20-06-06

Portretten in nissen Gravenkapel worden gerestaureerd

De muurschilderingen in de Kortrijkse O.L.V.-kerk en in de aanpalende Gravenkapel worden gerestaureerd. Daartoe beslisten de kerkraad en het stadsbestuur na lange voorbereidingen. De Gravenkapel is een parel aan de kroon van het erfgoed van Kortrijk. De kapel kreeg enkele jaren geleden een burgerlijke functie en wordt sindsdien hoofdzakelijk als expositieruimte gebruikt. In de muurnissen staan bijna 50 graven van Vlaanderen, waarvan er enkele soms in Kortrijk resideerden. De O.L.V.-kerk met Gravenkapel is het enige overblijfsel van het grafelijk kasteel.
 
Het waren de 'warlords' van onze drassige gewesten ("Vlaming" betekende in het oud-Kortrijks en oud-Vlaams trouwens moeras - leuke naam voor een volk!). En eerlijk gezegd, zo zien ze er ook uit: de Vlaamse graven geportretteerd met hun zwaarden in de Kortrijkse Gravenkapel, een uitbouw van de vroeggotische O.L.V.-kerk, ooit een onderdeel van het grafelijk domein. Bij die geschilderde portretten zijn er een aantal die teruggaan op heel oude eerste verflagen.
 
Mausoleum
 
De O.L.V.-kerk zelf dateert van het jaar 1205; het was een kapittelkerk gebouwd in de boomgaard van het grafelijk domein in Kortrijk. In 1370 bouwde graaf Lodewijk van Male (sinistere gedachtenis - hij liet zijn buitenechtelijke zoon, de 'bastaard van Vlaanderen', Lodewijk den Haze, in 1382 de opstandige stad Kortrijk verwoesten door Bretoense huurlingen) een kapel tegen de kerk aan. Hij noemde ze de Sint-Katharinakapel, naar de helige op wie haar naamfeest hij was geboren. Het was de bedoeling dat hij er ooit begraven ging worden. Later werd het niet-gebruikte mausoleum de Gravenkapel genoemd. Het is een prachtig bouwwerk in vederlichte hoog-gotiek.
 
In de nissen rondom rond de zaal zijn zoals gezegd de graven van Vlaanderen geportretteerd. In de eerste 32 nissen tref je de dynastie aan tot aan voormelde bastaardverwekker. De drie eerste nissen bevatten de legendarische voorlopers van de graven, de forestiers (boslopers? struikrovers? woudontginners?) Liederik, Ingelram en Odoaker die in Harelbeke zouden geresideerd hebben maar ook een pied-à-terre hadden in Rijsel. De hele reeks is rond 1378 geschilderd door Jan van de Asselt in opdracht van Lodewijk van Male. Andere meesters die in de kapel latere graven hebben uitgebeeld zijn Melchior Broederlam (1407), Olivier Bert (1553), Jacob Vander Hulst (1599), Joos Van Moerkerke (1620), enzovoort.
 
Restaurateurs
 
Of hetgeen we nu kunnen bewonderen in de Gravenkapel identiek is aan die oude schilderwerken, valt te betwijfelen. Geregeld moesten de kleuren en lijnen opnieuw aangezet worden. In de jaren 1700 werd de hele muurdecoratie ongenadig verborgen onder dikke kalklagen, die er pas rond 1850 weer werden afgeklopt. Een stoet restaurateurs kwam er over de vloer. In 1974 haalde Livia Canestraro er nog de penselen boven.
 
In elk geval is het weer tijd voor een opfrissing. Onder meer insijpelingen hebben de portretten aangetast. Reeds in maart 2002 besliste de gemeenteraad de muurschilderingen te laten onderzoeken en een proefrestauratie te laten uitvoeren. Het architectenbureau De Hullu en Partners van Stasegem mocht een ontwerp maken voor de definitieve restauratie. De kerkraad en de kerkfabriek van de O.L.V.-kerk keurden begin 2006 het definitieve ontwerp goed.
 
Op 23 mei jl. besliste dan het stadsbestuur om op zijn beurt het restauratieontwerp goed te keuren, voor een geraamd bedrag van 79.860 euro. Van die kosten moet de stad een deel dragen. Kortrijk neemt voor de kerkfabriek een doorgeeflening van 7.986 euro en legt er een buitengewone subsidie van evenveel bij.

 

Commentaren

Zijn er ook digitale afbeeldingen (foto's) beschikbaar van de genoemde gravenporttretten?

Gepost door: Paul Schoustra | 06-11-06

gravenportretten Ikzelf ben die 'warlords' nog niet gaan fotograferen. Via Google-afbeeldingen heb ik slechts volgende link gevonden: http://www.trabel.com/kortrijk/kortrijk-church.htm

Gepost door: marc | 06-11-06

Schitterende restauratie van de gravenkapel. Het boek van Edward de Maesschalck is een grote reclame voor dit belangrijk erfgoed.

Ik ben helemaal van Brugge gekomen om de kapel te zien. Jammer dat er geen informatie beschikbaar is:

1. Het aanraakscherms werkt niet
2; De infobalie van de stad heeft enkel een brochure over de OLV kerk

Vriendelijke groeten.

Gepost door: Karel Ameije | 30-01-14

De commentaren zijn gesloten.