01-07-06

Gemeenten Gaselwest in 't verweer tegen onrechtvaardige boete

Iets bijzonders meegemaakt op de raad van bestuur van Gaselwest waarin ik Kortrijk vertegenwoordig: een opstand van de gemeenten.

Vanaf zomer 2003 mag Gaselwest zelf geen elektriciteit en gas meer maken of verkopen. Voordien viel de intercommunale onder de verplichting een zeker percentage 'groene stroom' te leveren. In 2002 en de eerste helft van 2003 slaagde Gaselwest daar niet in en kreeg dus een fikse boete opgelegd. Maar dat gebrek aan groene stroom was te wijten aan het feit dat Gaselwest niet de nodige vergunningen kreeg van de Vlaamse overheid om groenestroomprojecten uit te voeren. Gaselwest trok dus naar het Arbitragehof, de Raad van State, de Rechtbank van Eerste Aanleg van Brussel èn de Europese Commissie. Een breder gerechtelijk offensief kan je niet indenken. Nu wil de Vlaamse overheid al die processen stilleggen met een 'dading'. Maar haar toegevingen zijn belachelijk. Tegen het advies in van haar private aandeelhouder, Electrabel, weigeren de gemeentelijke aandeelhouders van Gaselwest unaniem op dat voorstel in te gaan.

Sinds halverwege 2003 mag Gaselwest, de intercommunale voor distributie van gas en stroom, zelf geen elektriciteit of gas meer verkopen. De intercommunale, waarbij Kortrijk is aangesloten (grootste gemeentelijke aandeelhouder), mag alleen nog het leidingennet ter beschikking stellen van verschillende leveranciers. Voorheen kocht Gaselwest zijn producten bij Electrabel en verkocht het met winst door aan de verbruikers. De verbruikers hadden dus geen enkele keuze. Nu hebben ze die wel en dat zou in principe in hun voordeel moeten zijn.

In 2000 vaardigde de Vlaamse overheid een regel (Elektriciteitsdecreet van 17 juli 2000) uit waarbij de elektriciteitsleveranciers verplicht werden een gedeelte groene stroom (elektriciteit uit milieuvriendelijke bronnen zoals windmolens en waterkracht) aan te bieden. Ofwel moesten ze die groene stroom zelf produceren - en dan kregen ze daar groenestroomcertificaten voor -, ofwel moesten ze groenestroomcertificaten kopen van producenten die er te veel hadden.

Gaselwest heeft waarlijk gepoogd om zelf groene stroom te fabriceren. Met de andere gemengde intercommunales werden projecten opgezet. Die projecten kregen evenwel niet het ... groene licht van de Vlaamse overheid. Daar waren bijvoorbeeld projecten bij van warmtekrachtkoppeling (stroom opgewekt als nevenproduct bij de verwarmingsinstallaties van grote gebouwen). Thans worden dergelijke initiatieven wel erkend als groenestroombronnen; in 2002 en 2003 nog niet. In elk geval slaagde Gaselwest er niet in om voldoende groenestroomcertificaten te bemachtigen in die periode en kreeg de intercommunale voor 2002 een boete aangesmeerd van bijna 1,5 miljoen euro.

Dading

Zoals gezegd trokken Gaselwest en zusterintercommunales (gemengde) naar alle mogelijke jurisprudentiële instanties. Daarmee komt het systeem zelf van de Vlaamse groenestroomcertificaten in gevaar; zo zou de Europese Commissie kunnen vaststellen dat het systeem de vrije concurrentie in gevaar brengt.

Vandaar dat het niet zo verwonderlijk is dat de Vlaamse overheid (hier de VREG, de Vlaamse Regulator voor Elektriciteit en Gas) op een compromisovereenkomst aanstuurt, een 'dading'. Een dading is een contract om niet verder te procederen onder bepaalde afgesproken voorwaarden. Meestal doen beide partijen water in hun wijn. Dat is hier eigenlijk niet het geval.

De VREG stelt voor dat Gaselwest en de andere gemengde intercommunales nog 'slechts' 50% van de boete zouden moeten betalen. De andere 50% worden niet kwijtgescholden maar moeten de intercommunales investeren in "nieuwe hernieuwbare energiebronnen die nog niet marktrijp zijn" (sic). Nog niet markrijp zijn, kan niets anders betekenen dan experimenten waaraan men heel zijn investering kwijt speelt. Nader beschouwd, is Gaselwest, als men akkoord gaat met de dading, toch het bedrag van de volledige boete kwijt. Waarin zit dan de toegeving van de Vlaamse Regering?

Er is meer. Door de intercommunales te verplichten te investeren in - zij het dan milieuvriendelijke - stroomproductie, gaat de Vlaamse overheid in tegen haar eigen principes. Sinds de liberalisering van de stroom- en gasmarkt mogen de intercommunales zich juist niet meer bezig houden met energieproductie. Zij mogen alleen nog de leidingen ter beschikking stellen van alle private stroomleveranciers die, in concurrentie met elkaar, zich wiilen aanbieden aan de verbruikers.

Ten slotte is er een goede reden waarom de private aandeelhouder in de intercommunales, Electrabel, zelf stroomfabrikant, Gaselwest en consoorten aanspoort om de dading te aanvaarden. Voor zijn eigen tekort aan groenestroomcertificaten in 2002 werd ook Electrabel een boete opgelegd. Ook Electrabel kreeg een dading voorgesteld, inhoudende een halvering van de boete zondermeer: van Electrabel wordt niet verlangd dat het die andere 50% zou investeren in tot mislukken gedoemde experimenten.

0% kunnen we krijgen

Voor alle zekerheid heeft Gaselwest van meet af aan het bedrag van de mogelijke boete aan de kant gezet: 1.433.100 euro.  Als Gaselwest de dading aanvaardt, is ze dat bedrag kwijt (50% boete en 50% in niet-marktrijpe experimenten). Als Gaselwest procedeert, kan ze het geding winnen. Dan kan de intecommunale het bedrag verdelen als buitengewoon dividend aan haar aandeelhouders: 932.088,24 euro voor de gemeenten, 1.289,79 euro voor de provincies West- en Oost-Vlaanderen en Henegouwen, en 499.721,97 euro voor private partner Electrabel.

Als Gaselwest uiteindelijk de juridische veldslag verliest, moet de boete betaald worden. Daarbij komt een gerechtelijke intrest van 7%, maar al die tijd heeft het bedrag op een 'spaarboekje' 3,5 euro opgebracht.

Met andere woorden een sanctie van 100% hebben wij, een van 0% kunnen we krijgen als 't meevalt. De unanieme keuze van de gemeenten, in strijd met het standpunt van private partner Electrabel, is dus zeer logisch. Ik steun voluit die keuze van de raad van bestuur (vorige week vrijdag in het kasteel van Langemark-Poelkapelle).

Commentaren

goed artikel.

Gepost door: Energie vergelijken | 24-09-14

De commentaren zijn gesloten.