15-06-08

Nieuwe Kortrijkse bouwpremies: een mislukte renovatie

verbouwing 22 okt 05

Eerder deed ik hier het verhaal van de afschaffing van de zeer succesvolle Kortrijkse bouwpremies. De premies waren in 2003 ingevoerd op initiatief van toenmalig schepen Frans Destoop, CD&V-ACW, met de uitdrukkelijke bedoeling opnieuw jonge gezinnen aan te trekken als stadsbewoner. Na een half jaar worden die premies nu vervangen door andere, veel kleinere toelagen. Het nieuwe stelsel is zeer ingewikkeld, betuttelend, wereldvreemd en heel wat minder sociaal dan het vorige. Een mislukte renovatie, als je het mij vraagt. In de gemeenteraad werd het schepencollege daarover onder vuur genomen door Philippe De Coene, gesteund door Petra Demeyere, van de progressieve sp.a-VlPro-Groen!-fractie. 

Jonge gezinnen geen prioriteit meer 

In 2003 ging in Kortrijk een verruimd bouwpremiestelsel van start onder impuls van schepen Frans Destoop in coalitie met de sp.a. Het ging om 4 premies: de stedelijke sanerings- en renovatiepremie, de stedelijke verbeterings- en aanpassingspremie, de stedelijke verwervingspremie en de premie "Wonen boven winkels".

Vooral de sanerings- en renovatiepremie kende een groeiende bijval. Het eerste jaar al steeg het aantal aanvragen van 287 in 2002 tot 369. Op de opeenvolgende stadsbegrotingen steeg het budget voor die premies van 620.000 euro naar meer dan een miljoen voor 2007; en het geld was iedere keer op. Petra Demeyere berekende dat niet minder dan 2200 gezinnen tot aan de afschaffing premies trokken. Met de achterstallige betalingen zal het aantal met die premies ondersteunde renovaties wellicht wel de 10% van het totale Kortrijkse woningenbestand bereiken.

Het vroegere premiestelsel veroorzaakte door zijn ruim toepassingsgebied, zijn succes en zijn onbeperktheid in de tijd, een werkvolume dat de betrokken stadsdienst niet meer de baas kon en ook jaarlijkse budgetoverschrijdingen. Nu, gebrek aan geld is altijd een kwestie van prioriteiten. De premies van Destoop hadden de uitdrukkelijke bedoeling "een aanzienlijke stimulans te zijn voor jongeren om in Kortrijk te komen wonen" (uitspraak van de toenmalige schepen in Het Nieuwsblad van 29 januari 2004). En die premies troffen doel.

Toch zijn ze afgeschaft. Uit documenten (de meerjarenplanning bijvoorbeeld) blijkt dat het stadsbestuur, CD&V-OpenVLD, hoedanook van plan was de in hun ogen te succesvolle premies in 2009 te kortwieken. Een jaar eerder zijn ze afgeschaft na een schermutseling tussen de coalitiepartners CD&V en OpenVLD over de invoering van een hogere stadstaks op de waterfactuur van de gezinnen. Zie mijn eerdere stukken (19 december 2007 en 21 december 2007).

Het aantrekken van jonge gezinnen is niet meer opgenomen onder de doelstellingen van het nieuwe premiestelsel. Men is het nu gaan zoeken bij de uitgangspunten van de ... Vlaamse Wooncode, het recht op menswaardig wonen en het bevorderen van de woonkwaliteit in het algemeen. Woonveiligheid en duurzaamheid zijn de nieuwe prioriteiten. Zeer behartigenswaardig allemaal, maar het komt toch maar neer op een fikse besparing in het woonbeleid.

Het vorige premiestelsel vergde de jongste jaren een dikke miljoen euro per jaar; op volle kruissnelheid gekomen mocht je verwachten dat het 1,5 miljoen euro zou gekost hebben. Als het werkelijk de bedoeling was de Kortrijkse bevolking drastisch te verjongen, dan was dat anderhalf miljoen euro uitstekend besteed. Het terugverdieneffect kan niet overschat worden: jonge, actieve gezinnen garanderen immers jarenlang stijgende belastingsopbrengsten voor de stad. Het nieuwe systeem zal de stad hoogstens 750.000 euro per jaar kosten; dat is de helft van het vorige.

Matteus

Het nieuwe reglement stuit op uiteenlopende bezwaren. Philippe De Coene, sp.a-VlPro-Groen!, legde zijn oor te luisteren bij de bevolking en nam het stelsel onder vuur in de gemeenteraad van juni.

De renovatie van een woning is altijd een ingewikkelde operatie met veel verschillende werkzaamheden. Daarom is het al heel merkwaardig - zeg maar verkeerd - dat de premies voortaan beperkt worden tot twee ingrepen. Van 1 juni 2008 zijn dat voor slechts twee jaar actiesmet betrekking tot CO-risico's en dakisolatie. Alle andere renovatiewerken komen niet meer in aanmerking. Die acties zelf blijven maar 2 jaar bestaan, en elk jaar volgen twee nieuwe acties die ook maar twee jaar blijven bestaan. 

Philippe De Coene noemt het reglement bijzonder betuttelend: de stad gaat elk jaar opleggen welke renovatie de mensen moeten doen om een subsidie te krijgen. Men vertrekt dus niet vanuit de specifieke nood die een woning heeft, wel vanuit een van boven opgelegde actie. Voor een rijhuis met een kadastraal inkomen (KI) van 300 euro dat een toilet nodig heeft, zijn er geen subsidies meer. Voor de dakisolatie van een villa met een KI van 1350 euro zijn er wel subsidies.

Het hele stelsel is een schoolvoorbeeld van hoe een overheid het Matteus-effect kan organiseren (Matteus-effect: de vaststelling van wie heeft, krijgt, en wie niet heeft, ook niets krijgt). Door het feit dat de acties zeer beperkt zijn in tijd, gaan de subsidies vooral naar de mensen die het best geïnformeerd zijn en naar de mensen die meteen geld hebben om de renovatie uit te voeren. In dezelfde lijn liggen de versoepeling van de KI-limieten (ook duurdere woningen komen aan bod) en de bepaling dat een woning al na 5 jaar kan genieten van een renovatiepremie. Als een woning al na 5 jaar moet gerenoveerd worden, dan moeten architect of aannemers toch fouten hebben gemaakt. Die periode is zelfs korter dan de professionele aansprakelijkheid van die vaklui (10 jaar)!

Wereldvreemd

Een voorbeeld, op basis van de cijfers van het stadsbestuur: je wilt jouw dak (gemiddeld 80m²) laten isoleren door een aannemer. Dat kost je, na aftrek van de premies van Eandis en de stad, nog altijd 4.500 euro. Beseft de stad niet dat een bescheiden gezin een dergelijk bedrag niet zomaar kan vrijmaken (gesteld dat de renovatie van het dak al de prioriteit is in het huis)? Als je dat geld niet binnen de twee jaar vindt, ben je gezien want de premie bestaat intussen niet meer.

De premie is volgens De Coene en Demeyere ook wereldvreemd. Werken die normaal samen gebeuren, worden niet langer samen betoelaagd. Opnieuw een voorbeeld: je wilt je muren vochtvrij maken en, logisch, meteen de elektrische leidingen vernieuwen. Voor het eerste krijg je enkel een subsidie in 2009 en 2010, voor het tweede enkel een subsidie in 2010 en 2011. Alleen in het jaar 2010 is er een subsidies voor beide renovaties. In 2009 alleen voor de muren, in 2011 alleen voor de elektriciteit, in alle andere jaren helemaal niets. Wie begrijpt nu zoiets?

Als je het beschikbare budget bekijkt, zal pas een klein gedeelte van de gezinnen kunnen genieten van een tussenkomst. En dat terwijl de bovengrens KI verdwijnt voor de CO-renovatie en opgetrokken wordt voor de dakisolatie (van 1120 naar 1350). Opnieuw een voorbeeld op basis van de cijfers van het stadsbestuur: 33% van de woningen is Vlaanderen heeft geen dakisolatie, 33 % heeft onvoldoende isolatie. Door het optrekken van de KI-grens kan 85% van de gezinnen in aanmerking komen voor een premie van 800 euro.

In Kortrijk zijn er ongeveer 32.000 bewoonde huizen. 33% heeft helemaal geen dakisolatie, dat is 10.500 woningen. 85% van de woningen komt in aanmerking: dat is 9.000 woningen. De premie bedraagt 800 euro: dus is er 7,2 miljoen euro nodig om alleen maar een premie te geven aan huizen zonder isolatie (de andere groep met te weinig isolatie vergeten we even).

De stad zelf voorziet naar eigen zeggen in 750.000 euro voor dit programma: dus zal maar een tiende van de gezinnen een subsidie kunnen krijgen en staat 90% van de gezinnen in de kou. Wat is daar nu sociaal aan?

Administratieve vereenvoudiging

En omdat de stad ook wel beseft dat het nieuwe systeem bijzonder ingewikkeld is voor gewone mensen, gaan ze ... personeel aanwerven om het uit te leggen. De wereld op zijn kop: men schaft een eenvoudig en succesvol premiestelsel af. Zes maanden later vervangt met het door iets wat bijzonder moeilijk uit te leggen is. En vervolgens moet men mensen aanwerven om het verhaal te gaan uitleggen. Hoezo administratieve vereenvoudiging? 

11:47 Gepost in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

Commentaren

Belgische administratie...da's om zot van te worden!

Gepost door: Martine | 18-06-08

wow er is daar inderdaad iets flink fout gegaan.

Gepost door: plat dak vervangen | 19-09-14

zo he ik denk dat dat pand klaar is om gesloopt te woorden.

Gepost door: dakisolatie aanbrengen | 19-09-14

of je moet een goeie aannemer erop zetten.

Gepost door: Stukadoor Den Haag | 19-09-14

De commentaren zijn gesloten.