08-04-09

Leiedal en Kortrijks stadsbestuur gaan gevecht aan met de particuliere windmolens

windmolen privaat 1

Stad Kortrijk en buurgemeenten zouden steeds meer aanvragen krijgen om kleine windmolens te mogen plaatsen op private woningen, in tuinen en op bedrijfspanden. In tegenstelling met het installeren van zonnepanelen wordt de plaatsing van windturbines beschouwd als een bouwwerk waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is. De gemeenten moeten zelf beslissen of een windturbine op een bepaalde plaats overeenkomt met een goede plaatselijke aanleg. De meeste gemeenten weten niet goed wat zij met dergelijke aanvragen moeten aanvangen. Zij hopen op een algemene Vlaamse regeling, hoewel de Vlaamse overheid daarover precies de gemeenten de volle verantwoordelijkheid wil laten.

In Kortrijk en omliggende heeft de intercommunale Leiedal het initiatief genomen een gezamenlijk streekstandpunt over kleine windturbines uit te werken. Het standpunt komt erop neer dat men de plaatsing van kleine windmolens in woongebieden en landelijke zones radicaal wil weigeren. Dat standpunt is hoogst discutabel. Het stelt een windmonopolie in voor de grote windenergieproducenten. Het belet dat er in de verschillende gemeenten van Zuid-West-Vlaanderen wordt geëxperimenteerd door het beleid. Het is strijdig met de veel gematigder opvattingen die bijvoorbeeld door de provincie Oost-Vlaanderen en door minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen worden ingenomen. Die gematigde voorstanders van dergelijke vorm van groene stroomopwekking zeggen dat men bij elke aanvraag simpelweg moet kijken of de voorgestelde machine - er zijn zeer uiteenlopende vormen van windturbines! - niet te veel stoort in de omgeving. Een groot voorstander van particuliere windturbines is ook Vlaams volksvertegenwoordiger Carl Decaluwe, CD&V (trouwens bestuurder van Leiedal). Toch treedt het Kortrijkse stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, het gezamenlijke standpunt van Leiedal bij. Ruzie in de meerderheid?

In elk geval is het toetreden tot een dergelijk verregaand streekstandpunt een bevoegdheid van de hele gemeenteraad en niet van de burgemeester en de schepenen alleen.

windmolens2

Vreselijke rampspoed

Kortrijks nieuwe trots zijn de vier reusachtige windturbines - waarvan een op grondgebied Harelbeke - op het bedrijvenpark Evolis (Oudenaardsesteenweg, ter hoogte van Cowboy Henk). Bouwheer Electrawinds, Oostende, zoekt trouwens nog altijd kleine en grote investeerders met zijn coöperatieve vennootschap Groenkracht (zie mijn eerder stuk). Maar in tegenstelling met dat enthousiasme voor die grote windmolens, staat het stadsbestuur van Kortrijk heel erg argwanend tegenover kleinere machines voor de productie van stroom met wind.

Vreselijke rampspoed wordt verwacht van "een wildgroei van dergelijke inplantingen". Om te allen prijze te kunnen uitpakken met een probleem, beweert men dat het stadsbestuur "steeds frequenter geconfronteerd" wordt - bemerk het onheilspellende taalgebruik - "met aanvragen tot het plaatsen van kleine windturbines op privé-woningen en/of bedrijven". De waarheid is dat er nauwelijks dergelijke aanvragen zijn. Wel staan op allerhande beurzen exposanten met zeer uiteenlopende toestellen om windenergie om te zetten in elektriciteit: kleine windmolens, windrotors, windvanen, toestellen met wieken, schroeven, asturbines enzovoort. Maar aangezien de overheid kleinschalige windenergie nog niet zwaar subsidieert zoals ze dat doet voor zonne-energie, is de interesse van kopers heel mager.

Van die vermeende wildgroei wordt helse hinder verwacht. De opsomming in een nota van het stadsbestuur is op het eerste gezicht indrukwekkend: visuele vervuiling, slagschaduw, geluid, veiligheid... Andere voorzichtigaards beklemtonen dat "mogelijke schade aan de omgeving wetenschappelijk nog niet is uitgesloten" (parlementaire vraag van Johan Sauwens, CD&V). Tja, met dergelijke irrationele angst moet men heel het moderne leven stilleggen.

Als men het juiste toestel op de geschikte plaats zet, blijft er van al die hinder niet veel over. En wat 'visuele hinder' betreft: dat is veelal een kwestie van persoonlijke smaak: wat is visueel hinderend en wat is opvallend mooi? Fonteinen bijvoorbeeld, zeker de moderne, zijn evenzeer constant bewegende elementen in de stad: tilt iemand zwaar aan de mogelijke hinder van dat nooit ophoudend gespetter? En zijn zonnepanelen, die stilaan een meerderheid van daken overdekken, niet visueel hinderend?

Goede plaatselijke aanleg

De grootste reden voor de overdreven omzichtigheid waarmee gemeentebesturen zoals het Kortrijkse stadsbestuur particuliere windturbines tegemoet treden, is: "het ontbreken van een duidelijk wettelijk kader". Dat is pure platbroekerij! Het is helemaal niet zeker dat er ooit een "duidelijk wettelijk kader" komt. Minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen zegt steeds dat de regeling van kleinschalige initiatieven van windenergie geen taak is voor het Vlaamse Gewest.

Voor de grote windmolens, zoals die van Electrawinds, is er inderdaad een wettelijke regeling: artikel 127 van het decreet Ruimtelijke Ordening legt de procedure vast die geldt voor toestellen van windenergie die openbare energiebronnen zijn die leveren aan het openbare elektriciteitsnet.

Die regeling geldt niet voor kleine windturbines die stroom leveren aan de nabijgelegen woning, boerderij of fabriek. Voor dergelijke, beperkte installaties, geldt een normale stedenbouwkundige aanvraag, waarover het stads- of gemeentebestuur zelf beslist, al dan niet na advies van de gewestelijk stedenbouwkundige ambtenaar ('Brugge'). Een dergelijke aanvraag wordt getoetst aan de geldende verordenende plannen van aanleg of ruimtelijke uitvoeringsplannen en aan de goede plaatselijke aanleg. In bepaalde steden en gemeenten geldt een bijzondere bouwverordening voor bijvoorbeeld masten; in Kortrijk is dat niet het geval.

Totaal verbod

Het Vlaamse Gewest lijkt niet van plan de gemeentelijke autonomie met betrekking tot particuliere windmolens aan banden te leggen met een algemene regeling. Hoogstens kan er een omzendbrief komen die de steden en gemeenten op hun verantwoordelijkheid wijst. Toch heeft het Kortrijkse stadsbestuur op aangeven van Leiedal beslist toe te treden tot een zeer weigerachtig streekstandpunt dat zou gelden "tot een Vlaamse of provinciale standpuntbepaling ten aanzien van het vergunningsbeleid".

Dat gezamenlijke streekstandpunt is simpelweg een totaal verbod van kleine windturbines in woongebieden en landelijke gebieden. Alleen op bedrijventerreinen en 'hoogdynamische locaties' (zoals Buda Kunstencentrum?) zijn ze 'toelaatbaar'. En zelfs als er ooit een algemene Vlaamse of provinciale regeling voor kleine windturbines komt, dan nog wil Leiedal die regeling aanvullen met een regionale visie - die ongetwijfeld veel beperkender zal zijn.

Dat streekstandpunt van Leiedal en het Kortrijkse stadsbestuur is zeer betwistbaar. Waarom moeten alle gemeenten in het Kortrijkse hetzelfde beleid ontwikkelen ten aanzien van kleinere windmolens? Precies in deze zeer snel evoluerende sector zou het een verrijking zijn te kunnen leren van verschillende beleidservaringen.

Een radicaal verbod van windturbines in woongebieden is hoogst onverstandig. Nu al bestaan systemen die perfect zonder hinder kunnen geplaatst worden in woonwijken. Minister Van Mechelen zelf geeft het voorbeeld van asturbines die ideaal geïntegreerd kunnen worden in grotere wooncomplexen. Hij vindt het niet wenselijk om alle aanvragen voor particuliere windmolens de facto af te houden: "want een particuliere windmolen is vaak perfect aanvaardbaar". Wel waarschuwt de minister de gemeenten ervoor niet alles toe te laten, om toestanden te vermijden zoals het oerwoud van TV-antennes op de Vlaamse daken in de tijd dat er nog geen kabel was.

Aanmoedigen zoals in Oost-Vlaanderen

Als er dan toch een Vlaamse regeling moet komen, wijst minister Dirk Van Mechelen op het initiatief van de Provincie Oost-Vlaanderen, die een regeling heeft ingevoerd voor de zogenaamde microturbines. Oost-Vlaanderen pakt heel anders uit dan de stugge houding van Leiedal. Het uitgangspunt is de plaatsing van particuliere windturbines ... aan te moedigen! Terzelfdertijd wordt gesteld dat de plaatsing niet of minder is gewenst op locaties waar landschappelijke motieven spelen of waar hinder kan ontstaan voor de omwonenden of de natuur.

Ook het Oost-Vlaamse kader voor de gemeentebesturen gaat uit van drie soorten omgevingen: woonkernen, het buitengebied en bedrijventerreinen en andere hoogdynamische locaties. In geen enkel van die soorten gebieden wordt een algemeen verbod van kleinere windturbines aangeprezen. In woonomgevingen bijvoorbeeld worden turbines van het schroeftype (met wieken dus) afgeraden, maar asturbines kunnen er wel degelijk en zouden moeten worden aangemoedigd bij grote woonprojecten. In de open ruimte dan weer schuift de provincie de molens met wieken naar voren die geïntegreerd kunnen worden in de landelijke bebouwing.

Ik hoop dat de provincie West-Vlaanderen het Oost-Vlaamse pioniersvoorbeeld volgt, zodat het onzinnige streekstandpunt van Leiedal kan verlaten worden.

Petite histoire

Voor de petite histoire vermeld ik nog graag dat Vlaams volksvertegenwoordiger en gemeenteraadslid Carl Decaluwe, CD&V, in afwijking van zijn lokale partijgenoten een groot voorstander is van particuliezre windmolens. Dat blijkt uit een vraag om uitleg die hij stelde in het Vlaams Parlement (commissie Leefmilieu, 22 november 2007). Hij had een aantal beurzen bezocht en hij betoogde dat Vlaanderen bij de ontwikkeling van particuliere windenergie achterstand opliep ten opzichte van Ierland en Nederland: nochtans leek het hem "toch wel het geschikte moment om die nichemarkt kansen te geven". Heeft Carl Decaluwe het onderspit moeten delven in de raad van bestuur van Leiedal, waarin hij zetelt?

windmolen privaat 22

21:42 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

windmakers Dat wordt dus echt vechten tegen windmolens!

Gepost door: Pär Ongeluck, Compostmeester | 09-04-09

Beter dan tegen de bierkaai.

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 10-04-09

windmolens this makes me very angry en ik wil wel eens het fijne weten hiervan.

Gepost door: denis dujardin | 11-04-09

Duidelijke regels voor plaatsen kleine windmolens de visuele hinder die de slagschaduw van de wieken veroorzaken!Wel grappig
http://www.demorgen.be/dm/nl/992/Wetenschap/article/detail/838354/2009/04/30/Duidelijke-regels-voor-plaatsen-kleine-windmolens.dhtml

Gepost door: flor | 01-05-09

De commentaren zijn gesloten.