22-12-08

Van een koeienkop en twee leeuwen in Kortrijk

paardenkop Sint-Denijsestraat

De koeienkop van het slachthuis en de twee leeuwen van het Astridpark worden op kosten van de stad gerestaureerd. We kijken ernaar uit.

De leeuwen van het Astridpark

Ik zie Geert Verbeke, dichter-schilder-ennogzoveelmeer, nog bezig: in dienst van stad Kortrijk was hij de twee witstenen leeuwen in het Astridpark aan het schilderen. Ik denk dat het halverwege de jaren zeventig was. Toen al waren de twee sculpturen erg verweerd. Zijn inspanningen hebben niet mogen baten; de leeuwen zijn blijven barsten en afbrokkelen. Uiteindelijk heeft de stedelijke dienst Facility de gehavende beesten binnengepakt en sindsdien zijn de brokstukken opgeborgen in een stadsmagazijn.

Astridpark leeuwen
 

De twee leeuwen vormen geen koppel, het zijn twee mannetjes en ze kijken elk een andere kant uit. Ze bewaakten oorspronkelijk de hoofdingang van het Volkspark, later Astridpark, in het verlengde van de Overleiestraat aan de overkant van het kruispunt Sint-Jansput. Na de Tweede Wereldoorlog en in het vooruitzicht van de - eigenlijk catastrofale - verbreding van de Brugsestraat-Meensestraat die het park een groot stuk van zijn allure afnam, werden de twee wilde dieren verkast naar de Graaf de Smet de Nayerlaan kant Izegemsestraat. En onder de kastanjebomen zijn ze daar roemloos verkommerd.

Een van de leeuwen heeft intussen zijn kop verloren, letterlijk dan. Beide sculpturen vertonen doorlopende barsten en afgebroken stukken. De stad zou de beesten graag terug opstellen bij de feestelijke heropening van het park in 2009. De heraanleg van het Astridpark is nog een van de realisaties op het palmares van sp.a-schepen Philippe De Coene.

Het Adviescomité Sculpturen in de Stad - zit Juul Debaere daar nog in? - stelde voor om de beelden te restaureren, maar om in het park een afgietsel te plaatsen, in een hedendaagse uitvoering, in polyester bijvoorbeeld. Daarvoor is men op zoek gegaan naar een kunstenaar-ambachtsman die de nodige adelbrieven kon voorleggen. De restauratieopdracht vereist immers zowel creativiteit als vakkennis.

De Academie voor Schone Kunsten van Kortrijk wees de opdracht af; leerlingen en leerkrachten hadden geen tijd of goesting. De aangezochte firma ACL Polyester, Moorslede, wenste geen offerte in te dienen omdat hun productiemethode op andere toepassingen is gericht. Wie wel toehapte, was kunstenaar Bram Masselis (website samen met papa), met de nodige referenties. Hij mag de beelden restaureren en een plaasteren afgietsel maken voor 6050 euro, BTW incluis. Voor het gieten van de polyesteren kopies, het maken van de sokkels, het zandstralen en afwerken, zoekt het stadsbestuur nog andere vaklui, voor samen zowat 11.000 euro.

De koeienkop van het slachthuis

Een ander kunstbeest met problemen is de koeienkop die in 1957 de poortingang van het stedelijk stadhuis sierde. Het gaat om een beeld in arduin van beeldhouwer André Taeckens. De Assebroekse beeldhouwer (1909-1965) sculpteerde voor Kortrijk ook het beeld De Eerste Stap, dat in het Magdalenapark staat (vorig stukje). Na de sluiting en de afbraak van het slachthuis op de Veemarkt, verhuisde de monumentale kop naar de stapelplaats van de stad in de Tuighuizenstraat. het lag daar te vergaan tot men recentelijk besliste het beeld over te brengen naar de tuin van het Broelmuseum.

Bij dat transport kreeg de Koeienkop nog enkele deuken en krassen bij. Gelukkig kreeg het beeldhouwwerk aandacht uit het kunstonderwijs. In het kader van de opleiding 1e bachelor conservatie/restauratie in Antwerpen maakte student Mikal Kindt een studie van het beeld en een inventaris van de schade. Voormeld Adviescomité Sculpturen in de Stad kreeg zijn rapport te lezen en besloot dat het beeld waardevol was en moest gerestaureerd worden.

Voor de restauratie (3110 euro zonder BTW) doet de stad een beroep op de Antwerpse hogeschool Artesis, en meer bepaald op de opleiding conservatie en restauratie, studie steen. De restauratie zal gebeuren in het kader van een opleidingsproject.

Het is de bedoeling de kop nadien in te werken in de ingang van de ondergrondse parking van het megawinkelcentrum K in Kortrijk (dat inmiddels volgeboekt zou zijn!). Maar dat is nog niet helemaal zeker.

Maar wie in Kortrijk Koeienkop zegt, denkt onwillekeurig aan het steegje tussen de Wijngaardstraat en de Sint-Jansstraat, dat werd opgedoekt voor de grootscheepse graaf- en bouwwerken voor K in Kortrijk (foto's van de sloop). Ook aan de ingang van dat steegje hing ooit een grote ... koeienkop. Die bestaat nog en ik weet waar hij is. Misschien kan men ook hiervoor een nieuwe bestemming zoeken?

Overigens zijn her en der in de stad nog wel koppen en bustes van vee te vinden aan gevels, meestal gewezen slagerijen (zie foto uit de Sint-Denijsestraat). Maar dat min of meer roerend erfgoed is stilaan aan het verdwijnen. Kan die geruisloze verarming van het straatbeeld niet op een of andere manier worden tegengegaan?

16:30 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

Jammer dat er geen schilderwerk bij is, dan zou ik me kandidaat stellen. ;-)
Wat de koeienkop betref...ik vind dat die verdacht veel op een paardenkop lijkt!

Gepost door: Martine | 22-12-08

paardenkop Tja, dat huisje ken ik. Juist groot genoeg voor drie man en een paardenkop...

Gepost door: Polo | 22-12-08

Koeienkop Jezus! Dat meen je niet, Marc: die Koeienkop boven de ingang van de parking van het Gouden Kalf!
Kan het nog symbolischer?

Gepost door: Pär Ongeluck, Compostmeester | 23-12-08

Taeckens André Taeckens is volgend jaar 100 jaar geleden geboren. Hij liet op de Oude Begraafplaats in Torhout heel wat mooie sculpturen na. De folder ervan kunt u opvragen bij Toerisme Torhout. Volgend jaar wordt hij door de erfgoedraad van Torhout passend herdacht.

Gepost door: Bart | 23-12-08

De commentaren zijn gesloten.