12-10-07

Foruminvest heeft 2 miljoen euro voor sjiekere omgeving winkelcentrum

FI11

Foruminvest, de promotor van het nieuwe grootschalige winkelcentrum in de Kortrijkse binnenstad, neemt een kapitaalsparticipatie van 2 miljoen euro in een NV Pandenfonds. Dat Pandenfonds wordt opgericht samen met het autonome gemeentebedrijf SOK (Stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk), dat er 1 miljoen euro in stopt. De bedoeling is de omgeving van het winkelcentrum op te waarderen. Dat is een voor de hand liggende optie voor Foruminvest en het hoeft dan ook niet voorgesteld worden als een cadeau aan de stad. Erger is dat de stedelijke overheid op die manier een flink stuk van haar woonbeleid laat bepalen door Foruminvest. Daarbij zijn de belangen van de stad en Foruminvest niet gelijklopend. Een onvermijdelijke consequentie van dat Pandenfonds is sociale verdringing: de huidige bewoners zullen moeten plaats maken voor gezinnen met meer koopkracht. De enige remedie om dat te voorkomen heet: sociale huisvesting, maar die komt daar niet.

Het gebeurt niet elke dag dat een private investeerder, in dit geval de dochterfirma Sint-Janspoort van Foruminvest - met geld van Nederlandse pensioenfondsen! - twee miljoen euro veil heeft voor stadsvernieuwing. Dat is nochtans waartoe Foruminvest zich in Kortrijk verbonden heeft. De promotor stort dat bedrag als kapitaalsparticipatie in een op te richten NV Pandenfonds. De andere vennoot in de NV is het SOK, dat speciaal daartoe een miljoen euro heeft gekregen uit de stadskas. Ondanks die ongelijke verdeling van de aandelen, hebben beide vennoten evenveel stemrecht in de vennootschap.

Het doel van de NV is de opwaardering van de omgeving van het toekomstige mega-winkelcentrum dat Foruminvest thans aan het realiseren is tussen de Wijngaardstraat en de Sint-Jansstraat in hartje Kortrijk. In een straal van 300 meter rond de winkelhal moet het Pandenfonds vernieuwingsprojecten op gang brengen, 'stadskankers' wegwerken, en initiatieven nemen om wonen, winkelen, recreatie en andere functies (kantoren?) te stimuleren. Het zou een 'rollend fonds' moeten worden, waarbij de opbrengsten zoveel mogelijk opnieuw gebruikt worden om weer andere projecten te financieren.

Cadeau?

Op het eerste gezicht ziet dat er een merkwaardig cadeau uit van Nederlandse geldschieters aan Kortrijk. Zo wordt het ook voorgesteld door bijvoorbeeld burgemeester Stefaan De Clerck, CD&V. Bij nader toezien getuigt de geste van Foruminvest van een vooruitziend zakeninstinct. En de stad heeft zich misschien wat al te snel laten verblijden.

Foruminvest investeert 160 miljoen euro in zijn winkelcentrum met inbegrip van een woontoren op de Veemarkt. Het is heel verstandig gezien van de promotor om daarnaast ook nog eens twee miljoen euro te reserveren voor de opwaardering van de onmiddellijke buurt van zijn shopping mall. Stel je voor dat de bezoekers zich eerst een weg zouden moeten banen door verloederde, achtergestelde buurten om het koopparadijs te bereiken. Dat zou erg slechte reclame zijn. En binnen een straal van 300 meter rond de site van Foruminvest liggen wel meer buurten die allesbehalve riant zijn.

Uiteraard heeft Foruminvest er bovendien alle belang bij dat er in de buurt van zijn winkelcentrum een koopkrachtige en kooplustige bevolking komt wonen. Welstellende jonge gezinnen met kinderen bijvoorbeeld, die wel elke week iets nodig hebben voor hun opgroeiende kinderen met trendy eisen. Ook dat vergt een grondige vernieuwing van de bestaande buurten, waarin mensen zijn neergestreken met veeleer bescheiden inkomens.

Woonbeleid onder private controle

Hoewel Foruminvest twee derden van het kapitaal inbrengt, krijgt de private vennoot toch maar evenveel stemrecht als het SOK, de andere vennoot, die slechts een derde inbrengt. Dat wordt door sommigen voorgesteld als een grote verworvenheid. Ik vind die verworvenheid niet zo indrukwekkend. Foruminvest krijgt als het ware een vetorecht over een belangrijk deel van het woonbeleid in de binnenstad. Ik weet wel dat er afgesproken is om zoveel mogelijk in consensus te beslissen en dat men naar een arbiter zal stappen als de meningen uiteenlopen. Maar met een beroep op die arbitrage-procedure kan men lang en heel lang een project vertragen. Met vertragingsmaneuvers kan men een project onmogelijk maken in een sector waarin soms vlugge beslissingen genomen moeten worden.

Heel speciaal is wel dat de private inbreng in dit geval beperkt is tot één enkele partner. Zo krijgt Foruminvest niet alleen macht over het stedelijke woonbeleid maar ook over de realisatiekansen van projecten van mogelijke concurrenten.

Ben ik dan tegen privaat-publieke samenwerking (PPS)? Helemaal niet, integendeel, de overheid zou de private sector moeten stimuleren om deel te nemen aan nuttige projecten, bijvoorbeeld van stadsvernieuwing. Maar ik vind wel dat PPS-constructies beperkt moeten blijven tot welomschreven en tot in de details onderhandelde projecten. Een goed voorbeeld is het appartementsgebouw dat het SOK en aannemer/promotor Van Roey, verenigd in NV Tsyon, hebben gerealiseerd op de hoek van de Wijngaardstraat en de Vlamingenstraat. In concrete projecten kunnen de belangen van de stad en private investeerders gelijklopen.

De belangen van Foruminvest zijn noodzakelijk niet die van de stad

Commercieel heeft de stad er alle belang bij dat er een gezonde concurrentie bestaat tussen de handelaars in het winkelcentrum van Foruminvest en de traditionele winkelstraten. Voor Foruminvest kan de concurrentie van buiten soms hinderlijk zijn. Wie durft te garanderen dat Foruminvest niet zal proberen in het Pandenfonds de winkels onder zijn dak te bevoordeligen?

Wat de woonfunctie betreft, heeft Foruminvest alle belang bij een herwaardering die gericht is op het 'opleuken' van de omliggende buurten. Vooral de buitenkant van de woningen moet er verzorgd uitzien, om de bezoekers niet af te schrikken. Voor de stad zou de kwaliteit en het comfort van de woningen moeten primeren op de 'looks' van de straat. Voorts zal Foruminvest graag koopkrachtige en kooplustige bewoners in zijn omgeving aantrekken. De stad daarentegen schiet te kort in zijn sociale verantwoordelijkheid als de bestaande, veeleer kansarme bevolking in die omgeving, wordt verdrongen.

Sociale verdringing is onvermijdelijk

In de overeenkomst met Foruminvest staan dure eden over het vermijden van sociale verdringing. Men bedoelt dat door de stadsvernieuwing de bestaande armere bevolking zich daar niet meer zal kunnen handhaven. Dat, omdat de huurgelden te hoog zullen zijn of simpelweg omdat er geen huurwoningen meer en alleen nog koopwoningen zullen zijn. Foruminvest heeft er alle belang bij dat de buurbevolking van haar winkelcentrum wel degelijk verandert. En dat is ook niet te vermijden. Als je het woningenbestand in een bepaald stadsdeel drastisch gaat opwaarderen, krijg je hoe dan ook een andere bevolking. De huidige bewoners zijn daar niet toevallig beland in die verouderde en deels verwaarloosde panden. Alleen in dergelijke huizen beantwoorden de huurprijzen aan wat zij kunnen betalen.

Ben ik er dan tegen dat er aan stadsvernieuwing wordt gedaan? Zeer zeker niet! Maar die inspanningen moeten gecombineerd worden met sociale huisvesting, met het uitbreiden van het aantal sociale huurwoningen. In dit geval zijn de sociale huisvestingsmaatschappijen nergens en op geen enkel moment betrokken bij het Pandenfonds. Ook het sociaal verhuurkantoor De Poort niet. En ook het OCMW niet, behalve dan voor een enkel project in de Slachthuisstraat. Aan het OCMW is zelfs al gevraagd zich afzijdig te houden van wooninititatieven in die buurten, bijvoorbeeld in de Pluimstraat, om het Pandenfonds niet voor de voeten te lopen.

Het is opmerkelijk dat de stad hier plotseling een miljoen euro te voorschijn kan toveren voor per definitie niet-sociale stadsvernieuwing. Stel je voor dat een zelfde bedrag was gestoken in de bouw van extra sociale huurwoningen? Of in de modernisering van de bestaande sociale woningen? Of in ombouw van bestaande woningen tot sociale woningen? Hoe ingrijpend had men daarmee niet de jarenlange wachtlijsten kunnen verminderen?

Commentaren

opgeruimd staat netjes... Het is de keiharde commerciële en bedrijfsekonomische logika als gevolg van het onbesuisd toelaten aan een machtige private investeerder (Foruminvest) om een mega handelsprojekt toe te laten in het commercieel hart van Kortrijk. Foruminvest is verre van een liefdadigheidsinstelling en streeft maar één doel na : winstmaximalisatie wat volkomen normaal is.
Het is burgemeester De Clerck die zich heeft laten ringeloren en niet kon weerstaan aan de sirenenzang van de Hollanders. De Clerck heeft de Kortrijkse binnenstad verkocht aan een ongrijpbare kapitaalgroep die het hele winkelprojekt over enkele jaren met veel winst zal verkopen aan Chinezen, Japanners, Zuid-Koreanen, Indiërs, Amerikanen, Russen of Brazilianen. En dan zal het Kortrijks stadsbestuur, overmand door hartepijn, vaststellen hoe de volledige commerciële binnenstad overgeleverd is aan de grillen van onkontroleerbare internationale kapitaalgroepen. Vanzelfsprekend zal de omgeving van het winkelcentrum 'opgewaardeerd' worden en de armoedzaaiers verjaagd naar tuinhokken van de Venning of naar boudonville Overleie. Het 'pandenfonds' waarin Foruminvest de scepter zal zwaaien, is het begin van de 'grote kuis' in de Kortrijkse binnenstad. Het domme stadsbestuur loopt lijdzaam en goedgeloviog mee in de geldzuchtige logika van de uitgekookte Hollandse kooplui en burgemeester De Clerck is verzekerd van een zonnige toekomst dankzij zijn Appenzeller rekeningen en zijn ongeëvenaard talent voor het sluiten van daglichtschuwende en voor hem boeiende commerciële deals.
Zo gaat dat te Kortrijk.

Gepost door: walter maes | 14-10-07

Winstmaximalisatie Wie had dat gedacht: WM als crypto-marxist? Of is het woord 'winstmaximalisatie' hem ontsnapt als een onbedoelde rochel?

Gepost door: Polo | 14-10-07

opwaardering De buurt mag van mij heel zeker ferm opgewaardeerd worden.
En die mensen die er nu wonen met eerder "bescheiden inkomens" rijden wel rond met de sjiekste auto's, dragen merkkledij van het duurste soort (of tis misschien namaak) maar hun panden opwaarderen, dat is er blijkbaar teveel aan. Jah dan moet iemand anders maar zorgen dat die panden opgewaardeerd worden.

Gepost door: Kortrijkzaan | 14-10-07

De commentaren zijn gesloten.