24-12-08

Censuurartikel uit Politieverordening Kortrijk wordt geschrapt!

censuur drukwerk

Ik heb mijn slag thuisgehaald! Het censuurartikel wordt uit de Algemene Politieverordening van Kortrijk en omliggende gemeenten geschrapt, zoals ik had voorgesteld tijdens de bespreking in de gemeenteraad van november. Zie mijn eerder stuk. In de gemeenteraad van januari wordt uiteindelijk ingegaan op mijn voorstel.

Vrijheden

In de gemeenteraad van 17 november 2008 heb ik een heel debat op gang gebracht over artikel 100 van de voorgestelde nieuwe Algemene Politieverordening. Dat artikel luidde: "Het is verboden enig drukwerk, pamflet of vlugschrift of enig ander voorwerp te verspreiden zonder vooraf de burgemeester hiervan in kennis te hebben gesteld". Volgens mij is dat een preventieve maatregel en dus censuur. Volgens de Raad van State (arrest van 18 mei 1999 tegen stad Antwerpen) is een dergelijke bepaling strijdig met de grondwettelijk beschermde vrijheid van meningsuiting en van drukpers.

Mijn voorstel om dat artikel te schrappen werd door de meerderheid in de gemeenteraad weggestemd. Wel beloofde het stadsbestuur een externe adviseur te raadplegen voor alle zekerheid. Dat heeft men intussen gedaan. Advocaat Cies Gysen van GD+A advocaten van Mechelen, geeft mij in feite over de hele lijn gelijk. Zijn advies trekt dezelfde conclusies uit voormeld arrest van de Raad van State als deze die ik in de gemeenteraad verdedigde. En zijn finaal besluit is dat de opgelegde maatregel strijdig is met de rechtspraak van de Raad van State: "De kans bestaat bijgevolg dat, indien de politieverordening (gedeeltelijk) wordt aangevochten voor de Raad van State, deze laatste zal overgaan tot de schorsing/vernietiging van (een deel van) de verordening".

In de komende gemeenteraad van 12 januari 2009 krabbelt het stadsbestuur uiteindelijk terug. Artikel 100 wordt gedeeltelijk - maar voldoende - geschrapt. Het censuurartikel verdwijnt.

De nieuwe politieverordening waarvan artikel 100 deel uitmaakt, voert in feite de gemeentelijke administratieve sancties in. Daardoor hoeft het gerechtelijk apparaat niet meer in gang te schieten om kleine maar belangrijke regels tegen overlast te handhaven. Nu kan het gemeentebestuur zelf (administratieve) straffen opleggen tegen bijvoorbeeld achterlaters van hondendrollen op het trottoir. Daarvoor is een gespecialiseerde ambtenaar benoemd, Tessa Allewaert, die niet alleen voor Kortrijk maar ook voor buurgemeenten optreedt

Gepikeerd

De juridische dienst van Kortrijk reageert enigszins gepikeerd op de pirouette van het stadsbestuur. In de toelichting bij dat agendapunt wijzen de stadsjuristen er uitdrukkelijk op dat sanctionerend ambtenaar Tessa Allewaert zelf eerder een poging heeft ondernomen om het bewuste artikel te weren. In de werkgroep die voor alle gemeenten van de streek een eenvormige politieverordening moest uitwerken, wees zij erop dat de bepaling van artikel 100 strijdig is met de vaststaande rechtspraak van de Raad van State. Deze opmerking werd echter door de werkgroep van tafel geveegd, aldus de juridische dienst.

In opdracht van het stadsbestuur heeft de dienst toch nog een vergelijkend onderzoek gedaan bij diverse centrumsteden. Men stelt vast dat de meeste nog strenger zijn dan Kortrijk. Soms vraagt men een "schriftelijke" kennisgeving of nog erger: vraagt men een "schriftelijke toestemming" van burgemeester en/of het hele stadsbestuur. "Bij navraag is er nergens in de gemeenteraad protest geuit omtrent de strenge bepalingen", verklaart de ambtenaar. Alsof dat een argument zou kunnen vormen om toch ook maar in Kortrijk de Grondwet met de voeten te treden... En als men dan toch positieve voorbeelden nodig heeft: in Mechelen, Turnhout en Gent is er van een dergelijke censuurbepaling geen sprake!

Cassatie

Zoals de burgemeester in het debat in november haalt ook de juridische dienst aan dat het andere hoge rechtscollege, het Hof van Cassatie, een andere mening heeft dan de Raad van State. Zelf had ik dat ook al opgemerkt in het debat. Volgens Cassatie primeert de bevoegdheid van de burgemeester - en dus alleszins niet van het hele stadsbestuur! - om maatregelen te nemen voor de handhaving van de openbare orde, de openbare zeden en de openbare reinheid boven het recht op vrije meningsuiting. Er is, volgens Cassatie, geen onbeperkte vrijheid om van de openbare weg gebruik te maken. De Raad van State daarentegen bekijkt de vrijheden en grondrechten afzonderlijk en toetst elke maatregel apart aan de tekst van de Grondwet.

Dat meningsverschil tussen beide hoogste rechtscolleges van ons land kon het stadsbestuur niet helpen, zo legde ik al uit in de gemeenteraad. Als wij met de progressieve fractie bezwaar hadden ingediend tegen de gemeenteraadsbeslissing bij de gouverneur en uiteindelijk bij de Raad van State, dan ging de Raad van State zich zeker houden aan zijn eigen ingenomen standpunt. Dan ging het aangevochten artikel zeker vernietigd zijn.

Het Hof van Cassatie komt bij gemeentelijke administratieve sancties slechts tussen in de gewone procedures. Dat wil zeggen: als iemand een boete zou krijgen voor het uitdelen van vlugschriften zonder kennisgeving aan de burgemeester, dan kon hij in beroep gaan bij de politierechtbank. Als de lagere rechter de stad gelijk gaf, kon de uitdeler uiteindelijk zijn geval voorleggen aan het Hof van Cassatie, dat tot nu toe in dergelijke gevallen de gemeentebesturen involgde. Maar heel die procedure, uitmondend bij het Hof van Cassatie, kon pas van start gaan als er inderdaad een niet vernietigde politieverordening bestond. Wij waren vast van plan om ervoor te zorgen dat het artikel wel ging worden vernietigd.

Staaltjes 

Het stadsbestuur heeft er dus verstandig aan gedaan niet koppig te blijven. Artikel 100 wordt vervangen door volgende tekst: "Het is verboden enig commercieel voorwerp (staaltjes en dergelijke) uit te delen zonder de burgemeester hiervan in kennis te hebben gesteld". Er kunnen nog robbertjes worden uitgevochten voor de rechtbank over wat nu wel en wat niet een commercieel voorwerp is. Maar het is duidelijk dat de politierechter in het licht van de gemeenteraadsdiscussie en van het afwijzen van censuur het begrip 'commercieel' heel beperkend zal interpreteren.

Leiedal

Zoals gezegd, is er in de streek afgesproken tussen de steden en gemeenten om voor een groot deel dezelfde bepalingen op te nemen in de verschillende gemeentelijke algemene politieverordeningen. Verwacht wordt dat ook de andere gemeenten het censuurartikel zullen schrappen. Nu de lokale politie is georganiseerd in politiezones die meer dan een gemeente omvatten, lijkt dat logisch.

Minder logisch is dat die eenvormigheid niet per politiezone wordt georganiseerd maar voor heel het gerechtelijke arrondissement, zeg maar het grondgebied van de intercommunale Leiedal. Ware het dan niet logischer geweest indertijd een politiezone te maken voor heel dat aaneengegroeid gebied? Er zijn toen zones bijeengebracht die alle als kenmerk hadden dat iedereen met iedereen wou samenwerken behalve met stad Kortrijk. Kortrijk zit dan ook in een minizone met Kuurne en Lendelede.

Voor die eenvormigheid in de politieverordeningen is een werkgroep opgericht in de schoot van de intercommunale Leiedal. Leiedal is ooit opgericht voor de economische expansie, maar daar is in de loop van haar geschiedenis van alles bijgekomen. Nu ook justitie dus. In feite is Leiedal nog altijd, ondanks de hervormingen met betrekking tot de samenwerking tussen gemeenten, een bovengemeentelijke vereniging met algemene bestuursopdrachten. De vraag is hoe democratisch dat nog is, want Leiedal staat niet onder rechtsstreekse controle van verkozen organen. De raad van bestuur van Leiedal is een aantal jaar geleden trouwens afgeslankt tot zijn absolute minimum. Dat betekent dat alleen de meerderheid in de meerderheid van de verschillende gemeenten een bestuurder kan afvaardigen. In concreto draait dat uit op een oververtegenwoordiging van CD&V. Als wij het dan toch over democratische grondrechten hebben, kan misschien ook die discussie weer eens opgepookt worden.

12:46 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Aubergineconspiratie Eindelijk kunnen we eens boven Kortrijk pamfletjes droppen over het vzw Habbekrats gekuip van Steffy en zijn Vlerick Aubergineconspiratie van vier oktober '05.
Proficiat Marc !

Gepost door: walter maes | 26-12-08

De commentaren zijn gesloten.