21-03-09

De Prinse, adieu!

de prince4

De Prinse wordt afgebroken. De oude herberg (van Bavik) aan de Torkonjestraat in Marke gaf zijn naam aan het kruispunt en het groepje huizen errond. Hij moet uit de weg voor een doorgang naar een nog te ontwikkelen KMO-zone, de zoveelste op de bermen van de E17. Hoewel de pachter eerst plannen had om de herberg in zijn oude glorie te herstellen, is hij nu opgelucht. Hij ontsnapt aan de stedelijke leegstands- en verkrottingstaks. De omwonenden, van de Kardinaalstraat onder meer, zijn niet zo gelukkig met de komst van hangars en andere bedrijfsgebouwen op de kleibult achter De Prinse. De bult is eigendom van grootgrondbezitters als het OCMW van Kortrijk en Koramic. Het opvallend paarsgeschilderde kortwoondershuis naast De Prinse gaat ook tegen de vlakte. De huizen die eerder onderdak boden aan restaurant De Kleine Prins, blijven behouden want het eerste is beschermd. Maar waar is het eveneens beschermde 'pestkruis' gebleven?

Overmacht

De Prinse is een gekende naam in Marke en Kortrijk. De aloude herberg gaf zijn naam aan het kruispunt op de weg Kortrijk-Moeskroen-Tourcoing waar men kan inslaan naar de dorpskom van Marke. In 1999 diende de nieuwe huurder (eigenaar is Koramic) een aanvraag in voor een stedenbouwkundige vergunning. Hij wou de vervallen herberg en woning verbouwen. Op het stadhuis van Kortrijk antwoordde men hem dat zijn aanvraag geen zin had omdat hij toch zou onteigend worden. Er waren plannen om de brede Torkonjestraat nog breder te maken.

In 2005 was er van de realisatie van die plannen nog altijd geen sprake. Maar brouwerij Bavik, die uitbatingsrechten had op het café, eistte wel schadevergoeding omdat zij nog geen vat bier had kunnen leveren door de leegstand van de herberg. Niet minder dan 10.000 euro kostte dat aan de ongelukkige overnemer. Ook in 2005 ondertekende de burgemeester een besluit tot ongeschikt- en onbewoonbaarheidsverklaring, na een woninginspectie.

Ondertussen heeft de huurder al tien jaar pacht betaald aan eigenaar Koramic, de pannenfabrikant, die daar gronden met kleilagen bezit waaraan het woningengroepje van De Prinse paalt. Tot overmaat van ramp komt de stad nu op de proppen met een aanslag van 3.750 euro taks volgens de stadsbelasting op leegstaande, ongeschikte, verwaarloosde en onbewoonbaar verklaarde woningen en gebouwen.

De betrokkene dient uiteraard bezwaar in: van hem kon redelijkerwijze niet worden verwacht dat hij een woning zou opknappen die op het punt stond onteigend te worden en waarvoor hij geen bouwvergunning kreeg. Maar de dienst Stadsplanning en -ontwikkeling volgt hem niet in zijn argumentatie. Zij stellen vast dat zijn bezwaren neerkomen op overmacht, en "voor overmacht voorziet het stedelijk reglement niet in een vrijstelling" (!). Gelukkig voor de betrokkene volgt het stadsbestuur niet het advies van zijn ambtenaren. Als ultieme reden voert het stadsbestuur daarvoor aan dat er 'een bedrijventerrein voor kleine ondernemingen zal aangelegd worden op dit terrein'.

RUP Torkonjestraat

In het in 2007 van kracht geworden gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Kortrijk staat dat in Marke langs de Torkonjestraat een 'lokaal bedrijventerrein' moet komen. De intercommunale Leiedal is intussen gestart met het uitwerken van een RUP (ruimtelijk uitvoeringsplan) voor de realisatie van die ambachtelijke zone. De gronden tussen de Prinse, de Kardinaalstraat en de E17 koopt de intercommunale daartoe aan van vooral de pannengroep Koramic en het OCMW van Kortrijk. In totaal gaat het om 3,7 hectare.

de prince31

Het gaat eigenlijk om de noordflank van de Keizersberg, waarop in het zuiden een deel van het stadsrandbos van Kortrijk komt. De top van het terrein ligt tegen de E17 en de Keizerstraat aan en bereikt een hoogte van 51 meter. De Prinse ligt op 38 meter boven de zeespiegel, en het ontmoetingscentrum van Marke op 25 meter. Van een 'bult' gesproken.

Met uitzondering van een lange groene strook, die het gebied helemaal doorkruist van noord naar zuid, wil Leiedal alles verkavelen. Tegen de N43 aan komen een tiental kavels van maximaal 5000 m² voor bedrijven. Op het hoogste punt, tegen de E17, komt een wat groter perceel, voor een 'bedrijfsverzamelgebouw'. Op het laagste punt langs de Torkonjestraat komt grote vijver (waterbufferbekken), waarrond kantoren, winkels en diensten kunnen komen. Plaats voor een dertigtal woningen wordt er vrijgehouden aan de Kardinaalstraat en achter de Hellestraat.

Er wordt wel op toegezien dat men bij de afdaling van de Hellestraat altijd de kerk van Marke zal kunnen zien met zompige meersen en houtkanten op de voorgrond. En de genoemde groene strook, met een ononderbroken maar kronkelend fiets- en wandelpad, moet een natuurverbinding maken tussen het stadsrandbos aan de Keizerstraat en de resterende weiden en houtkanten rond het ontmoetingscentrum. Aansluitend op het groene lintje worden achter de tuinen van de geplande woningen in de Kardinaalstraat een paar, veeleer symbolische, groene buffers aangelegd.

Leiedal hoopt daarmee tegelijk de 'onfraaie achterzijden' van de bestaande bebouwing weg te werken. De meningen zijn uiteraard verdeeld over wat nu het minst 'fraai' is: de typische Vlaamse koterijen in open landschap of een (bedrijfs-)verkaveling met hier en daar een groen strookje.

Ovonde

Van de drastische verkaveling van die kleibult wordt gebruik gemaakt om de wat moeilijke verkeerssituatie aan de Prinse aan te pakken. Het bestaande onoverzichtelijke kruispunt wordt vervangen door wat men een 'ovonde' noemt: een eivormig rondpunt. Op die 'ovonde' of eirotonde sluiten 5 wegen aan: de Kardinaalstraat (die nu uitkomt in de Hellestraat), de Hellestraat, de beide richtingen van de Torkonjestraat (die een beplante middenberm en vrijliggende fietspaden krijgt) en de Ter Duinenstraat.

Om te vermijden dat het tiental bedrijfjes rechtstreeks de snelle Torkonjestraat op moeten, komt er een 'ventweg' parallel met de Torkonjestraat. De open gracht langs de straat blijft behouden. Die 'ventweg' krijgt maar een enkele toegang, via de ovonde. Op zijn hoogste punt zal een rondpuntje dienst doen als keerpunt. Misschien krijgt ook de Keizerstraat een verbinding met die ventweg, zodat men niet over de smalle Kardinaalstraat naar de ovonde moet.

de prince11

Actiecomité

Tot zover de plannen. Voor de realisatie is het wachten tot de procedure van het RUP is afgerond. Het ontwerp van dat RUP 'Torkonjestraat' moet onder meer nog twee keer voor de gemeenteraad van Kortrijk komen: een keer om het openbaar onderzoek te kunnen starten en een laatste keer voor de definitieve vaststelling. 

Het voorontwerp is al aan de omwonenden voorgelegd op een informatie- en inspraakvergadering (18 februari 2008). De bevolking bleek niet als één man achter de plannen van de stad en Leiedal te staan. Prompt werd een actiecomité opgericht. De buren willen de bewuste terreinen liever bestemmen voor wonen en groen. Zelf organiseren zij op 17 april een Open Dorpsraad en zij claimen een coverartikel in de Dorpskrant van april.

Pestkruis

Het is voor de ovonde dat de Prinse, het paarse dubbelhuis en de vernieuwde huis aan de andere kant van de Prinse moeten verdwijnen. De Prinse en het paarse huis staan op de Vlaamse inventaris van waardevol bouwkundig erfgoed. Het zijn typische landarbeiderswoningen van rond 1850. Het feit dat zij op die inventaris staan, betekent nog niet dat ze beschermd zijn. Vooral het huis waar de herberg De Prinse was, is er erg aan toe. De voorgevel is losgekomen van de rest, en om te beletten dat hij omvalt, is hij onderstut.

de kleine prins1

Wel beschermd is het naastgelegen lage huisje dat ooit zijn voordeur had in de Kardinaalstraat. Dat dateert van rond 1830. Zoals het nog op de zijpuntgevel staat geschilderd, is het huisje ooit ingenomen door het restaurant De Kleine Prins (voor de uitbaters naar Markeplaats trokken om er Spijs en Drank open te houden). Dat beschermde huisje blijft staan.

Ook beschermd is het zogenaamde 'pestkruis' dat tot voor enkele jaren de zijpuntgevel sierde. Dat beschermde erfgoed is evenwel raadselachtig verdwenen. Het was een van de vijf 'pestkruisen' die in Marke werden geplaatst tijdens de cholera-epidemie van 1855-1856. Een quasi identiek pestkruis is wat verder nog te zien op de hoek van de Kardinaalstraat en de Kalvariestraat. Het was een witgeschilderde gietijzeren naar beneden kijkende christus aan een houten kruis met een blauwe achtergrond en beschut door een houten boog als afdakje. Waar zou het pestkruis naartoe zijn?

In elk geval heeft dat pestkruis herberg de Prinse niet behoed voor de ondergang.

pestkruis

09:41 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

Toog Heeft nachtburgemeester Adelbert daar nog aan de toog gehangen?

Gepost door: Polo | 23-03-09

Aan de toog niet, maar wel aan een tafeltje, rechts van de deur. Het was halverwege de jaren '80, toen bestond de "Witte Raaf" nog in Aalbeke. Er had toen net een Belg een rit in de Ronde van Frankrijk gewonnen en er was een spontaan feestje ontstaan. Schitterend was dat. Bedankt om me er aan te herinneren.

Gepost door: Adelbert, kunstenaar/nachtburgemeester | 23-03-09

Gevaarlijk punt Ik maak dagelijks - als fietser - de oversteek aan de Kleine Prins van de Torkonjestraat naar de Hellestraat -> Baliestraat ... De situatie aan de Kleine Prins is vrij gevaarlijk voor de fietsers. Of zo'n "ovonde" beterschap zal brengen weet ik niet. De meeste "ronde" punten zijn gevaarlijk voor fietsers. Gelukkig krijg ik bijna dagelijks met vriendelijke autombolisten te maken die stoppen om mij de baan te laten oversteken. Het hele bovenstaande verhaal ruikt een beetje naar NIMBY : Not in my backyard. Als werk en wonen ver van elkaar gescheiden blijft dan heeft dat ook zijn impact op het mobiliteitsvraagstuk. Maar goed, de meesten van die Nimby-gasten trekken hun neus op voor fietsen (tenzij dan in een duurbetaald fitness-centrum)

Gepost door: Vrijdenker | 28-03-09

De Kleine Prinse is het huis van mijn grootouders geweest.(Remi Vandendriessche smit)
Mijn groootvader had er een smisse en daarnaast wast het een café daar kon men iets drinken terwijl het paard nieuwe hoeven kreeg.
graag zou ik wat meer geschiedenis krijgen over deze oude Kleine Prinse.

Gepost door: godelieve vandendriessche | 03-04-14

De commentaren zijn gesloten.