06-02-09

Sociale huisvesting in Kortrijk: wanneer de broodnodige grote fusie van maatschappijen?

kb1

Vraag het maar aan de meer dan duizend wachtende kandidaten voor een sociale huurwoning in Kortrijk. De sociale huisvesting op Kortrijks grondgebied is geen hoogvlieger. Er zijn minder sociale woningen dan in verschillende kleinere buurgemeenten en beduidend minder dan in de andere centrumsteden. Desondanks zijn niet minder dan 6 maatschappijen actief in groot-Kortrijk, veelal met zetel in een buurgemeente. Hoe kan het stadsbestuur dan zijn rol spelen van 'regisseur van het woonbeleid' zoals de Vlaamse Regering dat wil? Al die maatschappijen voeren hun eigen beleid. Met hun eigen - meestal onderbemand - personeel. Al die maatschappijen hebben hun eigen regels. De opvallendste regeling is de apartheid die de maatschappij Eigen Haard Is Goud Waard, Lauwe, heeft ingevoerd in Marke, Aalbeke en Rollegem. Wie niet van de deelgemeente zelf is, heeft bijna nimmer kans op een sociale huurwoning.

Aan de staart van het peloton

Volgens het Woonregieboek Zuid-West-Vlaanderen staan er in Kortrijk een kleine 1500 kandidaten op de wachtlijsten voor een sociale huurwoning. De gemiddelde wachttijd is 660 dagen. Op heel het grondgebied van groot-Kortrijk zijn overigens niet meer dan een kleine 2500 sociale huurwoningen beschikbaar. In de periode 2002-2005 zijn er hoop en al 50 sociale huurwoningen bijgebouwd.

Het zou logisch en normaal zijn dat in centrumstad Kortrijk het percentage sociale huurwoningen het hoogst van de streek zou zijn. Dat blijkt helemaal niet waar te zijn. Kortrijk moet met 7,47% sociale woningen op alle woningen in de gemeente onderdoen voor Spiere-Helkijn (17,68%), Menen (10,74%), Zwevegem (9,78%), Avelgem (8,24%) en Kuurne (7,83%). Kortrijk komt met zijn dikke 7% amper boven het Vlaamse gemiddelde en ligt ver achter bij het gemiddelde van 11% van de centrumsteden. Wat wonen betreft, is Kortrijk kampioen van de verkavelingen, maar het hangt aan de staart van het peloton wat sociale huisvesting betreft.

Op eigen houtje

Sociale huisvesting is in Kortrijk nooit een prioritaire beleidsdoelstelling geweest. Sinds de ambtsperiode van Ivo-Joris Lambrecht, waarin in de kernstad Kortrijk wel redelijke inspanningen werden gedaan voor sociale woningbouw, lieten de opeenvolgende ploegen de sociale huisvesting over aan de verschillende bouwmaatschappijen werkzaam op het grondgebied van groot-Kortrijk. Die ontwikkelden op eigen houtje hun werking zonder ook maar enigszins aangestuurd of bijgestaan te worden door het stadsbestuur.

En in die omstandigheden liet de wet van de minste inspanning zich volop gelden. "Het zal wel gaan met het huizenbestand dat wij hebben zeker? Wij moeten het onszelf niet te moeilijk maken" hoorde ik persoonlijk uit de mond van een zaakvoerder van een van genoemde maatschappijen. In tegenstelling met wat in andere steden gebeurde, kwam er van stadswege in de voorbije decennia ook nooit geen aanbod van gronden of panden voor sociale woningbouw.

Van de vijf erkende sociale huisvestingsmaatschappijen werkzaam op Kortrijks grondgebied, is er slechts een die rechtstreeks afhangt van de stad: Goedkope Woning Kortrijk die zowat 1450 sociale woongelegenheden verhuurt in de kernstad. Voorts is er Eigen Haard die vanuit Zwevegem sociale woningen verhuurt in de Kortrijkse deelgemeente Bellegem, Eigen Haard Is Goud Waard die vanuit Lauwe (Menen) verhuurt in de Kortrijkse deelgemeenten Marke, Aalbeke en Rollegem, De Leie van Wervik die verhuurt in de Kortrijkse deelgemeente Kooigem, en de Zuid-West-Vlaamse Huisvestingsmaatschappij, die als hoofdopdracht heeft de verkoop van sociale woningen in de hele regio maar ook woningen verhuurt in de Kortrijkse deelgemeenten Heule en Bissegem (en tegen de afspraken ook meer en meer in de Kortrijkse kernstad).

Daarnaast is er - gelukkig! - ook nog het sociale verhuurkantoor De Poort, dat met startkapitaal van het Kortrijkse OCMW, ook nog eens een vierhonderdtal woongelegenheden ter beschikking heeft voor kansarme huurders in de ruime streek.

De versnippering is een pest

De gemeente is de regisseur van het lokale woonbeleid, stelde Vlaams minister van Wonen Marino Keulen in zijn opeenvolgende beleidsbrieven. Hoe het Kortrijkse stadsbestuur de sociale huisvesting op zijn grondgebied kan regisseren met al die verschillende maatschappijen, is een raadsel. Bovendien doen die maatschappijen elk op hun manier hun best - de een al meer dan de andere - maar de schaal van hun woningenbestand en van hun werkingsgebied is  eigenlijk te klein voor een hedendaagse management.

Maar ook voor de kandidaat-huurders is die versnippering een pest. Het zou logisch zijn als iemand die een sociale woning op Kortrijks grondgebied wil huren, zich kan wenden tot een enkel loket. Het zou logisch zijn dat er een eengemaakte wachtlijst is voor alle sociale woningen op Kortrijks grondgebied. Het zou logisch zijn dat men zich maar een keer moet inschrijven en dat de datum van inschrijving bij een maatschappij ook geldt voor de andere. De realiteit is allesbehalve logisch. Al die maatschappijen hebben hun eigen balie; de kandidaat die bereid is gelijk waar in Kortrijk te gaan wonen, moet zich simpelweg vijf keer gaan inschrijven. Op twee adressen in Kortrijk zelf, op een adres in Zwevegem, een in het verre Werrvik, en een in Lauwe!

De reglementen lopen uiteen

Al die maatschappijen hebben bovendien hun eigen reglementen. Ook die reglementen lopen uiteen. Het reglement van De Poort is veruit het beste, een schoolvoorbeeld van een reglement waarop een sociale huurder recht heeft: fair, volledig en verstaanbaar. De Poort is evenwel een sociaal verhuurkantoor, niet eens een erkende sociale huisvestingsmaatschappij. Dat zegt veel over het professionalisme in de Kortrijkse sociale huisvestingssector.

Alle maatschappijen schrijven in hun reglement grote stukken over uit het Kaderbesluit Sociale Huur; nogal wiedes want dat is de per decreet verplichte basistekst. Interessant is daarbij te zien welke stukken zij wel overnemen en welke niet. Interessant is ook te kijken welke keuze zij maken als het Besluit verschillende opties geeft. En ten slotte stel ik vast dat er ook onwettig wordt afgeweken van het Besluit.

Met uitzondering van De Poort - maar dat is geen erkende sociale huisvestingsmaatschappij - neemt geen enkele maatschappij de regels uit het Kaderbesluit over die het inzagerecht van de kandidaat-huurder regelen in het wachtregister. Slechts een paar maatschappijen regelen de communicatie met de huurders en de klachtenbehandeling. Een aangename verrassing daarbij is de regel bij Eigen Haard en bij de Zuid-West-Vlaamse Huisvestingsmaatschappij die zegt dat zij bereid zijn initiatieven te steunen die de leefbaarheid in een wijk willen verbeteren, een ontmoetingslokaal bijvoorbeeld of een wijkfeest.

De toewijzingsregels

Van groot belang voor de kandidaat-huurders zijn de toewijzingsregels. Die regels liggen -gelukkig! - grotendeels vast in het Kaderbesluit maar de maatschappijen hebben een bepaalde speelruimte. Alle maatschappijen gebruiken die marge om voorrang te geven aan kandidaten die in de periode van zes jaar voor de toewijzing minstens drie jaar inwoner zijn geweest van de gemeente waarin de betrokken woning ligt. Sommige maatschappijen voegen daaraan een voorrang toe voor bewoners van een gemeente in hun werkingsgebied en voor mensen die nog geen sociale huurder zijn. Die bepalingen zijn geldig.

Maar bepaalde maatschappijen beperken de rechten van hun kandidaat-huurders ook op onwettige wijze. De Leie bijvoorbeeld bestemt bepaalde woningtypes voor bepaalde leeftijden: meer dan 25, 30, 40 en 55 jaar. Dat is flagrant in strijd met het Kaderbesluit dat zegt dat voor de 'rationele bezetting' van de verschillende woningtypes alleen mag rekening worden gehouden met het aantal personen dat een woning wil betrekken en met de fysieke toestand van de personen (bejaarden en mensen met een handicap bijvoorbeeld). De leeftijd laten spelen bij de toewijzing van een woning is puur discriminatie en willekeur.

Apartheid in Marke, Aalbeke en Rollegem

Het ergst, naar mijn oordeel, is een bepaling in het reglement van Eigen Haard Is Goud Waard. Die bepaling breidt de voorrang voor inwoners van de gemeente uit tot een vorrang voor inwoners van de deelgemeente. Dat betekent in de praktijk dat je van Marke, Aalbeke of Rollegem zelf moet zijn om een sociale huurwoning in die deelgemeenten te kunnen krijgen. Apartheid dus! 33 jaar na de fusie van de gemeenten. Voorzitter van Eigen Haard Is Goud Waard is momenteel Jean de Béthune, van Marke; zijn kiesdomein heeft ie goed afgeschermd.

Een dergelijke apartheidsregeling per deelgemeente is volgens het Kaderbesluit niet helemaal uitgesloten. Er kan in een toewijzingsreglement rekening gehouden worden met 'de lokale binding', zoals het Besluit het zegt in artikel 26: de binding met een bepaalde buurt of wijk. Maar die voorrang voor mensen die al een tijd in de buurt wonen is pas geldig als dat afwijkende toewijzingsreglement is goedgekeurd door de ... gemeenteraad. Dat is nog niet gebeurd - en ik zou tegenstemmen. Een simpele beslissing van de raad van bestuur van Eigen Haard Is Goud Waard volstaat niet.

Andere afwijkende toewijzingsregels die met een beslissing van de gemeenteraad kunnen ingevoerd worden, vind ik dan wel weer het overwegen waard. Er kan ook voorrang gegeven worden aan kandidaat-huurders die in de gemeente (of in naburige gemeenten zelfs!) werken of die er kinderen laten school lopen. Op die manier krijgen die kandidaten evenveel voorrang als de bewoners zelf van de gemeente. Geen enkele maatschappij heeft daartoe een aanvraag ingediend bij het stadsbestuur.

Een grote fusie gevraagd

Conclusie: het is jammer dat de verschillende sociale huisvestingsmaatschappijen op het grondgebied Kortrijk hun eigengereide weg blijven gaan. Het is onaanvaardbaar dat het Kortrijkse stadsbestuur zijn regierol in de sociale huisvesting niet opneemt.

En eigenlijk zou er in Kortrijk (en omstreken?) één enkele grote, professioneel geleide sociale huisvestingsmaatschappij moeten komen. En die maatschappij zou van stad Kortrijk (en eventueel van de deelnemende omliggende gemeenten) voldoende investeringskapitaal moeten krijgen voor een ernstige inhaalbeweging in de bouw van sociale woningen. Voor dit jaar is een nieuwe erkenningsronde aangekondigd voor alle Vlaamse sociale huisvestingsmaatschappijen. Dat is een unieke kans om van stadswege aan te sturen op een dergelijke grote fusie van maatschappijen.

Blauwepoort

20:19 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

huis willen huren te kortrijk ik heb ook al lang een aanvraag gedaan voor een appartement of een huis maar ik kom van kortrijk en ben naar wevelgem gaan wonen nu wil ik terug naar kortrijk en da ga nie omdat ik nie meer in kortrijk woon.ik heb mijn aanvraag gedaan in lauwe voor marke en de goedkope woningen in kortrijk.prive huren kost teveel.ik verlang om terug in kortrijk te wonen zou u daar niks kunnen aan doen groetjes trees

Gepost door: duquesne | 14-12-09

appartement willen te kortrijk hallo.ik ben trees en zou heel graag zo rap mogelijk een appatement of een huis huren in kortrijk.ik ben al 3 jaar ingeschreven in lauwe en al 2 jaar in kortrijk.ik heb 6 jaar geleden in kortrijk gewoond en zou graag terug keren.maar het gaat niet meer daar ik nu in wevelgem woon.zou je mij willen helpen aub.want ik moet iets vinden tegen 21 januari 2010.ik zou graag in de appartementen gaan wonen van de 3 hofsteden.liefst met drie slpk.bedankt op voorhand.groetjes trees

Gepost door: duquesne | 14-12-09

Hallo Ik ben 19 jaar en wel alleen gaan wonen wegens omstandigheden ik vraag me wel af hoe dat zou mogelijk zijn want ik ben nog student dus werkloos stuur me aub een email met meer informatie over wat ik moet doen en bij wie ik moet zijn. de woning die ik zoek is een appartement met twee kamers als het mogelijk voor mij en mijn baby die op komst is. groetjes Rebecca

Gepost door: Rebecca Haffner | 22-11-11

Rebecca,
ik heb jouw e-mailadres niet.

Je moet je zo vlug mogelijk inschrijven bij alle zes de sociale huisvestingsmaatschappijen die actief zijn in Kortrijk. Op deze link vind je de contactgegevens: http://www.kortrijk.be/adres/socialehuisvesting

Let wel: in Kortrijk gelden fameuze wachtlijsten en -tijden. Misschien maak je nog het meest kans bij De Poort.

Ga ook es langs bij het OCMW - zij hebben doorgangswoningen: http://www.kortrijk.be/producten/crisisopvang.

Je kan mij altijd mailen voor meer informatie: kortrijk@marclemaitre.be

Gepost door: marc | 22-11-11

De commentaren zijn gesloten.