02-09-06

Weldra nieuwe bieren: Manten en Kalle

Manten en Kalle zijn de namen van de uurwerkslagers op de Kortrijkse Halletoren. Er is bij het stadsbestuur een aanvraag binnengekomen van een beginnende brouwerij om twee nieuwe bieren naar die oudste Kortrijkzanen te mogen noemen. Ze mogen, onder bepaalde voorwaarden.

In oktober start naast de bekende pleisterplaats 't Rusteel in de Heulestraat in Gullegem een "pico" brouwerij: 't Brouwhof. Terwijl in de grote brouwwereld de globalisatie onverdroten verdergaat - zie de Braziliaanse avonturen van Inbev bijvoorbeeld - beginnen weer hier en daar ondernemende creatievelingen op kleine schaal eigen bier te brouwen. Ze zijn te klein om ten prooi te vallen aan de meedogenloze concurrentie- en overnamedrift van wereldspelers als Inbev. En toch is er vraag naar die originele bieren, van liefhebbers die eens wat anders in hun keelgat willen gieten.

De op stapel staande brouwerij 't Brouwhof wil volgende maand uitpakken met twee nieuwe bieren. Het ene willen ze "Manten" noemen, het andere "Kalle", naar de vergulde uurwerkslagers op de Halletoren van Kortrijk. Mevrouw Kim Olievier van 't Brouwhof vroeg daartoe de toestemming aan het stadsbestuur. De stedelijke Erfgoedcel gaf gunstig advies. Zie ook: http://kortrijklinksbekeken.skynetblogs.be/?number=1&...

Het stadsbestuur toont zich bereidwillig. De prille brouwers in Gullegem mogen de foto's van Manten en Kalle afdrukken op de etiketten van hun flesjes. Ze moeten zich wel in regel stellen met de Benelux-merkenwet en zich daartoe wenden tot het Benelux-merkenbureau. De stedelijke Erfgoedcel zal de uitleg over Manten en Kalle op de etiketten vooraf controleren. Ik vraag mij af of een van de schepenen een kwaliteitstest heeft gedaan van de nieuwe dranken, en hoe hij of zij het maakte 's anderendaags 's morgens.

't Brouwhof krijgt de toestemming enkel voor dit initiatief. Het brouwerijtje mag de namen niet overdragen aan derden zonder toestemming van het stadsbestuur en mag in elk geval nooit die namen te gelde maken.

't Brouwhof start naast het bekende restaurant-café 't Rusteel, een gezellige hofstede van uit de 16e eeuw. Rusteel is Gullegems voor paardenruif - van ros (paard) en teel (teil, voederbak). 't Rusteel zelf serveert een zeer grote waaier aan bieren, waaronder het huisbier Netebuk. Zie: http://www.rusteel.be.

Commentaren

Who the fuck is Manten & Kalle ? Dag Marc (elkaar straks gezien in Hulste op de recep. van P.

Interessante blog over een stad waar ik woon. Wie zijn de Manten en Kalle
precies? Over Kalle zal er wellicht weinig goeds te vertellen vallen. In onze
streek (Tielt) verweet mijn soms een vrouw met "gie grote kalle!", m.a.w.
gij domme vrouw.

Gepost door: Vrijdenker | 02-09-06

kwaliteitstest Beste Marc,
de kwaliteit van bier wordt niet gemeten aan het gevoel dat men 's anderendaags heeft. Dat nare gevoel(waar ik gelukkig geen last van heb!) is er meestal een van "te veel", en niet van goede of slechte kwaliteit. Bier drinkt men met verstand, en ik, als oud-cafébaas, kan het weten!!!

Gepost door: adelbert | 02-09-06

kwaliteitstest II Bij deze wil ik iedereen melden dat de "Taalgrenswedstrijd" (zie 30 juli!)nog altijd lopende is! Denk er aan: eerste prijs: 1 bak Duvel, tweede prijs: met mij een avondje stappen over de taalgrens!

Gepost door: Adelbert | 02-09-06

Manten en Kalle Het uur op de klok van de toren van het belfort wordt geslagen door Manten (Armand of Amandus) en Kalle (Katelijne). Manten zou komen van Amandus, een populaire naam in de middeleeuwen, de bisschop-massabekeerder uit de tijd van Karel de Grote die zogezegd ook onze streek zou gechristianiseerd hebben. Vooral klokken werden nogal eens aan Amandus toegewijd. Zo heette de eerste klok van de kerk in Bellegem ook 'Mentje'.
'Kalle' zou komen van Kathelijne, ook een populaire naam in de latere tijd toen Manten een vrouwelijke tegenspeelster kreeg.
De spreuk Manten en Kallen is van oorsprong Kortrijks maar intussen heel-West-Vlaams.

Gepost door: Marc | 02-09-06

Manten en Kalle Wat je zegt is waar, dat Manten en Kalle Kortrijks zijn voor Amand en Katelijn(e). Kalle zou als roepnaam ontstaan zijn om een duidelijk onderscheid te maken tussen Katrijn (roepnaam Triene) en Kathlijn/Kathleen (Kalle dus). Er zit echter veel meer achter, maar niet de negatieve bijklank van 'een kalle', zoals vrijdenker aangeeft (die bijbetekenis komt uit de volkslegenden over 'kalle met den haak', een waterheks die in het leven werd geroepen om kinderen weg te houden van bij de waterkant zodat ze niet zouden verdrinken, maar dat is een (hele reeks) ander verhaal (verhalen) Kalle van Manten heeft daar echter niets mee te maken).
'Manten en Kalle' zouden als koppel echt hebben bestaan, eeuwwisseling rond 1400. Gewoon historieloos koppeltje, ware het niet dat hij (naar toenmalige normen) een reus van een man was (erg uitzonderlijk in die tijd) en zij eerder kort en gedrongen (klein, ook naar het toenmalig gemiddelde gemeten). Manten en Kalle waren dus plaatselijk zeer bekend als 'die reus met zijn klein wuf' en moeten ongetwijfeld een opmerkelijk verschijning zijn geweest, die uiteraard over de tongen liep. Als koppels op het eerste gezicht 'niet bij elkaar pasten', dan zei de volksmond dat die mensen 'precies Manten en Kalle' waren.
De rest is geschiedenisles : de halletoren op de Kortrijkse Markt staat er van voor 1250, was meer dan de toren die er nu nog staat, maar maakte deel uit van een heel Belfort (zoals er nu nog staan in Ieper en Brugge, dat van Kortrijk was bescheidener, maar had bvb. ook een 'hallezaal'). De toren was ook hoger. Heel het gebouw symboliseerde de macht van de stad. Van meet af aan huisde in de toren een klok die mechanisch werd aangedreven (we spreken 13de eeuw !), en die het ritme van de stad regelde (werktijden, nacht, eredienst, alarm, ...). Het was een staaltje hoogtechnologie voor die tijd en Kortrijk was er terecht trots op.
Omdat het zo'n waardevol instrument was had de slagwerkmaker de opdracht gekregen om de hamer rijkelijk zo af te werken dat het leek alsof de stadswacht op de toren zelf met een hamer de klok luidde. Ik dacht dat men zoiets 'een jacques' of 'een jacquemart' noemde.
Na de slag van Westrozebeke (1382) nam Filips de Stoute (= de Moedige, hoewel het zeer stout was wat hij uitspookte) klok en mechaniek mee als oorlogsbuit (geeft aan hoezeer de Kortrijkzanen op hun speelgoed waren gesteld. De oorspronkelijke Kortrijkse klokkenluider/stadwacht waakt sindsdien en nu nog altijd over het Franse Dijon (notre-dame).
Rond 1400 goot een Harelbekaan een nieuwe klok en het houten slagwerk werd - naar de man van het speciale koppeltje - Manteau of Manten genoemd. Pas ruim een kwarteeuw later was er sprake van een kleinere extra klok - de notulen spreken over 'een Mantine', maar algauw verwees de volksmond naar de grote klok en het kleine klokje daarnaast als naar 'Manten... en Kalle'. Nog eens een kwarteeuw later, rond 1450, kregen ze zelfs houten kinderen (die de kleine voorslagklokjes bespeelden).
Daar komen de namen 'Manten en Kalle' vandaan. Die nu op de toren staan, zijn niet meer de originele vervangers, die verhuisden in 1519 naar de Sint-Maartenskerk omdat er problemen waren met de stabiliteit van het belfort (de toren werd een verdieping kleiner en verloor daardoor zijn militaire functie). Rond 1900 brak men het belfort af, maar men liet de toren (onder publieke druk) staan. Daardoor moest er een zware steunbeer naast de toren worden gemetst, waardoor hij zijn elegantie verloor. Het vroegere en het huidige Belfort van Kortrijk verhouden zich tot zichzelf ook als... Manten en Kalle !

Gepost door: bv | 03-09-06

bv ? bv weet er blijkbaar àlles over.

Zou hem/haar graag willen leren kennen, maar hoe ?

Anonieme betweters intrigeren mij.

Gepost door: walter maes | 03-09-06

De commentaren zijn gesloten.