31-12-08

Het allerbeste toegewenst voor het nieuwe jaar

tientjes2

Beste lezer, ik wens jou het allerbeste voor het nieuwe jaar. Een beetje geluk gaan we misschien nodig hebben. Breekt de economische crisis door of blijft het beperkt tot wat moeilijkheden op de beurs en bij de banken? Wat wordt het politiek bekeken in binnen- en buitenland?

Miisschien kunnen de stoïcijnen ons wat leren. Hun antieke levenskunst is moderner dan je denkt. Zo schreef Marcus Aurelius, de beste keizer die ze in Rome ooit hebben gehad (161-180), het volgende:

"Maak u niet te veel zorgen over de toekomst. Want als u in die toekomst bent beland, zult u, voor zover nodig, beschikken over hetzelfde verstand dat ge nu gebruikt. 't Is te hopen voor u dat u het gebruikt."

(uit Marcus Aurelius, Overpeinzingen, Boek 7, alinea 8)

Santé op 2009!


Foto: een stralende, zorgeloze zomerdag in de Tientjesstraat in de Kortrijkse deelgemeente Bissegem. Zie mijn stukje van een tijd geleden.

00:15 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

29-12-08

Kortrijk is dure bibliotheekstad

bib1

Kortrijk is de duurste bibliotheekstad onder de Vlaamse centrumsteden. Je moet er 7,5 euro lidmaatschapsgeld betalen eer je een boek kunt meenemen naar huis. Nochtans is de openbare bibliotheek de meest laagdrempelige cultuur die een stad kan aanbieden. En lezen is altijd verrijkend. Het is onverstandig daarvoor drempels op te trekken zoals een duur lidmaatschap. Overigens brengt die retributie nauwelijks wat op; er kan dan ook terecht gesproken worden van een pesttaks. De progressieve gemeenteraadsfractie wil dat iedereen gratis gebruiker kan worden van de stedelijke bibliotheek. Zij voerden daar tussen kerstdag en nieuwjaar actie voor.

'De Ontslaving' heette de socialistische bibliotheek vroeger in Lendelede. Om maar te zeggen dat socialisten het emancipatorische van lectuur altijd goed begrepen hebben. Als bepaalde machten de mensen dom wilden houden, was literatuur een perfect tegengif. Vandaar dat het ons opviel dat het in Kortrijk zo duur is om lid te worden van de stedelijke bibliotheek.

Mensen die het financieel niet al te breed hebben, kunnen zo al geen boeken kopen. De openbare bibliotheek is dan de enige kans om wat interessanter leesvoer in huis te krijgen dan de reclamefolders die elke week in of naast de brievenbus belanden. Het is onsociaal en ondemocratisch een aanzienlijk deel van de bevolking met een hoog jaargeld de weg te versperren naar de literatuur.

In Kortrijk betaal je 7,5 euro om een jaar lid te zijn van de bibliotheek. Hiermee is Kortrijk de derde duurste gemeente van heel het Vlaamse Gewest. Alleen in Geel en Puurs maakt men het de mensen nog lastiger om aan leenboeken te geraken. Van de 13 Vlaamse centrumsteden is Kortrijk het duurst. In Aalst, Oostende en Gent kun je, zoals in een derde van de Vlaamse gemeenten, je gratis inschrijven bij de bibliotheek. Roeselare vraagt 2,5 euro, Mechelen 4. En voor 5 euro kun je boeken lenen in Antwerpen, Brugge, Genk, Hasselt, Leuven, Sint-Niklaas en Turnhout.

In Kortrijk is het wel gratis voor jongeren dan 18, maar dat is overal zo. Kortrijk doet ook een geste voor de 55-plussers, maar de 6 euro die aan die 'gelukzakken' wordt gevraagd is nog hoger dan gelijk waar.

Ook de buurgemeenten van Kortrijk hanteren opvallend democratischer lidmaatschapsgelden voor hun bibliotheken. In Zwevegem is het gratis. In Menen en Kuurne is het 5 euro, in Harelbeke 3 en overal elders in het arrondissement 2,5 euro.

Gemeenteraadslid Bert Herrewyn, die de kwestie uitspitte, wijst erop dat de Kortrijkzanen in feite twee keer betalen voor de bibliotheek. Nog afgezien van de omvangrijke Vlaamse subsidies, wordt de stadsbibliotheek met haar filialen gefinancierd met de opbrengst van de gemeentebelastingen. Het is niet ernstig daarbovenop nog eens 7,5 euro extra te vragen.

De opbrengst van de jaarbijdragen van de gebruikers van de bibliotheek bedraagt gemiddeld zowat 55.000 euro. In het licht van de 115 miljoen euro van de stadsbegroting is dat een verwaarloosbaar bedrag. En wat kost de administratieve verwerking van al die 7,5 euro's? Het gaat hier duidelijk om een pestbelasting.

Ter bekendmaking van dat standpunt voerde de progressieve gemeenteraadsfractie een opmerkelijke actie aan de ingang van de hoofdbibliotheek in de Leiestraat. Gemeenteraadsleden en militanten van sp.a, Groen! en VlaamsProgressieven deelden gratis lidkaarten uit aan de bibliotheekbezoekers. De actievoerders oogsten veel bijval.

bib2

22:31 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

24-12-08

Censuurartikel uit Politieverordening Kortrijk wordt geschrapt!

censuur drukwerk

Ik heb mijn slag thuisgehaald! Het censuurartikel wordt uit de Algemene Politieverordening van Kortrijk en omliggende gemeenten geschrapt, zoals ik had voorgesteld tijdens de bespreking in de gemeenteraad van november. Zie mijn eerder stuk. In de gemeenteraad van januari wordt uiteindelijk ingegaan op mijn voorstel.

Vrijheden

In de gemeenteraad van 17 november 2008 heb ik een heel debat op gang gebracht over artikel 100 van de voorgestelde nieuwe Algemene Politieverordening. Dat artikel luidde: "Het is verboden enig drukwerk, pamflet of vlugschrift of enig ander voorwerp te verspreiden zonder vooraf de burgemeester hiervan in kennis te hebben gesteld". Volgens mij is dat een preventieve maatregel en dus censuur. Volgens de Raad van State (arrest van 18 mei 1999 tegen stad Antwerpen) is een dergelijke bepaling strijdig met de grondwettelijk beschermde vrijheid van meningsuiting en van drukpers.

Mijn voorstel om dat artikel te schrappen werd door de meerderheid in de gemeenteraad weggestemd. Wel beloofde het stadsbestuur een externe adviseur te raadplegen voor alle zekerheid. Dat heeft men intussen gedaan. Advocaat Cies Gysen van GD+A advocaten van Mechelen, geeft mij in feite over de hele lijn gelijk. Zijn advies trekt dezelfde conclusies uit voormeld arrest van de Raad van State als deze die ik in de gemeenteraad verdedigde. En zijn finaal besluit is dat de opgelegde maatregel strijdig is met de rechtspraak van de Raad van State: "De kans bestaat bijgevolg dat, indien de politieverordening (gedeeltelijk) wordt aangevochten voor de Raad van State, deze laatste zal overgaan tot de schorsing/vernietiging van (een deel van) de verordening".

In de komende gemeenteraad van 12 januari 2009 krabbelt het stadsbestuur uiteindelijk terug. Artikel 100 wordt gedeeltelijk - maar voldoende - geschrapt. Het censuurartikel verdwijnt.

De nieuwe politieverordening waarvan artikel 100 deel uitmaakt, voert in feite de gemeentelijke administratieve sancties in. Daardoor hoeft het gerechtelijk apparaat niet meer in gang te schieten om kleine maar belangrijke regels tegen overlast te handhaven. Nu kan het gemeentebestuur zelf (administratieve) straffen opleggen tegen bijvoorbeeld achterlaters van hondendrollen op het trottoir. Daarvoor is een gespecialiseerde ambtenaar benoemd, Tessa Allewaert, die niet alleen voor Kortrijk maar ook voor buurgemeenten optreedt

Gepikeerd

De juridische dienst van Kortrijk reageert enigszins gepikeerd op de pirouette van het stadsbestuur. In de toelichting bij dat agendapunt wijzen de stadsjuristen er uitdrukkelijk op dat sanctionerend ambtenaar Tessa Allewaert zelf eerder een poging heeft ondernomen om het bewuste artikel te weren. In de werkgroep die voor alle gemeenten van de streek een eenvormige politieverordening moest uitwerken, wees zij erop dat de bepaling van artikel 100 strijdig is met de vaststaande rechtspraak van de Raad van State. Deze opmerking werd echter door de werkgroep van tafel geveegd, aldus de juridische dienst.

In opdracht van het stadsbestuur heeft de dienst toch nog een vergelijkend onderzoek gedaan bij diverse centrumsteden. Men stelt vast dat de meeste nog strenger zijn dan Kortrijk. Soms vraagt men een "schriftelijke" kennisgeving of nog erger: vraagt men een "schriftelijke toestemming" van burgemeester en/of het hele stadsbestuur. "Bij navraag is er nergens in de gemeenteraad protest geuit omtrent de strenge bepalingen", verklaart de ambtenaar. Alsof dat een argument zou kunnen vormen om toch ook maar in Kortrijk de Grondwet met de voeten te treden... En als men dan toch positieve voorbeelden nodig heeft: in Mechelen, Turnhout en Gent is er van een dergelijke censuurbepaling geen sprake!

Cassatie

Zoals de burgemeester in het debat in november haalt ook de juridische dienst aan dat het andere hoge rechtscollege, het Hof van Cassatie, een andere mening heeft dan de Raad van State. Zelf had ik dat ook al opgemerkt in het debat. Volgens Cassatie primeert de bevoegdheid van de burgemeester - en dus alleszins niet van het hele stadsbestuur! - om maatregelen te nemen voor de handhaving van de openbare orde, de openbare zeden en de openbare reinheid boven het recht op vrije meningsuiting. Er is, volgens Cassatie, geen onbeperkte vrijheid om van de openbare weg gebruik te maken. De Raad van State daarentegen bekijkt de vrijheden en grondrechten afzonderlijk en toetst elke maatregel apart aan de tekst van de Grondwet.

Dat meningsverschil tussen beide hoogste rechtscolleges van ons land kon het stadsbestuur niet helpen, zo legde ik al uit in de gemeenteraad. Als wij met de progressieve fractie bezwaar hadden ingediend tegen de gemeenteraadsbeslissing bij de gouverneur en uiteindelijk bij de Raad van State, dan ging de Raad van State zich zeker houden aan zijn eigen ingenomen standpunt. Dan ging het aangevochten artikel zeker vernietigd zijn.

Het Hof van Cassatie komt bij gemeentelijke administratieve sancties slechts tussen in de gewone procedures. Dat wil zeggen: als iemand een boete zou krijgen voor het uitdelen van vlugschriften zonder kennisgeving aan de burgemeester, dan kon hij in beroep gaan bij de politierechtbank. Als de lagere rechter de stad gelijk gaf, kon de uitdeler uiteindelijk zijn geval voorleggen aan het Hof van Cassatie, dat tot nu toe in dergelijke gevallen de gemeentebesturen involgde. Maar heel die procedure, uitmondend bij het Hof van Cassatie, kon pas van start gaan als er inderdaad een niet vernietigde politieverordening bestond. Wij waren vast van plan om ervoor te zorgen dat het artikel wel ging worden vernietigd.

Staaltjes 

Het stadsbestuur heeft er dus verstandig aan gedaan niet koppig te blijven. Artikel 100 wordt vervangen door volgende tekst: "Het is verboden enig commercieel voorwerp (staaltjes en dergelijke) uit te delen zonder de burgemeester hiervan in kennis te hebben gesteld". Er kunnen nog robbertjes worden uitgevochten voor de rechtbank over wat nu wel en wat niet een commercieel voorwerp is. Maar het is duidelijk dat de politierechter in het licht van de gemeenteraadsdiscussie en van het afwijzen van censuur het begrip 'commercieel' heel beperkend zal interpreteren.

Leiedal

Zoals gezegd, is er in de streek afgesproken tussen de steden en gemeenten om voor een groot deel dezelfde bepalingen op te nemen in de verschillende gemeentelijke algemene politieverordeningen. Verwacht wordt dat ook de andere gemeenten het censuurartikel zullen schrappen. Nu de lokale politie is georganiseerd in politiezones die meer dan een gemeente omvatten, lijkt dat logisch.

Minder logisch is dat die eenvormigheid niet per politiezone wordt georganiseerd maar voor heel het gerechtelijke arrondissement, zeg maar het grondgebied van de intercommunale Leiedal. Ware het dan niet logischer geweest indertijd een politiezone te maken voor heel dat aaneengegroeid gebied? Er zijn toen zones bijeengebracht die alle als kenmerk hadden dat iedereen met iedereen wou samenwerken behalve met stad Kortrijk. Kortrijk zit dan ook in een minizone met Kuurne en Lendelede.

Voor die eenvormigheid in de politieverordeningen is een werkgroep opgericht in de schoot van de intercommunale Leiedal. Leiedal is ooit opgericht voor de economische expansie, maar daar is in de loop van haar geschiedenis van alles bijgekomen. Nu ook justitie dus. In feite is Leiedal nog altijd, ondanks de hervormingen met betrekking tot de samenwerking tussen gemeenten, een bovengemeentelijke vereniging met algemene bestuursopdrachten. De vraag is hoe democratisch dat nog is, want Leiedal staat niet onder rechtsstreekse controle van verkozen organen. De raad van bestuur van Leiedal is een aantal jaar geleden trouwens afgeslankt tot zijn absolute minimum. Dat betekent dat alleen de meerderheid in de meerderheid van de verschillende gemeenten een bestuurder kan afvaardigen. In concreto draait dat uit op een oververtegenwoordiging van CD&V. Als wij het dan toch over democratische grondrechten hebben, kan misschien ook die discussie weer eens opgepookt worden.

12:46 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

23-12-08

De offertes kelderen bij de aanbesteding 2e fase Elfdejulilaan Kortrijk

Elfdejulilaan

De oververhitting in de bouwsector is voorbij; er komt laagconjunctuur in de bouw. Er zullen meer aannemers dingen naar stadsopdrachten tegen lagere prijzen. Die voorspelling - nogal voorspelbaar, ik weet het - deed ik in het begrotingsdebat in de Kortrijkse gemeenteraad. En ik krijg nu al gelijk. Bij de aanbesteding - twee jaar later dan gepland - van de 2e fase van de Elfdejulilaan in Kortrijk, waren er niet minder dan tien deelnemers. Zij staken prijzen in die tot meer dan 20% onder de raming lagen. Aannemer Jozef Vanden Buverie van Desselgem sleept de opdracht in de wacht tegen een prijs die goedkoper uitvalt dan de eerste fase in 2006.

Nadat enkele jaren geleden een bus er door het wegdek zakte, was het duidelijk dat de Kortrijkse Elfdejulilaan dringend moest heraangelegd worden. In 2005 kondigde toenmalig en huidige schepen van Openbare Werken Guy Leleu, CD&V, aan dat de volkrijke straat 'ten laatste begin 2006' in het nieuw zou worden gestoken. In de zomer van 2006 kwam hij zijn belofte voor de helft na. Het project werd in tweeën gekapt. De eerste fase werd volgens de plannen van Studiebureau Cnockaert, Kortrijk, uitgevoerd door aannemer Wegrovan van Waarmaarde, tegen de prijs van 730.929 euro.

Het was de bedoeling dat aansluitend, begin 2007, de tweede fase zou worden aangevat. Die belofte maakte de schepen niet waar. Pas begin 2009 gaan de graafmachines er aan de slag. Het ingrijpende project werd een paar jaar uitgesteld, onder meer omdat de verkeersader Oudenaardsesteenweg, waarop de Elfdejulilaan uitgeeft, gedurende maanden versperd wordt voor de heraanleg van de aan- en afvoerwegen ten behoeve van het megawinkelcentrum 'K in Kortrijk'.

Dubbele verrassing

Intussen heeft de aanbesteding voor de tweede fase plaatsgehad. Toen de schepen in het stadhuis de enveloppen van de biedingen opendeed, kwam hij voor een dubbele verrassing te staan. Niet minder dan 10 offertes waren ingediend, en de ingestoken prijzen lagen aan de zeer lage kant. De schepen verloor er op slag zijn stem bij (hij kreeg echt waar last aan zijn stembanden, maar dat zal wel door een verkoudheid zijn geweest).

De uitslag van de aanbesteding was als volgt: 1. Growebo Tack Gebroeders en Travaux Hersautois Tack Frères, Heule (631.598,06 euro, BTW in), 2. Jozef Vanden Buverie en Co, Desselgem (685.374,71 euro), 3. NV Aannemingen Penninck, Roeselare (696.085,67 euro), 4. NV Devaere, Dentergem (707.178,21 euro), 5. NV Aswebo, Drongen (736.323,05 euro), 6. BVBA Ivan Vuylsteke, Meulebeke (745.057,85 euro), 7. NV Cnockaert, Komen (753.943,66 euro), 8. NV Wegenbouw Ockier, Kuurne (832.835,66 euro), 9. NV Jacques Adyns, Deerlijk (948.363,44 euro), 10. NV Wegrovan, Ruien (1.005.816,69 euro).

De raming zoals die was opgenomen in het bestek van de aanbesteding, was 860.368,89 euro. Dat betekent dat 8 van de 10 deelnemers een lagere prijs heeft ingestoken! Opmerkelijk is dat aannemer Wegrovan, die de eerste fase voor zijn rekening nam en dus weet hoeveel de opdracht werkelijk vergt, de hoogste prijs heeft ingezet, bijna 150.000 euro boven de raming. Dat is een aanwijzing dat de raming veeleer aan de lage kant lag.

De laagste bieder, Tack, is uit de lijst geschrapt, omdat hij bepaalde eenheidsprijzen verkeerd had ingeschat. Maar ook de tweede laagste bieder, Vanden Buverie ligt met zijn inschrijving nog 20% onder de krappe raming. Hij heeft als laagste regelmatige inschrijver de opdracht gegund gekregen.

De uitslag van die aanbesteding is veelzeggend. Er is een kantelpunt bereikt. Tot voor enkele maanden had de bouwsector zoveel werk, dat er nauwelijks belangstelling was voor overheidsopdrachten. De weinige aannemers die inschreven op openbare aanbestedingen of offerteaanvragen, hanteerden prijzen die steevast aanzienlijk hoger lagen dan de ramingen. Dat blijkt nu gedaan te zijn. De economische crisis slaat toe.

Belastingsverlaging nodig

In het begrotingsdebat in de gemeenteraad zei financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, dat hij een begroting had opgesteld tegen de verdere prijsstijgingen, die hij verwachtte. Volgens mij was dat een totaal verkeerd uitgangspunt in het licht van de aanzwellende crisis. Krijg ik nu gelijk?

Dat heeft zo zijn politieke gevolgen. Volgens mij is er in Kortrijk in de huidige omstandigheden ruimte en nood aan twee zaken: er moet wat meer geïnvesteerd worden - alvast voor de werkgelegenheid in de bouwsector zou dat zeer welgekomen zijn -, en de aanvullende personenbelasting moet omlaag. Nu de crisis zich duidelijk begint af te tekenen, is het totaal verkeerd miljoenen euro's weg te halen bij de Kortrijkse gezinnen en de lokale economie. Overigens heeft het opbouwen van al te grote reserves geen zin, want ook de intresten op beleggingen zijn steil aan het dalen. Zie ook mijn stuk over de stadsbegroting voor 2009.

Elfdejulilaan 2

21:13 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

22-12-08

Van een koeienkop en twee leeuwen in Kortrijk

paardenkop Sint-Denijsestraat

De koeienkop van het slachthuis en de twee leeuwen van het Astridpark worden op kosten van de stad gerestaureerd. We kijken ernaar uit.

De leeuwen van het Astridpark

Ik zie Geert Verbeke, dichter-schilder-ennogzoveelmeer, nog bezig: in dienst van stad Kortrijk was hij de twee witstenen leeuwen in het Astridpark aan het schilderen. Ik denk dat het halverwege de jaren zeventig was. Toen al waren de twee sculpturen erg verweerd. Zijn inspanningen hebben niet mogen baten; de leeuwen zijn blijven barsten en afbrokkelen. Uiteindelijk heeft de stedelijke dienst Facility de gehavende beesten binnengepakt en sindsdien zijn de brokstukken opgeborgen in een stadsmagazijn.

Astridpark leeuwen
 

De twee leeuwen vormen geen koppel, het zijn twee mannetjes en ze kijken elk een andere kant uit. Ze bewaakten oorspronkelijk de hoofdingang van het Volkspark, later Astridpark, in het verlengde van de Overleiestraat aan de overkant van het kruispunt Sint-Jansput. Na de Tweede Wereldoorlog en in het vooruitzicht van de - eigenlijk catastrofale - verbreding van de Brugsestraat-Meensestraat die het park een groot stuk van zijn allure afnam, werden de twee wilde dieren verkast naar de Graaf de Smet de Nayerlaan kant Izegemsestraat. En onder de kastanjebomen zijn ze daar roemloos verkommerd.

Een van de leeuwen heeft intussen zijn kop verloren, letterlijk dan. Beide sculpturen vertonen doorlopende barsten en afgebroken stukken. De stad zou de beesten graag terug opstellen bij de feestelijke heropening van het park in 2009. De heraanleg van het Astridpark is nog een van de realisaties op het palmares van sp.a-schepen Philippe De Coene.

Het Adviescomité Sculpturen in de Stad - zit Juul Debaere daar nog in? - stelde voor om de beelden te restaureren, maar om in het park een afgietsel te plaatsen, in een hedendaagse uitvoering, in polyester bijvoorbeeld. Daarvoor is men op zoek gegaan naar een kunstenaar-ambachtsman die de nodige adelbrieven kon voorleggen. De restauratieopdracht vereist immers zowel creativiteit als vakkennis.

De Academie voor Schone Kunsten van Kortrijk wees de opdracht af; leerlingen en leerkrachten hadden geen tijd of goesting. De aangezochte firma ACL Polyester, Moorslede, wenste geen offerte in te dienen omdat hun productiemethode op andere toepassingen is gericht. Wie wel toehapte, was kunstenaar Bram Masselis (website samen met papa), met de nodige referenties. Hij mag de beelden restaureren en een plaasteren afgietsel maken voor 6050 euro, BTW incluis. Voor het gieten van de polyesteren kopies, het maken van de sokkels, het zandstralen en afwerken, zoekt het stadsbestuur nog andere vaklui, voor samen zowat 11.000 euro.

De koeienkop van het slachthuis

Een ander kunstbeest met problemen is de koeienkop die in 1957 de poortingang van het stedelijk stadhuis sierde. Het gaat om een beeld in arduin van beeldhouwer André Taeckens. De Assebroekse beeldhouwer (1909-1965) sculpteerde voor Kortrijk ook het beeld De Eerste Stap, dat in het Magdalenapark staat (vorig stukje). Na de sluiting en de afbraak van het slachthuis op de Veemarkt, verhuisde de monumentale kop naar de stapelplaats van de stad in de Tuighuizenstraat. het lag daar te vergaan tot men recentelijk besliste het beeld over te brengen naar de tuin van het Broelmuseum.

Bij dat transport kreeg de Koeienkop nog enkele deuken en krassen bij. Gelukkig kreeg het beeldhouwwerk aandacht uit het kunstonderwijs. In het kader van de opleiding 1e bachelor conservatie/restauratie in Antwerpen maakte student Mikal Kindt een studie van het beeld en een inventaris van de schade. Voormeld Adviescomité Sculpturen in de Stad kreeg zijn rapport te lezen en besloot dat het beeld waardevol was en moest gerestaureerd worden.

Voor de restauratie (3110 euro zonder BTW) doet de stad een beroep op de Antwerpse hogeschool Artesis, en meer bepaald op de opleiding conservatie en restauratie, studie steen. De restauratie zal gebeuren in het kader van een opleidingsproject.

Het is de bedoeling de kop nadien in te werken in de ingang van de ondergrondse parking van het megawinkelcentrum K in Kortrijk (dat inmiddels volgeboekt zou zijn!). Maar dat is nog niet helemaal zeker.

Maar wie in Kortrijk Koeienkop zegt, denkt onwillekeurig aan het steegje tussen de Wijngaardstraat en de Sint-Jansstraat, dat werd opgedoekt voor de grootscheepse graaf- en bouwwerken voor K in Kortrijk (foto's van de sloop). Ook aan de ingang van dat steegje hing ooit een grote ... koeienkop. Die bestaat nog en ik weet waar hij is. Misschien kan men ook hiervoor een nieuwe bestemming zoeken?

Overigens zijn her en der in de stad nog wel koppen en bustes van vee te vinden aan gevels, meestal gewezen slagerijen (zie foto uit de Sint-Denijsestraat). Maar dat min of meer roerend erfgoed is stilaan aan het verdwijnen. Kan die geruisloze verarming van het straatbeeld niet op een of andere manier worden tegengegaan?

16:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

21-12-08

Bibliotheek van de toekomst: eerst Conservatoriumplein ontmijnen

conservatoriumplein1

Op het Conservatoriumplein komt ooit, als 't lukt, de nieuwe bibliotheek - bibLLLiotheek - van Kortrijk, een torengebouw met de nieuwe stadsbibliotheek, onderdak voor diverse instellingen van levenslang leren en een pendelaarsparking. Een investering geraamd op meer dan 30 miljoen euro zonder BTW. De onderhandelingen met de beoogde, meefinancierende partners, zijn nog niet rond. Toch is het stadsbestuur op eigen kosten al begonnen aan de voorbereidende onderzoeken. Een topografische opmeting en een bodemsondering zijn al in oktober toegewezen. Maar de firma van het sonderingsonderzoek durft niet te beginnen met boringen. Men vermoedt immers - wat de Kortrijkzanen van een zekere leeftijd al altijd hebben geweten - dat er onder de parking van het Conservatoriumplein nog onontplofte bommen liiggen. Het plein is immers niets anders dan de bommenkrater van de platgebombardeerde gevangenis van Kortrijk.

De onderhandelingen met verschillende partners voor de bouw op het Conservatoriumplein van een torengebouw met een multimedia-informatheek, lokalen en studio's voor volwassenenonderwijs en een grote pendelaarsparking, zijn nog lang niet rond. Over het project van meer dan 30 miljoen euro zonder BTW schreef ik al van de zomer een stuk. De stad schiet de kosten van de onderzoeken die de aanstelling van een ontwerper voorafgaan, voor.

De prijzen zijn voor een keer allemaal zonder BTW omdat de stad hoopt met een constructie van alternatieve financiering en privaat-publieke samenwerking de BTW te recupereren.

In oktober gaf het stadsbestuur al een opdracht voor de opmaak van een topografisch opmetingsplan aan de firma Eyckmans³, uit Roeselare. Ook voor het bodem- en sonderingsonderzoek is een opdracht gegund, na offertes te hebben gevraagd aan vier specialisten. De firma Abesim van Zwijnaarde (website) haalde het als goedkoopste, met 7.837 euro (zonder BTW). Eigenaardig genoeg heeft het stadsbestuur die prijs intussen naar beneden afgerond tot 7.500 euro zonder BTW.

Voor zijn opdracht moet Abesim 32 "standaard analyse pakketten" (proefstalen) samenstellen en 12 boorsonderingen uitvoeren. En daar blijkt het schoentje nu te knellen. Bij het uitwerken van de offerteaanvraag waren de stadsdiensten (Stadsplanning en -ontwikkeling) ervan uitgegaan dat er op het Conservatoriumplein en in de stationsomgeving een beperkt risico bestond van explosiegevaar door achtergelaten munitie in de ondergrond. Met enige 'voorzichtigheid' dacht men het ontploffingsgevaar te kunnen vermijden.

Reëel explosiegevaar

Maar Abesim heeft zich eerst grondig geïnformeerd. Zoals alle oude Kortrijkzanen weten, is de stationsomgeving in Kortrijk zwaar en langdurig gebombardeerd op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Onder meer de gevangenis van Kortrijk is op die manier daar van de kaart verdwenen. Bij de aanleg van de tunnel onder de spoorweg in de nabijgelegen Zandstraat kort na de oorlog is een zware Engelse bom ontploft met grote materiële schade. Enkele jaren geleden werd bij werken aan het busstation munitie aangetroffen in de bodem op minder dan een meter onder de parkingverharding!

Abesim betrouwt het niet. De firma vreest een reëel explosiegevaar als men aan het boren gaat in de parking die dagelijks door honderd wagens wordt ingenomen. De specialist wil alleen aan de slag als er eerst een "magnetometrisch" onderzoek wordt uitgevoerd. Dat is een screening van de bodem op de aanwezigheid van metaal en munitie.

Abesim heeft zelfs al een bedrijf dat bereid is de screening te doen: aDeDe van Gent (website). dat blijkt trouwens de enige Belgische firma te zijn die dat aankan - of men zou een beroep moeten doen op het leger. Extrakost: 2.900 euro.

19:00 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) |  Facebook |

16-12-08

Het stadsbestuur wil de Kortrijkse belastingen pas in 2011 verminderen

Leieboorden 6

In de bespreking van de begroting voor volgend jaar liet burgemeester Stefaan De Clerck, CD&V, zich ontvallen dat de hoge Kortrijkse aanvullende personenbelasting pas in 2011 zal verminderd worden. De belastingbetalers zullen daar pas in 2013 iets van merken. Mijn voorstel om de 7,9% nu al tot 7,4% te verminderen, werd door de meerderheid van CD&V en OpenVLD weggestemd. Nochtans krijgt de stad al enkele jaren zijn inkomsten niet op. De stedelijke spaarpot loopt over met nagenoeg 30 miljoen euro op de bank! Naar mijn oordeel is het met de aankomende crisis niet het moment om nodeloos zoveel geld van de Kortrijkse gezinnen weg te nemen.

In het rood?

Ik geloofde mijn eigen oren niet toen ik financiënschepen Alain Cnudde, CD&V, hoorde verklaren dat hij voor volgend jaar een begroting gebrouwd had ter bestrijding van de ... inflatie (stijgende prijzen als gevolg van een oververhitting van de economie). De horloge van het stadsbestuur, CD&V-OpenVLD loopt blijkbaar een jaar achter. Economen van over heel de wereld verwachten voor het komende jaar dat de economie zal vertragen of stilvallen. Het grote gevaar van de zich aandienende economische crisis is niet oververhitting en stijgende prijzen maar een te bruuske afkoeling van de vraag naar producten en diensten. Je zal maar arbeider of bediende zijn van een bedrijf met een leeg orderboekje!

Overheden die het kunnen - dus ook stadsbesturen - en die voldoende financiële middelen hebben, moeten precies zoveel mogelijk middelen inzetten om de vraag naar goederen en diensten op peil te houden. Het stadsbestuur van Kortrijk meent het tegenovergestelde te moeten doen. Daarom heb ik de begroting voor 2009 in de gemeenteraad een begroting genoemd die de crisis verergert. 

Door de inflatie dreigen wij volgend jaar in het rood te eindigen, beweert schepen Alain Cnudde. En inderdaad, zijn begroting komt uit op 116 miljoen euro uitgaven tegenover 115 miljoen inkomsten, dus een verlies van precies een miljoen euro. Dat verlies wordt onmiddellijk rechtgetrokken door ervan uit te gaan dat het huidige jaar, 2008, een 'bescheiden' (?) winst zal opleveren van een dik miljoen euro. Volgens de schepen is dat erg en daarop baseert hij zich om de buikriem van de stad toe te trekken en om te verklaren dat er geen ruimte is voor belastingsverlaging. Hij heeft geen gelijk.

Een ferm overschot!

Een begroting is een voorspelling voor het jaar dat komt. Het stadsbestuur mag in principe per post niet meer uitgeven dan de gemeenteraad op de begroting heeft goedgekeurd. Voorzichtigheidshalve worden de uitgaven dan ook telkenjare een beetje overschat en de verwachte inkomsten een beetje onderschat. En vanzelfsprekend komt men dan in die raming uit op verlies. Maar als men na een jaar dan de afrekening maakt, blijkt telkens weer dat die voorzichtige schatting in werkelijkheid tot een veel beter resultaat heeft geleid. Ik zit al meer dan 20 jaar in de gemeenteraad en ik herinner mij niet dat er ooit een jaar geweest is dat de stad bij de afrekening zwaar verlies heeft moeten boeken.

De afrekening van de begroting 2007 gaf uiteindelijk een overschot van 7,5 miljoen euro. De begroting voor 2008 was oorspronkelijk geschreven met een miniem overschot van 0,25 miljoen euro, maar in oktober moest men ze wijzigen en toen al moest men een overschot inschrijven van meer dan een miljoen euro. Als in april of mei volgend jaar de definitieve afrekening voor 2008 zal worden gemaakt, zal blijken dat het overschot nog zoveel meer is.

Minder werkingskosten

Zal dat anders uitdraaien door de opdoemende economische crisis? Geenszins! De hoge belastingen zorgen ervoor dat Kortrijk hoge winst zal blijven boeken, ondanks de miserie die in de samenleving de kop opsteekt. Wat zijn immers de gevolgen voor de stad als de crisis zich doorzet? Mogelijks zullen de inkomsten uit de aanvullende personenbelasting wat minder groeien - maar dat zal voor volgend jaar nog niet zijn omdat die belasting wordt berekend op ieders inkomen van twee jaar geleden.

De crisis zal geen gevolgen hebben voor grote inkomstengroepen zoals de onroerende voorheffing (grondlasten), de opgetrokken waterfactuur, het Gemeentefonds en het Stedenfonds. De inkomsten op aandelen en beleggingen van de stad zullen dalen, maar dat is van niet zo groot belang voor het stadshuishouden.

Anderzijds zijn de energieprijzen aan het dalen, nu al, en die trend zal zich voortzetten volge'nd jaar. Dat zal een grote invloed hebben op de werkingskosten. De inflatie valt stil. Uiteraard hebben de drie indexsprongen van 2008 ook volgend jaar hun invloed op de personeelskost van de stad. Maar het is onwaarschijnlijk dat die kost op hetzelfde tempo zal blijven stijgen. De oververhitting in de bouwsector is voorbij; er komt laagconjunctuur in de bouw. Er zullen meer aannemers dingen naar stadsopdrachten tegen lagere prijzen. En ten slotte zullen onder invloed van Europa de leningen voor de stad goedkoop blijven.

Met die gewijzigde omstandigheden houdt de begroting voor 2009 helemaal geen rekening. Het stadsbestuur trekt zonder inspiratie de lijntjes door van de vorige jaren. Het resultaat is een begroting die de crisis niet bestrijdt maar verergert. Als de economie vastloopt, hebben overheden een belangrijke verantwoordelijkheid. Als zij daartoe de nodige middelen bezitten, moeten zij alles uit de kast halen om een economische relance te stimuleren. Stad Kortrijk heeft meer dan voldoende middelen om zijn deel te doen. Wij zitten met bijna 30 miljoen euro reserves. Het is tijd om die spaarpot terug naar de gezinnen en de lokale economie te laten vloeien. Maar dat gebeurt niet.

Matige investeringen

Voor volgend jaar heeft het stadsbestuur 48 miljoen euro investeringen ingeschreven. Dat is meer dan de 43 miljoen van 2008, maar toch geen bijzonder hoog bedrag. Ik stel mij de vraag hoeveel van de 48 miljoen geplande investeringen ook werkelijk zullen gebeuren. Ik heb zo mijn grootste twijfels over een realisatie van de site Callens (3 miljoen euro) in de Moorseelsestraat waar alle technische stadsdiensten ooit onderdak moeten vinden. Ik stel vast dat er jaar na jaar een aanzienlijk volume investeringen wordt doorgeschoven: bijvoorbeeld de schoolomgeving Steenbakkersstraat, de passantenhaven, de selectie van ontwerpers voor de nieuwe bibliotheek, de ontsluiting van de Gravenkapel, de investeringen voor de gebiedswerking, de heraanleg van de begraafplaats van Rollegem, de aankoop van de gronden op Kortrijk-Weide van het OCMW, het ontwerp van de verkaveling Langwater, enzovoort. Ook doorgeschoven is de luxe-versie van de Kunstenfabriek Buda (de gewezen textielfabriek Desmet-Dejaeghere): ingeschreven op de begroting 2008 voor 1,7 miljoen euro en nu op de begroting 2009 voor 2,575 miljoen euro, zonder dat duidelijk is hoe die extrakost zal gefinancierd worden.

De voor de hand liggende repliek van het stadsbestuur op die kritiek is te wijzen op de overvloed aan grootschalige werken in de stad. 'Kortrijk bereikbaar' is een mooie toekomstdroom, maar momenteel moet je verdorie goed je weg kennen in de stad. Veel van die werken zijn evenwel investeringen van andere instanties. Het is goed dat andere instanties ertoe kunnen worden bewogen in Kortrijk te investeren. Maar het is niet correct zich achter die vloed van werken weg te stoppen om zelf ondermaats te investeren of om de bevolking te zware belastingen op te leggen. Ook heb ik schepen Alain Cnudde horen verklaren dat het de bedoeling van de huidige coalitie was om het gros van de investeringen in het begin van de legislatuur uit te voeren om te kunnen uitbollen in de tweede helft van de zes jaar. Dat belooft niet veel goeds voor de komende jaren.

Bijzonder teleurstellend is het aangekondigde investeringsvolume in 'diverse wegenwerken': 6,475 miljoen euro tegenover 8,3 miljoen euro op de begroting 2008. En dan gaat er nog meer dan een miljoen euro naar de heraanleg van de Broelkaai, een zeer uitzonderlijk werk dat nog minder overlaat voor al die straten, trottoirs en fietspaden die de bevolking zo graag vernieuwd zou zien. Overigens is zelfs de heraanleg van de Broelkaai een teleurstelling. Het stadsbestuur voert slechts de helft uit van het prachtige project Oude Leieboorden. Precies de kaai waar de cafés zijn, aan de overkant, de Verzetskaai wordt ongemoeid gelaten en blijft een slordige parking die het uitzicht op de Leie en de Broeltorens verstoort en de realisatie van schitterende terrassen verhindert.

Kortom, stad Kortrijk zou heel wat meer middelen op een nuttige manier kunnen inbrengen in de lokale economie. Samen met de inspanningen van andere overheden is dat het aangewezen antwoord op de uitdagingen van de zware crisis die zich aankondigt.

De aanvullende personenbelasting is te hoog

Wat een stadsbestuur in een economische crisis zeker niet moet doen, is meer geld dan nodig weghalen van bij de bevolking. De grote financiële reserves en de jaarlijkse stevige overschotten op de afrekening bewijzen dat de belastingen in Kortrijk te hoog zijn. Dat is geld die uit de lokale economie verdwijnt en dus remmend werkt op een eventuele relance. Bovendien is het pijnlijk voor de gezinnen die het nog moeilijk gaan krijgen in de nabije toekomst. Ik herhaal dus het voorstel van de progressieve fractie van sp.a, Groen! en voorlopig onafhankelijke om de aanvullende personenbelasting met een half percent te verminderen tot 7,4%. Dat kost de stad 1,26 miljoen euro per jaar, een heel draagbare minontvangst in het licht van de bijna 30 miljoen euro reserves, opgebouwd met enkele meevallers maar vooral met jarenlang weggeboekte overschotten.

Op het einde van het debat zei ik met enige ironie: "Ik weet wel dat jullie de belastingen willen verminderen in het jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen, in 2011. Als jullie dat toch van plan zijn, doe het dan een paar jaar eerder, om de Kortrijkse gezinnen een steuntje te geven in de crisis". Burgemeester De Clerck gaf al monkelend te kennen dat die belastingsverlaging er in 2011 misschien wel zou kunnen komen...

08:40 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

07-12-08

Sociaal bouwproject Goedkope Woning Kortrijk op de klippen

Meensestraat 1

Het stadsbestuur spreekt zich uit tegen een bouwaanvraag van de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning Kortrijk voor de bouw van 17 sociale huurappartementen op een braakliggende bouwgrond in de Meensestraat, Overleie. Het betreft een terrein dat de maatschappij tegen een gunstige prijs op de kop kon tikken van Gaselwest (Eandis). De ongunstige beslissing komt twee jaar na de aanvraag. Die afwijzing vertraagt het project met jaren. Kon hierover niet op voorhand "lokaal woonoverleg" worden gepleegd zoals de Vlaamse Wooncode daartoe de mogelijkheid biedt (artikel 28§2)? Jammer voor de kandidaat-huurders op de lange wachtlijst van Goedkope Woning

Het leek een buitenkans in 2004. Gewezen burgemeester Antoon Sansen, CD&V en ikzelf, toen voorzitter van Goedkope Woning, sp.a, zetelden in de bestuursorganen van zowel de Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning als van de distributienetbeheerder Gaselwest. Wij kwamen te weten dat Gaselwest een omvangrijk stuk bouwgrond - bouwrijp gemaakt op de koop toe, in de Meensestraat van de hand wou doen. Wij bepleitten dat de verkoop zou rekening houden met sociale doelstellingen. En inderdaad, wij slaagden erin de grond te laten verkopen aan Goedkope Woning voor een zeer schappelijke prijs.

De aankoop werd in Brussel zowel door de VHM (Vlaamse Huisvestingsmaatschappij, nu Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen - VMSW) als door de minister van Wonen, Marino Keulen, OpenVLD, toegejuicht en gesteund. Het zou een schitterend voorbeeld worden van de sociale huisvesting van de toekomst: niet meer kilometers buiten de stad op maagdelijke gronden, maar in het hartje van de stad in een wijk die wel wat impulsen kon gebruiken, Overleie.

De grond werd dan ook aangekocht in 2004 en in 2006 waren de aangestelde architecten zover dat er een bouwvergunning kon worden aangevraagd. Vandaag, twee jaar later, staat het zo beloftevolle project opnieuw nergens. Het stadsbestuur weigert de bouwvergunning. Waarover gaat de twist tussen beide overheden?

17 appartementen

Het kan niet gezegd worden dat de toenmalige directie van Goedkope Woning het project voortvarend heeft aangepakt. Tot mijn grote ergernis had ik al ferm moeten aandringen om die directie ertoe te bewegen het zeer schappelijke bod van Gaselwest aan te nemen. Veel aansporingen om er iets degelijks van te maken, hebben de architecten dan ook niet gekregen, weeral tot mijn toenemende ergernis. Ik hield dan ook een beetje mijn hart vast toen in augustus 2006 de ontwerpplannen werden ingediend bij de stad. 

De aanvraag betrof de bouw van 17 appartementen. Het hele bouwperceel is bijna 30 meter breed en zowat 13,5 meter diep. Aan de kant van de Evangelische Kerk wil men vier verdiepingen en een inspringende dakverdieping maken. De helft die aanleunt bij de wachtgevel van de buur aan de andere kant, zou een verdieping minder tellen. In tegenstelling met wat men in Kortrijk gewoon is bij flatgebouwen, zou er achteraan plaats gemaakt worden voor enige tuinaanleg: drie private tuintjes voor de gelijkvloerse verdieping, 17 tuinbergingen, een geasfalteerde strook voor lossen en laden en een parkje met gazon. De appartementen op de verdiepingen zouden over een terras beschikken.

Ondanks gunstig advies

Volgens het stadsbestuur kan het ingediende ontwerp niet door de beugel. Zijn eigen directie Stadsplanning en Ontwikkeling had nochtans een voorwaardelijk gunstig advies gegeven. Het betreft hier dus een zuiver politieke beslissing!

Vooreerst vindt het stadsbestuur het ontworpen flatgebouw te groot. Op de Veemarkt mag Foruminvest een building neerpoten van 10 verdiepingen met hoogstammige bomen op het dak. Ook op de gronden van het Sint-Amandscollege en aan de Westelijke Binnenring mogen de bouwmeesters vrijelijk de lucht inbouwen. Maar in de Meensestraat, aan een verkeersader met bijna autostrade-allures, opteert men voor laagbouw. Meer bepaald eist het stadsbestuur dat de vier dakappartementen gereduceerd worden tot twee en dat de ruime dakterrassen moeten verminderen.

Koning Auto

Een ander twistpunt betreft het aantal parkeerplaatsen. Met mijn instemming zijn de architecten van Goedkope Woning ervan uitgegaan dat het nieuwe flatgebouw geen garages behoefde. Aan de overkant van de Meensestraat heeft Goedkope Woning al een groot appartementencomplex, de Mosselbank, met een ruime ondergrondse parking. Nog nooit is de huisvestingsmaatschappij erin geslaagd al die stalplaatsen verhuurd te krijgen, zelfs niet nadat ook de mensen uit de buurt de kans kregen om daar een garage te huren tegen uiterst een uiterst lage prijs. Zelfs als alle bewoners van het nieuwe gebouw daar een garage zouden huren, zou er nog leegstand zijn.

Het stadsbestuur heeft geen oren naar die argumenten, die nochtans gestoeld zijn op jarenlange ervaring. De algemene stedenbouwkundige verordening van Kortrijk eist 1,33 parkeerplaatsen per woongelegenheid bij flatgebouwen van meer dan 5 appartementen. Daarbij merkt het stadsbestuur op dat ook de Mosselbank aan de overkant van de straat niet beantwoordt aan die regel.

Toch moet het zijn dat men de realiteit niet helemaal kan ontkennen. Het gaat immers om een locatie die schitterend aansluiting geeft op het openbaar vervoer; het publiek in sociale huurwoongelegenheden - meer ouderen en mensen die het minder breed hebben - heeft minder personenwagens dan gemiddeld; en ten slotte komt er voor elke flat een berging in de tuin. Het stadsbestuur besluit dan ook dat, gezien de beperkte terreinoppervlakte - wat wil je in het midden van de stad? - het aantal stalplaatsen mag worden beperkt tot 15 in plaats van 23.

Of dat allemaal te rijmen valt met een beleid dat het autoverkeer in de stad wil milderen en met de bestrijding van de CO2-uitstoot, is een andere vraag. In Kortrijk wordt blijkbaar nog onbekommerd geofferd aan koning Auto.

Min 3 appartementen

Het resultaat van die pezenweverij is dat er nog een appartement zou sneuvelen als op de eisen van de stad wordt ingegaan. De teller komt zo op 14 te staan in plaats van 17. Ook stelt de stad voor om de geëiste garages onder of half onder de grond te bouwen. Al die eisen maken het bouwproject aanmerkelijk duurder, zeker als je de kostprijs per appartement berekent. Ik vraag mij af of men zo nog onder de decretale kostprijslimieten kan blijven. En duurdere kostprijs betekent onontkoombaar duurdere huurprijzen voor de sociale huurders, en een zwaardere financiële last voor Goedkope Woning, die prefinanciert. 

Wel akkoord ga ik met de kritiek van het stadsbestuur op de ontworpen tuinzone. Waarom is het nodig om het grootste stuk te asfalteren? En in plaats van gazon, mag er wel een creatiever tuinontwerp komen - waarom niet in samenspraak met de eerste bewoners?

Het ergste aan dit dossier is, dat er nauwelijks ernstig overleg is geweest tussen stadsbestuur, OCMW en Goedkope Woning. Goedkope Woning kamp - na jaren indommelen, waartegen ik heb gevochten - met aanzienlijke wachtlijsten van kandidaat-huurders. Er zijn veel sociale huurwoningen te kort in Kortrijk. Met 7% sociale huurwoningen komt centrumstad Kortrijk nauwelijks boven het algemeen Vlaamse gemiddelde. Het gemiddelde in de centrumsteden is 11%.

De Vlaamse Wooncode

In die omstandigheden zou een stadsbestuur dat begaan is met sociale huisvesting enthousiast zijn steun en medewerking moeten verlenen aan buitenkansen zoals het project in de Meensestraat. Maar in plaats van het project proactief te steunen en tijdig bij te sturen, heeft men een afwachtende houding aangenomen om dan als klap op de vuurpijl het ingediende ontwerp koudweg af te keuren.

Ik zou de schepen van Wonen en de schepen van Stedenbouw willen aanraden eens artikel 28, §2 van de Vlaamse Wooncode te lezen. Dat artikel bepaalt dat de gemeentebesturen, de OCMW's en de sociale huisvestingsmaatschappijen in het belang van de bewoners zo veel mogelijk onderling overleg plegen over sociale woonprojecten.

En à propos, het bouwterrein in kwestie ligt in de onmiddellijke nabijheid van de oude gasfabrieksite, die Gaselwest in voorverkoop aan het stadsbestuur heeft aangeboden. Het stadsbestuur heeft dat zeer interessant gelegen ontwikkelingsgebied (1,38 hectare in volle stedelijke agglomeratie) boudweg afgewezen. Zie mijn eerder stuk. En dan maar een grootscheeps masterplan voor Overleie laten uitwerken ...

17:57 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (8) |  Facebook |