30-06-08

Wordt KVK in ere-divisie kampioen in veiligheid?

KVK11

Het bestuur van Kon. Voetbalclub Kortrijk, kampioen in Tweede en volgend seizoen aan de slag in Eerste Nationale, heeft vorig jaar onverantwoorde veiligheidsrisico's genomen. Een rapport van de lokale politie is niet mals voor de club. Toch doet de Politiezone VLAS met frisse moed, hernieuwd inlevingsvermogen en wetenschappelijke analyses er alles aan om het veilige plezier van het publiek te garanderen. De club belooft beter mee te werken. En ... burgemeester Stefaan De Clerck moet minder tateren over (veiligheids-)kwesties waar hij het fijne niet van af weet, zegt de politie nog.

Een striemend rekwisitoor tegen het gebrek aan veiligheidsbeleid bij het bestuur van KVK kregen wij gisteren te horen in de politieraad (30 juni 2008) van de lokale politie. "KVK bleek in het verleden een stroeve partner maar tot nu moeten wij vaststellen dat er geen verbetering is in het gevoerde beleid" zeggen gezaghebbende vertegenwoordigers van de politiezone VLAS (Kortrijk-Kuurne-Lendelede). Het probleem wordt geschetst met een opzienbarende lijst van negen pijnpunten. Ik geef ze in extenso.

1. Communicatie: KVK voert geen open communicatie. De politie heeft geen inzicht in het sportieve beleid, de sponsors en andere essentiële informatie voor het opstellen van een overeenkomst m.b.t. de veiligheid. Toch raar dat de sponsors daar tussen staan: zijn ze niet alle gekend?

2. Wedstrijden: KVK deelt oefenwedstrijden, wedstrijdwijzigingen, extra wedstrijden enzovoort te laat of helemaal niet mee aan de politie. De politie moet dat zelf maar op een of andere manier zien te weten te komen.

3. Ticketverkoop: Er is geen transparantie over de ticketverkoop, nochtans een wettelijk vereiste. Afspraken over de ticketverkoop en al wat ermee gepaard gaat, worden eenzijdig gewijzigd of simpelweg niet nageleefd. Erger nog: De hulpdiensten konden op bepaalde momenten zelf 'overcrowding' vaststellen op de staantribune!

4. Ticketcontrole: Er is geen afdoende controle van de tickets door de suppoosten.

5. Utilitaire zones: Die zones liggen vast in de voetbalovereenkomst maar worden niet gerespecteerd. De politie heeft zelfs een keer een proces-verbaal moeten opstellen om naleving van haar aanbevelingen af te dwingen.

6. Pers: Er is geen parking voor de pers. De filmploegen mogen overal in het stadion hun gangen gaan, zelfs in de verboden zones. Opmerkingen van de politie daarover worden genegeerd.

7. Stewards: De groep stewards wordt door het bestuur van KVK veel te weinig ondersteund. Het bestuur onderschat hun belang voor de veiligheid.

8. Veiligheidsverantwoordelijke: De veiligheidsverantwoordelijke is wel gemandateerd door de club, maar hij is eigenlijk geen volwaardige partner in het KVK-bestuur.

9. Supporters: De club maakt weinig of geen gebruik van zijn wettelijke mogelijkheden om relsupporters te weren uit het stadion. Tot zover een nota van de lokale politie.

Met het Kortrijkse stadsbestuur kan de politiezone VLAS wel constructief samenwerken. De politie stelt vast dat de stad al heel wat heeft geïnvesteerd in het stadion. Op een rondgang met de betrokken diensten werden nog enkele opmerkingen gemaakt. Het algemeen onderhoud, de omroepinstallatie en de camera's kunnen bijvoorbeeld beter. Een punt van kritiek betreft burgemeester Stefaan De Clerck: de dossierbeheerder voetbal van de politiezone wordt soms gepakt in snelheid wat de communicatie betreft. Over veiligheidsincidenten geeft Stefaan De Clerck soms eenzijdige informatie die geen volledig beeld weergeeft van de gebeurtenissen...

kvk1

COP-model

Voor het komende seizoen wil de politie beginnen met een schone lei. De politie reikt het KVK-bestuur een hand, met een plan om de ordehandhaving in en rond het stadion zo menselijk mogelijk aan te pakken. Na enkele incidenten, waarbij werd vastgesteld dat "de harde kern van relschoppers" was uitgegroeid van een 30-tal tot zowat 125 "geregistreerde risicotoeschouwers", is in de voorbije seizoenen gekozen voor 'nul-tolerantie' en voor het opstellen van politiepersoneel in gevechtskledij. "We gleden af in een repressief model' geeft de politie grif toe. Voor wat komt, kiest men voor een ander, sociaal model: niet zonder enige zelf-ironie het COP-model genoemd. COP staat hier evenwel niet voor Amerikaanse flik maar voor 'community oriented model'. 

Zelf noemt de lokale politie haar nieuwe aanpak "gastheerschap". Voor matchen zonder risico betekent dit dat er geen agenten in full battle dress op het plein worden gezet; ze worden vervangen door een 9-tal aanspreekbare agenten in opvallende fluo outfit. Ook worden er spotters ingezet, gepatroneerd door de supportersclubs. Er komt een 'ketengericht' systeem van waarschuwing en desnoods proces-verbaal voor relschoppers.

Van het bestuur van KVK is de toezegging bekomen dat probleemtoeschouwers burgerrechtelijk een stadionverbod krijgen. Dat is eigenlijk uniek in België. Van de 800 stadionverboden in het hele land in het voorbije seizoen was er maar 1 enkele burgerrechtelijke uitsluiting. De 799 andere waren strafrechtelijk. Preventief worden lastige supporters kort na de match thuis bezocht door de wijkagent en mensen van politiezorg, om erger te voorkomen. Bij risicovolle matchen wordt dat systeem aangevuld met versterking van de federale politie. 

Mensuur

Ondanks die zachtere aanpak betekent de promotie van KVK naar Eerste nagenoeg een verdubbeling van de inspanningen die de politie moet leveren. De politiezone VLAS berekende dat haar COP-aanpak een personeelsinzet van 4123 mensuur zal vergen in het komende seizoen. Vorig jaar in Tweede was dat 2180 mensuur. Maar als men de methode van het vorig jaar had aangehouden, zou het komende jaar niet minder dan 5894 mensuur gevergd hebben.

Het kan nog meer inzet vergen als een omzendbrief van kracht wordt die eist dat de lokale politie van de zone van de club bij iedere uitwedstrijd twee secties politiemensen meestuurt. Reken dan maar op 7451 mensuur in het COP-model en 9222 mensuur in het model van vorig jaar.

Het is al een hele opluchting van Binnenlandse Zaken erin toegestemd heeft KVK te laten starten in de laagste veiligheidscategorie. Dat is een aanzienlijke besparing op de kosten.

kvk2

 

 

 

 

22:52 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

29-06-08

Mini-renovatie oud Stadhuis Kortrijk

stadhuis1

In juni 2006 kreeg het jonge bureau noA.architecten, Brugge, de opdracht een masterplan te maken voor een grondige herinrichting van het oude gedeelte van het stadhuis van Kortrijk. In mei 2007 waren de bouwmeesters An Fonteyne, Jitse van den Berg en Philippe Viérin klaar. Maar een jaar later besliste het stadsbestuur, ondanks alle bewondering voor de gepresenteerde plannen, om die renovatie toch maar uit te stellen. In de plaats daarvan komt een bescheiden opfrissing, die toch zowat 200.000 euro zal kosten, met inbegrip van 22.298,79 euro ereloon voor de architecten. De eerdere ontwerpopdracht voor het masterplan van het noA-team kostte 24.986,50 euro (er was 25.000 euro begroot - goed gemikt!). 

Viérin

Een van de belangrijkste en laatste wapenfeiten van burgemeester Emmanuel de Bethune was de aankoop van een groot bankgebouw palend aan de achterkant van het stadhuis in Kortrijk, het KBC-gebouw (2000). Na een meer dan geslaagde verbouwing werd het herdoopt tot het Nieuwe Stadhuis, waar nagenoeg alle administratieve diensten van de stad zijn gecentraliseerd, met de publieksbalies op de benedenverdieping, een festivalweide groot.

Het ontwerp van het Nieuwe Stadhuis was al van noA.architecten. Opmerkelijk is de aanwezigheid van Philippe Viérin in dat bureau, telg uit een Kortrijks-Brugse dynastie van bouwmeesters en kunstenaars. Het historische stadhuis, Grote Markt 54, heeft zijn neo-zestiende-eeuwse uitzicht gekregen bij een grondige verbouwing in 1959-1962, naar de plannen van arch. Jozef Viérin en onder leiding van zijn zoon Luc Viérin. Zie ook mijn stuk van twee jaar geleden. 

Op een 'strategisch college' (een soort conclaaf zonder publieke notulen, een typische werkmethode van het Kortrijkse stadsbestuur) op 8 mei 2007 kreeg het stadsbestuur het bestelde masterplan gepresenteerd. De heren en dames waren vol bewondering: op een intelligente manier en zonder bijkomende ruimte te vragen worden hier oplossingen aangebracht voor de vele tegenstrijdige functies en mogelijheden van de oude gedeelten van het stadhuis, aldus een insider.

Beperkt budget

Maar later rees de twijfel: is een grondige verbouwing van het oude stadhuis wel prioritair? De duizend Foruminvest-perikels eisen ook hier, in het stadhuis zelf, hun financiële tol. Dus werd beslist om zich te beperken tot het in orde zetten van enkele vergaderzalen, met een beperkt budget. Later, als er nog wat over is, volgt misschien de rest van de uitvoering van het masterplan.

stadhuis2

Meer bepaald worden alleen volgende kamers aangepakt: de "Nieuwe Schepenzaal" (op de eerste verdieping, ook al stokoud, maar jonger dan de oude schepenzaal, de trouwzaal beneden), het 'salonske' op de gelijkvloerse verdieping (niet te verwarren met de café in de schaduw van het stadhuis op de hoek van de Grote Markt en de O.L.Vrouwestraat), de 'conciërgerie' en de vergaderzaal ernaast, in een annex op de binnenkoer van het stadhuis.

Paterstafel

Het drastische masterplan van noA.architecten wordt beperkt tot schilderwerken, nieuwe stroom-, ICT- en projectiebekabeling, propere gordijnen en nieuwe meubeltjes aangevuld met enkele oude waarvan men geen afscheid kan nemen. Toch is ook voor die mini-renovatie de hulp ingeschakeld van het noA-team; kwestie van compatibel te blijven met een eventuele latere uitvoering van het grote masterplan.   

De ingrijpendste werken gebeuren in de Nieuwe Schepenzaal. De zaal ligt een meter lager dan de rest van de eerste verdieping en het niveauverschil wordt momenteel overbrugd door een trapconstructie die op het toneel niet zou misstaan. De trap wordt vervangen door iets kleiners. De huidige opvallend gekleurde plankenvloer van de zaal krijgt een andere tint die meer zal samengaan met de verse muurverf. De grote vensters met eronder lelijke radiatoren worden weggestopt achter transparante gordijnen. Met moderne stopcontacten, een projectiescherm en een plaats voor een beamer, krijgt de Nieuwe Schepenzaal een multimediaal karakter. De waardevolle schouw en plafondelementen worden gerestaureerd. En er komen nieuwe meubels: een op maat gemaakte paterstafel en standaardstoelen.

Het Salonske wordt opnieuw receptiekamer en wordt daartoe grondig opgefrist, met behoud van de historische schouw. Het bestaande design-meubilair uit de hall van het stadhuis zal daar een nieuwe bestemming krijgen. De ruimten in de conciërgerie krijgen eigenlijk alleen maar nieuwe meubels. 

Rond

De renovatie wordt opgesplitst in drie afzonderlijke dossiers, met de bedoeling gespecialiseerde vakmensen de opdracht te kunnen gunnen, na telkens een beperkte prijsvraag. De afwerking van de vergaderzalen wordt op 66.376,97 euro geraamd; het maatmeubilair op 54.692 euro, de levering van standaardmeubels 56.632,24 euro en het ereloon 22.298,79 euro. Samen is dat 200.000 euro rond. Er zal nog wat met kredieten moeten geschoven worden op de begroting 2008 om dat allemaal betaald te krijgen. 

26-06-08

Stadssfeer in Kortrijk: uit de koker van welk bureau?

onweerswolk

Tien jaar na de vorige campagne - dè Imago-campagne van vader de Bethune (1997 tot 2000) - komt er een nieuwe om het blazoen van Kortrijk weer op te poetsen. "Ondanks alles" is Kortrijk vanalles, stellen 'communicatiedeskundigen' vast. Een 'overkoepelende communicatieopdracht' moet dat "ondanks alles" weggommen. Tien bureaus mogen een concept indienen. Onder de 10 is niet meer Slangen&Partners, die de voorkeur van burgemeester de Bethune genoot. Wel nog Focus Advertising, Heule, dat toen tijdelijk met Noël Slangen, thans universeel OpenVLD-strateeg, samenwerkte. De opdracht van een decennium geleden kostte 45 miljoen frank (1,115 miljoen euro). Het is nog niet duidelijk hoeveel de CD&V-OpenVLD-coalitie er nu voor over heeft. 

Lucht

Wie herinnert zich nog de opvallende affiches van de Imago-campagne van 1997-2000? De uit de Leie opstijgende zwaan - een niet-inlandse Siberische knobbelzwaan zo bleek later - en de vuurspuwer? Een enquête in 2000 wees uit dat zwaan en vuurspuwer slechts bij 35% van de Kortrijkzanen een lichtje deden opgaan. Niets is zo vluchtig als communicatie. Maar sommigen verdienen er fortuinen mee.

"Voor 5 miljoen euro lucht" noemt Dirk Draulans in Knack (25 juni 2008, p. 27) de communicatieopdracht die Groep C van diezelfde Noël Slangen kreeg van Lange Wapper-brugbouwer BAM in Antwerpen. Volgens Draulans is de dure opdracht verknoeid. Ook in Kortrijk leverde de Imago-campagne van burgemeester de Bethune en spindoctor Slangen niet de verhoopte resultaten op. De paardenremedie met Hollands geld die de stad nu toegediend krijgt - Foruminvest en al wat er goedschiks kwaadschiks mee gepaard gaat - is nodig omdat eerdere pogingen om de tanende stad erbovenop te helpen, niets hebben uitgehaald.

Maar paardenremedies hebben onvermijdelijke bijwerkingen. Je kan geen verkeersassen openleggen zonder de toegankelijkheid te schaden. Je kan geen heelder stadskwartieren slopen zonder modder, stof en schade aan de omliggende buurten. Je kan geen 80 trendy winkels droppen in het stadscentrum zonder de wat belegen bestaande zaken concurrentie aan te doen. Je kan niet alle inspanningen concentreren op de ontvangst van Foruminvest zonder andere noodzakelijke ingrepen op de lange baan te schuiven. Aan de einder gloort misschien een schitterende toekomst. Maar het Kortrijk van vandaag moet het zien te overleven.

Feestmomenten

Het stadsbestuur boog zich over die toestand(en) op 6 mei jl. : "Hoe kunnen wij in de komende jaren de troeven van de stad uitspelen ondanks de vele werkzaamheden in de stad?". Burgemeester en schepenen beslisten het accent te leggen op "mobiliteit, activiteit en publiciteit". Dat, met een veelheid van evenementen, een goede toegankelijkheid (zonder erover te spreken! - tja, spreken zou onvermijdelijk een beetje liegen zijn) en ... een communicatiecampagne.

Die communicatie moet volgens de nota van het kabinet van de burgemeester 'overkoepelend' zijn. Alle stedelijke diensten moeten gebruik maken van een zelfde campagnebeeld, logo of 'basistoon'. Alle drukwerk moet dezelfde lay-out krijgen, dezelfde kleuren, papiersoorten, lettertypes, drukinkt. Dat moet uiteindelijk leiden tot "een extra sterk imago".

Opvallend eerlijk maant de nota aan om er rekening mee te houden dat niet alle bouwwerven 'in eigen beheer' zijn. Tja, Foruminvest is privé, ondanks massieve bijstand van stad en stadsontwikkelingsbedrijf, en de aanslepende Leiewerken en de vernieuwing van invalswegen zijn van de Vlaamse Gewestoverheid. En ook het fusieziekenhuis is geen stadsinvestering, sinds het OCMW het initiatief uit handen heeft gegeven. 

Toch moet de gewenste communicatie die explosie van investeringen op het conto van het stadsbestuur schrijven; zij moet "een bepaalde stadssfeer creëren". Het publiek moet overtuigd wordenvan volgendevisie: "Kortrijk beleeft nu eenmaal een historische periode waarbij een aantal werven afgerond worden". Men wil dan ook telkens 'feestmomenten' scheppen waarbij "de Kortrijkzaan ondanks de onvermijdelijke hinder van de werken en de werven het gevoel krijgt dat hij historische jaren beleeft in zijn stad".

Draagvlak

Om  zeker te zijn dat dit gevoel aanslaat, zoekt het stadsbestuur een gespecialiseerd bureau. Het type bureau dat het stadsbestuur zoekt, moet zijn sporen verdiend hebben in het ontwikkelen van een 'corporate identity' voor organisaties en bedrijven. Klassieke communicatiebureaus mogen niet meedoen. Over bureaus gespecialiseerd in citymarketing, zoals Slangen en co, wordt niet gerept.

De criteria waaraan de meedingende communicatiebureaus zullen getoetst worden zijn: 1. de prijs(-kwaliteitsverhouding), 2. originaliteit en creativiteit (dat is Kortrijk als zelfverklaarde hoofdstad van innovatie, creatie en design wel aan zichzelf verplicht), en 3. duurzaamheid. Met dat laatste bedoelt men niet 'ecologisch verantwoord maar: herbruikbaar na de campagne als huisstijl. Andere criteria zijn 4. 'draagvlak' (de bevolking laten geloven in het historische belang van de huidige periode), en 5. 'begeleiding' (bedoeld wordt: hoeveel referenties kan de persoon die de campagne zal leiden, voorleggen?).

De 10 uitverkoren bureaus mogen in een eerste fase een 'concept' indienen. Nadien zal het stadsbestuur het ene bureau kiezen dat de campagne mag uitwerken. Voor die eerste fase wordt 25.000 euro uitgetrokken. De kostprijs van de eigenlijke campagne zal afhangen van de indieningen en is nog niet geraamd.

Welke bureaus mogen hun kans wagen? 1. Duall, Borgerhout, 2. Focus Advertising, Heule, 3. BAD, Roeselare, 4. Antenno, Antwerpen, 5. Altera, Heverlee, 6. Kunstmaan, Leuven, 7. Megaluna+Triumviraat, Brussel, 8. DVN, Gent, 9. Pirana Concepts, Waregem, 10. Apunta, Heule. Slangen is blijkbaar niet meer gewenst. Zakenpartner Focus Advertising wel.

24-06-08

Tweede schietstand krijgt vergunning in Kortrijk

schietstand2

In Kortrijk is er niet alleen de historische stedelijke schietstand in de Abdijkaai, maar is er ook in de deelgemeente Heule een schuttersinfrastructuur. De Heulse schietstand, verscholen achter het sportcentrum op het Lagaeplein, krijgt vandezomer, na een proefjaar, wellicht zijn definitieve vergunning van de Bestendige Deputatie van West-Vlaanderen (provinciebestuur). Het Kortrijkse stadsbestuur geeft gunstig advies. De exploitatievoorwaarden zijn streng. Intussen is de lokale politie teruggekeerd naar de stedelijke schietstand in de Abdijkaai.

Vuurwapens

Stad Kortrijk bouwde in 1864, naast en samen met het stedelijk zwembad, een stedelijke schietstand in de Abdijkaai (nr. 9). In 1909 kregen de schutters het gebouwencomplex dat nog altijd wordt gebruikt, met schietbanen van 25 en 50 meter. De infrastructuur is eigendom van de stad maar wordt gebruikt door de Koninklijke Schuttersvereniging Karabiniers van Groeninge Kortrijk, een vzw.

Maar er is nog een tweede schietstand op het Kortrijkse grondgebied. De Koninklijke Schuttersgilde Willem Tell Heule, een feitelijke vereniging, heeft haar eigen schietstand, op het Lagaeplein in Heule. Je moet wel een beetje zoeken om de met prikkeldraad beveiligde schietbanen te vinden. Ze liggen verscholen in het groen achter de sporthal van Heule.

De club kreeg eind augustus vorig jaar van het provinciebestuur een voorlopige vergunning om de schietstand voort te exploiteren en uit te breiden. De hernieuwing betreft een schietstand voor vuurwapens in open lucht met 8 banen van 50 meter. Daarenboven wil de club een binnenschietstand met 8 banen van 10 meter voor wapens met perslucht regulariseren en 4 nieuwe banen van 25 meter in open lucht aanleggen voor vuruwapens.

Strenge voorwaarden

De Provincie heeft de definitieve vergunning afhankelijk gemaakt van heel strenge voorwaarden, gericht op de veiligheid en het leefmilieu. Voor de veiligheid moeten vooral dwaalkogels vermeden worden. De club had er al voor gezorgd dat er geen kogels rechtstreeks buiten de omheiding terecht konden komen. Over de hele lengte van de 8 banen zijn om de 12,5 meter 'parabals' opgesteld die voorkomen dat kogels uitvliegen in de hoogte. Om zijdelings uitvliegende kogels op te vangen zijn er tussenschotten geplaatst en een omheining van 2 meter hoog. Een ander probleem zijn afketsende kogels. De meeste metalen staketsels zijn daarom bekleed met hout, waarin de kogels blijven steken. De Provincie eist dat alle metaal bedekt wordt en de club heeft dat inmiddels uitgevoerd.

schietstand3

Een mogelijke belasting voor het milieu zijn de kogels en hulzen die eventueel in de bodem en in de Heulebeek, die de schietstand doorkruist, terechtkomen. Dat kan een rechtstreekse bron van bodemverontreiniging met zware metalen zijn. De schutters van Willem Tell hadden al een stuk van de niet verharde gedeelten van de schietbanen bekleed met tapijt op een laag zand. Dat maakt eenvoudige schoonmaak mogelijk.

Maar daarachter en tot aan de kogelopvang op het einde lagen nog een strook onbedekte aarde, de beek en opnieuw onbedekte aarde. De club heeft daarom geïnvesteerd in een bedekking met plastiekzeil en daarop een laag zand in de strook tot aan de Heulebeek. Op de andere oever was dat niet aangewezen omdat het zand iedere keer dat de Heule buiten haar oevers treedt, alles zou wegspoelen. Daarom werden daar houten planken rechtgezet over de hele breedte van de schietbanen om te beletten dat er kogels in de grond worden geschoten. 

Voorts is op vraag van de Provincie de lozing van afvalwater uit de kantine in de Heulebeek stopgezet en is er een geluidsstudie gebeurd door de gespecialiseerde firma Avitech. Al die inspanningen hebben het Kortrijkse stadsbestuur overtuigd om een positief advies te verstrekken, maar het is de Bestendige Deputatie die uiteindelijk beslist.

Het stadsbestuur vraagt de schuttersclub wel om rekening te houden met het project "Heerlijke Heulebeek". In dat project ijveren verschillende verenigingen voor een herwaardering van de natuur- en recreatiemogelijkheden van de Heulebeek over haar hele lengte.

Abdijkaai

Zijn eigen schietstand, Abdijkaai 9, stelt het stadsbestuur nu weer ter beschikking van de lokale politie; zo is in de samenwerkingsovereenkomst tussen de stad en de Politiezone VLAS vastgelegd. De politie gaat er trainen in 'geweldbeheersing met vuurwapen'.

Lange tijd ging de politie haar vuurkracht aanscherpen in de private schietstand van Vanden Berghe in Gullegem. Maar de eigenaar zegde daarvan vorig jaar de huur eenzijdig op. Vandaar de terugkeer naar de Abdijkaai, waar de schietstand ballistisch in orde bleek maar wel een grondige schoonmaakbeurt nodig had.

12:50 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

22-06-08

Arbeid geadeld in de Koffiestraat in Heule

koffiestraat4.5 

In de Koffiestraat in Heule staan enkele beschermde arbeiderswoningen uit de negentiende eeuw.  De bescherming als monument redt een typisch straatbeeld, dat je elders hoe langer hoe minder vindt. Eindelijk ook aandacht voor andere architectuur dan die van de bourgeoisie uit vroegere tijden: de arbeid geadeld! Die bewarende maatregel betekent wel een zware dobber voor de eigenaars. Maar dat hoeft verstandig hergebruik niet in de weg te staan. Een Wevelgems echtpaar geeft het goede voorbeeld. Gesteund met een restauratiepremie doen zij de nodige investeringen om van een bijna 130-jarig arbeidershuis een gezellige woning te maken, met respect voor het beschermde erfgoed. Maar waaraan heeft dat straatje de naam Koffiestraat te danken? Toch wel weer een onvermoed hoekje...

Rustieke bungalow

Misschien is het wel de straat met de grootste monumentendichtheid van Kortrijk, het Koffiestraatje van Heule. Van het 10-tal panden aan de pare kant (de onpare kant wordt grotendeels ingenomen door het klooster van Heule) zijn er niet minder dan 6 geklasseerd als monument (de nummers 2, 4, 14, 16 18 en 20). Je zou het niet zeggen als je erdoor loopt. Bij monumenten denk je meestal aan opvallende gevels en duizelingwekkende dakpartijen. In dat Heulse straatje zijn het nederige arbeiderswoningen die decretaal beschermd zijn. Eens te meer was het toenmalig Vlaams minister Paul Van Grembergen, Spirit (VlaamsProgressieven), die op 30 april 2004 het beschermingsbesluit ondertekende. De bewindsman voerde een heel doortastend erfgoedbeleid, dat ook aandacht had voor het patrimonium van het gewone volk.

De meeste van die beschermde woningen zijn platte doeningen met een zolderdak boven de gelijkvloerse verdieping. Ze zijn nogal breed in vergelijking met 19de-eeuwse werkmanshuizen in het Kortrijkse stadscentrum (Stasegemsestraat bijvoorbeeld). En hoe ouder ze zijn, hoe breder. Dat komt omdat ze gebouwd werden op verloren gelegen grond buiten de Heulse dorpskern, grond die toen minder gegeerd en dus goedkoop was. De huidige Koffiestraat was tot zowat 1880 slechts een voetweg, "buurtweg nr. 29" op de Atlas der Voetwegen van 1843, genaamd de Molendreef want leidend naar de Plaatsmolen van Heule. Bij de opmaak van de Atlas stonden er nog maar twee huizen in de straat. De huisjes hebben achteraan stuk voor stuk een aanzienlijke tuin; het kwam op geen vierkante meter.

koffiestraat4.4

Met die typische eigenschappen van landelijke arbeiderswoningen hebben die panden - raar maar waar - heel wat troeven voor renovatie en hergebruik, hoe oud en eenvoudig ze ook mogen zijn. Opgeknapt ogen ze als als een rustieke bungalow, en daarvan zijn er al een paar voorbeelden te zien in het straatje. Dank zij de bescherming blijven ze toch min of meer hun schilderachtig uitzicht van diep in de jaren 1800 behouden.

Vingerberaping

De oudste panden zijn de nummers 14 en 16, daterend van voor 1835. Tot 1920 was het een enkele arbeiderswoning, wat niet uitsluit dat zij verschillende grote families bijeen onderdak heeft verleend. Toen is het pand in twee aparte woningen opgedeeld. Beide huisjes hebben elk een voordeur en drie ramen in de gevel. Boven hun enige bouwlaag worden ze beschut door een zadeldak met Vlaamse pannen. Het metselwerk van de buitenmuren is in verankerde baksteenbouw. Een voortuintje siert beide panden; dat van nr. 16 staat vol weelderig groen; ooit waren het moestuintjes of 'begraasde' tuintjes (voor een geit?). Ook het verzorgde schrijnwerk van ramen en deuren is meegeklasseerd.

koffiestraat4.2

De huizen die vlaskoper J.A. Vansteenkiste in 1864 (nr. 20) en 1877 (nr. 18) liet bouwen, staan aan de rooilijn. Het gemis van een voortuintje wordt goedgemaakt door meer 'land vanachter', te bereiken via een steegje op de perceelsgrens. Nummer 20 is het breedste, voorzien van een poort, vier ramen en een voordeur in de straatgevel. Nummer 18 heeft vijf traveeën (dat wil zeggen vier vensters en een voordeur in de gevel). Beide typische dorpswoningen hebben eveneens slechts één bouwlaag en een zadeldak. In de beschrijving van het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed wordt gewag gemaakt van de restanten van cementbekleding op een zijgevel: "sporen van vingerberaping" (wellicht smeerde men een dikke laag cement op de muur en versierde men die door in de nog natte laag gaatjes met de vingers te maken).

Renovatie

De latere huisjes hebben dan weer wel een voortuintje. Het jongste is nummer 2, van 1902: vijf traveeën, één bouwlaag onder een pannen zadeldak. Maar het pand dat mij vooral interesseert is nummer 4. Nummer 4 is een achter een voortuin gelegen arbeiderswoning van 1880. Eerst waren het twee woningen onder hetzelfde met pannen bedekte zadeldak, maar in 1897 maakte men er een van. In de brede gevel van één bouwlaag zitten vier vensters met luiken, een poortje en een voordeur.

koffiestraat4.1

Het stadsbestuur van Kortrijk heeft een bouwvergunning verleend aan het Wevelgemse koppel Pepijn en Ilse Rosseel-Waeyaert om dat nummer 4 grondig te restaureren. De renovatie gebeurt in nauwe samenspraak met de Vlaamse administratie van Onroerend Erfgoed en levert de moedige investeerders dan ook een restauratiepremie op.

Het uitzicht van de beschermde dorpswoning in verankerde baksteenbouw met geaccentueerd voegwerk wordt zorgvuldig bewaard. En dat gaat ver: zo wordt het bestaande schrijnwerk (typische houten T- en schuiframen met luiken) eerst weggenomen voor restauratie en dan teruggeplaatst. De zijgevels worden bezet met kalk met grove structuur na het verwijderen van de bestaande cementbezetting. Aan de achterkant van de woning wordt een later toegevoegd bijgebouwtje met eternitdak gesloopt. De afgeleefde veranda wordt vervangen. De bestaande indeling van het dorpshuis wordt zoveel mogelijk behouden. De zolder wordt ingericht tot slaapkamers, te bereiken met een nieuwe binnentrap. En in de tuin wordt een regenwaterput van 15.000 liter gestoken.

Men kan hier werkelijk spreken van een maximale vrijwaring van de erfgoedwaarden van het pand, een goed voorbeeld voor andere eigenaars van beschermde monumenten. Toch wordt het een woning die zal beantwoorden aan de hedendaagse wooncomforteisen. Het ontwerp is van het architectuur- en restauratiebureau J & A Demeyere van Kortrijk.

koffiestraat4.3

Beschermd is beschermd!

Toch is opname van een pand op de lijst van beschermde monumenten voor eigenaars soms een last en zeker een beperking van hun vrijheid. De eigenaar van nummer 14 wou in 2005 zijn huisje slopen en de grond ter beschikking stellen van de aanpalende school. Men wou er een extra uitgang voor de school van maken, zogenaamd om de leerlingen meer verkeersveiligheid te geven. De eigenaar deed daartoe een aanvraag tot opheffing van de bescherming.

Het is de eigenaar niet gelukt. De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen ging op haar achterste poten staan. De experten wezen op "het algemeen belang van deze woning omwille van de historische, sociaal-culturele en industrieel-archeologische waarde". Huidig Vlaams minister Dirk Van Mechelen, OpenVLD, wees de aanvraag dan ook af.

koffiestraat4.6

Maar de eigenaar bleef aandringen; hij diende een nieuwe aanvraag in, met nog meer verkeerstechnische argumenten. Opnieuw was het advies van de Koninklijke Commissie geheel afwijzend: "het gaat hier om een waardevol, beschermd gebouw, waarvan de waarde niet kan worden uitgespeeld tegen problemen van verkeerstechnische aard". De minister won toch ook maar advies in bij verkeersdeskundigen. Die overtuigden hem ervan dat er verschillende andere ontsluitingsopties mogelijk zijn "die een groter effect hebben op de verkeersveiligheid van de schooltoegang". Ook de tweede aanvraag tot opheffing van de bescherming werd dus afgewezen.

Schuimkraag

En van waar komt die rare naam van het straatje? Wel met koffie, het zwarte vocht, heeft die naam niets te maken. De 'koffie' van de Koffiestraat werd geserveerd met een kraag schuim; het was bier. Koffie is een te letterlijke vertaling van ... café. Tot in de jaren 20 was het straatje - dat nog eerder als voetweg de Molendreef werd genoemd - de 'Caféstraat' van Heule. Het Heulse gemeentebestuur vond dat in de jaren twintig waarschijnlijk niet chique genoeg.

Het enige café dat ik er heb gekend, is café 't Park, op de hoek met de Heulsekasteelstraat. De Heulse socialisten vergaderden er; een origineel onderdeel van de werking was de jaarlijkse avond met "patatjes met de pelle" (en de fabelachtig smakende ingelegde zilveruitjes van Nadia niet te vergeten!) in het zaaltje achter de herberg. Maar ook dat café is verdwenen. Men heeft zelfs de deur toegemetst.  Dat hoeft niemand tegen te houden om deze onvemoede hoek van Kortrijk eens te gaan bezoeken. Elders in Heule zijn er cafés genoeg. Maar zilveruitjes?

koffiestraat4.7

19-06-08

Kortrijk kampt met plasprobleem

pssintantonius1

"Geen gezeik!" is de slogan van het Kortrijkse stadsbestuur. Letterlijk te nemen. Er zijn nauwelijks nog openbare toiletten voor de 'Leiepissers' (zoals ze in Roeselare de Kortrijkzanen noemen). De pissijnen verdwijnen. En voor de vrouwen zijn er nog nooit geen geweest. Van een oude, dure eed om er nieuwe te plaatsen, komt maar niets in huis. Schepentje Pis, Guy Leleu, CD&V, kondigt voortvarend een zelfreinigend toilet aan, voor heel binnenkort, op de her aan te leggen parking van de Sint-Rochuskerk. Beter dan in Gent, want uitgerust met een veiligheidsknop en 'design' op de koop toe! Maar zijn eigen studiebureau verzoekt hem zijn plas wat langer op te houden, een paar jaar minstens; eerder kan dat toilet er niet komen. Cathy Matthieu, Groen!, die de affaire al van in 2001 in het oog houdt, kan er niet om lachen.

Geurslot

Nu is het genoeg, moet Cathy Matthieu, gemeenteraadslid Groen!, gedacht hebben. En ze mobiliseerde de progressieve fractie van sp.a, VlaamsProgressieven en Groen! voor enig straatprotest. De actievoerders stelden zich op in de Doorniksestraat, aan het entreegebouwtje van de ondergrondse parking Schouwburgplein. Kortrijkzanen van enige leeftijd associëren dat plein nog altijd met de, voor die tijd luxueuze, openbare toiletten in een zijvleugel van de stadsschouwburg, opgedoekt bij een van de vele renovaties die het neorenaissancegebouw onderging.

Later kwam er een modern openbaar toilet in het entreegebouwtje - Leiedaldirecteur Karel Debaere tekende ervan nog de eerste ontwerpschetsen - van de ondergrondse parking. Enkele jaren geleden ging de deur, zonder hartje, definitief op slot omdat de afvoer en vooral de siffon - het geurslot! -niet naar behoren werkte. 

Cathy Matthieu herinnert aan haar interventie in de gemeenteraad van Kortrijk in 2001. Toen nam zij de fakkel over van Yvonne Sercu, socialistisch gemeenteraadslid van 1988 tot 1994 en van 1998 tot 2000. Bijna twintig jaar geleden kwam Yvonne al op voor meer en betere openbare toiletten, ook voor vrouwen, in Kortrijk. Ik herinner mij het antwoord van de toenmalige schepen nog: vrouwen kunnen gratis gaan plassen in elk café, en in het reglement staat dat zij niet kunnen verplicht worden iets te consumeren. Met andere woorden: alleen heel assertieve vrouwen hebben plasrecht in Kortrijk.

 

pssintantonius2

 

Gezond

In 2005 was het liberaal gemeenteraadslid Marie-Claire Vandenbulcke die, naar aanleiding van een rapport van de World Toilet Organisation (WTO), het plasbeleid in Kortrijk op de korrel nam. De WTO noemde immers de toegang tot een degelijk openbaar toilet een mensenrecht. Inmiddels is Marie-Claire zelf schepen geworden, maar de toestand is niet verbeterd, zelfs verslechterd. Nog altijd is het zoals Marie-Claire, Cathy en Yvonne aankloegen: "De stad telt amper openbare toiletten. Als die er zijn, gaat het meestal om slecht onderhouden urinoirs voor mannen rond kerken" (in Het Laatste Nieuws van  16 september 2005).

pismenenpoort2JPG

Inmiddels zijn ook die pissijnen voor mannen een voor een aan het verdwijnen. Die aan de Sint-Elooiskerk en Sint-Elisabethkerk zijn al opgedoekt. In de Veldstraat vind je tussen de Sint-Antoniuskerk en de grot van Lourdes van de paters van zalige Isidoor, achter cowboydeurtjes drie pissijnen in vergeelde, gekrakeleerde faillence. Volgens schepen Leleu worden ze regelmatig uitgespoeld, maar ze zouden een grondige poetsbeurt kunnen gebruiken. Op een van de klapdeurtjes staat de opwekkende spreuk: "rukken is gezond".

Er is nog een verborgen pissijn aan de Meensepoort, weggestopt achter de frituur van Jeanette (dochter van Stafke, de groenselboer uit de Antoon Van Dijcklaan) en de krantenkiosk (waar je al om 3 à 4 uur 's morgens de nieuwe kranten kunt kopen). Die sanitaire installatie stond uitstekend opgesteld voor de voetbalsupporters die na een match in het Guldensporenstadion stadswaarts trokken. De plasstop staat er nog maar de opvangkuilen zijn verstopt met plataanbladeren en er komt geen druppel water meer uit de spoelkraantjes. Zie de foto's.

 

pismenenpoort3

 

Overleden

In september 2005 beloofde schepen Guy Leleu, die nog altijd verantwoordelijk is voor de openbare toiletten in de stad, een voorbeeld te nemen aan Stad Gent. Daar liet het stadsbestuur drie jaar geleden ruim dertig aluminium zelfreinigende designurinoirs met afdak plaatsen. "We overwegen een gelijkaardig project" verklaarde de schepen en hij dacht daarbij aan de Veemarkt, het Conservatoriumplein en de Broeltorens. Hij gaf toe dat de wc's in het oude gedeelte van het stadhuis, Grote Markt 54, geen oplossing waren, ook al omdat men ze 's nachts sloot. Het sluitingsuur voor de stadhuistoiletten was ingevoerd nadat men er 's morgens eens een overleden man had aangetroffen!

Na drie jaar is van die beloften nog niets in huis gekomen. Nog altijd is in Kortrijk geen werk gemaakt van het plasrecht, een mensenrecht. "Je moet maar eens zwanger zijn, of met drie kinderen rondlopen die om beurten nar het toilet moeten, of op oudere leeftijd zijn, of gewoon dringend moeten" zei Cathy Matthieu aan de verzamelde pers. De sp.a-VlPro-Groen!-fractie pleit daarom voor meer openbare toiletten in de binnenstad. Er kan bijvoorbeeld een sociaaleconomieproject opgezet worden om madames of monsieurs pipi aan het werk te helpen bij het onderhoud van die toiletten.

Prototype

Schepen Leleu dacht zich eruit te lullen door zijn belofte van drie jaar geleden opnieuw te herhalen. Nu zweert hij dat er binnen enkele maanden een eerste prototype van design-wc zal geplaatst worden op de heraangelegde parking van de Sint-Rochuskerk. Het wordt zelfs een toilet met een veiligheidsknop. Het duurt allemaal zo lang omdat Kortrijk alleen de allerbeste toiletten wil, die ... nog nergens bestaan. Ook rolstoelgebruikers moeten er terecht kunnen, en je moet er luiers kunnen verversen. Intussen kunnen de mensen gebruik maken van het sanitair van openbare gebouwen zoals sportcentra, ontmoetingscentra en begraafplaatsen. Prachtig, maar die liggen meestal buiten het centrum en je moet geluk hebben dat ze open zijn, repliceert Cathy Matthieu.

In Het Laatste Nieuws krijgt de schepen onmiddellijk tegenwind van ingenieur Hugo Snoeck van het studiebureau Lannoo-Snoeck & Partners. De deskundige trekt het erg in twijfel dat het beloofde prototype-wc  er vlug komt in de schaduw van de Sint-Rochuskerk. Er is nog maar een voorontwerp. Er moet nog vanalles uitgevlooid worden vooraleer aan prospectie kan gedaan worden bij gespecialiseerde bedrijven. Ingenieur Snoeck mikt op eind 2009 maar het kan ook nog langer duren.

21:54 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

15-06-08

Nieuwe Kortrijkse bouwpremies: een mislukte renovatie

verbouwing 22 okt 05

Eerder deed ik hier het verhaal van de afschaffing van de zeer succesvolle Kortrijkse bouwpremies. De premies waren in 2003 ingevoerd op initiatief van toenmalig schepen Frans Destoop, CD&V-ACW, met de uitdrukkelijke bedoeling opnieuw jonge gezinnen aan te trekken als stadsbewoner. Na een half jaar worden die premies nu vervangen door andere, veel kleinere toelagen. Het nieuwe stelsel is zeer ingewikkeld, betuttelend, wereldvreemd en heel wat minder sociaal dan het vorige. Een mislukte renovatie, als je het mij vraagt. In de gemeenteraad werd het schepencollege daarover onder vuur genomen door Philippe De Coene, gesteund door Petra Demeyere, van de progressieve sp.a-VlPro-Groen!-fractie. 

Jonge gezinnen geen prioriteit meer 

In 2003 ging in Kortrijk een verruimd bouwpremiestelsel van start onder impuls van schepen Frans Destoop in coalitie met de sp.a. Het ging om 4 premies: de stedelijke sanerings- en renovatiepremie, de stedelijke verbeterings- en aanpassingspremie, de stedelijke verwervingspremie en de premie "Wonen boven winkels".

Vooral de sanerings- en renovatiepremie kende een groeiende bijval. Het eerste jaar al steeg het aantal aanvragen van 287 in 2002 tot 369. Op de opeenvolgende stadsbegrotingen steeg het budget voor die premies van 620.000 euro naar meer dan een miljoen voor 2007; en het geld was iedere keer op. Petra Demeyere berekende dat niet minder dan 2200 gezinnen tot aan de afschaffing premies trokken. Met de achterstallige betalingen zal het aantal met die premies ondersteunde renovaties wellicht wel de 10% van het totale Kortrijkse woningenbestand bereiken.

Het vroegere premiestelsel veroorzaakte door zijn ruim toepassingsgebied, zijn succes en zijn onbeperktheid in de tijd, een werkvolume dat de betrokken stadsdienst niet meer de baas kon en ook jaarlijkse budgetoverschrijdingen. Nu, gebrek aan geld is altijd een kwestie van prioriteiten. De premies van Destoop hadden de uitdrukkelijke bedoeling "een aanzienlijke stimulans te zijn voor jongeren om in Kortrijk te komen wonen" (uitspraak van de toenmalige schepen in Het Nieuwsblad van 29 januari 2004). En die premies troffen doel.

Toch zijn ze afgeschaft. Uit documenten (de meerjarenplanning bijvoorbeeld) blijkt dat het stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, hoedanook van plan was de in hun ogen te succesvolle premies in 2009 te kortwieken. Een jaar eerder zijn ze afgeschaft na een schermutseling tussen de coalitiepartners CD&V en OpenVLD over de invoering van een hogere stadstaks op de waterfactuur van de gezinnen. Zie mijn eerdere stukken (19 december 2007 en 21 december 2007).

Het aantrekken van jonge gezinnen is niet meer opgenomen onder de doelstellingen van het nieuwe premiestelsel. Men is het nu gaan zoeken bij de uitgangspunten van de ... Vlaamse Wooncode, het recht op menswaardig wonen en het bevorderen van de woonkwaliteit in het algemeen. Woonveiligheid en duurzaamheid zijn de nieuwe prioriteiten. Zeer behartigenswaardig allemaal, maar het komt toch maar neer op een fikse besparing in het woonbeleid.

Het vorige premiestelsel vergde de jongste jaren een dikke miljoen euro per jaar; op volle kruissnelheid gekomen mocht je verwachten dat het 1,5 miljoen euro zou gekost hebben. Als het werkelijk de bedoeling was de Kortrijkse bevolking drastisch te verjongen, dan was dat anderhalf miljoen euro uitstekend besteed. Het terugverdieneffect kan niet overschat worden: jonge, actieve gezinnen garanderen immers jarenlang stijgende belastingsopbrengsten voor de stad. Het nieuwe systeem zal de stad hoogstens 750.000 euro per jaar kosten; dat is de helft van het vorige.

Matteus

Het nieuwe reglement stuit op uiteenlopende bezwaren. Philippe De Coene, sp.a-VlPro-Groen!, legde zijn oor te luisteren bij de bevolking en nam het stelsel onder vuur in de gemeenteraad van juni.

De renovatie van een woning is altijd een ingewikkelde operatie met veel verschillende werkzaamheden. Daarom is het al heel merkwaardig - zeg maar verkeerd - dat de premies voortaan beperkt worden tot twee ingrepen. Van 1 juni 2008 zijn dat voor slechts twee jaar actiesmet betrekking tot CO-risico's en dakisolatie. Alle andere renovatiewerken komen niet meer in aanmerking. Die acties zelf blijven maar 2 jaar bestaan, en elk jaar volgen twee nieuwe acties die ook maar twee jaar blijven bestaan. 

Philippe De Coene noemt het reglement bijzonder betuttelend: de stad gaat elk jaar opleggen welke renovatie de mensen moeten doen om een subsidie te krijgen. Men vertrekt dus niet vanuit de specifieke nood die een woning heeft, wel vanuit een van boven opgelegde actie. Voor een rijhuis met een kadastraal inkomen (KI) van 300 euro dat een toilet nodig heeft, zijn er geen subsidies meer. Voor de dakisolatie van een villa met een KI van 1350 euro zijn er wel subsidies.

Het hele stelsel is een schoolvoorbeeld van hoe een overheid het Matteus-effect kan organiseren (Matteus-effect: de vaststelling van wie heeft, krijgt, en wie niet heeft, ook niets krijgt). Door het feit dat de acties zeer beperkt zijn in tijd, gaan de subsidies vooral naar de mensen die het best geïnformeerd zijn en naar de mensen die meteen geld hebben om de renovatie uit te voeren. In dezelfde lijn liggen de versoepeling van de KI-limieten (ook duurdere woningen komen aan bod) en de bepaling dat een woning al na 5 jaar kan genieten van een renovatiepremie. Als een woning al na 5 jaar moet gerenoveerd worden, dan moeten architect of aannemers toch fouten hebben gemaakt. Die periode is zelfs korter dan de professionele aansprakelijkheid van die vaklui (10 jaar)!

Wereldvreemd

Een voorbeeld, op basis van de cijfers van het stadsbestuur: je wilt jouw dak (gemiddeld 80m²) laten isoleren door een aannemer. Dat kost je, na aftrek van de premies van Eandis en de stad, nog altijd 4.500 euro. Beseft de stad niet dat een bescheiden gezin een dergelijk bedrag niet zomaar kan vrijmaken (gesteld dat de renovatie van het dak al de prioriteit is in het huis)? Als je dat geld niet binnen de twee jaar vindt, ben je gezien want de premie bestaat intussen niet meer.

De premie is volgens De Coene en Demeyere ook wereldvreemd. Werken die normaal samen gebeuren, worden niet langer samen betoelaagd. Opnieuw een voorbeeld: je wilt je muren vochtvrij maken en, logisch, meteen de elektrische leidingen vernieuwen. Voor het eerste krijg je enkel een subsidie in 2009 en 2010, voor het tweede enkel een subsidie in 2010 en 2011. Alleen in het jaar 2010 is er een subsidies voor beide renovaties. In 2009 alleen voor de muren, in 2011 alleen voor de elektriciteit, in alle andere jaren helemaal niets. Wie begrijpt nu zoiets?

Als je het beschikbare budget bekijkt, zal pas een klein gedeelte van de gezinnen kunnen genieten van een tussenkomst. En dat terwijl de bovengrens KI verdwijnt voor de CO-renovatie en opgetrokken wordt voor de dakisolatie (van 1120 naar 1350). Opnieuw een voorbeeld op basis van de cijfers van het stadsbestuur: 33% van de woningen is Vlaanderen heeft geen dakisolatie, 33 % heeft onvoldoende isolatie. Door het optrekken van de KI-grens kan 85% van de gezinnen in aanmerking komen voor een premie van 800 euro.

In Kortrijk zijn er ongeveer 32.000 bewoonde huizen. 33% heeft helemaal geen dakisolatie, dat is 10.500 woningen. 85% van de woningen komt in aanmerking: dat is 9.000 woningen. De premie bedraagt 800 euro: dus is er 7,2 miljoen euro nodig om alleen maar een premie te geven aan huizen zonder isolatie (de andere groep met te weinig isolatie vergeten we even).

De stad zelf voorziet naar eigen zeggen in 750.000 euro voor dit programma: dus zal maar een tiende van de gezinnen een subsidie kunnen krijgen en staat 90% van de gezinnen in de kou. Wat is daar nu sociaal aan?

Administratieve vereenvoudiging

En omdat de stad ook wel beseft dat het nieuwe systeem bijzonder ingewikkeld is voor gewone mensen, gaan ze ... personeel aanwerven om het uit te leggen. De wereld op zijn kop: men schaft een eenvoudig en succesvol premiestelsel af. Zes maanden later vervangt met het door iets wat bijzonder moeilijk uit te leggen is. En vervolgens moet men mensen aanwerven om het verhaal te gaan uitleggen. Hoezo administratieve vereenvoudiging? 

11:47 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

08-06-08

Valse start voor bibliotheek en vormingscentrum van meer dan 30 miljoen euro in Kortrijk

bibLLL1

De stad als trekker, enkele vormingsinstellingen voor volwassenen als enthousiaste volgers en de NMBS als aarzelende derde partner, gaan samenwerken voor de bouw van een complex van 30,837 miljoen euro (zonder BTW) op het Conservatorium. Het omvangrijke gebouw moet verschillende functies onder dak brengen: een hypermoderne centrale stadsbibliotheek (informatheek?), een centrum voor levenslang leren met diverse instellingen, en een ondergrondse parking waarvan de NMBS zeker 600 stalplaatsen opeist als pendelaarsparking. Met de Belgische Spoorwegen zijn evenwel nog lang niet alle plooien gladgestreken. Er moeten nog belangrijke meningsverschillen over mobiliteit en financiering overwonnen worden.

Toch wordt een eerste samenwerkingsovereenkomst afgesloten, waarin de stad enkele kosten voorschiet. Pas in een tweede overeenkomst wordt het duidelijk of het project kans maakt. Pas dan zullen de rechten en plichten tussen de partners definitief en volledig worden vastgelegd. Uiteindelijk zal een private promotor opgespoord worden voor de bouw en de financiering; een alternatieve manier van financieren die wellicht een besparing op de BTW mogelijk maakt.

Als dat maar goed afloopt. Wordt het een krachtenbundeling of een vat vol onzekerheden? Wordt het ingewikkelde project vooruitgetrokken door de meest vastberaden partner of wordt het eindeloos wachten op de partner(s) die aan subsidies moeten geraken? Had men niet beter gewacht op meer zekerheden?

Riskante gok

Een wondermiddel voor uiteenlopende stadsbehoeften, dat moet het omvangrijke complex op het Conservatoriumplein nabij het station van Kortrijk worden. Kortrijk heeft, met zijn in het centrum gelegen treinstation al heel lang dringend nood aan een pendelaarsparking. Na 7 uur 's ochtends kun je als treingebruiker je wagen niet meer kwijt in de stationsomgeving. Ook al lang geweten is dat de stadsbibliotheek met haar centrale vestiging in de Leiestraat te eng behuist is, vooral met het oog op de nieuwe (ICT-)ontwikkelingen. Het idee van een nieuwe bibliotheek van de toekomst, is ontstaan in de vorige bestuursperiode (toen sp.a nog een schepen had). En diverse instellingen voor volwassenenvorming zijn eveneens al geruime tijd op zoek naar comfortabeler lokalen. 

De gok van burgemeester Stefaan De Clerck, CD&V, is om al die voorzieningen bijeen te brengen in hetzelfde complex. Meteen kan hij dan ook het Conservatoriumplein, een waaigat van jewelste (de gevangenis van Kortrijk voor ze er werd weggebombardeerd) een wat menselijker aanblik geven. Daarvoor zoekt hij partners, die meehelpen betalen: enkele instellingen voor volwassenenonderwijs en de NMBS (en Parko, het stedelijke parkeerbedrijf).

Het is een riskante gok. Het hele project is afhankelijk van de zwakste schakel. Als er een van de partners geen geld vindt, gaat het project niet door. Het wordt in elk geval wachten tot de traagste partner zijn inbreng kan doen. De hele realisatie komt neer op een investering geraamd op 30,837 miljoen euro.

BibLLLiotheek

Het project krijgt de naam 'bibLLLiotheek'. De drie L'en staan voor LevensLang Leren. Op een terrein van 1 ha, nu een lelijke parking met 100 plaatsen (waarvan er na de realisatie van het complex toch nog 50 zullen resteren), komt een toren met 14.000 m² bruikbare vloeroppervlakte. In de kelders, die ook dienst doen als funderingssokkel, wil men een ondergrondse parking van zeker 700 stalplaatsen. Meer parkeerplaatsen wordt problematisch omdat de omringende straten geen grotere verkeersstroom kunnen slikken.

Bovengronds worden de verdiepingen gedeeld door de stad en verschillende vormingsinstellingen. De stad wil er zijn nieuwe centrale stadsbibliotheek onderbrengen, uitgerust met de allernieuwste snufjes. 1000 m² gaat naar ruimte voor o.m. kinderopvang, fitness, krantenwinkel enzovoort. Ook komt er los daarvan een cultuurcafé. Allemaal op kosten van de stad.

Volkshogeschool

De centra voor volwassenenonderwijs die willen meedoen zijn de volgende: VIVO van de Vrije Technische Scholen (Oudenaardsesteenweg), HITEK (nu op de Catho, Doorniksesteenweg 145), en VSPW (nu Sint-Amandsplein 15). Die centra voor volwassenenonderwijs doen maar mee als ze zeker zijn van Vlaamse subsidies van AGIOn (Administratie Gesubsidieerde Infrastructuur voor het Onderwijs). Zij willen hun aandeel bekostigen met 60% subsidies en 40% eigen inbreng.

Een vierde vormingspartner is Vormingplus, Volkshogeschool Midden en Zuid West-Vlaanderen, die elders geld moet zien te vinden; desnoods huren zij in plaats van zelf te investeren.

Pendelaarsparking NMBS

In de eerste, voorlopige overeenkomst worden de kelders van het complex "een ondergrondse parking als funderingssokkel" genoemd. Die parkeerkelder moet minstens de wagens kunnen stallen van de gebruikers van het gebouw. Ook moeten de 50 plaatsen die verdwijnen van de huidige bovengrondse Conservatoriumparking er opgevangen worden. Bovendien hoopt men er ook een centrum- en of pendelparking te kunnen onderbrengen, zo mogelijk in samenwerking met de NMBS. Voorlopig wordt het totale aantal parkeerplaatsen op 700 geraamd. 

De Belgische Spoorwegen vinden dat nu al veel te weinig. Een recente enquête van de NMBS in het station van Kortrijk wees uit dat niet minder dan 1800 treingebruikers per dag met de wagen naar het station komen. Dat is een onvermoed hoog cijfer. 1200 opstappers komen met de fiets (waaronder uw dienaar), 3500 te voet, en een minder aantal met de bus. Voor die 1800 pendelparkeerders claimt de NMBS in het nieuwe complex zeker 600 parkeerplaatsen. De 100 resterende zijn veel te weinig voor de andere behoeften.

Maar uit andere studies zou blijken dat meer dan 700 parkeerplaatsen een verkeersstroom zouden opwekken die niet kan verwerkt worden door de nabijgelegen stedelijke binnenring (kruispunt Panorama en 'kluifrotonde Appel). Een nieuw mobiliteitseffectenrapport moet uitsluitsel brengen. Het is de stad die de kosten van die studie, 75.000 euro, op zich neemt.

Valse start

Het grootse project begint stuntelig. Beoogde partner NMBS-Holding lijkt niet van plan de eerste voorlopige samenwerkingsovereenkomst te ondertekenen die burgemeester De Clerck de partners voorlegt. Nochtans rekent de stad op de NMBS om een groot deel van de 12 miljoen euro die de ondergrondse parking zal kosten, te dragen. Benevens het meningsverschil over de grootte van de ondergrondse parking, maken de Spoorwegen ook groot bezwaar tegen de timing van de realisatie. 

De nood aan meer parkeergelegenheid voor pendelaars is dermate hoog dat de NMBS geen jaren meer kan wachten. Burgmeester De Clerck verklaart dat het complex tegen verkiezingsjaar 2012 voltooid zal zijn. Maar eerder besliste het stadsbestuur om van de opening van de nieuwe bibliotheek een evenement te maken in het kader van de verbroedering met de stad Bergen als culturele hoofdstad van Europa in ... 2015 (zie mijn stukje van 20 april jl.).

Landmarklibraries 

De realisatie van het prestigieuze project wordt in twee fasen opgedeeld. Fase 1 omvat de vele studies en onderzoeken die nog moeten gebeuren en moet resulteren in de selectie van een ontwerper. Die selectie gebeurt in twee stappen. Eerst wordt een soort Europese wedstrijd georganiseerd, waaruit vijf multidisciplinaire ontwerpteams moeten komen. Die vijf gelukkigen krijgen dan de opdracht een masterplan voor de stationsomgeving en een schetsontwerp voor het bibliotheekcomplex te maken. Op basis daarvan wordt dan de eigenlijke ontwerper geselecteerd.

Een jury geeft daarbij advies, maar een stuurgroep neemt de uiteindelijke beslissingen. In de jury vinden wij behalve het kruim van de Kortrijkse stadsambtenaren (met slechts raadgevende stem) en vertegenwoordigers van de partners ook Vlaams bouwmeester Marcel Smets, Antwerps bouwmeester Kristiaan Borret en Jan Van Vaerenbergh, consultant Landmarklibraries. De stuurgroep is een soort algemene vergadering van de partners.

Uitvoerder/financier

Fase 2 is merkwaardig genoeg niet de eenvoudige realisatie van het complex; er is een tussenstap. Er zal een 'algemene offerteaanvraag en/of aanbesteding' worden gelanceerd, niet voor een aannemer, maar voor een 'uitvoerder/financier'. En het is die uitvoerder/financier die uiteindelijk de werken zal aanbesteden.

Men zoekt dus naar een instelling die het project wil voorfinancieren en die de zwaardere administratieve verplichtingen waaraan een overheid zoals het stadsbestuur is gebonden, kan omzeilen. In de wandelgangen is nu al sprake van Dexia, maar of die bank de opdracht zal verwerven hangt af van voormelde aanbesteding. Mogelijke voordelen van die privaat-publieke samenwerking voor de stad zijn spreiding van betaling, recuperatie van BTW, vlottere beslissingen, inzet van externe deskundigen. Maar of het uiteindelijk allemaal niet veel duurder wordt, is nog maar de vraag. 

bibl2