21-05-08

Wordt Kortrijks researchpark een wetenschapspark in zakformaat?

researchpark 2

Kortrijk slaagt er maar niet in zijn ambities voor een groot researchpark te realiseren. Tien jaar koesterden stad en intercommunale Leiedal de illusie 10 hectare nabij de KULAK te kunnen aanbieden aan bedrijven in de branche van onderzoek en ontwikkeling. Hardnekkig verzet van de omwonenden maakte dat plan onmogelijk. De zone Vlasakker wordt een park tout-court. Bij de ruimtelijke afbakening van het stedelijk gebied Kortrijk, verlegde men zijn hoop op een researchpark naar de Vlieberg, de gewezen pannenfabriek en terreinen van steenbakkersgroep Koramic op Kapel ter Bede. Nu is het de eigenaar van de gronden die bezwaar maakt. Volgens Koramic is de vraag naar grond voor wetenschapsactiviteiten "gering" geworden. Daarom wil Koramic de bestemming wetenschapspark beperken tot slechts de grote helft van de beschikbare oppervlakte (9 ha). Het stadsbestuur wil onderhandelen, maar roept ook de hulp in van Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen, OpenVLD.

Vlieberg

In het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) "Afbakening regionaal stedelijk gebied Kortrijk" (10 januari 2006) heeft de afgeronde driehoek tussen de E17 en de Kortrijkse grote ringweg R8, die daar ineenlopen, integraal de bestemming wetenschapspark gekregen ("gebied voor stedelijke ontwikkeling"). Het gebied wordt begrensd door beide autowegen en in het noorden door het fietspad op de gewezen spoorlijn Kortrijk-Amougies-Ronse. net buiten het gebied staan de beroemde, maar bijna in puin gevallen, beschermde droogloodsen van de gewezen pannenfabriek du Littoral. Ook voor die loodsen moet nog een bestemming gevonden worden. En uiteraard blijft halverwege de berg de ooit zo populaire maar nu onbereikbare  bedevaartskapel Kapel ter Bede staan als beschermd patrimonium.

De bijna 10 ha zijn bestemd voor "fundamenteel en/of toegepast onderzoek en/of ontwikkeling in samenhang met onderwijs- en opeleidingsactiviteiten". Daarbij zijn eveneens toegelaten: bewakingsfirma's, bedrijven die diensten verlenen aan onderzoeksactiviteiten, windenergie, telecommunicatie en ... "stedelijke infrastructuur van regionaal belang zoals bedrijvigheid, dagrecreatie en daaraan complementaire activiteiten". Met andere woorden mag de stad in dat gebied meer dan de private investeerders. Ooit stak het ideetje de kop op om in dat gebied een nieuw voetbalstadion te bouwen.

Uitdrukkelijk verboden in de driehoek zijn activiteiten met gevaarlijke stoffen, transport en grottschalige kleinhandel. Voorts is van belang dat de nu nog groene Vlieberg - ooit was de top gesierd met een kasteeltje, een kasteelhoeve en een bos - voor een vijfde groen moet blijven. De groenaanleg moet "landschappelijke meerwaarde bieden binnen het gebied". Ahum, elke aansnijding van het gebied zal het bestaande prachtige landschap schade toebrengen (n.v.d.r).  Ook moeten "de bestaande natuurwaarden op de spoorwegberm" geconserveerd worden. Ik vrees dat de plannenmakers niet goed gekeken hebben. Die natuurwaarden bevonden - verleden tijd - zich wel degelijk op de bermen in het gebied maar dan wel op de bermen van de verschillende Decauvillespoortjes (waarmee dakpannenklei werd aangevierd naar de nabijgelegen pannenfabriek), overwoekerd door de bramen, een paradijs voor vogels.

researchpark1

Die bestemming als wetenschapspark kreeg het gebied op vraag van het Kortrijkse stadsbestuur. Het bestuur zocht een alternatief voor het verdwijnen van de mogelijkheid van een researchpark bij de KULAK, locatie Vlasakker. De geschiedenis van dat fiasco vind je hier.

Muurvast

De stad wil het gebied Kapel ter Bede nu ontwikkelen volgens zijn nieuwe bestemming. Daartoe kreeg Leiedal de opdracht een inrichtingsplan te maken. Met een ontwerp van dat plan trok Leiedal naar het (Vlaamse) departement RWO (Ruimtelijke Ordening, Wonen en Onroerend Erfgoed, van de liberale ministers Dirk Van Mechelen en Marino Keulen). En op die vergadering bleek er een groot probleem te bestaan: de grootste eigenaar van het gebied, dakpannenconcern Koramic, gaat niet akkoord met de bestemming die aan het gebied is gegeven. Als de eigenaar niet meewil, wordt het gebied niet ontwikkeld, of het zou moeten zijn dat de stad teruggrijpt naar het wapen van de onteigening. Ook in dat laatste geval zal het nog jaren wachten zijn op de eerste spadesteek van het researchpark.

Koramic argumenteert dat de vraag naar gronden op wetenschapsparken 'relatief gering' is geworden. 10 hectare daarvoor is veel te veel. Bovendien acht Koramic de opgelegde beperkingen veel te streng. Er moeten ook bedrijven kunnen komen die zich niet strikt toeleggen op onderzoek en ontwikkeling. De eigenaar wil bijvoorbeeld "hybride bedrijven" aantrekken; dat zijn bedrijven die gedeeltelijk goederen produceren en gedeeltelijk uit kantoren bestaan. Als voorbeeld wijst Koramic op de vestigingen van Barco en Eandis op het Kennedypark. Dat bedrijventerrein was bestemd voor de vestiging van hoofdkwartieren van grote bedrijven uit de streek; toch zijn Barco en Eandis erin geslaagd daar belangrijke productie-activiteiten onder te brengen. Om het innovatief karakter van Kapel ter Bede te waarborgen zou men de verplichting kunnen opleggen dat de bedrijven daar elk ook een onderzoekscomponent onderbrengen (een labje voor kwaliteitscontrole?).

Het is duidelijk dat met die harde opstelling van grondeigenaar Koramic het project wetenschapspark weer muurvast zit. 

Opties

Om eruit te geraken schetst Leiedal voor het stadsbestuur een viertal opties. Vooreerst zou men de vastgelegde bestemming integraal kunnen behouden. Daarmee zou men radikaal ingaan tegen de visie van de grondeigenaar. Koramic wijst erop dat de vraag naar dergelijke gronden nagenoeg is opgedroogd na de teruggeschroefde subsidies voor de ontwikkeling van wetenschapsparken.  Volgens Koramic betekent deze optie "de facto een bevriezing van het grootste deel van de gronden". Is dat een bedreiging?

Een tweede mogelijkheid kan zijn de bestemming wetenschapspark compleet op te doeken. Maar dan botst men op de stedenbouwkundige regels die nog maar recentelijk zijn goedgekeurd. Meer nog: het zou als consequentie hebben dat Kortrijk voorgoed een kruis mag maken over zijn plan om ooit een wetenschapspark te ontwikkelen op zijn grondgebied. Na een vrijwillig afzien van die bestemming op Kapel ter Bede, zal het ook elders niet meer pakken. Bovendien komen er bij die mogelijkheid niet onaanzienlijks kosten voor het uitwerken van nieuwe plannen.

Een derde optie bestaat erin de bestemming wetenschapspark slechts te behouden voor een afgebakend deel van de gronden. Koramic heeft berekend - neem het met een korrel zout - dat van de 10 hectare op de site Vlasakker slechts 2,81 ha exclusief voor wetenschapsbedrijven kon gebruikt worden. Welnu, zegt de grondeigenaar, laat ons ook op Kapel ter Bede die vermaledijde bestemming beperken tot een kleine 6 hectare. Maar ook daarvoor moeten nieuwe plannen komen en moet het departement RWO akkoord gaan met de bestemmingswijziging.

En een vierde optie zou uit de koker van Jezuïeten kunnen komen: "het wetenschapspark als een niet-afgebakend deel van Kapel ter Bede". Leiedal vertaalt dat als: "werken met een ruimtebalans". Een bepaald aantal m² van de gronden zou naar researchactiviteiten moeten gaan; op de rest mogen andere bedrijven komen. Pragmatisch ligt die optioe voor de hand. Maar de rechtszekerheid vermindert - wie zal die balans te allen tijde blijven bewaken?

Onderhandelingen

Het standpunt van het departement RWO is dat Kapel ter Bede nimmer een doorsnee bedrijventerrein mag worden. Klassieke KMO-zones, een aanbod zoals op het aan de overkant van de E17 gelegen hoogwaardig bedrijventerrein Evolis of op het Kennedypark zijn er niet gewenst. Zuivere kantoren of fabrieken mogen er niet komen. Wel zouden 'hybride bedrijven' eventueel wel kunnen.

Het stadsbestuur reageert enigszins verbijsterd op die evolutie. Op 6 mei heeft het een wat dubbelzinnige beslissing genomen. Het stadsbestuur (CD&V-OpenVLD) lijkt min of meer akkoord te gaan met de beperking van de bestemming wetenschapspark tot een deel van de gronden of van de bedrijven die er zich komen vestigen (opties 3 en 4). Onderhandelingen met de betrokken instanties worden gestart. Toch wenst het stadsbestuur dringend overleg met het kabinet van Vlaams minister Dirk Van Mechelen over dit dossier.

researchpark 3

De voorschriften van het GRUP Afbakening regionaal stedelijk gebied Kortrijk over kapel ter Bede vind je hier.

Commentaren

Wat een mooi stukje open landschap in de eerste foto. Ze gaan daar toch niet bouwen zeker?

Gepost door: Martine | 24-05-08

Toch wel De Vlieberg, met Kapel ter Bede, wordt een bedrijventerrein, al dan niet voor researchactiviteiten. Maar let wel: achter de bomenrij in de verte loopt de E17. Zo bucolisch is het nu ook niet.

Gepost door: marc | 24-05-08

Een vraag?
En wat gebeurt er met de resten van het kasteel en het park dat aan de rand van Koramic ligt?
Wat de oude "panne fabriek" betreft moet men dan alles sparen? En wat moet men daar mee doen?
Een idee meschien :een winkelcentrum voor in het geval de winkels instad niet moesten "trekken"
m.vr.gr.

Gepost door: phm | 28-05-08

De commentaren zijn gesloten.