidend slechter dan het gemiddelde van zowel de overheid als het bedrijfsleven. Onder de centrumsteden scoren alleen Genk en Hasselt nog rampzaliger. Leuven, Brugge en Gent doen het daarentegen uitstekend met meer dan 80% tijdig betaalde rekeningen en nog geen 3% achterblijvertjes van 90 dagen na de vervaltermijn.

De vraag is hoe ernstig de studie van Graydon mag worden genomen. Het bureau verzamelt zijn gegevens bij de schuldeisers. Wat Kortrijk betreft zijn dat leveranciers en aannemers. Ik kan mij niet voorstellen dat zij al die firma's contacteren en nog minder dat al die firma's zo happig zijn om hun bij stad Kortrijk openstaande facturen te tonen. Welicht werkt Graydon met steekproeven. Maar zijn die wel representatief genoeg?

Ook is het niet duidelijk waarop die percentages zijn berekend. Gaat dat om het aantal facturen of om het aantal euro's dat erbij betrokken is? Zo heeft Kortrijk bijvoorbeeld facturen van 750 euro voor "koffie en taart", maar ook van 1,25 miljoen euro voor rioleringswerken op de Marionettenberg. Trouwens, hoe geraakt Graydon aan lijsten van firma's die met stad Kortrijk zaken doen?

Wat mij een beetje de wenkbrauwen doet fronsen, zijn de grote schommelingen in de vaststellingen over het betaalgedrag van stad Kortrijk. Eind 2008 zat Kortrijk nog in het koppeloton van de centrumsteden, waarna de stad pardoes naar beneden tuimelde in 2009.

Beleidskeuze?

Je kan het betaalgedrag van een stad ook nagaan vanuit het standpunt van de schuldenaar. Bij de stedelijke dienst Financiën ontkent men dat het een bewuste beleidskeuze zou zijn om te slepen met facturen - en dus ongevraagd gratis krediet te nemen bij de zakenpartners. In tegendeel wordt vanuit de dienst bij de andere stadsdiensten aangedrongen om geen facturen te laten liggen; het streefdoel is zoveel mogelijk rekeningen binnen de 30 dagen te vereffenen.

Sinds 2002 is er immers een wet die een standaardtermijn van 30 dagen laat gelden voor alle handelsverrichtingen waarbij geen betalingstermijn is afgesproken. Na die termijn moeten er automatisch verwijlintresten worden betaald. Die regeling geldt bij stad Kortrijk vooral voor de 'gewone' facturen ter betaling van de werkingskosten. Voor investeringen gelden andere regels, namelijk de 'algemene aannemingsvoorwaarden'. Voor werkzaamheden met een aannemer gelden langere termijnen, van 50, 60 en 90 dagen. Toch komen er ook voor die uitbestede opdrachten sinds 2002 automatisch verwijlintresten bij de factuursom als men die betaaltermijnen overschrijdt.

Formulier T

Een aanwijzing - maar ook niet meer dan een aanwijzing - over het betaalbedrag van stad Kortrijk is te vinden in de evolutie van de betalingskredieten die men op het einde van het jaar overdraagt naar het volgende jaar (Formulier T). Er is inderdaad een toename waar te nemen van over te dragen betalingen.

In 2007 moest 2,66 miljoen euro van de betalingsverbintenissen van Kortrijk uitgesteld worden tot 2008 wat betreft de 'gewone uitgaven' (aankopen en andere werkingskosten). Wat de investeringen betreft, bedroeg het bedrag aan over te dragen facturen 24,21 miljoen euro. Samen voor 2007: 26,87 miljoen euro. Voor 2008 liepen de uitgestelde facturen in gewone dienst op tot 4,1 miljoen euro en qua investeringen tot 27,28 miljoen; samen dus 31,38 miljoen euro. Daaruit kun je constateren dat het stijgt, maar die cijfers zeggen niets over overschrijdingen van de betalingstermijnen.

Liquiditeit

Langs mijn neus weg informeerde ik bij de financiële dienst van de stad of er misschien plots weer liquiditeitsproblemen waren opgedoken. Hoe ik dat durfde vragen, reageerde men een beetje lacherig: "u bent het toch die benadrukt dat de stad zwemt in het geld". Inderdaad, en daarmee is dat ook bevestigd uit onverdachte bron.

In het begin van deze eeuw moest men in Kortrijk nog een taks uitvinden op de rioolaansluiting om halverwege het jaar voldoende liquide middelen in kas te hebben om openvallende facturen te kunnen betalen en verwijlintresten te kunnen vermijden. Maar de zes jaar van de coalitie CD&V-sp.a (2001-2006) zijn afgesloten met riante reserves en die heeft het nieuwe bewind, CD&V-OpenVLD, tot nu alleen maar verder aangedikt. Ze bedragen momenteel zowat 30 miljoen euro, zoals ik al eerder vaststelde. Ruimte zat dus om facturen tijdig te vereffenen.

Casheo

Overigens is de aantijging in het persbericht van Graydon niet gering. Kortrijk zou niet minder dan 35% van zijn facturen onbetaald laten liggen tot meer dan 90 dagen na de vervaldatum. Die vervaldatum kan bij openbare werken en andere aanbestedingen heel laat zijn: soms heeft men al een betalingstermijn van 90 dagen na het arriveren van de factuur. Veel hangt ook af van de oplevering - dat is het akkoord tussen de opdrachtgever en de uitvoerder over de voldoende afwerking van de opdracht. Als men na die termijnen, die heel lang kunnen aanslepen, toch nog meer dan 90 dagen wacht om te betalen, is dat een pure aanslag op de levenskracht van het bedrijf in kwestie. Uit een eerdere studie van Graydon bleek dat in het algemeen laattijdige betalingen de oorzaak zijn van liefst een kwart van de faillissementen.

Vorig jaar kondigde toenmalig federaal premier Yves Leterme aan dat de overheid voortaan vlugger zijn facturen zou betalen. Dat was een onderdeel van het relanceplan van de regering. 400 miljoen euro werden vrijgemaakt om de achterstand in de betalingen in te lopen. Premier Herman Van Rompuy verspreidde daarover een omzendbrief. De afdeling Casheo van het federale Participatiefonds kreeg de opdracht aan ondernemers voorschotten te geven op achterstallige facturen van de overheid.

En een van beide Kortrijkse federale mininsters, Vincent Van Quickenborne, liet in april weten dat hij de contractuele betalingstermijnen in het zakenleven wou beperken tot 60 of zelfs 45 dagen. Hij hoopte dat de ondernemersorganisaties zelf tot zo een regeling zouden komen: "Als dat niet gebeurt, maak ik een wet met strenge sancties". Afwachten maar. Het zou wel erg ironisch zijn als precies de stad waar minister Q deel uitmaakt van de meerderheid, die bedreiging naast zich neer zou leggen.

Vragen

Maar daarmee weet ik nog altijd niet hoe het nu in Kortrijk werkelijk is gesteld met het betaalgedrag van de stad. Als gemeenteraadslid spreek ik daarover het stadsbestuur aan met een schriftelijke vraag. De vragen die ik daarover stel zijn de volgende:

- Voor hoeveel facturen die niet onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen, geldt er geen contractuele betalingstermijn in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald binnen de wettelijke 30 dagen en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Wat is de gemiddelde bedongen betalingstermijn bij Stad Kortrijk voor facturen die niet onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Wat is de gemiddelde betalingstermijn voor facturen die onder de algemene aanbestedingsvoorwaarden vallen in 2007 en 2008? Hoeveel percent van die facturen is tijdig betaald en hoeveel percent is 90 dagen na de vervaldatum nog niet betaald? Over welke bedragen gaat het bij die percentages van facturen?

- Hoeveel verwijlintresten heeft de stad moeten betalen in 2007 en 2008? Voor hoeveel verwijlintresten zijn middelen vrijgemaakt op de lopende begroting 2009?

Kredietwaardigheid

In afwachting van het antwoord vind ik het toch heel eigenaardig dat het stadsbestuur niet officieel reageert op de aantijgingen van Graydon. Als de studie juist is, moet het stadsbestuur dringend maatregelen nemen om zijn betaalgedrag bij te sturen. Als de vaststellingen niet correct zijn, moeten die even dringend weerlegd worden. Alvast in de pers (Het Laatste Nieuws van 10 juli 2009) valt financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, volkomen uit de lucht: "ik laat nagaan wat er aan de hand is". Dames en heren van het stadsbestuur: het gaat hier noch min noch meer over de kredietwaardigheid van de stad. Dat kunnen wij toch niet op zijn beloop laten! 

16:53 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.