03-10-08

Redt Kortrijk representatief voorbeeld van Expo58-architectuur?

spant1

Heb ik mijn slag thuisgehaald? Eerder berichtte ik over het benzinestation in de Stasegemsestraat in Kortrijk. Het is een mooi voorbeeld van architectuur in de stijl van Expo58. Precies in het jubileumjaar 2008 zou het worden gesloopt. Ik vond dat jammer. Mijn klaaglied heeft blijkbaar anderen beroerd. Op verzoek van het Vlaamse Agentschap Onroerend Erfgoed, dat zijn eerder gunstig advies voor de sloping introk, gaat de stad nu op zoek naar andere mogelijkheden voor het 'waardevolle' gebouw op een andere plaats. Blijkbaar gaat men het gebouw zorgvuldig uiteen halen en elders opnieuw opbouwen. Als dat maar goed afloopt!

In mijn eerder stuk melde ik dat de eigenaar van het tankstation in de Stasegemsestraat, de Ieperse firma Heite, een bouwvergunning had aangevraagd om het bestaande gebouw te slopen en te vervangen door iets nieuws. Met alle respect voor de bedrijfsbehoeften van eigenaar en pachter is het doodjammer dat hiermee een stilaan zeldzaam geworden stuk erfgoed in de stijl van Expo58 verdwijnt, schreef ik. En ik voegde daaraan toe: "Door er hier iets over te publiceren, is dat verlies niet weer geruisloos". Ik trok toen niet alleen de aandacht op de stroomlijnarchitectuur maar ook op de mooie toepassing van houten glulam-spanten. Met die spanten oogstte de firma De Coene triomfen op de wereldtentoonstelling Expo58, die 50 jaar geleden de tijden veranderde.

Blijkbaar is mijn noodkreet opgevangen door de bevoegde administratie. Het Agentschap Onroerend Erfgoed (departement RWO) had eerst op 28 april 2008 een gunstig advies gegeven voor de sloop van het benzinestation. Argument: "het gebouw is niet opgenomen in de inventaris van het waardevol onroertend erfgoed". Maar - na mijn stukje? - heeft het agentschap het dossier weer geopend en extra informatie ingewonnen. Het liep erop uit dat het agentschap uiteindelijk zijn goedkeuring voor de sloping introk en uitvoerig adviseerde om het gebouw dan toch niet te laten verdwijnen.

In zijn nieuw advies noemt het Agentschap Onroerend Erfgoed het benzinestation "een representatief en gaaf bewaard voorbeeld van een tankstation uit die periode, dat qua vormtaal aansluit bij de zogenaamde 'Expo58-architectuur'. Het agentschap voegt daaraan toe dat het gebouw een voorbeeld is van een realisatie waar gebruik is gemaakt van de spanten van de 'Kortrijkse Kunstwerkstede De Coene'. Volgens het agentschap heeft het gebouw zelfs "een beeldbepalende inplanting".

Dringende beslissingen

Als gevolg van dat advies zaten ze in het stadhuis met de handen in het haar. Eigenlijk was het niet verantwoord het gebouw te laten afbreken. Van lieverlede trokken ze naar de eigenaar om te kijken wat er kon gedaan worden. Maar de firma Heite bleef bij haar voornemen het tankstation te slopen en te vervangen door iets hedendaags. Ook de ambtenaren van de directie Stadsplanning en Ontwikkeling moesten toegeven dat het station niet meer voldoet aan de actuele normen en wetgeveing en dat het binnen de bestaande bebouwing niet kon aangepast worden. Zo is de luifel te laag en moet de tankpiste heringericht worden. Een andere reden voor de sloping is dat het perceel moet gesaneerd worden; als men het gebouw niet afbreekt, kan men de vervuiling in de bodem niet wegwerken.

Om al die redenen concludeerde de stadsdienst dat sloping en herbouw aanvaard kon worden. Wel belooft de directie Stadsplanning en Ontwikkeling te zoeken naar een mogelijkheid om het waardevolle gebouw op een andere plaats herop te bouwen en te hergebruiken. Nu is dat wel een heel opmerkelijke beslissing. De vraag is echter of het stadsbestuur die belofte van een van zijn directies zal waarmaken. Er moeten dan ook dringend door het stadsbestuur beslissingen genomen worden om het gebouw op een of andere manier in handen te krijgen (koop, schenking, ...?), om toe te zien op de zorgvuldigheid bij de deconstructie, om de uiteengehaalde elementen van het gebouw tijdelijk ergens op te slaan, om een nieuwe locatie en herbestemming te zoeken enzovoort. Het verontrust mij dat van die heel dringende beslissingen nog geen spoor te vinden is.

Overigens zijn de kwalijke voorbeelden van dergelijke aanpak legio. Denk aan het Volkshuis van Horta in Brussel dat is afgebroken om ooit elders terug opgebouwd te worden. De onderdelen zijn geruisloos verspreid en verdwenen. Of dichter bij ons: het Schepenhuis op de Markt in Harelbeke. Ook van dat historische gebouw zijn de onderdelen ooit ergens bewaard om naderhand opnieuw ineen gepast te worden. Vergeet het: ze zijn al lang verwerkt in 'briquaillon'. Ik hoop dat dit lot het Expo58-tankstation van de Stasegemsestraat bespaard blijft.

07:41 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

Commentaren

kindertijd Ja goed dat dit behouden blijft, ik kwam er als kind heel dikwijls voorbij als ik naar het zwembad fietste.......mooi geboouw

els deconinck

Gepost door: els deconinck | 03-10-08

We wachten in spanning af...

Gepost door: Martine | 03-10-08

Prachtig, laten we er een café van maken.

Gepost door: Adelbert | 06-10-08

De commentaren zijn gesloten.