19-02-09

Nieuw politiehoofdkwartier op Kortrijk Weide heeft al twee jaar vertraging

KortrijkWeide2

In januari 2008 werd bij de bekendmaking van het winnende architectuurontwerp bekendgemaakt dat het nieuwe politiehoofdkwartier in Kortrijk in gebruik ging worden genomen in het jaar 2011. Nu blijkt dat het al zal moeten meevallen als tegen dan de aannemer kan starten met de bouw van de 'opgetilde driehoek'. Een verhaal van tegenslagen maar ook van een wat chaotische aanpak van de stadsontwikkeling in Kortrijk.

Kortrijk Weide

'Kortrijk Weide' is een gebied van zowat 7 hectare in de onmiddellijke omgeving van het stadscentrum, dat open kwam te liggen door de aanleg van een nieuw westelijk stuk van de binnenring (een compensatie van het Vlaamse Gewest voor de ongemakken die Kortrijk leed en lijdt onder de aanslepende Leieverbredingswerken). De naam komt van de gemeenschappelijke weidegronden die er ooit buiten de stadsmuren ter beschikking lagen voor de armen van de stad. Rond die grazige meersen in en palend aan de winterbedding van de Leie lag ook de 'drève des pauvres'. Gezien die voorgeschiedenis is het niet verwonderlijk dat het OCMW daar eigenaar is van nogal wat grond.

Het gebied lag wat geïsoleerd achter de Beheerstraat en de Magdalenastraat door de goederentransportactiviteiten van de Spoorwegen. De kavels die niet door de Spoorwegen en nevenbedrijven zoals de Douane en diverse wegtransportfirma's waren ingenomen, waren veelal (onder)benut door elkaar opvolgende bedrijven, waarvan brandstoffenmarchand Dupont de bekendste was. Nadat de transportactiviteiten daar verdwenen en het gebied werd ontsloten door de westelijke binnenring, ontstond een buitenkans in Kortrijk voor stadsontwikkeling.

Masterplan

In 2001 richtte de stad en de NMBS een studiesyndicaat op voor de ontwikkeling van het ontsloten gebied. In 2003 liet de stad op eigen kosten een masterplan opstellen door het bureau van Stéphane Beel (SBA). Op het gewestplan heeft het gebied de bestemming 'gebied voor stedelijke ontwikkeling'; dat betekent dat er een bestemmingsplan moet worden gemaakt vooraleer het kan aangesneden worden. Zonder dralen werd in 2005 gestart met de opmaak van een bijzonder plan van aanleg (BPA 91), gebaseerd op het masterplan van Beel.

Dat BPA haalde de eindmeet niet. Eind 2006 werd het voorontwerp nog goedgekeurd door het stadsbestuur maar daar bleef het steken. De Provincie maakte er bezwaar tegen dat niet 25% van de geplande woongelegenheden voor sociale huisvesting waren bestemd, zoals het Provinciaal Ruimtelijk Structuurplan het voorschreef. De gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (gecoro) had ook opmerkingen (onder meer: waarom geen ondergrondse parking onder het geplande evenementenplein).

Intussen was het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen ingetreden en in uitvoering daarvan startte het stadsbestuur halverwege 2007 de procedure voor een 'ruimtelijk uitvoeringsplan' (RUP1) in plaats van het BPA. Opnieuw beginnen dus. En om het goed te doen, werd ook Stèphane Beel weer aan het werk gezet om zijn masterplan te actualiseren, gezien de westelijke binnenring er nu lag en men een beter idee had van waar de kaden van de verbrede Leie zouden liggen.

Politiehoofdkwartier

Dat nieuwe masterplan schetste het kader waarbinnen een architectuurwedstrijd werd gelanceerd voor een nieuw hoofdkwartier op Kortrijk Weide voor de lokale en federale politie samen. Winnaar werd Xaveer De Geyter, met een ontwerp voor een gebouw van 20.000 m² en een geraamde kostprijs van 22 miljoen euro. "Het is de bedoeling dat nog in 2008 de bouwvergunning wordt bekomen, in 2009 de aanbesteding wordt gehouden en de bouw van stapel loopt, en dat in 2011 de manschappen van zowel Politiezone VLAS als de Federale Politie hun intrek kunnen nemen in het in alle opzichten hoogstaande complex" schreef ik in mijn stukje van 30 januari 2008. Die datum staat trouwens nog altijd op de website van het Stadsontwikkelingsbedrijf SOK.

Thans weten wij dat die timing niet gehaald kan worden. Het stadsbestuur nam op 28 januari jl. kennis van een nota van alle betrokken stadsdiensten. Daaruit blijkt dat het RUP 1 Kortrijk Weide ten vroegste in maart 2011 kan goedgekeurd zijn. Eventueel kan men architect De Geyter al op basis van het voorontwerp van RUP aan het werk zetten - dat is vanaf oktober 2009. Dan zouden eventueel de aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning en de aanbesteding in 2010 kunnen afgewerkt worden, zodat de bouw van het politiehoofdkwartier onmiddellijk kan starten na goedkeuring van het RUP. Als die goedkeuring kan bekomen worden tegen februari 2011, kan het politiegebouw eind 2012/begin 2013 klaar geraken. Maar ook dat is een optimistische prognose. Niet onbelangrijk is te weten dat de volgende gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2012 zijn.

evenementenplein

NMBS

En eer het zover komt zijn er nog tal van hindernissen te overwinnen. Vooreerst blijkt dat tot vandaag de gronden nog niet zijn verworven. Aan een hoge stadsambtenaar ontlokte die vaststelling de oprisping "dat er in de toekomst meer vooraf rekening zal moeten gehouden worden met het terrein waar men dergelijke projecten wenst te realiseren, zodat men niet meer voor al die onaangename verrassingen komt te staan". 

Zo blijkt dat het stadsbestuur (met de politieverantwoordelijken als partners) al beslist had op Kortrijk Weide het nieuwe politiehoofdkwartier te bouwen nog voor men zeker was de benodigde gronden van de NMBS te kunnen kopen. Pas in oktober 2005 bereikte de stad een akkoord met NV Sopima die de verkoop regelde van 5 hectare spoorweggronden voor de eigenaar, het Fonds voor Spoorweginfrastructuur. Prijs: 3 miljoen euro.

Maar het 'bodemsaneringsdecreet' stak tot nu een stokje voor de realisatie van de aankoop. De gronden zijn immers zwaar vervuild. De grootte van de saneringsverplichting van de NMBS was het onderwerp van een jarenlange discussie. Uiteindelijk aanvaardde de NMBS dat zij de hele sanering zou bekostigen. De koop zou nu toch tegen van de zomer rond geraken. Nadien zal de stad een deel van de gronden doorverkopen aan de Politiezone voor de bouw van voormeld hoofdkwartier.

Bouwrijp maken

Maar niet alle terreinen op Kortrijk Weide zijn van de NMBS. Zoals al gezegd is ook het OCMW van Kortrijk eigenaar van nogal wat grond. Ook daarin is vervuiling ('historische', d.w.z. dat het OCMW als 'onschuldige' eigenaar vrijuit gaat) aangetroffen. Het OCMW wil wel verkopen, maar niet tegen de prijs die de stad aanbiedt.

Voorts bezit Waterwegen en Zeekanaal zowat 20.000 m² op de zuidelijke oever van de Leie. De stad hoopt die grond te verwerven in ruil voor stadsgronden die W&Z nodig heeft voor de Leieverbreding. Ook de Administratie Wegen Verkeer heeft nog enkele stukken over na aanleg van de westelijke binnenring. Er is nog geen contact opgenomen.

En tegen de Magdalenastraat aan wil het stadsbestuur de 'gronden Sagaert' opkopen om Kortrijk Weide ook aan die kant een ontsluiting te geven.

De totale kost voor de aankoop van de gronden tussen de westelijke binnenring en de spoorweg wordt geraamd op 3,75 miljoen euro. Voor 2009 heeft de stad alvast 3,6 miljoen euro op de begroting ingeschreven. Voor het bouwrijp maken van de terreinen moet nog heel wat gebeuren, zoals de sloping van verschillende ruïnes van gewezen bedrijfsgebouwen. Die opdracht wordt geraamd op 1,25 miljoen euro; dat geld is nog niet ingeschreven op de begroting. Voor de aanleg van de ontsluitingswegen en de parkings wordt geraamd op 5 miljoen euro voor het eerste deel van het ontwikkelingsprogramma en 3,5 miljoen euro voor later (realisatie van een woonpark aan de Leie).

Zwembad?

Ondanks al die knelpunten en onzekerheden keurde het stadsbestuur onlangs de startnota goed voor het RUP1. Interessant in die nota is het programma: wat wil men op Kortrijk Weide ontwikkelen? De ambities blijken zeer hoog te liggen. Het plan gaat uit van een "maximale diversiteit aan gebouwen, buitenruimtes en functies".

Achter de bestaande huizenrij van de Magdalenastraat komt een tweede strook woningen, met zelfs een appartementsgebouw ter hoogte van waar het 'evenementenplein' (de huidige laadkoer van de NMBS uitgebreid) moet komen.

nmbs-entrepot
De markante loods van de NMBS onder zaagtanddak wordt grotendeels behouden. Er zijn uiteenlopende ideeën over de herbestemming: (tijdelijke) huisvesting van een designfabriek, polyvalente (fuif)zaal of -zalen voor 1500 à 1700 fuivers, leslokalen voor de PIH, ateliers voor starters, kantoren voor de Designregio, het stadsteam Jeugd, 'ondersteunende' horeca; en er is zelfs een voorstel om er een 25-meterzwembad in onder te brengen.

De vroegere laadkoer wordt uitgebreid en heraangelegd voor zowat 350 parkeerplaatsen en moet ook dienst kunnen doen als evenementenplein. Bovenop het talud, waar de lager gelegen winterbedding van de Leie begint, komt voormeld politiehoofdkwartier, als scharnier tussen de zone van de NMBS-loods en een woonpark aan de Leie.

Woonpark

Het woonpark zou een echt park moeten worden, maar waarin ook gewoond kan worden. Van de verschillende woontorens die Stèphane Beel daar wou - eentje met zijn voeten in het Leiewater! - is in het programma van de startnota al en gesneuveld. Ook daar komt een parking voor 150 wagens. Met betrekking tot dat woonpark blijft de discussie of er nu wel dan geen sociale woningen moeten komen. De Provincie eist dat er 25% van de woningen sociale woongelegenheden zijn. Het stadsbestuur zegt het nieuwe Vlaamse Grond- en Pandendecreet af te wachten waar het quotum sociale woningen in nieuwe verkavelingen is verminderd tot 20%. Zelfs zullen die sociale (huur)woningen kunnen vervangen worden door 'bescheiden (koop)woningen.

Aan de overkant van de westelijke binnenring ter hoogte van het nieuwe gerechtsgebouw (ook van Beel) en het Justitiehuis komt een dienstenzone. De bouwblokken in de Meersstraat en de Blekersstraat blijft de woonfunctie overheersen.

Precies om al die bestemmingen mogelijk te maken en om de flexibiliteit in de ontwikkeling te garanderen komt er nog een grondig milieu-effectenrapport. Wat dan weer als nadeel heeft, dat het de afwerking van het RUP aanzienlijk vertraagt (tot halverwege 2010).

KortrijkWeide1

23:11 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.