06-10-08

Kortrijk slaat aanbod van Eandis (Gaselwest) lichtzinnig af

eandis

Eandis, de werkmaatschappij van de gemengde gas- en stroomnetintercommunales (waaronder Gaselwest) verkoopt de gronden van de oude gasfabriek aan de Meensepoort in Kortrijk. De stad kreeg de eerste kans maar liet het aanbod quasi achteloos voorbij gaan. Hoewel het een zwaar vervuilde plek is, is het grote perceel dermate interessant gelegen dat het heel belangrijk is voor de stadsontwikkeling en de ontwikkeling van de wijk Overleie. Intussen maakt men zich op voor een 'masterstudie' voor de heropleving van het fel geteisterde Overleie. Kon het stadsbestuur niet wachten op de resultaten daarvan?

Eandis

Eandis is de gezamenlijke werkmaatschappij van de Vlaamse gemengde stroom- en gasintercommunales, waartoe ook Gaselwest behoort. Gemengd wil zeggen dat ook de private energiereus Electrabel partner is van die gemeentelijke samenwerkingsverbanden. Gaselwest en de andere stellen aan Electrabel en zijn kleinere concurrenten het net van leidingen en kabels ter beschikking om hun stroom en gas tot bij de klant te brengen. Gaselwest en co verkochten vroeger zelf stroom en gas, maar dat is al enkele jaren geleden verboden; er is een scheiding tussen levering (een commerciële activiteit) en beheer van het leidingennet (een overheidsopdracht).

Eandis en Gaselwest zijn in Kortrijk gevestigd op het Kennedypark. Maar van oudsher is er een klanten- en technische dienst op Overleie, aan de Meensepoort. Het betreft de gronden - 1,38 hectare groot - waarop de firma Desclée in 1837 een fabriek bouwde voor de productie van stadsgas, uit steenkool aangevoerd vanop de Leie. Na de omschakeling van zelf vervaardigd stadsgas naar ingevoerd aardgas werd de fabriek - vergrijsde Overleienaars herinneren zich nog de op- en neergaande 'gasbollen' - ontmanteld. Uiteindelijk kwam die site terecht in handen van Gaselwest, die er kantoren bouwde en stapelplaatsen inrichtte. Zie over de geschiedenis van de plek mijn eerder zondags stukje.

Te koop

Eind mei laat Eandis het stadsbestuur weten dat haar gronden en gebouwen te koop zijn. De verkoop kadert in een algemene beslissing om alle overtollige eigendommen van de hand te doen. De gemeenten, meestal steden, waar het goed is gelegen, krijgen de eerste kans. Als die niet toehappen, wil Eandis de goederen per lot aanbieden aan 'brownfield-ontwikkelaars' (zoals PSR, zie mijn stukje van 23 november 2007), die de boel overnemen met inbegrip van de saneringsverplichtingen tegen een prijs waarin rekening is gehouden met de kosten voor de bestrijding van de vervuiling. De stad kreeg de kans een bod te doen voor de site aan de Meensepoort.

De stad zelf heeft in 2001 nog onderzocht of een eventuele aankoop van die 1,38 hectare kon helpen om de politie een nieuw hoofdkwartier te bezorgen. Een schatting wees toen uit dat de stad maximum 1,3 miljoen euro mocht bieden. Men is toen niet doorgegaan met dat plan omdat men ontdekte - wat iedere vergrijsde Overleienaar weet - dat de gronden zwaar vervuild zijn en vol kabels liggen. Dat komt op zowat 100 euro per vierkante meter. Maar die prijs geldt enkel als men ervan uitgaat dat er geen korting kan worden gekregen voor de opruiming van de vervuiling. De sanering is immers een plicht voor de verkoper. In dit geval zou het wel eens kunnen dat de prijs negatief is, met andere woorden dat de koper geld toe krijgt als hij de sanering overneemt.

Gemiste kans

Je kan niet zeggen dat het stadsbestuur zich in het zweet heeft gewerkt om het actuele aanbod van Eandis grondig te bestuderen. Men vond het voldoende om even te polsen bij de verschillende directies van de stadsdiensten of zij toevallig iets konden aanvangen met de aangeboden terreinen en gebouwen. Het voorspelbare antwoord van de ene directie, Facility (zeg maar de dienst gebouwen en uitrustingen) die antwoordde, was: neen. De directie verwees - te recht! - naar de Callens Textielfabriek, Moorseelsestraat, die Kortrijk onlangs heeft aangekocht om daar alle stadsdiensten met zwaar materieel bijeen te brengen.

Minder vanzelfsprekend is dat het stadsbestuur zich voor de site Meensepoort blijkbaar alleen een bestemming als bedrijfsruimte kan indenken. Het gaat nochtans om een aanzienlijke plek bouwgrond met een uitzonderlijke ligging. Het kruispunt Meensepoort is een van de belangrijkste 'toegangspoorten' van de stad. Altijd geweest trouwens: lange tijd was het de Bissegemsepoort in de stadsomwalling. In de Hollandse tijd werd het een mooie tolpoort voor de inning van invoerrechten en kreeg het de naam Willemspoort. Na de Belgische onafhankelijkheid werd de poort direct herdoopt tot Menenpoort.

Het verkeersknooppunt Meensepoort ligt in het stedelijk rampgebied Overleie, het stadsdeel dat niet alleen kampt met ontvolking en winkelvlucht maar bovendien het belangrijkste slachtoffer is van de Leieverbreding waaraan maar geen eind komt. Als de stad Overleie planmatig wil (her)ontwikkelen, kan het niet omheen de mogelijkheden van de gasfabrieksite. En het ligt voor de hand dat op die uitzonderlijk gelegen plek ook woongelegenheden moeten komen - voor jonge gezinnen, weet je wel. De meer dan een hectare grote terreinen liggen dan wel aan een drukke verkeersader maar ze hebben aan de achterkant, Recollettenstraat en Gasstraat, een ontsluiting naar een heel rustig en leefbaar gebied dat aansluit aan de nieuwe Leieboulevards.

Daarom is het onbegrijpelijk dat de stad niet gewacht heeft op de resultaten van de studieopdracht Masterplan Overleie waarvoor men thans een studiebureau aan het werven is (125.000 euro op de begroting 2008). Het is wel nog een tijd wachten op de resultaten van een onderzoek dat nog moet starten, maar als het stadsbestuur het echt wou, kon men wel enig respijt krijgen van Eandis - Kortrijk is niet voor niets de grootste publieke aandeelhouder van Gaselwest. Dit is een gemiste kans voor de ontwikkeling en het woonaantrekkelijkheid van Overleie.

In de afwijzende beslissing van het stadsbestuur staat niettemin dat Eandis elke kandidaatkoper van de gasfabriekterreinen zal moeten waarschuwen dat er een masterplan voor Overleie in de maak is: "In die studie zullen definitieve ontwikkelingsmogelijkheden bepaald worden". Dat betekent in concreto dat niemand de terreinen zal kopen vooraleer dat masterplan is vastgelegd. Ook zal dat de prijs drukken, en mindere opbrengst voor Eandis betekent minder inkomsten voor Gaselwest en uiteindelijk ook minder Gaselwestdividenden voor de stad. In die omstandigheden ware het ook financieel verstandig geweest te onderzoeken of de stad zelf, of het Stadsontwikkelingsbedrijf SOK, de ontwikkeling van de site niet zelf in handen moet nemen.

men2

09:47 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.